НОН Ҳаёт
Далели он, ки сер кардани 5000 нафар аз ҷониби Худованди мо Исо ягона мӯъҷизаи Ӯст, ки дар ҳар чор Инҷил гузориш шудааст, дар баробари таълимоти васеи Ӯ дар бораи Нони Ҳаёт (Юҳанно 6), ин ҳодисаро як навъ нишонаи хидмати заминии Ӯ месозад – рамз ва намоиши классикии шахсият, қудрат ва ҳадафи омадани Ӯ. Ӯ омад, то нони ҳаёти ҷовидониро диҳад ва бошад; то ҳама чизеро, ки дар маннаи Аҳди Қадим тасвир шуда буд, ва бисёр чизҳои дигарро иҷро кунад.
Чунон ки Юҳанно ин ҳикояро нақл мекунад, пас аз ин мӯъҷизаи фаромӯшнашаванда бисёре аз мардуми сершуда Худованд Исоро пайгирӣ карда, дар атрофи Ӯ ҷамъ омаданд ва кӯшиш мекарданд, ки сӯҳбат кунанд. Аммо Ӯ бо ниятҳои ҳақиқӣ ва оддии онҳо рӯ ба рӯ шуд: «Шумо Маро меҷӯед, на аз он сабаб, ки аломатҳоро дидед, балки аз он сабаб, ки сер хӯрдед» (Юҳанно 6:26 ESV). Ҳамчун махлуқоти афтода, мо аз хоҳишҳои худ барои қонеъшавӣ, аз ҷумла чизҳои қонунӣ ба монанди ғизои ҳаррӯза, ронда мешавем, дар ҳоле ки гуруснагии амиқтар ва асосии худро барои қонеъшавӣ, ки танҳо аз Худо меояд, саркӯб ё нодида мегирем. Наҷотдиҳандаи мо бояд ин худфиребиро фош мекард, пеш аз он ки худро ва рисолати ҳақиқии худро ошкор кунад.
Ду намуди нон, ду намуди гуруснагӣ
Сипас Ӯ идома дод: «Барои ғизое, ки нест мешавад, меҳнат накунед, балки барои ғизое, ки ба ҳаёти ҷовидонӣ боқӣ мемонад, ки Писари Одам ба шумо хоҳад дод. Зеро Худои Падар бар Ӯ мӯҳри худро гузоштааст» (ояти 27).
Мардум, гарчанде ки ҳанӯз ҳам ниёзмандии ҳақиқии худро сахт инкор мекарданд, пурсиданд: «Мо чӣ кор кунем, то корҳои Худоро ба ҷо оварем?» Савол хуб аст. Аммо вақте ки Худованд Исо ҷавоб дод: «Ин кори Худост, ки шумо ба Ӯ, ки Ӯ фиристодааст, имон оваред», кинояи онҳо дар талаб зоҳир шуд: «Шумо чӣ аломат нишон медиҳед, то мо бубинем ва ба шумо имон оварем? Шумо чӣ кор мекунед?» (оятҳои 28-30).
Сипас онҳо мавзӯи нони ҳаётро пешниҳод карданд, ки ба маннаи осмонӣ, ки ба аҷдодони онҳо дар биёбон дода шуда буд, ишора карданд (ояти 31). Ба ин Исо ҷавоб дод: «Ба ростӣ, ба ростӣ, ба шумо мегӯям, Мусо набуд, ки ба шумо нон аз осмон дод, балки Падари Ман ба шумо нони ҳақиқӣ аз осмон медиҳад. Зеро нони Худо Ӯст, ки аз осмон фуруд меояд ва ба ҷаҳон ҳаёт медиҳад.» Боз ҳам мардуми беимон ҷавоб доданд, ки ҳанӯз аз ниёзмандии ҳақиқии худ ва таъминоти ҳақиқӣ барои гуруснагии амиқи худ бехабар буданд: «Ҷаноб, ин нонро ҳамеша ба мо диҳед» (оятҳои 32-34).
«Ман ҳастам»-и бузург – Нони ҳаёти мо!
