Ишаъё 53: Пешгӯии азоб, марг ва ҷалоли Масеҳ

Ин боб боби марказии тақсимоти дуюми асосии китоб мебошад. Ин бахш бо сухани тасаллӣ барои қавми Худо ва барои Ерусалим оғоз меёбад. Ҳама чиз ба дахолати Худо дар Шахсияти хизматгори Ӯ вобаста аст. Мо аз боби 41 мефаҳмем, ки Исроил ҳамчун хизматгори Яҳува ба таври нангин ноком шуда буд—

«Ҳамаашон ботил ҳастанд; аъмолашон ҳеҷ аст; бутҳои рехтаашон бод ва ошуфтагӣ мебошанд» (Ишаъё 41:29). Дар Ишаъё 40:3 мо пешгӯии возеҳе дар бораи Яҳёи Таъмиддиҳанда ҳамчун паёмбари Яҳува дорем:

«Роҳи Худовандро тайёр кунед, дар биёбон барои Худои мо роҳро рост кунед». Яҳё фиристода шуд, то роҳи Яҳуваро тайёр кунад, ва дар Юҳанно 1:30, бо ишора ба Исо, Таъмиддиҳанда гуфт: «Ин ҳамон аст, ки ман дар бораи Ӯ гуфтам: «Баъд аз ман марде меояд, ки аз ман афзалтар аст; зеро Ӯ пеш аз ман буд»; ин ишораи возеҳ ба ҷалоли пеш аз замони Шахсияти Писари Худост. Исои Аҳди Ҷадид Яҳуваи Аҳди Қадим аст. Ин бахши дуюми Ишаъё, ки Ишаъё 40–66-ро дар бар мегирад, бо ҷамъоварии дубораи Исроил (Ишаъё 66:20) ва пешниҳоди онҳо ҳамчун қурбонӣ ба Худованд ба охир мерасад. Инчунин, ҳамаи халқҳо ва забонҳо ҷамъ хоҳанд шуд, то ҷалоли Худовандро бубинанд (ояти 18). Анҷоми бузурги роҳи Яҳува, ки дар Ишаъё 40 бо муаррифии Масеҳ оғоз меёбад, ин аст, ки

«хоҳад шуд… ҳамаи башар [хоҳад] омад, то дар пеши Ман ибодат кунад, мегӯяд Худованд» (Ишаъё 66:23). Асоси ҳамаи ин—баракати Исроил, баракати халқҳо, ҷалоли Худованд—дар боби 53 ба таври пурқувват пеши назари мо оварда шудааст. Аҳамияти ин боби пешгӯӣ ҳангоми қайд кардани иқтибосҳои зуд-зуди он дар Аҳди Ҷадид—тақрибан чордаҳ ишора дар он ҷо ёфт мешавад, таъкид мегардад.

Барои таваҷҷӯҳ, мо қайд мекунем, ки дар Ишаъё 66 боб ва дар Библия 66 китоб мавҷуд аст. Қисми аввали пайғамбар 39 бобро дар бар мегирад; дар Аҳди Қадим 39 китоб мавҷуд аст. Ин 27 бобро дар қисми дуюми пайғамбар боқӣ мегузорад, ва дар Аҳди Ҷадид 27 китоб мавҷуд аст. Хусусияти марказии ин қисмати пешгӯӣ боби 53 аст, ва далели марказии Аҳди Ҷадид марги Худованди мо Исои Масеҳ аст. Хизматгори Яҳува дар китоби Ишаъё то марг хизмат кард, ва дар Аҳди Ҷадид Масеҳ то марг, ва он ҳам марги салиб, итоаткор шуд. Пас, мо метавонем ин боби 53-юми Ишаъёро ба хубӣ баррасӣ кунем.

Илоҳияти Масеҳ таҳқири Ӯро муаррифӣ мекунад

Мо метавонем аввал бигӯем, ки дар Ишаъё 50 илоҳияти Масеҳ таҳқири Ӯро муаррифӣ мекунад. Масалан, ояти 3-и он бобро бубинед,

«Ман осмонҳоро бо сиёҳӣ мепӯшонам», забони Ҳокими коинот; аммо дар ояти 4 Ӯ дар ҷои Шогирд аст. Сипас дар ояти 6 Ӯ аз ҷониби онҳое, ки Ӯро дар файзи фурӯтании Ӯ дида буданд, таҳқир ва бадмуомилагӣ карда мешавад. Таҳқири Масеҳ ҷалоли Ӯро муаррифӣ мекунад

Дар боби 53, таҳқири Ӯ ҷалоли Ӯро муаррифӣ мекунад!

