Суханони охирин таъсир доранд
Вақте ки касе медонад, ки ӯ ба зудӣ мемирад, эҳтимоли зиёд дорад, ки ба наздикони дар наздикӣ истода суханони тасаллӣ, қадршиносӣ, муҳаббат ва шояд ҳатто ҳикматро баён кунад. Қотили маҳкумшуда метавонад ҷинояти худро эътироф кунад ва бахшиш пурсад, дар ҳоле ки шахсе, ки худхоҳона зиндагӣ кардааст, метавонад Худоро барои кӯтоҳ кардани умраш лаънат кунад, вақте ки ӯ ҳис мекунад, ки барои зиндагӣ кардан бисёр чиз дорад. Баъзеҳое, ки Худоро дар ҳаёти худ рад кардаанд, аз тарс фарёд мезананд, зеро торикии абадият дар пеши онҳост. Охирин чизе, ки шахс мегӯяд ё мекунад, аксар вақт барои наслҳо ҳифз карда мешавад.
Масалан, Томас Бекет, усқуфи Кентербери (1119-1179) – ки дар бораи файз ва назорати Худо бар шароити одамон фаҳмиши равшан дошт – вақте ки қотили ӯро куштанӣ буданд, гуфт: «Ман барои Худованди худ мурдан тайёрам, то ки дар хуни ман Калисо озодӣ ва сулҳ ба даст орад». Ӯ инро бо ҳамон рӯҳияи ҳавворӣ Павлус гуфт, ки медонист, ки ба зудӣ қатл карда мешавад:
Ман аллакай мисли қурбонии нӯшокӣ рехта мешавам, ва вақти рафтани ман фаро расидааст. Ман муборизаи некро кардам, ман мусобиқаро ба итмом расонидам, ман имонро нигоҳ доштам. Акнун барои ман тоҷи адолат нигоҳ дошта шудааст, ки Худованд, Довари одилона, онро дар он рӯз ба ман хоҳад дод – ва на танҳо ба ман, балки ба ҳамаи онҳое, ки зоҳиршавии Ӯро интизор буданд (2 Тимотиюс 4:6-8 NIV).
Суханони охирини Исо
Ҳарчанд ин суханони охирин муҳиманд, ҳеҷ сухани охирини сабтшуда аз ҷониби касе нест, ки бо суханони Худованд Исо дар салиб гуфташуда муқоиса карда шавад. Ҳафт сухани охирини Ӯ дар Инҷил на танҳо мавзӯъҳои ҷолиби сӯҳбат, балки суханоне мебошанд, ки бо қудрат ва нуфузи Касе, ки сарфи назар аз азоби салиб, дар назорати комили шароити худ буд, садо медиҳанд. Онҳо инҳоянд:
«Падар, онҳоро бубахш, зеро онҳо намедонанд, ки чӣ кор мекунанд» (Луқо 23:34). «Ба ростӣ ба ту мегӯям, имрӯз ту бо Ман дар биҳишт хоҳӣ буд» (Луқо 23:43). «Зани азиз, инак писари ту» ... «Инак модари ту» (Юҳанно 19:26-27). «Худои ман, Худои ман, чаро Маро тарк кардӣ!» (Марқӯс 15:34; Матто 27:46). «Ман ташнаам» (Юҳанно 19:28). «Тамом шуд» (Юҳанно 19:30). «Падар, рӯҳи Худро ба дасти Ту месупорам» (Луқо 23:46).
Худо дар назорат
Далели он ки Худованд Исоро душманонаш дастгир карданд ва бурданд, на аз бадбахтӣ ё идоракунии нодуруст буд. Вақти Худо комил аст, ва Худованд, аз ҷадвали Худо огоҳ буда, гуфт: «Соат наздик аст, ва Писари Одам ба дасти гуноҳкорон таслим карда мешавад» (Матто 26:45). Мақсад ва назорате, ки Худованд дар он вақт дошт, бо изҳороте, ки нависандагони Инҷил дар ривоятҳои худ дохил кардаанд, торафт равшантар мегардад. Ҳангоми пурсиш аз Худованд, Пилат пурсид: «Оё ту аз сӯҳбат бо ман саркашӣ мекунӣ? Оё ту намефаҳмӣ, ки ман қудрат дорам, ки туро озод кунам ё туро салиб кунам?» Бо хомӯшии худ, Исо ин пешгӯиро иҷро мекард:
Мисли гӯсфанд дар пеши бурандагонаш хомӯш аст, ҳамин тавр Ӯ даҳони Худро накушод (Ишаъё 53:7).
Сипас Ӯ ҷавоб дод:
Ту бар Ман ҳеҷ қудрате намедоштӣ, агар он аз боло ба ту дода намешуд (Юҳанно 19:10-11).
Худо дар назорат буд!