Сипас Худованд худро ҳамчун он нон муаррифӣ мекунад: «Ман Нони Ҳаёт ҳастам; ҳар кӣ ба назди Ман ояд, гурусна нахоҳад монд, ва ҳар кӣ ба Ман имон оварад, ҳеҷ гоҳ ташна нахоҳад шуд ... Ман аз осмон фуруд омадаам, на барои иҷрои иродаи худ, балки иродаи Ӯ, ки Маро фиристодааст ... Зеро ин иродаи Падари Ман аст, ки ҳар кӣ Писарро бубинад ва ба Ӯ имон оварад, ҳаёти ҷовидонӣ дошта бошад, ва Ман ӯро дар рӯзи охирин эҳё хоҳам кард» (оятҳои 35-40). Худованди мо Исои Масеҳ Нони Ҳаёт аст! Ӯ дастрас аст ва худро ба ҳама пешниҳод мекунад. Аммо он мардум ба зудӣ аз киноя ба душманӣ рӯ оварданд. Бо донистани ҳама чиз дар бораи таърихи инсонии Ӯ, онҳо даъвои Ӯро рад карданд. Чӣ тавр онҳо метавонистанд Ӯро ҳамчун аз осмон омада қабул кунанд?
Бо вуҷуди ин, Ӯ бо сабр ва файз идома дод ва гуфт: «Ман Нони Ҳаёт ҳастам. Падарони шумо дар биёбон манна хӯрданд, ва мурданд. Ин нонест, ки аз осмон фуруд меояд, то ки кас аз он бихӯрад ва намирад. Ман нони зинда ҳастам, ки аз осмон фуруд омадаам. Агар касе аз ин нон бихӯрад, то абад зинда хоҳад монд. Ва ноне, ки Ман барои ҳаёти ҷаҳон хоҳам дод, ҷисми Ман аст» (оятҳои 48-51).
Иштиҳои шумо чӣ гуна аст?
Онҳо онро «ҳазм» карда натавонистанд: «Ин сухани сахт аст; кӣ метавонад онро гӯш кунад?» гуфтанд (ояти 60). Ва «пас аз ин бисёре аз шогирдони Ӯ баргаштанд ва дигар бо Ӯ роҳ намерафтанд» (ояти 66). Чӣ киноя! Бисёре аз «шогирдони» Ӯ, ки аз таълимоти Ӯ ва пешниҳоди худаш ҳамчун Нони ҳақиқии Ҳаёт, ки аз осмон фуруд омадааст, хафа шуданд, исбот карданд, ки «шогирдии» онҳо сатҳӣ ва муваққатӣ буд.
Чӣ тафовут бо Дувоздаҳ! Вақте ки Исо аз онҳо пурсид: «Оё шумо ҳам мехоҳед биравед?» Шимъӯн Петрус аз номи гурӯҳ бо дуюмин аз се иқрори дурахшони худ дар бораи шахсияти ҳақиқии Масеҳ ҷавоб дод: «Худованд, ба назди кӣ равем? Шумо каломи ҳаёти ҷовидонӣ доред, ва мо имон овардаем, ва донистем, ки Шумо Муқаддаси Худо ҳастед» (оятҳои 66-69). Ҳамон калимаҳое, ки мардуми ноустувор таҳқиромез донистанд, барои пайравони самимӣ ва содиқ ҷолибияти асосӣ гардиданд. Инҷо ниҳоят иштиҳои ҳақиқӣ ба нони ҳақиқӣ аз осмон аст!
Дар Аҳди Қадим барои беимонӣ ҷои кам буд, ки самаранокии маннаро бекор кунад. Мардум интихоб надоштанд ва парешонхотирӣ кам буд. Онҳо гурусна буданд ва манна ягона ғизои намоён буд. Онҳо ҳар саҳар онро ҷамъ мекарданд ва мехӯрданд. Ин нони ҳаёти онҳо буд, аммо нони ҳаёти ҷовидонӣ набуд, гарчанде ки таълимот барои имон ҳанӯз ҳам эътибор дорад. Худи Исо дар Юҳанно 6 ба мардум ишора кард, ки «падарони шумо дар биёбон манна хӯрданд, ва мурданд» (ояти 49). Манна ҳаёти ҷисмониро нигоҳ медошт, аммо наметавонист ҳаёти рӯҳониро бахшад ё ғизо диҳад. Дар Ибриён мо мефаҳмем, ки он исроилиёни саркаш, бо доимо озмудан ва ба хашм овардани Худо, «ҳамеша дар дили худ гумроҳ мешуданд» (Ибриён 3:10). Ва ба мо ҳушдор дода мешавад, ки «эҳтиёт бошед, бародарон, мабодо дар яке аз шумо дили бад ва беимон бошад ... балки ҳар рӯз якдигарро насиҳат кунед ... то ки ҳеҷ яке аз шумо аз фиреби гуноҳ сахт нашавад» (оятҳои 12-13). Онҳо танҳо аз сабабҳои табиӣ дар биёбон намурданд. Онҳо аз сабаби беимонии саркашии худ дар замони гузориши ҷосусони бевафо (Ададҳо 13-14) ва баъд аз он, дар тӯли 38 соли минбаъда мурданд. «Пас, мо мебинем, ки онҳо аз сабаби беимонӣ натавонистанд дохил шаванд» (Ибриён 3:19). Барои баҳрабардорӣ аз нони ҷисмонӣ имон лозим набуд, аммо манна дарсе буд, ки бояд чашмҳо ва дилҳои онҳоро ба Худое, ки онро таъмин мекард, мегардонд. «Мусо набуд, ки ба шумо нон аз осмон дод,» гуфт Исо, «балки Падари Ман» (Юҳанно 6:32). Аммо, ин дарс ҳеҷ гоҳ омӯхта нашуд. Сарфи назар аз хӯрдани «ғизои рӯҳонӣ» бо Мусо, аз сабаби набудани имони ҳақиқӣ ё эътимод ба Худои мӯъҷизакор ва каломи Ӯ, онҳо дар ниҳоят нобуд шуданд (нигаред ба 1 Қӯринтиён 10:1-6). Аз ин рӯ, тамоми он насл бояд мемурд, пеш аз он ки насли оянда ниҳоят Замини Ваъдашударо мерос гирад (Ададҳо 14:32-35).
