ЙӮШИЁ Ҷӯянда
Дидани ибораи «ва ӯ он чиро, ки дар назари Худованд дуруст буд, ба ҷо овард» дар бораи баъзе подшоҳони Исроил ва Яҳудо тароватбахш аст. Аммо ин ҳам ғамангез аст, ки чунин таърифро дар Навиштаҳо ҳангоми сухан дар бораи қавми Худо, миллате, ки бояд барои халқҳо нур мебуд, навиштан лозим омад. Рӯҳи Худо нависандагони илҳомбахшро водор сохт, ки ибораи болоро нависанд, зеро бисёре аз подшоҳони Исроил ва Яҳудо он чиро, ки «дар назари Худованд бад буд», ба ҷо оварданд.
Подшоҳони пеш аз Йӯшиё, бобояш Манашше ва падараш Омун, ҳарду шарир буданд (2 Вақоеънома 33). Манашше пас аз он ки Худованд ба воситаи ашшуриён доварӣ овард, тавба кард (2 Вақоеънома 33:10-17), аммо Омун тавба накард. Йӯшиё хеле фарқ мекард. Чаро? Шояд ҷавоб дар машқи дили ӯ дида мешавад, чунон ки дар 2 Вақоеънома 34:3 омадааст: «Зеро дар соли ҳаштуми салтанати худ, вақте ки ӯ ҳанӯз ҷавон буд, ба ҷустани Худои падараш Довуд шурӯъ кард, ва дар соли дувоздаҳум ба пок кардани Яҳудо ва Ерусалим аз қурбонгоҳҳои баланд, бутҳои чӯбӣ, бутҳои кандакорӣ ва бутҳои рехташуда шурӯъ кард» (NKJV).
Биёед ҳукмронии неки ин подшоҳро дар асоси ҷустани Худованд дар ҷавонӣ омӯзем.
Ҷӯяндаи барвақт
Йӯшиё дар синни ҳаштсолагӣ подшоҳ шуд – эҳтимол хеле ҷавон буд, ки Яҳудоро идора кунад ва қавми Худоро роҳнамоӣ кунад. Ҳарчанд ин яке аз хомӯшиҳои Навиштаҳост, мо метавонем хулоса барорем, ки Худованд мушовирони худотарсро дар атрофи ин кӯдак гузошта буд. Калонсолони худотарс дар шакли волидон, бобову бибиҳо, парасторон ва муаллимони мактаби якшанбе ҳамеша барои кӯдакон муфиданд. Дар асл, падарон даъват карда мешаванд, ки фарзандони худро дар тарсу ҳарос ва насиҳати Худованд тарбия кунанд (Эфсӯсиён 6:4). Ҳамаи волидон дастур дода мешаванд, ки «кӯдакро ба роҳе, ки бояд биравад, тарбия кунанд, ва вақте ки ӯ пир мешавад, аз он дур нахоҳад шуд» (Масалҳо 22:6). Аён аст, ки роҳнамоии худотарсонае, ки ба Йӯшиё дода шуд, барои Худо мева дод, чунон ки мо мехонем, ки дар соли ҳаштуми салтанати ӯ, вақте ки ӯ ҳанӯз ҷавон буд, ӯ шахсан Худоро бо виҷдон меҷуст. Ӯ Худоро барои худ меҷуст ва ин ҳама фарқиятро ба вуҷуд овард.
Ҷавонон, ва дар асл ҳама одамон, бояд гузаришеро анҷом диҳанд, ки Худои падарони ман Худои ман мешавад! Довуд дар Забур 23 изҳор дошт, ки Худованд аст чӯпони ман . Ӯ минбаъд гуфт, ки ман камӣ нахоҳам дошт. Забур пур аз ҷонишинҳои шахсӣ аст. Подшоҳи ҷавон Йӯшиё, гӯё, аз пул гузашт; ӯ гузаришро анҷом дод ва даст ба даст бо Худованд роҳ рафт. Азбаски муносибати шахсии ӯ бо Худо инкишоф ёфт, ӯ ба Довуд, подшоҳи дуюми Исроил, на ба подшоҳоне, ки мардумро ба гуноҳ кардан таълим медоданд – ҳатто падараш Омун – пайваст буд. Ӯ бо марде, ки дили Худо буд, зикр шудааст (Аъмол 13:22). Пас аз чор соли ҷустани Худованд ва роҳ рафтан бо Ӯ, подшоҳи ҷавон омода буд, ки аз номи Худо амал кунад. Амалҳои аҷиби ӯ дар се соҳа дида мешаванд: Ӯ хонаи Худоро пок мекунад, ба Каломи Худо ҷавоб медиҳад ва Иди Фисҳро барқарор мекунад. Вақте ки мо аз роҳ рафтани шахсӣ бо Худованд лаззат мебарем, мо низ ҳамин тавр хоҳем кард: Мо зарфҳои пок ва итоаткор хоҳем буд, ки муқаддас ва барои истифодаи Устод мувофиқанд (2 Тимотиюс 2:19-21), Худованд Исои Масеҳро, чунон ки Ӯ хостааст, ба ёд меорем (1 Қӯринтиён 11:23-26).