Худованд ва Падари Ӯ якҷоя нақшаеро бо ҷадвали дақиқ, ки дар абадияти гузашта муқаррар шуда буд, ба иҷро мерасонданд. Қурбонии комили Исо бахшиш ва оштӣ кардани гуноҳкоронро бо Худои муқаддас имконпазир мегардонд. Бисёре аз пайғамбарон ва нависандагони Аҳди Қадим, дар изҳороти мустақим ё тавассути намунаҳо ва сояҳо, инро пешгӯӣ карданд. Исроил қурбониҳо ва ҳадияҳои гуногунро иҷро мекард, ки ба қурбонии Барраи комили Худо ишора мекарданд. Бисёре аз пешгӯиҳо ҳангоми дастгир шудан, доварӣ шудан ва салиб кашидани Исо иҷро шуданд. Дар асл, ҳавворӣ Юҳанно Забур 69:21-ро ба иҷрои он пешгӯӣ пайваст кард, вақте ки Худованд Исо фарёд зад: «Ман ташнаам». Юҳанно нишон дод, ки Худованд медонист, ки чӣ кор мекунад ва дар назорат буд, «дониста, ки ҳама чиз акнун ба итмом расидааст, ва то ки Навишта иҷро шавад» (Юҳанно 19:28).
Ҳарчанд ҳар як сухани аз салиб гуфташуда муҳим ва сазовори баррасии амиқ аст, ман мехоҳам фикрҳои моро ба ҷумлаи кӯтоҳе равона кунам: «Тамом шуд» (Юҳанно 19:30). Баъзеҳое, ки ин оятро мехонанд, шояд фикр кунанд, ки ин танҳо як роҳи хаста ва рӯҳафтодаи гуфтани «Барои ман ҳама чиз тамом шуд» буд, аммо ин бешубҳа он чизе набуд, ки дар назар дошта шуда буд. Ибораи англисии «It is finished» дар юнонӣ танҳо як калима аст – тетелестай. The Тафсири дониши Библия ин мушоҳидаро мекунад: «Квитансияҳои папирусӣ барои андозҳо бо калимаи тетелестай навишта шудаанд, ки маънои «пурра пардохт шудааст»-ро доранд. Ин калима дар лабони Исо муҳим буд. Вақте ки Ӯ гуфт: «Тамом шуд» (на «Ман тамом шудам»), Ӯ дар назар дошт, ки кори наҷотбахши Ӯ ба итмом расидааст. Ӯ барои одамон гуноҳ карда шуда буд (2 Қӯринтиён 5:21) ва ҷазои адолати Худоро, ки гуноҳ сазовор буд, кашида буд».
Фарёди ғалаба
Матто гуфт: «Вақте ки Исо боз бо овози баланд фарёд зад, Ӯ рӯҳи Худро супурд» (Матто 27:50). Ин нишон дод, ки фарёди Ӯ бо овози баланд калимаи тетелестай, маънои «Тамом шуд»-ро дошт. Сипас инро «Падар, рӯҳи Худро ба дасти Ту месупорам» пайравӣ кард.
Исо ба чӣ ишора мекард, вақте ки Ӯ фарёд зад: «Тамом шуд»? Шояд ин фарёди ғалаба буд, зеро кори Ӯ – ки Ӯ барои иҷро кардан бо фармони Падари худ омада буд – аз ҳар ҷиҳат ба итмом расида буд:
Ман Туро дар замин бо анҷом додани коре, ки Ту ба Ман додӣ, ҷалол додам (Юҳанно 17:4).
Ӯ ҳамаи пешгӯиҳоро дар Навиштаҳои Аҳди Қадим, ки ба Ӯ ҳамчун Масеҳи ваъдашуда ва Наҷотдиҳандаи ҷаҳон ишора мекарданд, иҷро кард. Ҳамаи намунаҳо ва сояҳо дар Навиштаҳо, ки ба марги қурбонии Ӯ, эҳё ва ҳаёти комили Ӯ ҳамчун Барраи комили Худо ишора мекарданд, ба иҷро расиданд.
Ба ибораи дигар, ҳеҷ кас дар Ӯ ҳеҷ айбе пайдо карда наметавонист, ҳатто онҳое, ки Ӯро ба дурӯғ айбдор мекарданд ва дар бораи ҳеҷ чизе, ки гуноҳро дар ҳаёти Ӯ нишон диҳад, розӣ шуда наметавонистанд. Тавассути марг ва эҳёи Ӯ файз ба инсонияти гуноҳкор нишон дода шуд, ва наҷот ҳамеша бар хуни қурбонии комил асос ёфтааст, ба ин васила наздик шудан ба Худоро тавассути Қонун, ки танҳо гуноҳкорро маҳкум мекард, аз байн бурд.
Зеро мо саркоҳине надорем, ки ба заъфҳои мо ҳамдардӣ карда натавонад, балки мо Касеро дорем, ки аз ҳар ҷиҳат, мисли мо, васваса карда шудааст – аммо бе гуноҳ буд (Ибриён 4:15).
