«Аммо ман ва хонадони ман…» Суханони охирини Еҳушаъ
Дар бисёр хонаҳои масеҳӣ лавҳаҳое бо ояти «Аммо ман ва хонадони ман Худовандро ибодат хоҳем кард» (Еҳушаъ 24:15 NKJV) мавҷуданд. Аммо ин лавҳаҳо танҳо як қисми оятро иқтибос мекунанд. Матни васеътар суханони видоъии Еҳушаъ ба Исроил ва суханони воқеии охирини ӯ мебошанд.
Дар асоси шаҳодат, роҳбарӣ, садоқат ва таҷрибаҳои ӯ, ӯ таваҷҷӯҳи онҳоро ба худ ҷалб кард. Ӯ хизматгори Мусо буд, ки дар як вақт ҳамчун ҷавон аз хаймаи муқаддас дур намешуд (Хуруҷ 33:11). Еҳушаъ хизмати худро ба Худованд то пиронсолӣ идома дод: «Ва баъд аз муддати дарозе, ки Худованд Исроилро аз ҳамаи душманони гирду атрофашон оромӣ бахшид, Еҳушаъ пир шуд ва ба синну сол расид» (Еҳушаъ 23:1).
Дар ин марҳилаи ҳаёташ ӯ Исроилро ҷамъ овард, то пеш аз маргаш бо онҳо сухан гӯяд. Ӯ дар Еҳушаъ 24 чор нуқтаи муҳимро баён кард ва аз Исроил посухи хуб гирифт. Еҳушаъ:
- Хулосаи мубораки садоқати Худоро ба онҳо ҳамчун миллат, аз оғози онҳо то охири ҳаёти Еҳушаъ дод.
- Онҳоро ба хизмати доимии Худованд, бидуни афтодан ба бутпарастӣ, даъват кард.
- Ӯ садоқати шахсии худро барои худ ва хонаводааш ба хизмати Худованд таъкид кард.
- Онҳоро ба муқаддасии Худо ва нотавонии онҳо дар хизмати Ӯ бидуни садоқати ҳақиқии дил ва виҷдон даъват кард.
- Сухани пурқуввати роҳбари пур аз Рӯҳи Исроил онҳоро водор сохт, ки аҳдро бо Худо нав кунанд.
Суханони охирини ҳар як шахси мурда қариб ҳамеша дар хотир мемонанд. Мо хуб мекунем, ки суханони охирини Еҳушаъро дар хотир дорем ва ин дарсҳоро ба ҳаёти масеҳии худ дохил кунем.
Хулосаи мубораки садоқати Худо
Еҳушаъ 24:1-13 хулосаи равшан ва пурқуввати садоқати Худоро ба Исроил тасвир мекунад. Еҳушаъ бо он далел оғоз кард, ки Тераҳ, падари Иброҳим, бутпараст буд (ояти 2). Бо вуҷуди ин, Худо Иброҳимро даъват кард, ки насли ё падари халқи заминии Ӯ, Исроил гардид. Патриархҳо зикр шудаанд, зеро Худо ба Иброҳим наслиеро ваъда дода буд, ки Замини ваъдашударо мерос мегирад.
Еҳушаъ садоқати Худоро дар берун овардани Исроил аз ғуломии онҳо дар Миср таъкид кард. Ӯ онҳоро аз Баҳри Сурх гузаронд ва мисриёнеро, ки онҳоро таъқиб мекарданд, ғарқ кард. Замини амориён ба Исроил дода шуд. Худо халқро аз лаънати Бильом муҳофизат кард ва онро ба баракат табдил дод. Ӯ инчунин бар Ериҳӯ ва шаш халқи дигар дар замин пирӯзӣ бахшид. Таърих бешубҳа маълум буд, аммо Еҳушаъ садоқат ва қудрати Худоро таъкид кард, зеро ҳодисаҳое, ки ӯ зикр кард, мӯъҷизавӣ буданд! Насле, ки ӯ бо файзи Худо ба замин овард, шунида буд дар бораи он ҳодисаҳои пурҷалол. Еҳушаъ таҷриба карда буд онҳоро. Такрори қудрати аҷиби Худо дар даъват кардани халқе ба худ, муҳофизат ва овардани онҳо ба Замини ваъдашуда, сабаби аввалине буд, ки онҳо бояд ба Ӯ хизмат мекарданд.
