Аз намунаҳои Китоби Муқаддас ҳикмат ва фаҳмишро омӯхтан

Ҳикмат аз Худост Ва фаҳмиши ҳақиқӣ

Нур барои одилон кошта шудааст, ва шодӣ барои ростдилон. — Забур 97:11 NKJV

Ҳикмати Худо дида мешавад дар офариниш, ҳукумат, даъвати имондорон ва муносибат бо халқи интихобкардаи худ Исроил. Аммо ҳикмати Ӯ махсусан дар Худованд Исои Масеҳ дида мешавад. Инчунин, мо мехонем, ки фариштагон ҳикмати Худоро тавассути Калисо, Ҷамъияти Худои зинда меомӯзанд (Эфсӯсиён 3:10). Ҳамчун Намунаи зинда ва комили мо, Худованд Исо гуфт: «Юғи Маро бар худ гиред ва аз Ман омӯзед» (Матто 11:29). Биёед аз Ӯ омӯзем, то ҳикмат ва фаҳмишро ба даст орем!

Намунаи Нӯҳ

Нӯҳ аввалин марди «одил» аст, ки дар Китоби Муқаддас зикр шудааст (Ҳастӣ 7:1) – Навиштаҳо илова мекунанд, ки ӯ дар насли худ «беайб» буд (6:9 NASB). Ин суханон тафовути азимеро байни Нӯҳ ва мардуми замони ӯ нишон медиҳанд, ки аз нақшаи бад ё шариронаи фасод кардани тамоми насли инсонӣ таъсир карда буданд. Ҳамлаи Шайтон бар зидди Худо маънои онро дошт, ки баъзе аз фариштагони афтода1 ҷисмҳои мардонаро барои муносибат бо занони зебо қабул карда буданд (оятҳои 1-4). Қасди душман ин буд, ки тамоми инсониятро таҳриф кунад, то нақшаи Худо дар бораи Насли зан (ниг. Ҳастӣ 3:15) амалӣ нашавад. Аён аст, ки насли насли инсонии фасодшуда ҳеҷ гоҳ Худоро хушнуд намекард ва Масеҳи ваъдашударо оварда наметавонист. Ӯ, чунон ки ҳатто раввинҳои қадим эътироф карданд, Насли зан хоҳад буд.

Худо сабру тоқат кард (ниг. 2 Петрус 3:8-9), то он даме ки Нӯҳ ва оилаи ӯ ягона шахсоне буданд, ки дар насли ӯ пок – беайб, комил – буданд. Ин маънои онро дорад, ки онҳо аз зӯроварӣ ва фасоде, ки фариштагони афтода дар байни насли Одам ба вуҷуд оварда буданд, озод буданд (Ҳастӣ 6:5), аммо ин вазъияти вазнин бояд ба Нӯҳ, зан ва фарзандони ӯ таъсир карда бошад. Худо дигар интизор шуда наметавонист; Ӯ бояд дар доварӣ амал мекард.

Пеш аз иҷрои он, Ӯ ба Нӯҳ фаҳмиши лозимаро дод, то асбоби Ӯ бошад, зеро ӯ бо Худо роҳ мерафт, чунон ки Ҳанӯх карда буд (Ҳастӣ 5:22-24). Аз ин рӯ, Худо ба Нӯҳ дастур дод, ки чӣ тавр хоҳишҳои худро барои оилааш иҷро кунад. «Бо имон Нӯҳ, ки аз ҷониби Худо дар бораи ҳодисаҳои ҳанӯз ноаён огоҳ карда шуда буд, бо тарси эҳтиромона киштӣ сохт, то хонаводаи худро наҷот диҳад. Бо ин ӯ ҷаҳонро маҳкум кард ва вориси адолате шуд, ки аз имон меояд» (Ибриён 11:7 ESV). Ин оят мавзӯи фаҳмишро, мувофиқи ваъдаи Худо барои одилон, тафсир мекунад.2

