ЯҲУДО, ва пешгӯии хиёнат
«Эй дӯст, барои чӣ омадӣ?» Матто 26:50 KJV
Ин хеле аҷиб аст, ки касеро дӯст номӣ, вақте ки медонӣ, ки ӯ туро ба марг хиёнат мекунад. Исо ин суханонро на бо киноя, балки бо самимият гуфт. Ӯ ҳамеша дӯсти Яҳудои Исқарют буд, ҳарчанд Яҳудо дӯсти Ӯ набуд. Ва ҳамин тавр Исо барои ҳар як инсон дӯсти гунаҳкорон аст, новобаста аз он ки онҳо чӣ қадар ба Ӯ муқобилат кунанд. Яҳудо, ҳаввории боистеъдоди Исои Носирӣ, хазинадори нобовари гурӯҳи пайравонаш ва хоини Худованд, бо роҳи огоҳӣ ба мо бисёр чизҳоро меомӯзонад, ки метавонад моро водор созад, ки Онро, ки ӯ хиёнат кард, бештар қадр кунем.
Яҳудо дар байни Дувоздаҳ нафар буд, ки Исо ба онҳо қудрат дод, ки арвоҳи нопок ва ҳар гуна беморӣ ва дардро шифо диҳанд (Матто 10:1), аммо ӯ дар ҳақиқат «писари ҳалокат» буд (Юҳанно 17:12). Ин писари Шимъӯн Исқарют ё Иш Кериот ном дошт, ки маънояш «марди Кериот» аст. Кериот, ҷое дар ҷануби Яҳудо (Еҳушаъ 15:25), маънояш «шаҳрҳо» аст. Ҳамин тавр Яҳудо аз қабилаи Яҳудо буд, чунон ки Худованд Исо буд, аммо ӯ системаи арзишҳои муқобилро дошт, зеро ӯ чизҳои ин дунёро дӯст медошт.
Яҳудо ба пул майл дошт ва хазинадори гурӯҳи хурди шогирдон шуд. Шояд ӯ орзуҳои қудрати сиёсӣ дошт, ки фикр мекард, ки бо пайравӣ аз Исои Носирӣ метавонад ба онҳо ноил шавад. Аммо вақте ки ӯ дид, ки бисёре аз шогирдон Ӯро тарк карда, дигар бо Ӯ роҳ намераванд (Юҳанно 6:66), ин орзуҳо зоҳиран ба пажмурда шудан сар карданд. Дар он лаҳза Исо ӯро шайтон ё душман номид, ҳарчанд Ӯ номи ӯро зикр накард (Юҳанно 6:70).
Ӯ баъдтар дузд шуд ва ниқоби парҳезгориро барои расидан ба ҳадафҳои худ истифода бурд (Юҳанно 12:6). Муҳаббат ба пул дар ниҳоят ӯро водор сохт, ки Худованд Исоро ба ивази сӣ сиккаи нуқра, «нархи хуб» чунон ки Закарё 11:13 эълон мекунад, хиёнат кунад. Шайтон ба ӯ даромад, то ки амали қаблан тарҳрезишуда иҷро шавад. Ва ҳамин тавр ӯ бо бӯса бо Худованд вохӯрд; Исо кӯшиш кард, ки ӯро ба худ орад ва пурсид: «Эй дӯст, барои чӣ омадӣ?» (Матто 26:50). Ғами ӯ хеле дер омад ва танҳо тавбаи рамзии дунё буд, ки ба марг мебарад, на ғами худотарсонае, ки Петрус дошт, ки ба ҳаёти нав овард (2 Қӯринтиён 7:10; Матто 26:75). Ҳамин тавр Яҳудо ҷони худро гирифт ва дигар ҳеҷ гоҳ рӯшноии рӯзро надид. Ӯ «ба ҷои худ» дар дӯзах рафт (Аъмол 1:25), мисли ҳамаи онҳое, ки ба дӯстии Худованд бо бепарвоӣ ё нафрат муносибат мекунанд.