Танҳо нон ҳаётро нигоҳ намедорад
Баъдтар, дар баррасии Мусо аз сафари 40-солаи онҳо, ӯ ин ёдрасии тавзеҳиро сабт кард: «Ӯ шуморо фурӯтан кард ва гурусна монд ва бо манна ғизо дод, ки шумо намедонистед, ва падарони шумо ҳам намедонистанд, то ки шумо бидонед, ки инсон танҳо бо нон зиндагӣ намекунад, балки инсон бо ҳар калимае, ки аз даҳони Худованд мебарояд, зиндагӣ мекунад» (Такрори Шариат 8:3). Ин каломи Худованд буд, на манна, ки онҳоро дар тӯли он 40 сол воқеан нигоҳ дошт.
Худованди мо Исои Масеҳ порчаи дар боло зикршударо вақте ки Шайтон Ӯро дар ҳолати гуруснагии шадиди ҷисмонӣ ва маҳрумият васваса кард, иқтибос овард ва изҳор дошт, ки гуруснагии амиқи Ӯ ба каломи Худо ва Падари Ӯ буд. Ӯ асосан на ба ғизои ҷисмонӣ, балки ба он калом барои қувват, саломатӣ, нигоҳдорӣ ва фармонҳои худ такя мекард. Тафовут байни «танҳо нон» ва Нони Ҳаёт манбаъ аст. Нони моддӣ, «нони ҳаррӯза», ки барои он шукр мегӯем, аз пайдоиши заминӣ аст ва баданҳои ҷисмонии моро ғизо медиҳад ва нигоҳ медорад. Нони Ҳаёт шахсияти дорои сифат, хислат ва пайдоиши осмонӣ аст: «Ӯ, ки аз осмон фуруд меояд ва ба ҷаҳон ҳаёт медиҳад» (Юҳанно 6:33).
«Падарони шумо дар биёбон манна хӯрданд, ва мурданд,» Исо ба мухолифони худ гуфт (Юҳанно 6:49). Пештар Ӯ ба онҳо ин фарқияти бузургро ёдовар шуда буд, вақте ки гуфт: «Барои ғизое, ки нест мешавад, меҳнат накунед, балки барои ғизое, ки ба ҳаёти ҷовидонӣ боқӣ мемонад» (Юҳанно 6:27). Ниёзмандии амиқи инсоният ба ҳаёти ҷовидонӣ ва ғизоест, ки онро нигоҳ медорад. Ҳарду аз осмон, ё «аз боло» меоянд. Худованди мо Исо дар бораи худ гуфт, ки Ӯ «аз боло меояд» (Юҳанно 3:31). Ӯ ба мо ҳаёте медиҳад, ки «аз боло таваллуд шудааст» – ҳамон калимаи юнонӣ (Юҳанно 3:3,7). Худо, Падари Ӯ ва Падари мо, инчунин ба мо «ҳар тӯҳфаи нек ва ҳар тӯҳфаи комил ... аз боло» ва ҳикмат «аз боло» медиҳад (Яъқуб 1:17; 3:17). Манбаи табиати нави мо ва ҳама чизе, ки онро хидмат ва нигоҳ медорад, «аз боло» меояд.