Ҷӯяндаи муқаддас
Бутпарастӣ дар Яҳудо ва Ерусалим дар давраи ҳукмронии Омун паҳн шуда буд. Азбаски подшоҳ Йӯшиё бо Худованд Худои Исроил дар муносибати наздик буд ва азбаски ӯ подшоҳ буд, метавонист аз қудрати худ барои пок кардани замин истифода барад. Дар 2 Вақоеънома 34:3 ба мо хотиррасон карда мешавад, ки ӯ Худои падараш Довудро меҷуст. Роҳ рафтани наздик бо Худо бешубҳа гуноҳро нафратовар месозад, ва Йӯшиё бояд аз бутҳое, ки дар замин ва маъбад буданд, нафрат дошта бошад.
Ҳамчун як марди рӯҳонӣ, ӯ дорои шуур барои амал кардан аст, ва ҳамчун подшоҳ, ӯ дорои қудрат барои амал кардан аст. Оятҳои 3-7 амалҳои ӯро тасвир мекунанд. Ӯ аз аксуламали мардум хавотир набуд; онҳо ноустувор буданд. Онҳо подшоҳи бадро пайравӣ карда буданд. Акнун онҳо ба ҳукмронии ӯ пайравӣ мекарданд. Барои пок кардани замин ва маъбад роҳбарии равшан ва кӯшиши мутамарказ лозим буд. Бутҳоро бояд ёфта, нобуд мекарданд, баъзеҳо ҳатто ба хок табдил дода мешуданд (ояти 4).
Ҳавворӣ Павлус ҳақиқати бузурги хонаи Худоро ба Тимотиюси ҷавон ошкор кард: «Ин чизҳоро ба ту менависам, ҳарчанд умедворам, ки ба зудӣ назди ту меоям; аммо агар дер кунам, менависам, то бидонӣ, ки чӣ тавр бояд дар хонаи Худо, ки калисои Худои зинда, сутун ва пояи ҳақиқат аст, рафтор кунӣ» (1 Тимотиюс 3:14-15). Барои масеҳиён, хонаи Худо бояд бо инҳо тавсиф шавад:
Тартиб,
- Рафтор ва кирдори нек аз ҷониби муқаддас,
- Ҳузури Худои зинда, ки ба воситаи Рӯҳи Муқаддас сокин аст, ва
- Нигоҳ доштани ҳақиқати Навиштаҳо, зеро Калисо сутун аст, ки дар бораи дастгирӣ ва поя, ё асоси ҳақиқат сухан меронад.
- Аммо чӣ шуд? Мисли замони Йӯшиё, қавми Худо аз ҳақиқат дур шудаанд. Дар 2 Тимотиюс 2:19-21, Павлус хонаи Худоро «хонаи бузург» меномад. Дар хонаи бузург зарфҳои шараф ва зарфҳои бешарафӣ буданд. Павлус муқаддасони худотарсро ташвиқ мекунад, ки худро аз зарфҳои бешарафӣ пок кунанд, то онҳо «зарфҳои шараф, муқаддас ва барои истифодаи Устод мувофиқ, барои ҳар кори нек омода» бошанд. Ҳамон тавре ки Йӯшиё замин ва маъбадро пок кард, мо бояд зарфҳои покшуда бошем, бо онҳое ҷамъ шавем, ки дар итоат ба Ӯ, дар ҳақиқат мехоҳанд Худовандро хушнуд кунанд.