Худо имрӯз низ ба халқи худ содиқ мемонад. Бародар ё хоҳар дар Худованд метавонад ба садоқати Худо шаҳодат диҳад, ва ин набояд суханони охирини ӯ бошад. Мисли Еҳушаъ, мо метавонем ба ҳама чизе, ки дар Масеҳ дорем, шаҳодат диҳем: наҷот (Юҳанно 3:16), наҷот (1 Петрус 1:18-19), сафедкунӣ (Румиён 5:1), муқаддаскунӣ (1 Қӯринтиён 1:2), ҳаёти ҷовидонӣ (1 Юҳанно 5:13), коҳинии ҳамаи имондорон (1 Петрус 2:5-9) ва овардани Ӯ моро ба ҳузури худ то абад (1 Таслӯникиён 4:13-18) – танҳо чанде аз онҳо.
Ғайр аз ин, имондор метавонад ба садоқати Худо ба худаш шахсан шаҳодат диҳад. Вақте ки ин таҷрибаҳо мубодила мешаванд, онҳо барои ҳамаи имондороне, ки ин гузоришҳоро мешунаванд, рӯҳбаландкунанда мешаванд ва онҳоро ба пешрафт барои Масеҳ ташвиқ мекунанд. Онҳо як даъвати ҷамъоварӣ мебошанд, чунон ки Еҳушаъ Исроилро ба роҳҳои аҷиби Худо ҷамъ овард. Ҳамон Худои аҷиб Калисоро қариб 2000 сол нигоҳ доштааст. Ҳамаи он чизе, ки Худост ва он чизе, ки Ӯ барои мо дар Масеҳ кардааст, моро тақвият медиҳад.
Даъват ба хизмати содиқона
Еҳушаъ халқро дар Еҳушаъ 24:14 мустақиман даъват кард. Ин муҳим буд: «Пас, акнун аз Худованд битарсед, Ӯро бо самимият ва ростӣ ибодат кунед, ва худоёнеро, ки падарони шумо дар он тарафи дарё ва дар Миср ибодат мекарданд, дур кунед. Худовандро ибодат кунед!»
Ин даъват бахшҳои хеле муҳим дорад, гарчанде ки даъват як дастур ё фармон аст. «Пас, акнун» – дар асоси ҳамаи садоқат, муҳаббат ва қудрати мӯъҷизавии Худо – Ӯро эҳтиром кунед. Ӯро аз дили самимӣ ва пок ибодат кунед. Ӯро мувофиқи ростӣ ибодат кунед, ки дар он вақт маънои ҳақиқати Ӯро, ки ба халқи Исроил дар шакли қонун дода шуда буд, дошт. Зоҳиран, баъзеҳо ба бутпарастӣ баргашта буданд. Халқ бояд он худоёни дурӯғинро дур мекард ва танҳо Худовандро ибодат мекард.
Мо ҳамчун масеҳиён низ ба хизмати Худованд даъват шудаем. «Пас»-и мо дар асоси ҳамаи он чизе, ки Масеҳ кардааст ва дар асоси ҳамаи он чизе, ки мо дар Ӯ дорем, асос ёфтааст. Мо бояд бо хурсандӣ ба Худованд хизмат кунем. Қадрдонии мо аз Ӯ моро аз ҳамаи бутҳо нигоҳ медорад. Мо барои чӣ қадар чизҳо шукргузорӣ кунем!
Муқаддасон дар Таслӯникия бешубҳа мефаҳмиданд, ки танҳо барои Худованд зиндагӣ кардан чӣ маъно дорад. Онҳо ҳаёти намунавӣ доштанд: «Зеро худи онҳо дар бораи мо нақл мекунанд, ки чӣ гуна мо ба назди шумо омадем, ва чӣ гуна шумо аз бутҳо ба Худо рӯ овардед, то Худои зинда ва ҳақиқиро ибодат кунед, ва Писари Ӯро аз осмон интизор шавед, ки Ӯро аз мурдагон эҳё кард, яъне Исоеро, ки моро аз хашми оянда наҷот медиҳад» (1 Таслӯникиён 1:9-10). Гузашта, ҳозира ва ояндаи онҳо зикр шуда буд. Бутҳо дар паси онҳо буданд; имондорон акнун ба хизмати шодмонӣ машғул буданд. Онҳо умеди мубораки бозгашти Худовандро доштанд (ниг. Титус 2:13). Мо бояд ба таври дақиқ мисли таслӯникиён зиндагӣ кунем.
