Аз рӯи ИМОН — Роҳи дигар нест
Нома ба Румиён Худоро ҳамчун одил муаррифӣ мекунад. Ӯ ҳамеша дар ҳар чизе, ки мегӯяд ва мекунад, дуруст аст. Ва Ӯ одил аст, вақте ки гуноҳкорро маҳкум мекунад: «Зеро ҳама гуноҳ кардаанд ва аз ҷалоли Худо маҳруманд» (Румиён 3:23 NKJV). Ба ғайр аз Худованд Исои Масеҳ, ки дар Ӯ Худо эълон кард, ки Ӯ хурсандии Худро ёфтааст (Матто 3:17), ба ин қоида истисно нест.
Худо инчунин одил аст, вақте ки Ӯ гуноҳкори тавбакардаро дар назди худ дуруст [одил] эълон мекунад, «ба файзи Ӯ ба воситаи наҷоте, ки дар Исои Масеҳ аст, ройгон сафед карда шудааст» (Румиён 3:24). «Сафедшуда» эълони илоҳӣ аст, ки инсон бо Худо дуруст аст. Ин ба он асос ёфтааст, ки Масеҳ кист, кори Ӯ дар салиб, вақте ки Ӯ барои мо гуноҳ карда шуд, то ки мо дар Ӯ дуруст шавем (нигаред ба 2 Қӯринтиён 5:21), ва эҳёи Ӯ аз мурдагон (Румиён 3:25-26, 4:25), чунон ки ин ва дигар Навиштаҳо шарҳ медиҳанд.
Чӣ маъно дорад
Ин эълони адолат маънои онро дорад, ки барои расидан ба он воситаи дигаре вуҷуд надорад, зеро агар ин имконпазир мебуд, он эътибори кори Масеҳро дар салиб зери суол мебурд ё ҳатто рад мекард. Вақте ки Ӯ гуфт: «Тамом шуд» (Юҳанно 19:30), ин маънои онро дошт, ки ҳама чизе, ки барои наҷоти мо лозим буд, анҷом дода шуда буд – ки қарзи мо дар назди Худо аз ҷониби Исои Масеҳ пурра пардохт шуда буд. Аз ин рӯ, Павлус далерона изҳор медорад, ки адолати Худо дар Ӯ нишон дода шудааст ва Худо метавонад гуноҳкори тавбакардаро сафед кунад, ӯро дар назди Худо дуруст эълон кунад.
Павлус изҳор медорад, ки ин эълон ройгон аст, бе ҳеҷ шарте (Румиён 3:24-28). Аммо Яке бояд нархро пардохт мекард: Худованди мо Исо. Тарафи дигари ҳамон танга чунин тасвир шудааст: «Бо корҳои шариат ҳеҷ ҷисме дар назари Ӯ сафед нахоҳад шуд» (3:20). Дар натиҷа, барои фахр кардан, худситоӣ ё баланд бардоштани инсон ҷой нест. Танҳо Яке ҳаст, ки ҷалолро мегирад: «Аз Ӯ шумо дар Исои Масеҳ ҳастед, ки барои мо ҳикмат аз Худо – ва адолат ва тақдис ва наҷот – шуд, то ки, чунон ки навишта шудааст, «Ҳар кӣ фахр мекунад, дар Худованд фахр кунад»» (1 Қӯринтиён 1:30-31).
Ҳамаи «роҳҳои» дигари наҷот истисно карда шудаанд
Оғози Ҳастӣ 3 тасвир мекунад, ки чӣ тавр Мор Ҳавворо фиреб дод ва чӣ тавр Одам амри Худоро дар бораи нахӯрдани меваи дарахти дониши неку бад вайрон кард (Ҳастӣ 2:17). Пас аз он ки онҳо ба гуноҳ афтоданд, кӯшиш карданд, ки роҳи ҳалро пайдо кунанд ва адолати худро бо пӯшидани худ бо пешдоманҳои аз баргҳои анҷир сохташуда бунёд кунанд. Онҳо кӯшиш карданд, ки урён будани худро дар назди Худо «пӯшонанд» ва бо шартҳои худ бо Ӯ дуруст бошанд. Аммо вақте ки Худо ӯро даъват кард, Одам иқрор шуд, ки ӯ урён аст, зеро ӯ дарк кард, ки ҳарчанд худро бо баргҳои анҷир пӯшида буд, кӯшишҳои худи ӯ наметавонистанд ӯро барои ҳузури Худо мувофиқ гардонанд. Худо ҳардуи онҳоро аз боғ берун кард ва дастрасӣ ба дарахти ҳаётро манъ кард (3:24).
