Номи ӯ Яъқуб буд
Номи Яъқуб, аз ибронии Ya‘aqov, аз решаи עקבʿqb меояд, ки маънои «пайравӣ кардан, қафо мондан»-ро дорад. Он инчунин маънои «ҷойгузин кардан, давр задан, ҳамла кардан, аз ҳад гузаштан» ё «пошна» аз калимаи עֲקֵב ʿaqeb-ро дорад. Маънои дигар «Худо ҳифз кунад» аст.
Дар ном чӣ ҳаст?
Агар мо дар бораи таваллуди Яъқуб фикр кунем, ба осонӣ фаҳмидан мумкин аст, ки чаро волидонаш ба ӯ номе доданд, ки ба «пайравӣ кардан, қафо мондан» ва «пошна» ишора мекунад. Охир, пайдоиши ӯ ба дунё пас аз таваллуди дугоникаш буд, ки ӯ пошнаи ӯро дошта буд (Ҳастӣ 25:26). Аз тарафи дигар, ҳеҷ волидайн эҳтимолан писари худро Ҷойгузин, Даврзананда, Ҳамлагар ё Аз-Ҳад-Гузаранда ном намегузорад! Аммо ин номҳо бо номи «Яъқуб» омаданд ва дар тӯли солҳои ҳаёташ ӯ низ онҳоро дуруст исбот кард. Хушбахтона, маънои «Худо ҳифз кунад» низ ба таври аҷибе амалӣ шуд.
Мо шояд ҳайрон шавем, ки оё мо метавонем аз маънои номи Яъқуб дастур гирем. Румиён 15:4 (NKJV) ба мо танҳо хотиррасон мекунад: «Ҳар чизе ки пеш аз ин навишта шуда буд, барои омӯзиши мо навишта шуда буд, то ки мо ба воситаи сабр ва тасаллои Навиштаҳо умед дошта бошем.» Чизе барои омӯхтан ҳаст!
Яъқуб аз аввал як бадкирдор буд. Оё ӯ инстинктивӣ медонист, ки эълон шуда буд, ки «калонӣ ба хурдӣ хидмат хоҳад кард» (Ҳастӣ 25:23)? Эҳтимол не, аммо доштани пошнаи бародараш тасдиқ кард, ки мусобиқа оғоз шудааст (ба ояти 26 нигаред). Дар аъмоли ӯ, вақте ки ӯ калонтар шуд, мисолҳоеро пайдо кардан душвор нест, ки ба маънои «Яъқуб» мувофиқат мекунанд.
Ҷойгузин кардан – «бартарӣ додан ва иваз кардан». Ҳамчун ҷавон, Яъқуб ҳуқуқи нахустзодагии бародарашро меҷуст, то дар афзалияти мерос аввалин бошад. Ӯ ин ҳуқуқро аз бародари гуруснааш барои як коса шӯрбои наск бераҳмона харид (оятҳои 29-34).
Давр задан – «роҳе барои гузаштан аз [монеа] пайдо кардан». Ба даст овардани баракати нахустзода ба таври нодуруст кори осон набуд, зеро Яъқуб ҷавони пӯст ҳамвор ва хонагӣ буд. Бародари калониаш мӯйдор буд ва бӯи ҷангал медод. Аз ин рӯ, барои фиреб додани падараш найранг сохта шуд. Яъқуб, ки либоси Эсовро пӯшида, дастҳо, бозуҳо ва қисми ҳамвори гарданашро бо пӯсти бузғолаҳо пӯшонида буд, гӯшти болаззати модарашро ба падараш бурд ва ӯро фиреб дод, то баракати нахустзодаро ба даст орад (Ҳастӣ 27).
Ҳамла кардан – «бо зӯроварӣ ҳамла кардан; ҳуҷум кардан». Бо дуздӣ кардани баракат бо найранг, Яъқуб ба падараш бо қасди фиреб додани ӯ ҳамла кард. Дар ҳоле ки қонун ҳанӯз дода нашуда буд, виҷдон дар ин қаллоб мавҷуд буд ва ӯ медонист, ки нақшаи модараш нодуруст аст. Дар асл, ӯ аз ӯ дар бораи ошкор шудан пурсида буд ва аз оқибатҳои эҳтимолӣ нигарон буд. Ғайр аз ин, Румиён 2:12 мегӯяд: «Ҳар кӣ бе қонун гуноҳ кардааст, бе қонун низ ҳалок хоҳад шуд.» Ҳамлаи Яъқуб инчунин бар зидди Худованд буд, гуноҳ бар зидди тартиботи Худо, ки баъдтар дар амри «падару модари худро эҳтиром кун» (Хуруҷ 20:12) баён шудааст.
Дигарон низ буданд, ки Яъқуб кӯшиш кард, ки онҳоро фиреб диҳад. Ӯ ҳар кори аз дасташ меомадаро кард, то ҳарчи бештари рамаҳои падарарӯсашро ба даст орад (Ҳастӣ 30:37-43), бе он ки дарк кунад, ки дар асл Худованд ба ӯ сарват медод. Дар мавриди ҷиддитар, вақте ки Яъқуб бори аввал аз бародараш гурехта, ба назди амакаш дар Ҳорон рафт, Худо Яъқубро дар Байт-Ил вохӯрд. Дар он ҷо Худованд ваъда дод, ки ӯро ҳифз мекунад ва ба Замини Ваъдашуда бармегардонад (28:13-15). Яъқуб ҷавоб дод, ки агар ин тавр бошад, аз ҳама чизе ки Худованд ба ӯ медиҳад, даҳяки онро ба Худо медиҳад. Мутаассифона, дар Навиштаҳо ҳеҷ гуна сабте дар бораи иҷрои ин ваъдаи ӯ вуҷуд надорад. Оё ӯ Худоро ғорат кард? Агар ин тавр бошад, ин ҳамлаи дигар бар зидди Худои зинда буд (Малокӣ 3:8)!