Ояти 1

Пайғамбар аз беимонии онҳое, ки махсусан мавзӯи раҳмати Худо буданд, шикоят мекунад. Бозуи Худованд рамзи қудрати Худост, ки аксар вақт барои сарнагун кардани душманони Ӯ ва барои наҷоти онҳое, ки ба Ӯ таваккал мекунанд, истифода мешавад (барои истифодаи ин унвон ба Ишаъё 51:9; Ишаъё 52:10; Ишаъё 53:1; Ишаъё 59:16; Ишаъё 62:8; ва Ишаъё 63:5 нигаред). Баъзан, чунон ки дар боби 53, Бозуи Худованд шахсият дода мешавад.

Оятҳои 2 ва 3

«Ӯ дар пеши Ӯ хоҳад нашъунамо кард». Ин «Бозуи Худованд» аст, ки дар пеши Яҳува нашъунамо мекунад. Барои Ӯ, Масеҳ дар рӯзҳои ҷисми Ӯ решае аз замини хушк буд; ҳаёт ва самаранокӣ дар ҳамаи имкониятҳои худ дар Ӯ буданд. Исроил замини хушк буд. Дар он ҷо барои Худованди мо ғизое набуд. Ҳамаи дастгирии Ӯ аз боло гирифта мешуд. Барои Исроил Ӯ объекти тамасхур ва нафрат буд—аз ин рӯ «Марди ғамҳо ва ошно бо андӯҳ». Оятҳои 4 ва 6

Ин забони Исроил дар рӯзи ояндаи эътиқод ва тавбаи онҳо хоҳад буд, зеро миллат ҳанӯз ҳақиқати азобҳои ҳамдардона, инчунин қурбонӣ ва наҷотбахши Гунаҳкори муқаддасро хоҳад омӯхт. Ояти 4, чунон ки дар Матто 8:17 иқтибос оварда шудааст, ба мо таълим медиҳад, ки Ӯ аввал дар рӯҳи худ он чизеро, ки бо қудрати худ бартараф кард, таҳаммул кард. Ӯ дар эҳсосоти амиқ ва муқаддаси дили худ ба ҳамаи он чизе, ки қавми Ӯ азоб мекашиданд, дохил шуд. Ӯ дар тезии камолоти бегуноҳии худ ҳамдардона азоб кашид; онҳо барои гуноҳҳои худ зери дасти ҳукумати Худо. Рӯзе бешубҳа хоҳад омад, ки азобҳои Гунаҳкори муқаддас дуруст дарк карда шаванд, он гоҳ Исроил бо тавбаи амиқ хоҳад гуфт:

«Ӯ барои гуноҳҳои мо захмдор шуд». Пайғамбар Ҳушаъ ин рӯзи кафоратро барои Исроил дар назар дорад, вақте ки ӯ дар боби охирини худ, оятҳои 1 ва 2 мегӯяд:

«Эй Исроил, ба Худованд Худои худ баргард; зеро ки ту аз сабаби гуноҳи худ афтодаӣ. Бо худ суханҳо гиред, ва ба Худованд баргардед; ба Ӯ бигӯед: «Ҳамаи гуноҳро дур кун, ва моро бо файз қабул кун; пас мо гӯсолаҳои лабони худро хоҳем дод». Он гоҳ Исроил дар боби 53-и Ишаъё суханҳоеро пайдо мекунад, ки онҳо дар рӯзи тавбаи миллии худ хоҳанд гирифт. Ояти 5