Машқи шахсии Еҳушаъ
Тамоми ҳаёти Еҳушаъ хизмат буд. Ӯ даъватеро, ки ба фарзандони Исроил дода буд, иҷро кард: «Ва агар ба назари шумо хизмат кардани Худованд бад бошад, имрӯз барои худ интихоб кунед, ки ба кӣ хизмат хоҳед кард, хоҳ ба худоёне, ки падарони шумо дар он тарафи дарё ибодат мекарданд, хоҳ ба худоёни амориён, ки дар замини онҳо зиндагӣ мекунед. Аммо ман ва хонадони ман Худовандро ибодат хоҳем кард» (Еҳушаъ 24:15). Гарчанде ки ин хизматгори пир сухани охирини худро мегуфт, ӯ дар бораи худ ва хонаводааш, ки пайваста ба Худованд хизмат мекунанд, сухан гуфт. Дар бораи оилаи ӯ бисёр чиз гуфта нашудааст, аммо онҳо мисли Еҳушаъ хизматгорони содиқ буданд. Ӯ тамоми 110 соли ҳаёташ ба Худованд хизмат кард (ояти 29). Дар ҳақиқат, ӯ даъватро нигоҳ дошт ва барои онҳо намуна буд.
Суханони охирини волидайни пиронсол, худотарс, муқаддас ё хизматгори пурравақти Худованд ба ҷалоли Худо ва баракати шунавандагон хоҳад расид, агар ҳаёт ба даъват мувофиқ ё намоиши он бошад. Ҳеҷ имондор комил нест; танҳо Худованд ва Наҷотдиҳандаи мубораки мо, Исои Масеҳ, комил аст. Ӯ буд, ки Худоро дар замин ҷалол дод ва кореро, ки Худо ба Ӯ дода буд, ба анҷом расонд (Юҳанно 17:4). Аммо ҳаёти пайвастаи масеҳӣ хеле муҳим аст.
Ҳавворӣ Павлус метавонист ба осонӣ ҳаёти худро ҳамчун шаҳодат ба Тимотиюс зикр кунад: «Аммо ту таълимоти маро, тарзи ҳаёти маро, мақсади маро, имони маро, сабри маро, муҳаббати маро, истодагарии маро, таъқиботҳоро, азобҳоро, ки ба ман дар Антиохия, дар Икония, дар Листра рӯй дод, бодиққат пайравӣ кардӣ – чӣ гуна таъқиботҳоро ман таҳаммул кардам. Ва аз ҳамаи онҳо Худованд маро наҷот дод» (2 Тимотиюс 3:10-11). Ҳаёти «зиндагӣ» ҳамон қадар муҳим аст, ё ҳатто бештар аз суханони охирин. Шаҳодати Еҳушаъ равшан буд; шаҳодати Павлус барои Тимотиюс ва дигарон аён буд. Оё ҳаёти масеҳии мо бо суханони охирини мо мувофиқат хоҳад кард, агар Худованд чунин рафтанро иҷозат диҳад?
Посухи Исроил ва даъвати Еҳушаъ
Посухи Исроил мусоид буд. Фарзандони Исроил бо шукргузорӣ посух доданд, ва онҳо хулосаи Еҳушаъро дар Еҳушаъ 24:16-18 мухтасар такрор карданд. Дилҳои онҳо ламс шуданд. Вақте ки халқи Худо ба садоқат ва қудрати мутлақи Худо мулоҳиза мекунанд, ҳамаи он чизе, ки мо карда метавонем, ин аст, ки бо ибодат ва парастиш посух диҳем.
