Ғарқ шудани Титаник (1912), обшавии реактори ҳастаии Чернобил (1986), фурӯпошии Маркази тиҷорати ҷаҳонӣ (2001) ва харобии заминларза/цунами ба реактори ҳастаии Ҷопон (2011) ҳама муҳандисон, меъморон ва олимонро дар саросари ҷаҳон маҷбур карданд, ки ба он чизе ки ҳамчун нокомиҳои марговар маълум шуд, муроҷиат кунанд. Ҳар дафъа, ҳукуматҳо аз онҳо хоҳиш карданд, ки сохторҳоеро аз нав тарҳрезӣ кунанд, ки ноком нахоҳанд шуд.
Вақте ки мо ба ҳаёти худ назар мекунем, нокомиҳоеро мебинем, ки боиси дард, азоб ва талафот шудаанд. Аммо мо инчунин бояд бубинем, ки чӣ тавр ин нокомиҳоро барои баракати оянда ислоҳ кунем. Мо медонем, ки бояд тағир ёбем, аммо чӣ тавр мо одатҳои гуноҳеро, ки ба меъёрҳои Китоби Муқаддас мухолифанд, бартараф кунем? Ин савол имондоронро дар тӯли асрҳо ба ташвиш овардааст. Вақте ки мо Каломро мехонем, меомӯзем, ки чӣ тавр аз он нокомиҳое, ки дигаронро боздоштаанд, пешгирӣ кунем. Павлус дар бораи нокомиҳои исроилиён дар биёбон чунин навиштааст: «Ин чизҳо ҳамчун намуна рух доданд, то моро аз дил ба чизҳои бад мондан, чунон ки онҳо карданд, боздоранд» (1 Қӯринтиён 10:6 NIV).
Ҳавворӣ Юҳанно камбудиҳои асосии хислатро, ки боиси нокомӣ мешаванд, ҳангоми навиштани ин нишон дод: «Ҳар чизе ки дар ҷаҳон аст – хоҳишҳои инсони гуноҳкор, шаҳвати чашмони ӯ ва фахр аз он чизе ки ӯ дорад ва мекунад – аз Падар нест, балки аз ҷаҳон аст» (1 Юҳанно 2:16). Мо медонем, ки ҳамаи ин амалҳои гуноҳкор ба муқаддасии Падар таҷовуз мекунанд. Дар ҳамин бахши номаи худ Юҳанно инчунин изҳор дошт: «Дунёро ва ҳеҷ чизеро дар дунё дӯст надоред. Агар касе дунёро дӯст дорад, муҳаббати Падар дар ӯ нест.» Қисми асосии мушкилот муносибатӣ аст. Оё мо воқеан Падарро дӯст медорем? Юҳанно ба муқоисаи дигар мегузарад: «Дунё ва хоҳишҳои он мегузаранд, аммо марде, ки иродаи Худоро иҷро мекунад, абадӣ зиндагӣ мекунад» (1 Юҳанно 2:15,17).
Ҳар яки мо бояд ин саволҳоро диҳем: Оё иродаи Худо дар ҳаёти ман афзалият дорад? Оё ман танҳо дар бораи ҳозира фикр мекунам ва танҳо кӯшиш мекунам, ки хоҳишҳои худро қонеъ кунам? Ё ман дар бораи пешрафти худ ба сӯи бештар ба Масеҳ монанд шудан, дар бораи «ба сурати Ӯ бо ҷалоли афзоянда табдил ёфтан» (2 Қӯринтиён 3:18) фикр мекунам? Оё ин ба назар мерасад, ки аз дастрасии мо берун аст? Павлус дар бораи ин мушкилоти рӯҳонӣ ҳамин тавр ҳис мекард, вақте ки пурсид: «Кӣ ба чунин вазифа баробар аст?» (2 Қӯринтиён 2:16).