Марде бо номи Аюб

Аюб намунаи навбатии мо дар бораи фаҳмиш ва ҳикмат аст. Ӯ чанде пас аз тӯфон зиндагӣ мекард (Аюб 40–41-ро баррасӣ кунед) ва дар мактаби Худо дарсҳои муҳимро омӯхт, ки дар изҳороти зебои ӯ ҷамъбаст шудааст: «Инак, тарси Худованд [Адонай], ин ҳикмат аст, ва аз бадӣ рӯй гардондан фаҳмиш аст» (Аюб 28:28). Ворид кардани Худо ба ҳар як масъала, аз сабаби муҳаббат ва эҳтиром, ба мо фаҳмиш медиҳад – қобилияти фарқ кардани байни некӣ ва бадӣ ва амал кардан мувофиқи фикрҳои Худо. Ин маҳз ҳамон чизест, ки Аюб мекард ва чӣ тавр мо ташвиқ карда мешавем, ки зиндагӣ кунем. «Дар замини Уз марде буд, ки номаш Аюб буд; ва он мард беайб, ростқавл, аз Худо тарсида ва аз бадӣ рӯй гардонда буд» (Аюб 1:1 NASB).

Бо вуҷуди ин, ӯ бояд дарсҳои муҳимро меомӯхт ва худро дар нури Худо доварӣ ва фурӯтан мекард, ки ӯ ҷуръати ин корро дошт (Аюб 42:1-6). Пас аз озмоишҳои сершумори душвор – тиҷорати ӯ хароб шуд (Аюб 1:13-17), даҳ фарзанди ӯ кушта шуданд (оятҳои 18-19), худаш сахт бемор шуд (Аюб 2:7) ва сипас аз ҷониби занаш тарк карда шуд (ояти 9) – ӯ бо чанд дӯсташ мубоҳисаҳои зиёде дошт. Онҳо барои тасаллӣ додани ӯ омада буданд, аммо ӯро нодуруст айбдор карданд.

То ин лаҳза Аюб худро дар нури Худо доварӣ накарда буд, ҳарчанд ӯ ҳаёти намунавӣ дошт. Ӯ ҳис мекард, ки Худо ӯро ноумед кардааст. Пас аз дарсҳои зиёд дар мактаби Ӯ, Худо ниҳоят метавонист Аюби тавбакардаро ҳамчун асбоби баракат барои дӯстонаш, ки ӯро сахт танқид карда буданд, ва барои занаш, ки низ барқарор карда шуд, истифода барад. Худовандро эҳтиром карда, Аюб ба зан ва оилаи наваш, дар тиҷорати афзояндааш ва барои хешовандонаш баракат буданро идома дод. Ин мардест, ки метавонист бигӯяд: «Инак, тарси Худованд, ин ҳикмат аст, ва аз бадӣ рӯй гардондан фаҳмиш аст» (Аюб 28:28). Бигзор мо дарсҳои худро дар мактаби Худо омӯзем ва фаҳмише дошта бошем, ки бо итоат меояд.

Китоби Забур

Ин китоби аҷиб аст. Он ҳикмати Худоро дар бисёр заминаҳо ошкор мекунад. Забур 1 мегӯяд: «Хушо марде, ки ба маслиҳати бадкорон роҳ намеравад, ва дар роҳи гуноҳкорон намеистад, ва дар курсии масхарабозон наменишинад; балки лаззати ӯ дар шариати Худованд аст, ва дар шариати Ӯ шабу рӯз мулоҳиза мекунад. Ӯ мисли дарахте хоҳад буд, ки дар назди ҷӯйҳои об шинонда шудааст, ки меваи худро дар мавсими худ медиҳад, ки барги он низ пажмурда намешавад; ва ҳар коре, ки ӯ мекунад, муваффақ хоҳад шуд» (оятҳои 1-3 NKJV). Намунаи комил дар ин чанд оят дода шудааст, то моро ташвиқ кунад, ки аз Паёмбар пайравӣ кунем ва аз Ӯ омӯзем, ҳарчанд мо дарк мекунем, ки дар ин замин мо ба камоле, ки Ӯ нишон дод, намерасем. Худо гӯё мегӯяд: «Инак, ман мехоҳам, ки шумо дар ин замин чӣ тавр роҳ равед.» Бале, меъёри Худо хеле баланд аст, аммо Ӯ моро ташвиқ мекунад, ки онро пайгирӣ кунем. Худо онҳоеро, ки наҷоти Ӯро рад мекунанд, маҳкум мекунад, аммо Ӯ имондоронеро, ки самимона мехоҳанд аз Худованд Исо пайравӣ кунанд, аммо дар ин кор комилан ноком мешаванд, маҳкум намекунад.