Ҳикоя дар бораи Боғи Адан, дар бораи он чизе, ки одатан «Афтиш» номида мешавад ва он чизе, ки баъд аз он рӯй дод, кӯшишҳоеро, ки инсонҳо кардаанд ва ҳоло ҳам мекунанд, то бо шартҳои худ бо Худо дуруст бошанд, тасвир ва ҷамъбаст мекунад. Бо рад кардани шартҳои Худо ва такя ба кӯшишҳои худ, ҳеҷ инсоне ҳеҷ гоҳ бо Худо дуруст нахоҳад буд.
Дар ин ҷо даъват ба тавба меояд
Барои бо Худо дуруст будан – бо шартҳои Ӯ – бояд дарк кард, ки Худо Офаридгор аст ва ҳар як инсон дар назди Ӯ масъул ва ҷавобгар аст. Румиён 1-3 ин чизҳоро ба таври хеле равшан таълим медиҳад, ки нишон медиҳад, ки тавба лозим аст: тағйироти куллии тафаккур бо ворид кардани ҳақиқатҳои Худо ба андешаҳои худ, то бо Ӯ дуруст шавад. Ваҳй 20:11-15 нишон медиҳад, ки чӣ тавр ҳамаи онҳое, ки дар тӯли умре, ки Худо ба онҳо дода буд, тавба накарданд, дар назди Тахти Бузурги Сафед хоҳанд истод, ҳатто онҳое, ки кӯшиш мекунанд, ки мақсадҳои Худоро барбод диҳанд ва ҷисмҳои худро сӯзонанд ва хокистари худро ба баҳр резанд. Довар, ки дар он Тахт нишастааст, касе ҷуз Худованди мо Исои Масеҳ, Худои Наҷотдиҳанда нахоҳад буд. Ӯ Худои Офаридгор, Нигоҳдорандаи ин коиноти бузург аст, ки Наҷотдиҳанда шуд.
Онҳое, ки кори Ӯро барои наҷот рад мекунанд, файзи Худоро нафрат мекунанд, бо Ӯ ҳамчун Довари одил рӯ ба рӯ хоҳанд шуд (Аъмол 17:24-31). Чунон ки дар Румиён дидем, Худо ҳамеша дуруст ва одил аст – ва Ӯ ҳамаро бо адолат, ба таври дуруст доварӣ хоҳад кард. Иброҳим инро пеш аз хароб шудани Садӯм ва Ғамӯра фаҳмид (Ҳастӣ 18:25). Он чизе, ки Иброҳим ҳанӯз намедонист, Павлус шарҳ медиҳад: Худо ба воситаи Марде, ки Ӯ барои ин мақсад таъин кардааст, Исои Масеҳ, доварӣ хоҳад кард, ҳарчанд Ӯ ба ин ҷаҳон омад, то гуноҳкоронро наҷот диҳад. Масеҳ Он хоҳад буд, ки онҳоеро, ки аз тавба кардан саркашӣ карданд ва пешниҳоди наҷоти Худоро нафрат карданд, тафтиш ва маҳкум хоҳад кард.
Тасвири аҷиб
Дар тӯли солҳои зиёд, вақте ки Нӯҳ киштиро тайёр мекард, Худо сабру тоқат карда, интизор буд, ки одамон тавба кунанд (Ҳастӣ 6-7). Пас аз он ки Нӯҳ ва оилааш ниҳоят ба киштӣ даромаданд, ҳамроҳ бо ҳамаи намудҳои гуногуни ҳайвонот ба ғайр аз моҳиҳо, Худо ҳафт рӯзи дигар интизор шуд, дар ҳоле ки дари киштӣ кушода буд. Ҳеҷ кас наомад. Пас аз он – чӣ лаҳзаи муқаддасе буд – Худо дари киштиро баст ва фавран Тӯфон сар зад. Дар он лаҳза, ҳеҷ кас наметавонист ба киштии наҷот дарояд, ва ҳамаи онҳое, ки даъвати Худоро рад карда буданд, талаф шуданд. Имрӯз, Худо ҳанӯз ҳам интизор аст, ки одамон тавба кунанд (нигаред ба 2 Петрус 3:15), ҳарчанд бисёриҳо Ӯро масхара мекунанд (2 Петрус 3). Аммо ҳукми ниҳоии Худо ва доварии Ӯ хоҳад омад.