Нокомиҳои охирин
Нокомиҳои охирини воизони маъруф ба монанди Ҷимми Сваггарт, Ҷим Бейкер ва Тед Ҳаггард ба Худованд, ба худашон ва ба имондорон дар ҳама ҷо беобрӯӣ оварданд. Ин мардон маҳз дар соҳаҳое, ки дар 1 Юҳанно 2:15-17 тасвир шудаанд, фасод шуданд. Шаҳвати онҳо ба мавқеъ, қудрат ва сарват боиси нокомиҳои ахлоқӣ гардид, ки ҳамаи имондоронро ғамгин кард. Онҳо шояд аз нокомии худ дарс гирифта бошанд, аммо бо чӣ арзиш?
Дар Китоби Муқаддас, ҳикмати Худо дар он зоҳир мешавад, ки Ӯ бо хизматгорони худ дар тӯли асрҳо чӣ гуна кор кардааст. Ӯ на танҳо пирӯзиҳои онҳоро муфассал баён кардааст, балки нокомиҳои онҳоро низ дар бар гирифтааст. Ӯ ба мо имкон медиҳад, ки ба қафо нигоҳ кунем ва бубинем, ки чӣ тавр ва чаро онҳо ноком шуданд – ва сипас барқарор шуданд. Вақте ки мо ба баъзе мисолҳо назар мекунем, мо ба осонӣ мебинем, ки табиати инсон тағир наёфтааст, ҳарчанд замонҳо ба таври назаррас тағир ёфтаанд. Ҳикояҳои онҳо ба мо кӯмак мекунанд, ки аз хатогиҳои онҳо дарс гирем ва бо Худованд робитаи наздиктар инкишоф диҳем. Биёед ба баъзеи онҳо назар кунем.
Нокомии Иброҳим
Иброҳим имони истисноӣ ба Худоро нишон дод: «Бо имон Иброҳим, вақте ки даъват шуд, ки ба ҷое равад, ки баъдтар онро ҳамчун мероси худ қабул мекард, итоат кард ва рафт, ҳарчанд намедонист, ки ба куҷо меравад» (Ибриён 11:8). Аммо вақте ки қаҳтӣ шуд, ӯ корро ба дасти худ гирифт ва дар Миср паноҳ бурд. Ба ҷои он ки барои занаш истодагарӣ кунад, ӯ ба тарси худ дода шуд ва ба мардони Фиръавн гуфт, ки вай хоҳари ӯст. Агар дахолати Худо намебуд, ӯ занашро аз даст медод (Ҳастӣ 12:10-20).
Худо ба Иброҳим ва Соро ваъда дод, ки онҳо миллатеро ба вуҷуд меоранд. Аммо ба ҷои он ки сабру тоқат карда, таваллуди писареро, ки Худо ваъда дода буд, интизор шавад, Иброҳим ба пешниҳоди Соро дода шуд, ки канизашро барои таваллуди писари ваъдашуда бигирад. Таваллуди Исмоил аз Ҳоҷар барои Соро андӯҳи бузург овард ва аз он вақт инҷониб барои Исроил хоре дар гӯшт буд (Ҳастӣ 16).
Дар ниҳоят Худо ваъдаи Худро ба Иброҳим тасдиқ кард ва дар синни хеле пирӣ Исҳоқ аз Соро таваллуд шуд. Боз имони Иброҳим ба Худо дида шуд: «Бе заиф шудани имони худ, ӯ бо далели он рӯ ба рӯ шуд, ки ҷисми ӯ қариб мурда буд ... ва ки бачадони Соро низ мурда буд. Аммо ӯ аз беимонӣ дар бораи ваъдаи Худо лағзиш нахӯрд, балки дар имони худ қавӣ шуд ва Худоро ҷалол дод, зеро пурра боварӣ дошт, ки Худо қудрат дорад, ки он чизеро, ки ваъда дода буд, иҷро кунад. Аз ин рӯ, «ин ба ӯ ҳамчун адолат ҳисоб карда шуд» (Румиён 4:19-22; Ҳастӣ 15:6).