Худованд Яҳудоро интихоб кард, то Каломи Худоро иҷро кунад. Худои мутлақ наҷотёфтагон ва наҷотнаёфтагонро баробар интихоб мекунад, то иродаи Худро иҷро кунад. Мисли Фиръавн дар замони Мусо, Яҳудо интихоб дошт, аммо Худо медонист, ки ӯ чӣ интихоб хоҳад кард ва аз ин рӯ ӯро дар мавқеъе гузошт, ки ҳамаи он чизеро, ки дар бораи ӯ навишта шуда буд, иҷро кунад, аммо ба огоҳ кардани ӯ идома дод. Петрус, касе ки барои гуноҳи инкори худ ғами воқеии худотарсонаро аз сар гузаронид, навишт, ки Худо «намехоҳад, ки касе ҳалок шавад, балки ҳама ба тавба оянд» (2 Петрус 3:9). Аммо Худо ин интихобро барои онҳо нахоҳад кард.
Ҳоло биёед ба се пешгӯии Аҳди Қадим дар бораи Яҳудо назар андозем.
«Дӯсти наздики ман, ки ба ӯ боварӣ доштам, ки нони маро мехӯрд, пошнаи худро бар зидди ман бардошт.» (Забур 41:9)
Мисли бисёре аз пешгӯиҳои Аҳди Қадим, ин ҳам иҷрои наздик ва ҳам дур дошт – наздик дар мушовири Довуд, Аҳитофел, ва дур дар Яҳудои Исқарют. Маслиҳат дар Забур 41 ин аст, ки «Марди камбағал»-и Забури қаблӣ, ки аз иҷрои иродаи Падар шод буд, ки мо медонем, ки дар ниҳоят Худованд Исо аст (Забур 40:7-8; Ибриён 10:7), ба назар гирифта шавад. Ӯ инчунин гуфт: «Ман ҳамеша он чизҳоеро мекунам, ки ба Ӯ писанд аст» (Юҳанно 8:29). Кӣ аз мо метавонад инро бигӯяд?
Ба Худованд рӯ овардан ин шифо додани ҷон аст, чунон ки Довуд дар Забур 41 навишт: «Ман гуфтам: «Эй Худованд, ба ман раҳм кун: ҷони маро шифо деҳ; зеро ки ман бар зидди Ту гуноҳ кардам» (41:4). Худо ба мо маслиҳат медиҳад, ки ба Ӯ иҷозат диҳем, ки моро шифо диҳад. Агар мо ин корро накунем, Ӯ онро ҳамчун радкунӣ мешуморад. Исо гуфт: «Касе ки бо Ман нест, бар зидди Ман аст; ва касе ки бо Ман ҷамъ намекунад, пароканда мекунад» (Луқо 11:23). Яҳудо, ки бо Худованд роҳ мерафт, мехӯрд ва бо Ӯ ошно буд, шифо наёфт, балки Ӯро «пошна зад» ва Писари Худоро зери по кард, чунон ки ҳамаи онҳое, ки хуни Ӯро оддӣ ё нопок мешуморанд, мекунанд (Ибриён 10:29). Ҳамин тавр Яҳудо «ба ҳалокат бозгашт» (Ибриён 10:39).
«Мо бо ҳам маслиҳати ширин кардем ва ... дар якҷоягӣ роҳ рафтем.» (Забур 55:14)
Ишораи навбатии Аҳди Қадим ба Яҳудо дар Забур 55 омадааст, ҳарчанд ин дар таҷрибаи муқаддасон дар зери дигар «писари ҳалокат» (2 Таслӯникиён 2:3), ҳайвон ва зиддимасеҳие, ки ҳанӯз меояд, иҷрои дигар хоҳад дошт. Мо аз ин забур мебинем, ки чӣ тавр на душман Исоро ба онҳое, ки мехостанд Ӯро бикушанд, фош кард, на касе, ки зоҳиран аз Ӯ нафрат дошт, балки марде, ки Ӯро дар солҳои хидмати оммавии Ӯ ҳамроҳӣ мекард. Оё дар ҳамон солҳое, ки онҳо дар маъбад бо ҳам роҳ мерафтанд, Яҳудо ба Исо хиёнат накард?
