Худоро интизор шавед — Ӯ амал мекунад!
Ҳарчанд Навиштаҳо моро ташвиқ ва насиҳат мекунанд ки Худовандро интизор шавем, ин яке аз душвортарин корҳост! Дар Забур 27:14 Довуд мегӯяд: «Худовандро интизор шав; далер бош, ва Ӯ дили туро қавӣ хоҳад кард; мегӯям, Худовандро интизор шав!» (NKJV). Ҷумлаи охирин, «Мегӯям, Худовандро интизор шав!» таъкидӣ аст! Довуд дили инсонро – дили худро медонист. Мо бесабр ҳастем. Барои бисёре аз масеҳиён интизории амали Худованд аз номи онҳо душвор аст – «Истода, наҷоти Худовандро бубинед» (Хуруҷ 14:13). «Марди кӯҳнаи» мо, «табиати Одамӣ» мехоҳад кор кунад чизеро барои беҳтар кардани вазъияти мо ҳоло.
Юсуф намунаи хуби касест, ки интизории Худовандро омӯхтааст. Беҳбудии ӯ аз чоҳ то қаср устувор буд. Бигзор қобилияти омӯхтаи Юсуф дилҳои моро ба интизории Ӯ ташвиқ кунад.
Чоҳи Юсуф хатари мост
Юсуф дар Ҳастӣ 30:22-24 ба мо муаррифӣ шудааст, аммо мо дар бораи ҳаёти ӯ дар бобҳои 37-50 мехонем. Ӯ писари маҳбуби падараш Яъқуб буд ва аз ин рӯ аз ҷониби бародаронаш нафрат дошт (Ҳастӣ 37:3-4). Юсуф ба обрӯи падараш дар замин ва бешубҳа ба хислати падараш дар назди Худо таваҷҷӯҳ дошт. Ӯ дар бораи бародаронаш ба падараш хабари бад овард – ва дар якҷоягӣ бо мубодилаи бегуноҳи орзуҳояш ва муҳаббати ошкори падар ба ӯ, Юсуф ба чоҳ афтод.
Дар Ҳастӣ 37:14 Яъқуб Юсуфро фиристод, то саломатии бародаронашро пурсад. Дар ояти 19 ӯро бародаронаш бо тамасхур «хоббин» меноманд ва дар ояти 24 ӯро ба чоҳ мепартоянд. Юсуф, ки ҳамагӣ 17-сола буд, ҳоло дар вазъияти даҳшатнок қарор дошт – худи бародаронаш барои куштани ӯ қасд карда буданд, куртаи рангоранги ӯро кашида гирифтанд ва ӯро ба чоҳ партофтанд. Ин як намуди вазъиятест, ки дар он як шахси худотарс, одилона, ҳатто як имондори баркамол, метавонад интизор шавад, ки Худо фавран амал кунад!
Худо метавонист бародаронашро аз партофтани ӯ ба чоҳ боздорад ё Ӯ метавонист Юсуфро фавран аз чоҳ наҷот диҳад. Аммо мо ҳукмронии Ӯро дар истифодаи Рубен барои наҷот додани ҳаёти ӯ мебинем (Ҳастӣ 37:21-22), зеро Ӯ барои Юсуф нақшаҳои бузургтар дошт.
Аксар вақт мо интизорем, ки Худо моро наҷот диҳад аз як вазъият, вақте ки Ӯ нақша дорад, ки моро наҷот диҳад тавассути он. Мо фикри душвор, вале тасаллибахши наҷотро тавассути як вазъият дар Ишаъё 43:2-3 мехонем:
«Вақте ки аз обҳо мегузарӣ, Ман бо ту хоҳам буд; ва аз дарёҳо, онҳо туро ғарқ нахоҳанд кард. Вақте ки аз оташ мегузарӣ, ту намесӯзӣ, ва шӯъла туро намесӯзонад. Зеро Ман Худованд Худои ту, Қуддуси Исроил, Наҷотдиҳандаи ту ҳастам» (Ишаъё 43:2-3)
Юсуф дар чоҳ азоб мекашид; ӯ аз бародаронаш илтимос кард, ки ӯро озод кунанд, аммо онҳо ин корро накарданд. Вақте ки бародаронаш барои харидани ғалла ба Миср омаданд, онҳо азоби ӯро ба ёд оварданд:
«Онҳо ба якдигар гуфтанд: «Мо дар ҳақиқат дар бораи бародари худ гунаҳкорем, зеро мо азоби ҷони ӯро дидем, вақте ки ӯ аз мо илтимос мекард, ва мо гӯш накардем; аз ин рӯ ин мусибат бар мо омад»» (Ҳастӣ 42:21)
Агар Юсуф метавонист аз чоҳ баромада, худро наҷот диҳад, ӯ амал мекард. Ӯ ба бародаронаш фарёд зад, аммо бефоида. Ӯ бояд интизор мешуд, ки Худо амал кунад – ва мо низ! Чоҳи Юсуф хатари мост. Аксар вақт мо кӯшиш мекунем, ки аз номи худ амал кунем ё аз дигарон кӯмак пурсем, вақте ки мо бояд интизор шавем, ки Худо амал кунад.
