ЮХАБАД
«Ин беҳтарин замонҳо буд, ин бадтарин замонҳо буд.» Инҳо суханоне ҳастанд, ки Чарлз Диккенс барои оғози романи худ дар соли 1859 истифода кардааст, Ҳикояи ду шаҳр. Агар касе дар бораи халқи ибронӣ 92 сол пеш аз аввалин Иди Фисҳ менавишт, муқаддимаи шабеҳи дилсӯзона, каме ҷиддитар, метавонист истифода шавад: «Ин бадтарин замонҳо буд! ... Бале, ин барои халқи ибронӣ бад, бад, тоқатфарсо бад буд!»
Дар асл, муаллифи Хуруҷ кори аълои тасвири манзараи хираро дар он рӯз анҷом дод. Шарҳи Хуруҷ 1:11,13-14,22 шартҳоро сабт мекунад: Мисриён бар исроилиён сардорон таъин карданд, то онҳоро бо бори гарон азоб диҳанд. Онҳо барои Фиръавн шаҳрҳои ганҷинаи Питом ва Раамсесро сохтанд. Банӣ-Исроил маҷбур шуданд, ки бо сахтӣ хидмат кунанд, ки ҳаёти онҳоро бо ғуломии сахт дар сохтани миномёт ва хишт ва дар ҳама гуна корҳои саҳроӣ талх гардонд. Ҳама хидмати онҳо, ки дар он маҷбур шуданд кор кунанд, бо сахтӣ буд. Ва Фиръавн ба тамоми халқи худ фармуд: «Ҳар писаре, ки аз халқи Исроил таваллуд мешавад, шумо ба дарёи Нил мепартоед.»
Дар чунин шароити душвор дар кишвари бехудо оё як ҷуфт бояд дар бораи фарзанддор шудан фикр мекард, бо донистани он ки писари навзод ба марги фаврӣ аз ғарқшавӣ маҳкум мешуд? Ин ҳоло ҳам як савол аст, зеро дар ин ҷаҳони ҳозира корҳо торафт ториктару ториктар мешаванд. Ҷавононе, ки имрӯз издивоҷ мекунанд, метавонанд пурсанд: «Оё дар ин замони бад, дар ин ҷаҳони бесарусомон ва бехудо фарзанд ба дунё овардан хуб аст?»
Юхабад ворид мешавад
Ҳоло ин номест, ки аксари мо шояд дар ёд надорем, аммо бояд дар ёд дошта бошем. Вай дар он замони даҳшатнок дар Миср фарзанд дошт ва ба ҳаёти ӯ чунон таъсир расонд, ки баъдтар, ҳатто пас аз тарбия ёфтан аз ҷониби модарандари мисрӣ, ӯ ҳеҷ гоҳ решаҳои худро фаромӯш накард. Номи ибронии писарашро надониста, мо ӯро танҳо ҳамчун «Мусо» мешиносем. Юхабад дарси муҳимро нишон медиҳад: чӣ гуна дар ҷаҳони имрӯза зани худотарс будан (ба Титус 2:3-5 нигаред).
Ба ин зани боимон Юхабад назар андозед – номи ӯ маънои «Яҳува ҷалолнок аст»-ро дорад. Ҳатто бо каме, ки мо аз ҳаёти ӯ медонем, ба назар мерасад, ки вай ҷалоли Ӯро инъикос мекард. Ҳикояи ӯ дар Хуруҷ 2:1-10 оварда шудааст, гарчанде ки номи ӯ дар он ҷо зикр нашудааст (ба Хуруҷ 6:20, Ададҳо 26.59 нигаред). Дар ӯ мо зани худотарсро дар ҷаҳони бади он замон пайдо мекунем ва аз ин рӯ, портрети аҷиберо барои мулоҳиза кардан. Дар ҳоле ки Ибриён 11 танҳо ба мо мегӯяд, ки Худо дид, ки амалҳои ӯ «бо имон» буданд, Хуруҷ ба мо ҳикояи аҷиби ӯро, ки писараш навиштааст – бо роҳнамоии Рӯҳи Худо (2 Петрус 1:21 KJV) пешкаш мекунад.