Хиёнати ӯ чӣ қадар бештар хиёнаткорона буд, ки Яҳудо сарбозонро ба Исо бо бӯсаи меҳрубонӣ бурд! Аммо Исо аз аввал медонист, ки кӣ ба Ӯ хиёнат мекунад; аз ин рӯ Ӯ ба шогирдонаш гуфт: «Ҳамаи шумо пок нестед» (Юҳанно 13:11). Агар Яҳудо интихоб намедошт, чаро Исо ба «шогирди» худ ин қадар огоҳиҳо медод, гӯё ки ӯ метавонист аз он чизе, ки дар бораи ӯ навишта шуда буд, гурезад? Ҳамаи мо интихоб дорем, ки Ӯро интихоб кунем ва ба ҷое, ки Ӯ омода кардааст, дохил шавем, ё Ӯро рад кунем ва ба ҷои худ равем (Аъмол 1:25).
«Агар хуб медонед, нархи маро диҳед ... 30 сиккаи нуқра.» (Закарё 11:12-13)
Исо ба ивази сӣ сиккаи нуқра хиёнат карда шуд, чунон ки Закарё 11:13 пешгӯӣ карда буд. Бешубҳа, Яҳудо бо муҳаббати худ ба пул бештар мехост, аммо саркоҳинон созишномаро ба нархи ғулом (Хуруҷ 21:32; Матто 26:15) ҳал карданд. Чунин ба назар мерасад, ки Яҳудо интизор буд, ки Исо ба ҳар ҳол аз маҳкумият фирор мекунад, чунон ки Ӯ борҳо пеш аз он ки соати Ӯ ҳанӯз нарасида буд, карда буд. Вақте ки Яҳудо дид, ки Исо дар ҳақиқат ба қатл расонида мешавад, ӯ пули ғайриқонунии худро ба маъбад партофт, зеро онҳое, ки онро ба ӯ дода буданд, аз гирифтани он даст кашиданд.
Саркоҳинон ҳайрон буданд, ки бо пули «олуда» чӣ кор кунанд ва дар ниҳоят қарор доданд, ки замини кӯҳнаи кулолгарро харанд, зеро он барои каси дигар арзиши зиёд надошт. Ин ҳам аз ҷониби Закарё (11:13) пешгӯӣ шуда буд. Ҳамин тавр онҳо заминро «барои дафн кардани бегонагон» хариданд (Матто 27:7). Ин бегонагон эҳтимолан прозелитҳои ғайрияҳудӣ буданд, ки ба онҳо эҳтироми муайян лозим буд. Дар як амали хайрияи арзон ва таъминоти парҳезгорона аз ҷониби Санҳедрин, ки Худованди ҷалолро кушт, фарисизм ба худи худ мунофиқона боқӣ монд.
«Нархи хун»-и Писари ягонаи Худо ба нархи «майдони хун» барои «бегонагон» баробар буд (Матто 27:6,8). Ва тааҷҷубовар аст, ки дар ҳамон ҷо, дар як амали ниҳоии ноумедӣ, Яҳудо худкушӣ кард (Аъмол 1:18-19). Аммо ҳатто ин ҳам тасвирест, ки ба Худо ҷалол меорад, зеро мо қайд мекунем, ки Худованд Исо барои майдони ин ҷаҳон бо хуни худ пардохт кард, то моро, ғайрияҳудиёнро, ки ба аҳдҳо ва ваъдаҳои Худо бегона будем, наҷот диҳад (Эфсӯсиён 2:12). «Камбағалони рама, ки маро интизор буданд, медонистанд, ки ин каломи Худованд аст» (Закарё 11:11).
Дар ҳоле ки Яҳудо мехост сарватманд бошад, онҳое, ки Худовандро интизоранд, ба ҷои сарватманд шудан дар ин дунё, иҷрои каломи Худои зиндаро мебинанд. Дар Яҳудо, чунон ки дар пайравони ҳақиқии Худованд, ояти зерин намуна аст: «Касе ҳаст, ки худро сарватманд мекунад, аммо ҳеҷ чиз надорад: касе ҳаст, ки худро камбағал мекунад, аммо сарватҳои бузург дорад» (Масалҳо 13:7).