Забур 1 фаҳмишро ба таври зебо ва равшан нишон медиҳад. Мо мебинем, ки чӣ тавр Намунаи комили мо, Худованд Исо, онро дар роҳи худ дар замин нишон дод – аз он чизе, ки мувофиқи фикрҳои Худо нест, дур монд, аммо ҳамеша барои ҳама дастрас буд. Ба пешрафти сегона, бо манфиҳо, дар ояти 1 диққат диҳед: (1) роҳ рафтан, истодан, нишастан; (2) маслиҳат, роҳ, курсии; (3) бадкорон, гуноҳкорон, масхарабозон. Ояти 2 мусбатро нишон медиҳад: лаззати Ӯ дар шариати Худо, шариати (Таврот) Худованд, ки барои кӯмак ба мо дар омӯхтан аз Ӯ дода шуда буд (Матто 11:29). Диққат диҳед, ки ин дастур моро зери лаънати шариат намегузорад, зеро Худованд Исо он лаънатро ҳамроҳи доварии Худо, ки мо сазовор будем, гирифт (ниг. Ғалотиён 3:13; Аъмол 13:39).

Рӯҳи Худо ин Забури аҷибро истифода мебарад, то моро ташвиқ кунад, ки дар бораи фикрҳои Худо мулоҳиза кунем, фикр кунем ва сухан гӯем ва аз намунаи комили Масеҳ пайравӣ кунем. Ишора ба мулоҳиза маънои холӣ кардани ақли моро надорад, чунон ки навоварон таълим медиҳанд. Балки, он маънои онро дорад, ки мо ақл ва дили худро бо муҳимтарин ва ташвиқкунандатарин Мавзӯъи ҳама пур мекунем: Худованд Исо (ниг. Такрори Шариат 6:1-9).

Ин забур – Забур 1 – дар бораи он аст, ки Ӯ чӣ тавр пайваста бо Каломи навиштаи Худо машғул буд ва аз он лаззат мебурд. Ҳамин тавр, Ӯ барои рӯ ба рӯ шудан бо душман дар биёбон дар тӯли 40 рӯз ҳангоми васваса шудан омода буд (Матто 4:1-11). Худованд Исо он озмоишҳоро бо шукӯҳ гузаронд, зеро Ӯ дарахти мевадоре буд, ки дар назди ҷӯйҳои об шинонда шуда буд, ки меваи худро дар вақти муносиб бидуни ҳеҷ гуна бадшавӣ ё нокомӣ медиҳад. Ӯ хеле муваффақ буд, чунон ки дар Ишаъё 52:13 пешгӯӣ шуда буд (ниг. Ирмиё 17:7-8).3

Марди комили Забур 1 Подшоҳи Забур 2 ва Писари Одами Забур 8 аст, ки дар ҷаҳони оянда ҳукмронӣ хоҳад кард (Юҳанно 1:51; Ибриён 2:5-8). Ҳоло, вақте ки мо чанд нуктаро дар Забур 16 баррасӣ мекунем, мебинем, ки Ӯ инчунин Қурбонии Ордӣ беайб аст. Ин забур як Михтам, ки эҳтимолан маънои «як қисми тиллоии гаронбаҳо»-ро дорад.