Шумо медонед, ки озмоиши имони шумо истодагариро инкишоф медиҳад. Истодагарӣ бояд кори худро ба анҷом расонад, то шумо баркамол ва комил бошед. (Яъқуб 1:3-4)
Мо аксар вақт дар роҳи масеҳии худ ноком мешавем, зеро бесаброна корҳоро ба дасти худ мегирем. Ин соҳаест, ки ман аксар вақт ноком мешавам. Импулсив будан ва хоҳиши анҷом додани корҳо ҳоло сабаби хатогиҳои ман ва озор додани дигарон шудааст. Вақти Худо беҳтарин аст, ва вақтҳое хоҳанд буд, ки мо бояд «қавӣ бошем ва дил ба даст орем ва Худовандро интизор шавем» (Забур 27:14). Бесабрии мо аксар вақт ба нокомии мо мусоидат мекунад; аммо нокомӣ бояд моро дар тавба, дар итоат ба Худованд ва бо дарки амиқтари муҳаббат, файз ва ғамхории бузурги Худо ба зону орад.
Нокомии Илёс
Пайғамбар Илёс ба подшоҳ Аҳоб бо қувват сухан гуфт ва 450 пайғамбари Баал ва 400 пайғамбари Ашераро ба дуэли оташ даъват кард (1 Подшоҳон 18:19). Илёс барои хушксолӣ дуо карда буд (ки сеюним сол давом кард) ва пас аз он ки пайғамбарони дурӯғин дар даъват кардани оташ ба қурбонӣ ба таври назаррас ноком шуданд, Илёс дуо кард ва оташ аз осмон қурбонӣ ва қурбонгоҳи сангиро, ки дар он гузошта шуда буд, фурӯ бурд. Пас аз кушта шудани пайғамбарони дурӯғин, ӯ барои борон дуо кард ва дар муддати кӯтоҳ абр пайдо шуд ва борони шадид борид. Чӣ пирӯзиҳои рӯҳонӣ барои Илёс ва Исроил!
Кас фикр мекард, ки пас аз ҳамаи ин пирӯзиҳо Илёс аз ҳеҷ чиз наметарсад. Аммо вақте ки Изабел ӯро ба куштан таҳдид кард, ӯ тарсид, аз шаҳр гурехт ва дуо кард, ки бимирад (1 Подшоҳон 19:1-9). Худо фариштаеро фиристод, ки ӯро ташвиқ кард ва ба ӯ ғизо ва истироҳат дод, пеш аз он ки ӯро ба сафар ба кӯҳи Ҳӯреб фиристад. Дар он ҷо Худованд аз ӯ пурсид: «Ту ин ҷо чӣ кор мекунӣ?» Илёс, ки ҳанӯз ҳам барои худ ғамгин буд, ба Худо гуфт, ки ӯ фикр мекард, ки ӯ ягона пайғамбари боқимонда аст ва ҳоло дигарон кӯшиш мекунанд, ки ӯро бикушанд. Дар оромии он ҷой, Илёс бо Худо вохӯрии нав дошт, ки на танҳо бо ӯ сухан гуфт, балки ӯро барои хидмати оянда таъин кард.
Баъзан вақте ки мо ба Худованд хидмат мекунем, корҳо ба тавре ки мо фикр мекунем, пеш намераванд ва мо рӯҳафтода мешавем ва мехоҳем даст кашем. Рӯҳафтодагӣ яке аз абзорҳои асосии Шайтон барои монеъ шудан ба кори Худост. Вақте ки он моро фаро мегирад, мо Худоро барои он ки корҳоро ба таври мо намекунад, айбдор мекунем ва мардуми Ӯро барои набудани дастгирии лоиҳаҳои мо айбдор мекунем. Аммо ба ҷои даст кашидан, мо бояд он «кӯҳи Худо»-ро пайдо кунем, ки дар он ҷо мо метавонем ором бошем, Каломро бихонем ва дуо кунем. Дар он ҷо мо «пичир-пичири нарм»-и Худоро мешунавем, ки ба мо кӯмак мекунад, ки ба нақшаҳои Ӯ тамаркуз кунем ва бо қувваи нав идома диҳем (1 Подшоҳон 19:8-12).