Ҳикояи тасаллӣбахш
Бисёриҳо бо ҳикояи писари гумроҳ дар Луқо 15 ошно ҳастанд. То он даме, ки рӯзи файз идома дорад, Худо одамонро ба воситаи воситаҳои гуногун ба худ ҷалб мекунад, дар ҳоле ки ҳамаи онҳое, ки ба даъвати Худо посух медиҳанд, тавба карда, гуноҳҳои худро эътироф кардаанд. Писари гумроҳ ба худ омад (15:17) ва чизҳоро чунон ки буданд, дар нури Худо дид. Ӯ кӯшиш накард, ки худбаҳодиҳии худро беҳтар кунад, худро ислоҳ кунад ё барои кӯмак ба дигарон муроҷиат кунад. Не, ӯ бархост ва баргашт. Падараш ӯро дид, ки бармегардад ва донист, ки писараш марди тағйирёфта аст, ва ӯ бодиққат ба эътирофи ӯ гӯш дод.
Пеш аз он ки писараш хоҳиш кунад, ки мисли яке аз хизматгорон шавад, падари меҳрубон ва фаҳмиш як анбори аҷибро кушод. Ӯ хизматгорони худро водор кард, ки беҳтарин либосро биёранд ва писарашро бо он пӯшонанд, ангуштаринро ба дасташ ва пойафзолро ба пойҳояш гузоранд. Ба ибораи дигар, падар писари тавбакардаро барои ҳузури худ мувофиқ гардонд – барои муошират мувофиқ гардонд. Сипас ӯ амр дод, ки «гӯсолаи фарбеҳ» кушта шавад ва бо ҳамаи онҳое, ки мехостанд ба онҳо ҳамроҳ шаванд, хӯроки аҷибе дошта бошад. Мо намехонем, ки шодӣ ҳеҷ гоҳ тамом шуд, зеро «онҳо ба шодӣ кардан сар карданд» (15:24), хушбахт буданд. Ин шодии онҳоеро тасвир мекунад, ки кори наҷоти Масеҳро қабул мекунанд, ки воқеан мисли писари гумроҳ тавба мекунанд, Худоро эҳтиром мекунанд ва кӯшиш намекунанд, ки адолати худро бунёд кунанд.
Роҳи дигар нест
Писари калонӣ аз ин намоиши файз хеле хафа шуд. Ӯ фикр мекард, ки ин барои ӯ беадолатона аст. Падараш ба ӯ нишон дод, ки он чизе, ки ӯ ба бародари тавбакардааш карда буд, дуруст буд ва бояд ҳамин тавр анҷом дода мешуд (ояти 32). Чаро? Зеро стандартҳои Худо пурра риоя шуда буданд. Писари калонӣ ба хоҳишҳои падараш аҳамият намедод – ӯ танҳо мехост бо дӯстонаш вақтхушӣ кунад (ояти 29). Онҳое, ки кӯшиш мекунанд, ки адолати худро бунёд кунанд, шарафи Худоро намеҷӯянд; дар асл онҳо худбин ё худпарастанд ва Худоро ба беадолатӣ айбдор мекунанд. Аммо Румиён ва дигар Навиштаҳо нишон медиҳанд, ки Худо наметавонад беадолат бошад. Ғайр аз ин, Худо нишон дод, ки Ӯ одил аст, вақте ки Ӯ Писари Худро ба ҷои мо доварӣ кард, ва акнун Ӯ нишон медиҳад, ки Ӯ Худои одил аст, бо қабул кардани онҳое, ки тавба мекунанд – онҳоро ҳамчун писарони худ қабул мекунад.
Ман як бор як масалро дар бораи марде хондам, ки ба чоҳи амиқ афтода буд. Ҳар қадар ки мард кӯшиш мекард, ки берун ояд, чоҳ амиқтар мешуд ва ӯ бештар ба мушкилот дучор мешуд. Касе омад ва ба ӯ гуфт, ки ӯ бояд аввал худро беҳтар кунад. Дигаре гузашт ва ба мард гуфт, ки ӯ бояд бештар кӯшиш кунад. Шахси сеюм ба ӯ гуфт, ки бештар дуо кунад. Ин идома ёфт, то он даме ки Мард Исои Масеҳ омад ва ба поён фаромад ва ин ҷони ноумедро наҷот дод (нигаред ба 1 Тимотиюс 1:15).