Вай кӯдак дошт
Мо мехонем: «Ва марде аз хонадони Левӣ рафт ва духтари Левиро ба занӣ гирифт. Ва зан ҳомила шуд ва писаре зоид» (Хуруҷ 2:1-2). Сарфи назар аз шароити даҳшатноки ғуломӣ, хатар ва сахтии зиндагӣ дар ҷомеаи бехудо, Амрам ва Юхабад се фарзанд доштанд. Сеюмӣ дар замони «фармони марг» таваллуд шуд ва бо вуҷуди ин, дар он муҳити даҳшатнок, онҳо он кӯдакро доштанд! Имон ва амалҳои ин зан маро бовар кунонданд, ки масеҳиён бояд ҳатто дар иқлими зишт ва бехудои имрӯза фарзанд дошта бошанд. Баъд аз ҳама, агар халқи Худованд барои осмон фарзанд надошта бошад, мо аз кӣ интизор шуда метавонем, ки барои ҷалоли Худо ва халқи Ӯ насл ва пешвоёни рӯҳонӣ ба дунё орад?
Кӣ ба ҳимоя ниёз дошт
Идома дода, мо мехонем: «Ва чун дид, ки ӯ кӯдаки зебост, ӯро се моҳ пинҳон кард» (ояти 2). Бешубҳа, ҳар модар фарзанди худро махсус мебинад. Оё Юхабади боимон дар бораи писараш чизи аҷиберо дид? Аз Аъмол 7:20 мо мефаҳмем, ки ӯ «хеле зебо» буд – ё «зебо барои Худо». Юхабад бояд дарк карда бошад, ки ин кӯдаки ғайриоддӣ буд, на танҳо барои худаш, балки, муҳимтар аз ҳама, ӯ барои Худованд беназир буд. Ин аст, ки ҳар модар бояд ҳар як фарзанди худро бубинад: ҳамчун хеле махсус дар назари Худованд (Луқо 18:16).
Мо метавонем розӣ шавем, ки ҳар як кӯдак баракате аз Худованд аст (Забур 127:3) ва ҳар модар мехоҳад, ки фарзанди азизи худро аз ҳама хатарҳои имконпазир муҳофизат кунад. Дар ҳоле ки ин кори махсуси ӯ дар ҳисоботи Хуруҷ ба назар мерасад, муҳим аст, ки бубинем, ки вай вазифаи худро бо дастгирии ва дар мувофиқа бо шавҳараш Амрам иҷро кардааст. Ин дар Ибриён 11:23 комилан равшан нишон дода шудааст:
Бо имон Мусо, вақте ки таваллуд шуд, се моҳ аз ҷониби волидонаш пинҳон карда шуд, зеро онҳо диданд, ки ӯ кӯдаки муносиб аст; ва онҳо аз фармони подшоҳ наметарсиданд.
Чӣ қадар аҷиб аст, ки китоби Ибриён тасдиқ мекунад, ки Юхабад бар асоси эътиқоди муштараки ин ҷуфт амал кардааст. Ба назар мерасад, ки вай «мудири шӯъбаи хонагӣ» дар дохили хона зери сарварии шавҳараш таъин шуда буд. Ӯ бояд қобилиятҳои боимони ӯро қадр мекард ва метавонист роҳбарии хонаро ба ғамхории ӯ супорад (ба Масалҳо 31:10-31 нигаред). Чӣ намунае барои дигарон дар бораи зани худотарс будан дар ҷаҳони имрӯза! Ҳамин тавр, вай кӯдакро дар он се моҳ бо эътимоди комили шавҳараш ва бо имон ба Худованд пинҳон кард.
Аммо кӯдак бояд ба марг мерафт
«Ва чун дигар ӯро пинҳон карда натавонист, барои ӯ сандуқе аз қамиш гирифт ва онро бо лой ва қатрон молид ва кӯдакро дар он гузошт; ва онро дар қамишзор дар канори дарё гузошт» (Хуруҷ 2:3). Дар китоби худ дар бораи Хуруҷ (Китобхонаи мӯъминон – Канада), Лесли Грант навиштааст: «Ҳар як волидайн бояд дарк кунад, ки ҳар як кӯдаки таваллудшуда воқеан аз таваллудаш зери ҳукми марг қарор дорад (аз сабаби гуноҳ). Бо имон, мӯъмин бояд [ҳар як] кӯдакро ба таври виртуалӣ ба ҷои марг гузорад, бо супурдани он ба Худованд ва ба арзиши марги худи Ӯ, ки танҳо ба воситаи он кӯдак метавонад наҷот ёбад.»