Сипас халқи Исроил худро аз нав ба Худо бахшиданд, аммо Еҳушаъ бештар мехост. Ӯ мехост боварӣ ҳосил кунад, ки садоқати онҳо воқеӣ аст, аз ин рӯ виҷдони онҳоро тафтиш кард: «Аммо Еҳушаъ ба халқ гуфт: «Шумо наметавонед ба Худованд хизмат кунед, зеро Ӯ Худои муқаддас аст. Ӯ Худои ҳасуд аст; Ӯ гуноҳҳо ва ҷиноятҳои шуморо намебахшад. Агар шумо Худовандро тарк кунед ва ба худоёни бегона хизмат кунед, пас Ӯ рӯй мегардонад ва ба шумо зарар мерасонад ва шуморо нест мекунад, баъд аз он ки ба шумо некӣ кардааст» (оятҳои 19-20). Виҷдони онҳо ламс шуд. Исроил исрор кард, ки онҳо ба Худованд хизмат хоҳанд кард, аз ин рӯ Еҳушаъ аҳдро бо халқ нав кард ва онҳоро ба хонаҳояшон фиристод (оятҳои 24-28).
Гарчанде ки Еҳушаъ бо дилҳои онҳо сару кор дошт, ӯ аз чизҳои моддӣ истифода бурд (оятҳои 25-26):
- Ин дар «Шакем» рӯй дод.
- Ӯ ин суханонро дар «Китоби шариати Худо» навишт.
- «Санги калоне» «зери дарахти булут, ки дар назди маъбади Худованд буд» гузошта шуд.
- Ба ҳамин монанд, суханони охирин ба имондорон аксар вақт моддӣ мебошанд: ҳар рӯз Каломи Худоро бихонед, беист дуо кунед, бо халқи Худованд ҷамъ шавед, дар қудрати Рӯҳи Муқаддас зиндагӣ кунед, ҳисобҳои кӯтоҳро нигоҳ доред, тӯҳфаҳои додашударо истифода баред, бо хурсандӣ ба Худованд хизмат кунед ва бо интизорӣ ба бозгашти наздики Худованд нигоҳ кунед. Бигзор мо Худованд ва Наҷотдиҳандаи худ Исои Масеҳро бо ин роҳҳои рӯҳонӣ ва моддӣ ҷалол диҳем.
Хулоса
Дидани он лавҳаҳо – «Аммо ман ва хонадони ман Худовандро ибодат хоҳем кард» – дар хонаҳои масеҳиён воқеан шодӣ меорад. Ин як қисми хурд, вале муҳими суханони охирини Еҳушаъ аст, аммо ҳаёти Еҳушаъ аз ин изҳорот хеле бештар буд. Ӯ хизматгори содиқи Худованд буд. Ӯ ёвари Мусо ва сипас роҳбари Исроил буд, ки онҳоро ба Замини ваъдашуда бурд. Ӯ генерал буд. Ӯ заминро ба қабилаҳо мувофиқи дастури Худо тақсим кард. Ӯ ҷанговари дуо буд. Ва ҳамчун инсон, ӯ дар муносибат бо ҷибъӯниён ноком шуд. Дар маҷмӯъ, ӯ барои Исроил намуна буд.
Сухани охирини Еҳушаъ ба халқи Исроил садо дод; он дар ҳаёти онҳо тағйирот ба вуҷуд овард. Бигзор ҳаёти мо низ Худоро ҷалол диҳад ва дар ҳаёти дигар масеҳиён тағйирот ба вуҷуд орад. Ҳаёти мо бояд барои ғайриимондорон шаҳодат бошад. Агар Худо дар охири хизмати заминии мо ба мо суханони охирин диҳад, бигзор онҳо ба ҳаёти имондорон таъсири назаррас расонанд, чунон ки суханони охирини Еҳушаъ барои Исроил карданд!
Ӯ Туро дар замин ҷалол дод; Кори Ту аз Ӯ анҷом ёфт; Ва Ту, ки тамоми арзиши Ӯро медонистӣ, Писари Худро ҷалол додӣ.
Акнун тоҷдор ва бар тахти Ту нишаста, Ӯ шодӣ ва оромии Туст; Ва мо, ки ба воситаи файз аз они Туем, Дар Ӯ комилан муборакем. —Номаълум (аз «Падар, чӣ қадар Ту ба Ту азизӣ»)