Ҷои Потифар
Худо Юсуфро аз чоҳ наҷот дод – ӯро ба тоҷирони мидиёнӣ ба бист сиккаи нуқра фурӯхтанд (Ҳастӣ 37:28). Юсуф дар Миср, бо Потифар, ки афсари фиръавн, сардори посбонон буд, ба охир расид (Ҳастӣ 39:1). Худо бешубҳа амал мекард, аммо Юсуф инро намедид. Ӯ аз хона дур ва дар шароити душвор буд. Аммо Худованд ба ӯ иҷозат дод, ки дар назди Потифар илтифот пайдо кунад. Дар асл, Ӯ хонаи Потифарро ба хотири Юсуф баракат дод! Маҳорати маъмурии Юсуф дар якҷоягӣ бо баракати Худо ба устоди ӯ имкон дод, ки ҳама чизро ба ӯ супорад (Ҳастӣ 39:4-6). Потифар дарк кард, ки Худованд бо Юсуф аст. Ин нишон медиҳад, ки ҳатто дар озмоиш як имондори итоаткор метавонад барои дигарон баракат бошад – илтифоти Худоро ба худаш дар душвортарин шароит нишон диҳад. Рафтори мо метавонад Худоро ҷалол диҳад ва дар айни замон барои ҷаҳон шаҳодат бошад.
Потифар, ки тамоми хонаводаи худро ба Юсуф супурда буд, ягона шахсе набуд, ки ӯро тамошо мекард. Зани Потифар низ Юсуфро тамошо мекард (Ҳастӣ 39:7), ки мехост бо ӯ бадкорӣ кунад. Ӯ дар шакл ва намуди зоҳирӣ зебо буд ва вай дар пешрафтҳои худ беист буд (Ҳастӣ 39:6-16). Аммо Юсуф ба Худо содиқ буд ва қасд дошт, ки худро пок нигоҳ дорад. Ӯ хоҳишҳои зани устоди худро рад кард ва пас аз он ки вай ӯро ба дом афтонд, аз хона гурехт (Ҳастӣ 38:12). Хуб аст, ки байни мо ва гуноҳ масофа гузорем! Ҳарчанд ӯ ба Худо гуноҳ накард ва ба Потифар беэҳтиромӣ накард, Худо дар паси парда амал мекард, то Юсуфро ба зиндон расонад. Муҳим аст, ки қайд кунем, ки Худо зани Потифарро ба гуноҳ водор намекунад. Балки Ӯ ба рафтори ғайриахлоқии вай иҷозат медиҳад, ки Юсуфро ба зиндон андозад. Юсуф шояд интизори амали Худо барои баргардонидани ӯ ба оилааш дар Канъон буд, аммо Худо нақшаҳои дигар дошт: Ӯ мехост, ки Юсуф бо як саққоб вохӯрад. Биёед худро дар Худованд ташвиқ кунем, ки ҳатто дар душвортарин шароит Худо аз номи мо амал мекунад. Қайд кунед, ки Юсуф шикоят намекард.
Зиндон
Юсуф, мисли Худованди мубораки мо Исои Масеҳ, ба хотири адолат азоб кашид, вақте ки ӯ ба зиндон афтод – ҷое, ки Худо ӯро мехост. Ӯ дар зиндоне буд, ки маҳбусони подшоҳ дар он маҳбус буданд. Дар хотир доред, ки мо Юсуфро шикояткунанда намеёбем. Оё ӯ аз чоҳ ё аз ҳодисаи хонаи Потифар дарс гирифта буд? Таҷрибаҳои мо бо Худованд бояд ба мо омӯзанд, ки ба Ӯ бовар кунем.
Юсуф ба назар як хизматгори хушбахт менамуд. Илтифоти Худо бар ӯ буд ва маҳорати маъмурии ӯ беайб [беайб] буд. Сардори зиндон инро пай бурд ва Юсуфро сардор таъин кард (Ҳастӣ 39:21-23). Ҳаёти Юсуф ба мо меомӯзонад, ки ҳатто дар миёни шароити даҳшатнок мо метавонем қобилиятҳо ва истеъдодҳои Худододаи худро барои ҷалол додани Ӯ истифода барем. Муносибати ӯ ба мо ҳамчун намуна хизмат мекунад, вақте ки ӯ аз саққоб ва нонвой пурсид, ки чаро онҳо ғамгин буданд (Ҳастӣ 40:7).