Гуноҳҳои онҳо, гӯё, бар сари

«бузи фирорӣ» (Ибодат 16:21, 22) иқрор карда мешаванд. Ояти 6

Онҳо Азобкаши муқаддасро ҳамчун Он касе мешиносанд, ки бар Ӯ, гӯё қурбонӣ,

қуръаи Худованд афтод (Ибодат 16:8, 9, 15). Иқрори ҳақиқӣ аз лабони қавми тавбакарда ба вуҷуд хоҳад омад—мо гумроҳ шудем; ҳар яке ба роҳи худ рафт. Чӣ қадар бузург буд нофармонӣ ва исёни онҳо! Аммо, раҳмати аҷиб!—«Худованд гуноҳи ҳамаи моро бар Ӯ гузошт». Албатта, мо дар ин оятҳо зиддитипи бузурги Рӯзи Кафоратро дорем: Даъвоҳои одилонаи Худо бо хуни қурбонии гуноҳ пурра қонеъ карда шуданд—Кафорат. Гуноҳи қавм дар иқрор бар бузи фирорӣ қонеъ карда шуд—Иваз.

Ҳар ду буз дар Рӯзи Кафорат барои нишон додани ин ду ҷанбаи як кори қурбонӣ ва наҷотбахши Худованди Исои Масеҳ, вақте ки Ӯ худро, тавассути Рӯҳи абадӣ, ба Худо пешниҳод кард, зарур буданд. Бо қурбонии беайби худ Ӯ ҳар як қурбониро дар низоми маросимии Яҳудият паси сар кард, зеро барои хуни говҳо ва бузҳо гуноҳро дур кардан ва наздикшавандагонро ба Худо комил кардан ғайриимкон буд (Ибриён 10:1-4).

Оятҳои 7 ва 8

Инҳо дар бораи итоати ихтиёрии Барраи бемуқовимати Худо; дар бораи муносибати беадолатонаи Ӯ; дар бораи бурида шудани Ӯ; ва бо ин ҳама, сабаби аслии марги Ӯ нақл мекунанд:

«Ӯ барои гуноҳи қавми Ман зада шуд». Наҷотдиҳандаи аҷиб!

Ояти 9

Бо дафн шудани Ӯ дар қабри марди сарватманд шаҳодат медиҳад, ки барои фаъолияти шариронаи одамони гунаҳкор маҳдудияти илоҳӣ муқаррар шудааст: «то ин ҷо хоҳӣ омад ва на бештар». Худо ғамхорӣ мекунад, то қадрдонии худро аз зебоии ахлоқии он ҳаёт тасдиқ кунад. Одамон метавонанд бигӯянд: «вақте ки Ӯро мебинем, зебоие нест, ки мо Ӯро орзу кунем». Ҷаззобият, камолоти ахлоқии он Марди муборак барои онҳое, ки имон надоштанд, ҷолиб набуд, аммо бо вуҷуди ин дар он ҷо зебоии олӣ буд, «зебоии муқаддасӣ». Ҳамин тавр мо мехонем: «Ӯ дар марги худ бо сарватмандон буд; зеро Ӯ зӯроварӣ накарда буд, ва дар даҳони Ӯ ҳеҷ фиребе набуд». Воқеан, мисли барраи фисҳ, Наҷотдиҳанда аз тафтиши чашмони муқаддасии илоҳӣ гузашта буд—аз даҳум то чордаҳум нигоҳ дошта шуда, беайб ва бедоғ исбот шуд. Ояти 10

Азобҳои Ӯ аз дасти Худо барои гуноҳ, ки танҳо ва комилан дар марги қурбонии Ӯ буданд, аз ҳама азобҳои Ӯ аз дасти одамон барои адолат амиқтар буданд.

«Ӯро ғамгин кард».