Нокомии Довуд
Довуд як пешвои қавӣ буд, ки Худо ӯро «марде ба дили худ» номид (1 Самуил 13:14). Ӯ аз Худо метарсид, ба Ӯ итоат мекард ва бо қудрати бузург ва ҷалоли шахсӣ Подшоҳи Исроил таъин шуд. Аммо, ӯ низ мисли мо як мард буд. Дар замоне, ки ӯ бояд дар ҷанг роҳбарӣ мекард, Довуд дар хонааш дар балконаш зани зебоеро тамошо мекард, ки оббозӣ мекард (2 Самуил 11). Ба ҷои рӯй гардондан, ӯ ба хизматгор фармуд, ки ӯро ба назди ӯ биёрад ва зино кард. Ғурур, дилгирӣ ва доварии бади ӯ ба гуноҳ оварда расонд. Вақте ки Батшеба ба Довуд гуфт, ки ӯ ҳомиладор аст, ӯ кӯшиш кард, ки шавҳараш Уриёро аз ҷанг ба хона биёрад, то гуноҳи худро пинҳон кунад. Аммо вақте ки ин нақша ноком шуд, ӯ тартиб дод, ки ӯро бикушанд. Як чиз ба дигаре оварда расонд ва Довуд ба зудӣ худро аз муошират бо Худо берун ва комилан бадбахт ёфт (Забур 32:3-6).
Танҳо пас аз тавба карданаш раванди барқароршавӣ оғоз ёфт. Мо қадамҳои тавба ва барқароршавии Довудро дар Забур 51 мебинем: ӯ гуноҳи худро эътироф кард (1-4); ӯ поксозӣ талаб кард (7-9); ӯ аз Худо хоҳиш кард, ки дар ӯ дили нав эҷод кунад (10); ӯ аз Худо илтимос кард, ки шодии наҷоти ӯро барқарор кунад (12). Бо дили шикаста ва рӯҳи тавбакор ӯ барқарор шуд ва тавонист боз қурбониҳо ва қурбониҳои сӯзонро пешниҳод кунад (17-19). Мо метавонем ин қадамҳоро пайравӣ кунем, вақте ки тавба мекунем ва муоширати навшударо бо Худо меҷӯем: «Агар мо гуноҳҳои худро эътироф кунем, Ӯ содиқ ва одилона аст ва гуноҳҳои моро мебахшад ва моро аз ҳама беинсофӣ пок мекунад» (1 Юҳанно 1:9).
Нокомии Петрус
Ҳавворӣ Петрус марде буд, ки Худоро дӯст медошт ва Исоро дар тамоми хидмати заминии Ӯ пайравӣ мекард. Ӯ аксар вақт фикри худро бо як шуҷоат, ки ӯро тавсиф мекард, баён мекард. Аммо ӯ низ инсон буд. Дар ҳоле ки Худованд шогирдони худро барои марги ояндаи худ омода мекард, Петрус гуфт, ки ӯ ҳатто то марг, агар лозим бошад, Ӯро пайравӣ хоҳад кард. Худованд Петрусро нармӣ ислоҳ кард ва огоҳ кард, ки ӯ воқеан Ӯро се маротиба пеш аз он ки хурӯс дар субҳ фарёд занад, инкор хоҳад кард. Петрус ин идеяро рад кард, чунон ки дигар шогирдон низ карданд (Матто 26:33-35). Петрус Худовандро аз дур ба қасри саркоҳин пайравӣ кард ва ба зудӣ се маротиба дар бораи муносибати худ бо Ӯ зери шубҳа қарор гирифт. Чунон ки Худованд пешгӯӣ карда буд, ӯ Ӯро се маротиба инкор кард. Вақте ки хурӯс фарёд зад ва Исо ба Петрус нигоҳ кард, ӯ «сахт гирист» (Матто 26:75; Луқо 22:61-62).