Ин ҳикояҳои писари гумроҳ ва мард дар чоҳ нишон медиҳанд, ки роҳи дигаре ҷуз роҳи тавба ва қабул кардани таъминоти Худо дар Худованд Исои Масеҳ вуҷуд надорад. Дар замони Масеҳ дар рӯи замин, якчанд гурӯҳ дар Исроил кӯшиш мекарданд, ки адолати худро бунёд кунанд: баъзеҳо бо кам кардани Каломи Худо, дигарон бо илова кардани бисёр қоидаҳо ва муқаррарот ба он ва бисёриҳо бо созиш бо ҷаҳон. Баръакс, Худованд Исо ягона касе буд, ки ҳамеша стандартҳои муқаддаси Қонуни Худоро риоя мекард. Ӯ ба онҳо чизе илова накард, балки ҳамаи талаботҳои муқаддас ва одилонаи Худоро риоя кард. Сипас, ҳамчун Қурбонии олӣ, ҳукми Худо бар Ӯ омад. Ҳамчун Ҷойгузини ҳақиқӣ Ӯ ҷои онҳоеро гирифт, ки тавба мекунанд, ҳарчанд онҳо сазовори он ҳукм буданд. Худо дуруст аст ва Ӯ ҳамаи онҳоеро, ки тавба мекунанд, қабул мекунад, зеро онҳо дар кори анҷомдодаи Ӯ паноҳгоҳ ва наҷот меёбанд. Онҳое, ки кӯшиш мекунанд, ки аз рӯи кӯшишҳои худ наҷот ёбанд, дар асл таъминоти файзи Худоро рад мекунанд. Онҳо бо Масеҳ рақобат мекунанд, фикр мекунанд, ки онҳо метавонанд худашон ин корро кунанд, мисли он марди бечора дар он чоҳи амиқ.
Навиштаҳо тасдиқ мекунанд, ки сафедкунӣ аз рӯи имон аст
Ман наметавонам инро беҳтар аз Навиштаҳо гӯям: «Зеро файзи Худо, ки наҷот меорад, ба ҳамаи одамон зоҳир шудааст, ба мо таълим медиҳад, ки бо рад кардани бехудоӣ ва шаҳватҳои дунявӣ, мо бояд дар ин аср бо ақл, адолат ва худотарсӣ зиндагӣ кунем, ба умеди муборак ва зоҳиршавии пурҷалоли Худои бузург ва Наҷотдиҳандаи мо Исои Масеҳ нигоҳ кунем» (Титус 2:11-13). «Вақте ки меҳрубонӣ ва муҳаббати Худои Наҷотдиҳандаи мо нисбат ба инсон зоҳир шуд, на бо корҳои адолат, ки мо кардаем, балки аз рӯи раҳмати Ӯ моро наҷот дод, ба воситаи шустани таваллуди нав ва навсозии Рӯҳи Муқаддас, ки Ӯ ба мо ба фаровонӣ ба воситаи Исои Масеҳ Наҷотдиҳандаи мо рехт» (Титус 3:4-6). Павлус ва Барнаббо инро чунин гуфтанд: «Аз ин рӯ, ба шумо, бародарон, маълум бошад, ки ба воситаи ин Мард ба шумо бахшиши гуноҳҳо мавъиза карда мешавад; ва ба воситаи Ӯ ҳар кӣ имон оварад, аз ҳама чизҳое, ки шумо наметавонистед аз рӯи шариати Мусо сафед шавед, сафед карда мешавад» (Аъмол 13:38-39).
Ташвиқ барои омӯзиши минбаъда
Ин мавзӯи аҷиби сафедкунӣ ҷанбаҳои зиёде дорад, ба ғайр аз он ки он аз рӯи имон ба даст оварда мешавад. Сафедкунӣ инчунин аз рӯи файз, берун аз Шариат, ба воситаи хуни Масеҳ, бо атои Худи Ӯ ва итоаткории Ӯ, ва аз ҷониби Худо аст. Бисёр чизҳо барои андеша ва омӯзиш – ва барои ситоиши Худо ҳаст!