Ба назар мерасад, ки Юхабад инро мефаҳмид. Вай ҳукми марги Фиръавнро бар кӯдак ва эҳтимолан Шайтонро, ки қудрати марг дошт, дар паси ин ҳоким эътироф кард (Ибриён 2:14). Дар итоати имон вай метавонист писарашро ба Нил гузорад. Чӣ тавре ки Нӯҳ аз обҳои тӯфон дар амнияти киштии худ гузашт, ҳамин тавр кӯдаки хурди ӯ низ метавонист ба ҳамин тариқ ҳифз шавад. Сандуқи хурди қамиш кӯдакро нигоҳ медошт, дар ҳоле ки лой ва қатрон (Ҳастӣ 6:14) обро берун нигоҳ медоштанд. Чӣ дарси аҷиберо Юхабад дар ин амали имон меомӯзонад: фарзандони хурди худро (ва ҳангоми калон шуданашон ин корро идома диҳед) ба нигоҳдории Худованд супоред – бигзор онҳо дар дасти Абадӣ ҳифз шаванд ва бо хуни Худованд Исои Масеҳ, ки қодир аст онҳоро то охир наҷот диҳад (Ибриён 7:25), паноҳ ёбанд.
Аз он ҷо вай ӯро боз гирифт
«Ва духтари Фиръавн ба [Юхабад] гуфт: «Ин кӯдакро бигир ва барои ман шир деҳ, ва ман ба ту музди туро медиҳам.» Ва зан кӯдакро гирифт ва ба ӯ шир дод. Ва кӯдак калон шуд, ва вай ӯро ба духтари Фиръавн овард» (Хуруҷ 2:9-10). Дар ҳоле ки Юхабад кӯдакро дар назорати худ дошт, вай писарашро дар солҳои хеле муҳим шир дод. Гарчанде ки мо аниқ намедонем, ки Мусо ҳангоми ба дарбори Миср оварда шуданаш чандсола буд, вақте ки вай бо ӯ дошт, бояд аз ҷониби ин модари боимон барои ҷойгир кардани шахсияти Худо ва халқи Ӯ дар дили фарзандаш истифода шуда бошад. Ин таълим пеш аз он ки ягон кӯдак аз ҷониби системаи маориф, ки Худовандро намешиносад ва ҳақиқати Худоро бо фалсафаҳои инсон иваз кардааст (Колоссиён 2:8), талаб карда шавад, зарур аст. Мо бояд қайд кунем, ки ҳар як падар масъулияти таълим додани фарзандони худро дар роҳи наҷот ва таълимоти Масеҳ дорад (Такрори Шариат 6:6-7), бо дарназардошти он ки қисми зиёди ин вазифа ба дӯши (ва имтиёзи махсуси) модар дар хона меафтад – махсусан бо кӯдакони хурдсол. Бешубҳа, мо метавонем тахмин кунем, ки Юхабад дар ин соҳаи мушаххас иштирок дошт ва аз ин рӯ боз як намунаи хеле хуби чӣ гуна зани худотарс будан дар ҷаҳони имрӯза хоҳад буд. Таъсири ӯ ба тарбияи писараш шояд пеш аз он ки кӯдак ба модари фарзандхондааш ва таъсири бутпарастии мисрии ӯ супорида шавад, дида нашуда бошад, аммо Юхабад метавонист фарзандашро таълим диҳад ва сипас ӯро ба ғамхории Худованд супорад, боварӣ дошт, ки саҳми ӯ рӯзе мукофотонида мешавад. Таълими ӯ солҳо пас равшан зоҳир шуд, зеро Мусо, бо имон, вақте ки ба синни балоғат расид, аз номи писари духтари Фиръавн номида шуданро рад кард, балки азоб кашиданро бо халқи Худо интихоб кард (Ибриён 11:24-25).
Бешубҳа, дарсҳои дигаре низ ҳастанд, ки аз омӯзиши Юхабад – зани намунавӣ, ҳамсар ва модар омӯхтан мумкин аст. Бигзор намунаи ӯ бисёриҳоро ташвиқ кунад, ки мисли ӯ, занони худотарс дар ҷаҳони бехудои имрӯза бошанд!