Оятҳои 10 то 12—Натиҷаҳои бузурги марги наҷотбахш ва Худоро ҷалолдиҳандаи Исо

«Ӯ насли худро хоҳад дид». Насле, нажоде, аз навъи худи Ӯ, ба вуҷуд хоҳад омад. «Ӯ рӯзҳои худро дароз хоҳад кард». Салиб барои Ӯ анҷом нест, не, Ӯ берун хоҳад омад, Ғолиби тавоно бар марг ва қабр. «Иродаи Худованд дар дасти Ӯ муваффақ хоҳад шуд». Ӯ иродаи Худоро ба таври умумӣ барқарор хоҳад кард. Идораи салтанати оянда дар он дастҳои салоҳиятдор хоҳад буд, ки як вақтҳо дар Ҷолҷота сӯрох шуда буданд. «Ӯ аз меҳнати ҷони худ хоҳад дид ва қаноатманд хоҳад шуд». Самараи кори Ӯ сазовори кор ва Коргар хоҳад буд—ҷавоби муносиб ба азоб, шарм ва талафоти Салиб. «Бо дониши худ Хизматгори одилонаи Ман бисёриҳоро дар адолат таълим хоҳад дод». Асоси баракати одилона дар марги Ӯ гузошта шудааст ва ҳамаи онҳое, ки дар пеши Худо ба баракат оварда мешаванд, дар адолати мавқеи худ тавассути арзиши кори анҷомёфтаи Масеҳ таълим хоҳанд гирифт. «Зеро Ӯ гуноҳҳои онҳоро хоҳад бардошт». Ҳеҷ абре дар байни Худо ва худи Ӯ вуҷуд нахоҳад дошт. Ҳама чизе, ки дар байни онҳо истода буд, ба таври комил ва одилона, ба қаноатмандии Худо, ҳал карда шудааст. Аз ин рӯ, чунон ки аз ҷониби Хизматгори одилонаи Худо таълим дода шудаанд, онҳо дар дил ва виҷдон комилан ором хоҳанд буд. «Ман ба Ӯ ҳиссае бо бузургон хоҳам дод». Як вақтҳо дар азобҳои даҳшатноки Салиб танҳо буд, Ӯ дар ҷалоли ҷубронкунанда танҳо нахоҳад буд. Он гоҳ Ӯ ҳамроҳон хоҳад дошт. Худо эълон мекунад (ифодаи бузурги қаноатмандии комили Ӯ аз кори анҷомёфтаи Масеҳ): «Ман ба Ӯ ҳиссае бо бузургон хоҳам дод». Наҷотдиҳанда дар фаъолияти беғаразонаи муҳаббати худ—далели он ки салиб муҳаббати Ӯро тамом накардааст—«ғаниматро бо қавӣ тақсим хоҳад кард». Кӣ дар он рӯзи ҷалоли ояндаи Масеҳ бузург ва қавӣ аст? Онҳое, ки барои Номи Ӯ дар ҷаҳоне, ки Ӯро салиб кашид, маломат кашидаанд. Онҳое, ки дар ин ҷо бо Ӯ раддияро мубодила мекунанд, дар он ҷо бо Ӯ ҷалолро мубодила хоҳанд кард.

Ҳамаи ин, мегӯяд Худо, барои чаҳор сабаб

Ҳамаи ин, мегӯяд Худо, барои чаҳор сабаб:

«Ӯ ҷони худро ба марг рехт». Марги Ӯ ҳеҷ гоҳ дар ҷалол фаромӯш нахоҳад шуд. «Ӯ бо гунаҳкорон ҳисоб карда шуд». Шарми Ӯ пурра ҷавоб дода хоҳад шуд. Ҳарчанд замин метавонад Ӯро нафрат кунад ва бадном кунад, Худо Ӯро дар осмон эҳтиром мекунад ва тасдиқи худро аз Ӯ ба коиноти ҳайронкунанда зоҳир хоҳад кард. Ин боб ба чунин савол ҷавоб медиҳад: «Ба марде, ки подшоҳ аз ӯ шод аст, чӣ бояд кард?» (Эстер 6:6). «Ӯ гуноҳи бисёриҳоро бардошт». Худо бо ҷалол ба он муҳаббате ҷавоб медиҳад, ки Масеҳро барои сафед кардани дигарон ба марг бурд. Он касе, ки як вақтҳо «гуноҳро бардошт», ҷалолро хоҳад бардошт. «Ӯ барои гунаҳкорон шафоат кард». Он дуои Ӯ, ки дар шиддати азоб гуфта шуда буд: «Падар, онҳоро бубахш; зеро намедонанд, ки чӣ мекунанд» (Луқо 23:34), ҳарчанд аз ҷониби издиҳоми гуногунранге, ки салибро иҳота карда буданд, кам ба назар гирифта шуд, дар осмон пурра арзёбӣ шудааст, ва дар ин ҷо ба ин хусусиятҳо илова карда шудааст, ки мукофоти Худоро ба Ӯ дар рӯзе меорад, ки иродаи Худованд дар дасти Ӯ муваффақ хоҳад шуд.