Ҷӯяндае, ки месозад
Подшоҳ Йӯшиё, ки барои пок кардани замин ва маъбад аз бутҳо кор карда буд, фармон дод, ки маъбад таъмир карда шавад (2 Вақоеънома 34:8-16). Сохтмон яке аз принсипҳои безаволи Худост (1 Қӯринтиён 3:10-15). Ҳангоми таъмир, Ҳилқиё китоби шариат ёфт. Вақте ки мо дар адолат дар назди Худованд роҳ меравем, Ӯ метавонад иродаи комили Худро ба мо бештар ошкор кунад ва қадами ояндаро ба мо нишон диҳад – ҳарду ҳамеша дар Каломи Ӯ ёфт мешаванд. Шофон китобро ба Йӯшиё хонд (2 Вақоеънома 34:18). Вақте ки подшоҳ ҳукмҳоро шунид, либосҳои худро дарид (ояти 19) – нишонаи мотам. Ӯ барои худ ва миллат тавба кард. Йӯшиё пешвоёнро фиристод, то аз набия Ҳулдо пурсанд ва ҳукмҳо тасдиқ карда шуданд. Аммо Йӯшиё онҳоро дар рӯзҳои худ нахоҳад дид, зеро ӯ ба Каломи Худо дуруст ҷавоб дод.
Ҳамин тавр, мо низ бояд ба Каломи Ӯ дуруст ҷавоб диҳем. Агар Ӯ каломи сарзаниш диҳад, мо бояд онро қабул кунем ва худро танзим кунем. Агар Ӯ каломи таълим фиристад, мо бояд онҳоро омӯзем ва худро бо онҳо идора кунем. Ва агар Ӯ каломи ислоҳ диҳад, мо бояд амалҳои нодурустро тағйир диҳем. «Ҳамаи Навиштаҳо аз илҳоми Худост ва барои таълим, барои сарзаниш, барои ислоҳ, барои тарбия дар адолат муфид аст, то ки марди Худо комил бошад, барои ҳар кори нек комилан муҷаҳҳаз бошад» (2 Тимотиюс 3:16-17)
Ҷӯяндаи итоаткор
Ниҳоят, Йӯшиё Иди Фисҳро барқарор кард: «Ва Йӯшиё дар Ерусалим барои Худованд Иди Фисҳро баргузор кард, ва онҳо барраҳои Фисҳро дар рӯзи чордаҳуми моҳи аввал забҳ карданд» (2 Вақоеънома 35:1). Тафсилоти Иди Фисҳ дар боб оварда шудааст, ки дар он мо мебинем, ки Йӯшиё коҳинонро дар вазифаҳои худ пас аз ба тартиб даровардани онҳо ташвиқ кард. Ӯ ба левиён дастур дод, ки сандуқи аҳдро ба маъбад гузоранд ва мувофиқи тақсимоти худ дар ҷойҳои муқаддаси худ истанд. Ӯ ба мардуми оддӣ 30,000 барра ва 3,000 чорво барои Иди Фисҳ аз моликияти шахсии худ дод, ва Ҳилқиё ва дигар пешвоён аз намунаи ӯ пайравӣ карданд.
Йӯшиё идҳоро дар рӯз ва моҳи дар Шариат муайяншуда ҷашн гирифт. Онҳо дар назди Худованд Иди Фисҳи аҷиб ва муназзам доштанд. «Аз замони Самуил набӣ дар Исроил чунин Иди Фисҳ баргузор нашуда буд. Ва ҳеҷ яке аз подшоҳони Исроил чунин Иди Фисҳро, ки Йӯшиё баргузор кард – бо коҳинон ва левиён, тамоми Яҳудо ва Исроил, ки ҳузур доштанд, ва сокинони Ерусалим – баргузор накарда буд. Дар соли ҳаждаҳуми салтанати Йӯшиё ин Иди Фисҳ баргузор шуд» (оятҳои 18-19).
Дарсҳое, ки аз Ҷӯянда омӯхта шудаанд
Вақте ки ҳама чиз дар ҳаёти мо ба тартиб аст, мо метавонем вақти аҷиберо бо ёд кардани Худованд бо қавми Ӯ дошта бошем. Иди Фисҳ барои Исроил буд; мо зиёфати Худовандро дорем (Луқо 22:14-20). Он бо хоҳиши инфиродӣ барои ҷустани Худованд барои худ, чунон ки Йӯшиё кард, оғоз меёбад. Мо шояд ҳама ҷавон набошем, аммо ҳама метавонем Худовандро ҷӯем. Ин подшоҳи ҷавон, ҳарчанд комил набуд, барои ҳамаи имондорон намуна аст. Ӯ Худои падараш Довудро меҷуст, ки мехост Ӯро шахсан бишносад. Ҳамин тавр, ӯ заминро аз бутҳо пок кард, ба китоби аҳд ҷавоб дод ва Иди Фисҳро барқарор кард.
Мо метавонем аз ин писаре, ки подшоҳ шуд, омӯзем ва ҳамин тавр кунем. Вақти ҷустани Худованд аст!