Петрус аз он ки ин қадар бад ноком шуда буд, худро сахт шармсор ҳис мекард, хусусан пас аз он ки ӯ ин қадар бо қувват гуфт, ки ҳеҷ гоҳ Худованди худро инкор нахоҳад кард. Танҳо пас аз он ки ӯ пас аз Эҳё ва дар вохӯрии соҳили баҳр (Юҳанно 20:19-23; 21:15-19) бо Худованд танҳо вақт гузаронд, Петрус барқарор шуд ва бахшиши Худовандро қабул кард. Петрус баъдтар дар оғози Калисо пешво шуд ва паёмҳоеро мавъиза кард, ки ба наҷоти ҳазорон нафар оварда мерасонд (Аъмол 2:41). Вақте ки тавба ва эътироф вуҷуд дорад, Худо моро барқарор мекунад ва нокомиҳои моро барои ҷалоли худ ва таълими мо истифода мебарад.
Нокомии Юҳанно Марқӯс
Юҳанно Марқӯс шогирде буд, ки мисли мо нокомиҳои худро дошт. Гарчанде ки мо сабабҳои онро намедонем, ки чаро ӯ тасмим гирифт, ки Павлус ва Барнабосро дар сафари аввали миссионерии худ тарк кунад, ӯ даст кашид; ва Павлус намехост ӯро ба сафари дуюми худ бигирад. Ин боиси ихтилоф байни ду пешво шуд; Барнабос Юҳанно Марқӯсро бо худ гирифт, дар ҳоле ки Павлус Силасро ҳамроҳи худ интихоб кард (Аъмол 15:36-40). Сарфи назар аз ин нокомӣ, Юҳанно Марқӯс баъдтар ба ҳавворӣ Петрус ёрдамчӣ шуд ва инчунин аз ҷониби Худо интихоб шуд, ки Инҷилро, ки номи ӯро дорад, нависад. Нокомиҳои қаблии ӯ ҳар чӣ буданд, солҳо пас, вақте ки Павлус дар зиндон буд, ӯ воқеан ба Тимотиюс ин дастурҳоро дод: «Марқӯсро бигир ва бо худ биёр, зеро ӯ дар хидмати ман ба ман кӯмак мекунад» (2 Тимотиюс 4:11).
Он чизе ки мо метавонем омӯзем
Ин чанд мисоли Китоби Муқаддас бояд моро ташвиқ кунад, вақте ки мо мекӯшем, ки ба тавре ки Худовандро писанд ояд, роҳ равем. Мо ба ин ё он тарз ноком хоҳем шуд, аммо мо бояд аз нокомиҳои худ дарс гирем, чунон ки он «абри бузурги шоҳидон» (Ибриён 12:1-2), ки пеш аз мо буданд, карданд. Мо дарк хоҳем кард, ки ҷанги рӯҳонӣ идома дорад ва ягона роҳи ҳалли мо қудрати Рӯҳи Муқаддас аст, ки дар мо зиндагӣ мекунад.
Агар шумо ҳоло аз нокомӣ дард мекашед, даст накашед. Дарк кунед, ки қадамҳое ҳастанд, ки шумо метавонед барои «зиндагии шоистаи Худованд ва ... Ӯро дар ҳама ҷо писанд овардан» (Қӯлассиён 1:10) бигиред. Ҳар рӯз вақт ҷудо кунед, то Каломи Худоро бихонед, ба овози Ӯ гӯш диҳед ва бо Ӯ дар дуо сухан гӯед. Дар ниҳоят шумо метавонед ин суханони Юҳанноро ба ҳаёти худ татбиқ кунед: «Ман ба шумо, ҷавонон, менависам, зеро шумо қавӣ ҳастед, ва Каломи Худо дар шумо зиндагӣ мекунад, ва шумо бар шарир ғолиб омадаед» (1 Юҳанно 2:14). Ва шумо метавонед бо Павлус бигӯед: «Ман ҳама чизро тавассути Он ки ба ман қувват медиҳад, карда метавонам» (Филиппиён 4:13).
Бузургтарин монеа ба муваффақият тарси нокомӣ аст!