Коҳинии нав
Таъсири қурбонии комил маънои онро дошт, ки коҳинии нав таъсис ёфт. Исо Саркоҳини бузург пас аз тартиби Малкисадек шуд (Ибриён 5:10), ва ҳамаи шогирдони Ӯ «коҳинони мӯъмин» шуданд, ки метавонистанд ба ҳузури Худо биёянд. Инро равшан бо даридани пардаи маъбад, ки Ҷои Муқаддасро аз Ҷои Муқаддастарин ҷудо мекард, нишон дода шуд. Саркоҳини Аҳди Қадим метавонист ба Ҷои Муқаддастарин бо хуни қурбонӣ танҳо як маротиба дар сол дар Рӯзи Кафорат дохил шавад. Аммо Худо худаш он пардаро аз боло то поён дарид, ки нишон медиҳад, ки Ӯ роҳи наверо барои мо барои омадан ба ҳузури Ӯ месозад.
Аз ин рӯ, бародарон, азбаски мо ҷуръат дорем, ки ба Ҷои Муқаддастарин бо хуни Исо, бо роҳи нав ва зиндае, ки барои мо тавассути парда, яъне ҷисми Ӯ кушода шудааст, дохил шавем, ва азбаски мо Саркоҳини бузург бар хонаи Худо дорем, биёед бо дили самимӣ ва бо итминони комили имон ба Худо наздик шавем, дилҳои худро пошида, то моро аз виҷдони гунаҳкор пок кунад ва ҷисмҳои худро бо оби пок шуста бошем (Ибриён 10:19-22).
Ҳоло коҳинони мӯъмин метавонанд ба Худо наздик шаванд, на тавассути динӣ, балки тавассути ягона миёнарави ҳақиқӣ, Исои Масеҳ, Саркоҳини бузурги мо.
Зеро як Худо ва як миёнарав байни Худо ва одамон ҳаст, инсон Исои Масеҳ, ки Худро ҳамчун фидия барои ҳамаи одамон дод – шаҳодате, ки дар вақти муносиби худ дода шудааст (1 Тимотиюс 2:5-6).
Бо ин роҳ мо «коҳинони муқаддас» мешавем, ки ибодат ва ҳамду сано пешкаш мекунем, ва «коҳинони шоҳона» мешавем, ки ба Худо хидмат мекунанд (1 Петрус 2:5,9). Ҳамчун коҳинони мӯъмин мо метавонем ҷисмҳои худро ҳамчун қурбонӣ пешкаш кунем:
Ман аз шумо, бародарон, бо назардошти раҳмати Худо, хоҳиш мекунам, ки ҷисмҳои худро ҳамчун қурбониҳои зинда, муқаддас ва писандидаи Худо пешкаш кунед – ин амали рӯҳонии ибодати шумост (Румиён 12:1).
Аз ин рӯ, тавассути Исо, биёед пайваста ба Худо қурбонии ҳамду сано – меваи лабоне, ки номи Ӯро эътироф мекунанд, пешкаш кунем. Ва фаромӯш накунед, ки некӣ кунед ва бо дигарон мубодила кунед, зеро Худо аз чунин қурбониҳо хушнуд аст (Ибриён 13:15-16).
Исо пешакӣ медонист, ки марги кафоратбахши Ӯ наҷотро барои ҳамаи онҳое, ки ба Ӯ имон меоваранд ва шогирдони Ӯ мешаванд, имконпазир мегардонад. Ӯ медонист, ки Калисо, ки аз ҳамаи мӯъминон иборат аст, рӯзе Арӯси Ӯ ва ҳамсафари Ӯ барои абадият хоҳад шуд. Тааҷҷубовар нест, ки Ӯ метавонист бо ғалаба фарёд занад: «Тамом шуд», ки маънои онро дошт, ки қарз пурра пардохт шудааст. Ҳоло абадият метавонад бо наҷотёфтагон аз ҳар қабила, забон, халқ ва миллат пур шавад, ба сабаби кори комили Ӯ дар Ҷолҷота (Ваҳй 5:9).
Нақшаи комил
Нақшаи комили Худо беайб иҷро шуд. Писари Худо худаш доварии одилонаро барои гуноҳ бар дӯши худ гирифт, ба ҷои одамони гуноҳкор мурд ва ба ин васила муқаддасии Худоро ором кард. Аз ин рӯ, Навишта мегӯяд:
Вақте ки ин коҳин (Исо) барои ҳама вақт як қурбонӣ барои гуноҳҳо пешкаш кард, Ӯ дар дасти рости Худо нишаст ... зеро бо як қурбонӣ Ӯ онҳоеро, ки муқаддас карда мешаванд, то абад комил гардонд (Ибриён 12:12-14).
Тетелестай! Тамом шуд! Пурра пардохт шуд!