Дар бораи ҷанбаи дигари ғизои рӯҳонӣ Исо гуфт: «Ғизои Ман ин аст, ки иродаи Ӯро, ки Маро фиристодааст, ба ҷо оварам ва кори Ӯро ба анҷом расонам» (Юҳанно 4:34). Кӯшиш ва энергияи Ӯ дар хидмат ба иродаи Падари Ӯ низ манбаи ғизо барои Ӯ буд. Оё ин кор имрӯз барои мо низ кор хоҳад кард? Комилан!
Оё мо воқеан ба нони Худо гуруснаем?
Ишора ба манна дар Забур 81 низ барои мо дар робита ба ғизои рӯҳонӣ дарс дорад: «Ман Худованд Худои шумо ҳастам, ки шуморо аз замини Миср баровардам. Даҳони худро васеъ кунед, ва Ман онро пур хоҳам кард. Аммо халқи Ман ба овози Ман гӯш надод ... Оҳ, кош халқи Ман ба Ман гӯш медод, кош Исроил дар роҳҳои Ман мерафт! ... Ӯ шуморо бо беҳтарин гандум ғизо медод, ва бо асал аз санг шуморо сер мекардам» (оятҳои 10-11,13,16). Ғизое, ки ҳаёти рӯҳонии моро ғизо медиҳад, аз ҷониби Худо ба мо ройгон дода мешавад. Мо то чӣ андоза ба ин таъминоти мӯъҷизавӣ гуруснаем, ки ҳаёти рӯҳонии моро нигоҳ медорад ва моро барои зиндагӣ кардан барои Худо ва хидмат ба Ӯ нерӯ мебахшад? Ин ғизои рӯҳонӣ, албатта, Худованд ва Наҷотдиҳандаи мо, Исои Масеҳ аст – «нони ҳақиқӣ аз осмон» (Юҳанно 6:32). Оё мо ҳамеша ба Ӯ воқеан гуруснаем, аз Ӯ ғизо мегирем, ҷонҳои худро бо Ӯ ғизо медиҳем, қавитар мешавем ва бештар ба Ӯ монанд мешавем ва бештар ва бештар табиат ва хислати Ӯро нишон медиҳем? Ё мо аз муҳити заминии худ хеле парешон ҳастем, ба Худои худ гӯш намедиҳем, гуруснагии рӯҳонии худро инкор мекунем ва ғизои комилеро, ки Ӯ пешниҳод мекунад, нодида мегирем?
Дар Хуруҷ, дар биёбони Сино, вақте ки нон аз осмон бори аввал пайдо шуд, исроилиён пурсиданд: «Ин чист?» (Хуруҷ 16:15). Ин савол аслан калимаи «манна» аст. Пурсиши кунҷковии аввалини онҳо номи ғизое гардид, ки онҳоро дар биёбон нигоҳ дошт. Аммо дар охири он вақт, вақте ки онҳо ғизои осмониро ҳар рӯз дар тӯли 40 сол ҷамъ карда ва хӯрда буданд, онҳо ҳанӯз ҳам онро «Ин чист?» меномиданд. Оё ин нишон медиҳад, ки барои мо имконпазир аст, ки ба «нони ҳақиқӣ аз осмон», Худованди мо Исои Масеҳ, чунон одат кунем ва бепарво бошем, ки Ӯро ба таври наздик, чунон ки Ӯ мехоҳад шинохта шавад, воқеан намешиносем?
Маннаро метавон ҳамчун рамзи таҷассум дид. Худоро ҳамчун Худо бидуни ваҳйи шахсии Ӯ тавассути шахсияти Худованди мо Исои Масеҳ, ки аз осмон дар шакли инсонӣ, рӯҳонӣ «ҳазмшаванда» омадааст, шинохтан мумкин нест. Мо бояд бо Ӯ пайваста, наздик ҳамкорӣ ва муошират дошта бошем. Мо бояд Ӯро ҳар рӯз ба вуҷуди худ ҳамчун маннае қабул кунем, ки моро рӯҳонӣ нигоҳ медорад ва пайваста нерӯ мебахшад, то ки мо воқеан ҳаёти Худоро дар миёни ҷаҳоне, ки Ӯро рад мекунад, зиндагӣ кунем.
Фаровонии аз ҳад зиёди таъминоти зоҳиран ночизи нон, ки барои беш аз 5000 шунавандаи гурусна афзоиш ёфт, ба бепоёнии бепоёни кофии нони ҳақиқии мо аз осмон ишора мекунад. Гуруснагии мо ҳеҷ гоҳ наметавонад бештар аз он чизе, ки барои ниёзмандии мо дар Ӯ дастрас аст, талаб кунад. Мушкилоти мо дар он аст, ки мо ба қадри кофӣ гурусна нестем!