Юсуф, ки сабаби ғамгин будан дошт, шод буд. Мо ташвиқ карда мешавем, ки дар Худованд шодӣ кунем, бидуни назардошти шароити худ (Филиппиён 4:4). Шароити мо метавонад даҳшатнок бошад, аммо мо метавонем аз муҳаббат, раҳмат, меҳрубонӣ, некӣ ва файзи Худованд шодӣ кунем! Ниҳоят, Юсуф хобҳои ҳаммаҳбусони худро таъбир кард ва аз сардори саққоб хоҳиш кард, ки ӯро ба ёд орад (Ҳастӣ 40:14-15). Мо бо Юсуф як ақибнишинии хурдеро мебинем, зеро ӯ парвандаи худро ҳимоя кард ва аз фиръавн наҷот пурсид. Шояд мо низ ҳамин корро мекардем.
Қаср
Ҳаёти Юсуф аз доираи ин мақола берун аст, аммо барои мақсадҳои мо ин таҳқиқотро дар боби 41 ба охир мерасонем, ки дар он фиръавн хоби ташвишоваре дид, ки ҷодугаронаш онро таъбир карда натавонистанд. Ин вазъият сардори саққобро водор кард, ки Юсуфро «ба ёд орад». Юсуф аз зиндон даъват шуда, хобро таъбир кард, пас аз он ки аввал Худоро бо гуфтани «Ин ман нестам; Худо ба фиръавн ҷавоби сулҳ хоҳад дод» (Ҳастӣ 41:16) эҳтиром кард. Ҳамон рӯз фиръавн Юсуфро ба рутбаи ҳокими Миср баланд бардошт. Юсуф пас аз он дар давоми ҳафт соли фаровонӣ ғалларо бо хирад захира кард. Шояд ҳоло Юсуф метавонист бубинад, ки Худо аз аввал аз номи ӯ амал мекард. Оё дар ин ҷо Юсуф дарк кард, ки Худо дар ҳаёти ӯ амал мекард, то ӯ дар ниҳоят ҳаётҳоро наҷот диҳад?
Дар номгузории писарони ӯ дарс мавҷуд аст: Манашше (фаромӯшкунанда) ва Эфроим (серҳосилӣ). Ҳангоми ба ёд овардани оилааш, ӯ баъзе аз дардҳоеро, ки бародаронаш ба ӯ расонида буданд, фаромӯш кард. Ва бале, Худо ба ӯ иҷозат дод, ки бо онҳо мубориза барад. Аммо Юсуф тасвири калонро дид. Ӯ дар асл дар замини азоби худ серҳосил буд. Худо аз номи ӯ амал кард ва ҷаҳон фоида гирифт.
Хулоса
Мо ба таври равшан мебинем, ки Худо аз номи Юсуф амал мекунад, зеро ӯ аз як вазъият ба дигараш бурда шуд. Чоҳ ба хонаи Потифар овард. Хонаи Потифар ба зиндон овард. Зиндон ба қаср овард. Ҳама вақт Худо барои иҷрои иродаи комили худ амал мекард. Юсуф инро дар охир дид, вақте ки ӯ бо бародаронаш сӯҳбат мекард ва ин изҳороти аҷибро кард,
«Аммо ҳоло, аз ин рӯ ғамгин ё аз худ хашмгин нашавед, зеро шумо маро ба ин ҷо фурӯхтед; зеро Худо маро пеш аз шумо фиристод, то ҳаётро наҷот диҳад» (Ҳастӣ 45:5)
Савол барои мо ин аст: «Мо кай мебинем, ки Худо дар ҳаёти мо амал мекунад?» Шояд дар охири сафар равшан бошад, ки Худованд ҳар як ҳолат ва вазъиятро барои мақсадҳои худ фармоиш додааст, аммо оё мо метавонем дар роҳ бубинем ва фаҳмем, ки Худо амал мекунад? Агар мо ин корро кунем, мо ин қадар шикоят намекунем – ва мо ҳатто метавонем аз коре, ки Худованд барои ҷалоли худ ва фоидаи мо мекунад, шодӣ кунем. Худованди мубораки мо ва Наҷотдиҳандаи мо, Исои Масеҳ, намунаи комили мост. Ӯ дар боғ гуфт,
«Падар, агар иродаи Ту бошад, ин косаро аз Ман дур кун; аммо на иродаи Ман, балки иродаи Ту иҷро шавад» (Луқо 22:42)
Оё мо мехоҳем, ки Худо амал кунад ва иродаи комили Худро дар ҳаёти мо иҷро кунад? Ӯ бо Юсуф ин корро кард!