Аз ҳад гузаштан – аз ҳад зиёд расидан. Вақте ки ба Замини Ваъдашуда баргашт, Яъқуб бо Марде, Масеҳи пеш аз таҷассум, гуштин гирифт. Вақте ки Яъқуб ба пирӯзӣ оғоз кард, Мард ба ковокии рони Яъқуб даст расонд ва онро аз ҷой баровард. Яъқуб дар кӯшиши худ аз қобилияти пирӯз шудан аз ҳад гузашта буд, аммо ин ҳодиса ӯро ба имон овард. Ӯ қабул кард, ки номи ӯ дар ҳақиқат Яъқуб, ҷойгузин аст. Аммо, ӯро «Исроил» номидан гирифтанд, ки маънои касеро дорад, ки бо Худо пирӯз мешавад! Чӣ чизи аҷибест, ки аз бадкирдор будан ба касе, ки дар назди Худо илтифот дорад, тағйир ёфт!
Худо ҳифз кунад. Дар ҳамаи нақшаҳои ба назар самарабахши Яъқуб, фаъолиятҳои худи ӯ боис нашуданд, ки ӯ пешрафт кунад. Балки, Худои зинда, ки иродаи Яъқубро бекор кард, бо қудрати худ ӯро ба муваффақият расонд. Ин маҳз ҳамон чизест, ки Худо ба ӯ ҳангоми боздиди аввалинаш аз Байт-Ил ваъда дода буд: «Инак, Ман бо ту ҳастам ва туро дар ҳар куҷое ки равӣ, ҳифз хоҳам кард» (Ҳастӣ 28:15). Дасти ноаёни ҳифз ва баракати Худо бар Яъқуб буд, ҳатто пеш аз он ки ӯ бо Мард дар Фануил вохӯрии наҷотбахши худро дошт. Номи Фануил, ки дар он ҷо Яъқуб бо Худо гуштин гирифт, маънои «Ман Худоро рӯ ба рӯ дидам, ва ҳаёти ман ҳифз шудааст»-ро дорад. Баъдан, Худованд ӯро аз таҳдиди қаблии марги Эсов ва аз душманони эҳтимолӣ дар Замини Ваъдашуда низ ҳифз кард.
Инро ба ҳозира овардан
Чӣ тавр як бадкирдор ба монанди Яъқуб, бо назардошти ҳамаи тафсирҳои номи ӯ, ки ӯ ба онҳо мувофиқат мекард, метавонист дар назди Худои зинда илтифот пайдо кунад? Ҷавоб аз ҷониби Худо дода шудааст, ки эълон кард: «Ман ба ҳар кӣ хоҳам, раҳм хоҳам кард, ва ба ҳар кӣ хоҳам, шафқат хоҳам кард» (Хуруҷ 33:19). Ҳар яки мо, ки ба Наҷотдиҳандаи худ бовар кардаем, метавонем дарк кунем, ки ҳатто пеш аз наҷот ёфтанамон Худованд фариштагонро барои хидмат ба мо, ки «наҷотро мерос хоҳанд гирифт» (Ибриён 1:14), таъмин карда буд. Ва мо чӣ будем? Румиён 3:23 ҳамаи моро гуноҳкор медонад. Аксари мо шояд фикр мекардем, ки мо он қадар бад набудем, аммо бо мулоҳизаи ростқавлона, мо мебинем, ки мо гуноҳкорем! Хушбахтона, 1 Қӯринтиён 6:11 мегӯяд: «Шумо шуста шудед… шумо муқаддас шудед… шумо ба исми Худованд Исо ва ба Рӯҳи Худои мо сафед карда шудед.» Худованд моро назорат мекунад ва моро бо файзи худ наҷот дод, на аз он сабаб, ки мо аҷиб будем, балки азбаски мо гуноҳкор будем. Бо файзи худ Ӯ изҳор дошт: «Ман на барои даъват кардани одилон, балки гуноҳкоронро ба тавба омадаам» (Луқо 5:32). Ҳатто имрӯз, наҷот ёфта, мо бадкирдорӣ мекунем ва бояд гуноҳҳои худро эътироф кунем, боз файзи Ӯро дар бахшидани гуноҳҳои мо ва пок кардани мо аз ҳама беадолатӣ дарк кунем (1 Юҳанно 1:9). Чӣ Наҷотдиҳандае!
Яъқуб зиёда аз 35 сол ҳаёти бадкирдорона дошт ва танҳо пас аз муддате бо Худо гуштин гирифтан Ӯро шинохт. Худованд иродаи худи Яъқубро шикаст, то ӯро аз роҳҳои худ наҷот диҳад ва ӯро ба Худои зинда баргардонад. Оё шумо, хонандаи азиз, то ҳол танҳо барои худ зиндагӣ мекунед? Чӣ қадар бо Худо мубориза хоҳед бурд? Барои баракати наҷот Ӯро дошта гиред (Ҳастӣ 32:26-ро дида бароед). Ӯ номи шуморо аз Гуноҳкор ба Муқаддас тағйир медиҳад!
ЭЗОҲҲО
- BabyCenter.
- «Зеро ҳама гуноҳ кардаанд ва аз ҷалоли Худо маҳруманд.»
- «Ва Ӯ [Марде, ки бо Яъқуб гуштин гирифт] гуфт: “Маро раҳо кун, зеро рӯз мешавад.” Аммо ӯ [Яъқуб] гуфт: “Ман туро раҳо намекунам, магар ин ки маро баракат диҳӣ!”»
Аз ҷониби Ҷ. Ҳ. Б."