Ҳаёти комили Марди вобаста дар замин (оятҳои 1-8) дар эҳё (оятҳои 9-11) идома меёбад, зеро камолҳои ҳаёти Ӯ дар замин дар тӯли абадият дар пеши мо хоҳанд буд. Ин аллакай барои мо дуруст аст, зеро мо бо ҷаҳони эҳё алоқамандем. Ҳамин тавр, Ӯ қодир ва омода аст, ки ба мо кӯмак кунад ва фаҳмишеро, ки мо тавассути ин порча лозим дорем, диҳад, ки чӣ тавр Ӯ дар ҷаҳони оянда шинохта хоҳад шуд.

Ҳавворӣ Петрус ин забурро дар Рӯзи Пантикост иқтибос овард (Аъмол 2:22-28) ва шарҳ дод, ки чӣ тавр ин суханон танҳо ба Худованд Исо дахл доранд (оятҳои 29-32), ки дар дасти рости Худо баланд карда шуда, Рӯҳи Муқаддасро фиристодааст (оятҳои 33-36). Онҳое, ки тавба карданд ва имон оварданд, Рӯҳи Муқаддасро гирифтанд, ки ба онҳо қобилияти дарк кардани фикрҳои Худоро дод. Ин фаҳмиш ба онҳо имкон дод, ки дар байни насли каҷрав ва фасодшуда зинда монанд (Филиппиён 2:12-16).

Дар аввалин суханронии асосии ҳавворӣ Павлус дар ҷаҳони ғайрияҳудӣ – дар канисаи Антиохияи Писидия – ӯ ба чизҳои гаронбаҳое ишора кард, ки Худо дар ҳаёти комили ягона Марди боэътимод ва вобаста дар замин дид (Аъмол 13:35-37). Инҳо дар Забур 16 ва Ибриён 2 зикр шудаанд. Худо мехоҳад, ки ҳамаи имондорон ин чизҳои гаронбаҳоро то абад нигоҳ доранд ва мехоҳад, ки онҳо дар мо такрор шаванд.

Забурҳо бо тартиби муайяне, ки Худо тарҳрезӣ кардааст, ҷойгир шудаанд, чунон ки калимаи «дуюм» дар Аъмол 13:33 нишон медиҳад. Ҳатто 176 ояти Забур 119 дар тартиби аҷиби 22 строфа ё бахшҳои шеърӣ, бо тартиби алифбоӣ ҷамъ оварда шудаанд. Ҳар як бахш ҳашт оят дорад, ки бо ҳамон ҳарф оғоз мешаванд. Забур 119 як энсиклопедияи хурди ҳикмат аст ва барои ҳар як вазъият ва насл дастурҳо дорад. Он ҳатто барои боқимондаи яҳудиёни ояндаи имондорон, ки пас аз рабуда шудани Калисо аз мусибати бузурги оянда мегузаранд, аҳамияти пешгӯӣ дорад. Бо вуҷуди ин, ин забури дароз барои имондорони имрӯза низ муҳим аст.

Масалҳо – Китоби дигари ҳикмат

Масалҳо пур аз дастурҳо ва огоҳиҳост ва барои ҳар насл маслиҳат медиҳад. Ман як бародареро дар минтақаи худ дар ёд дорам, ки чанде пас аз наҷот ёфтанаш ба хондани Масалҳо шурӯъ кард. Ӯ онро, ба ғайр аз дигар қисмҳо, хонданро идома дод, зеро китоб хеле амалист. Ин дар бораи тамоми Китоби Муқаддас дуруст аст, зеро Каломи Худо ҳеҷ гоҳ назариявӣ нест, зеро он ба мо шахсияти аҷибтаринро дар коинот пешниҳод мекунад. Ҳар як имондор имтиёз дорад, ки дар пои Ӯ омӯзад, чунон ки Марями Байт-Ҳинӣ кард (Луқо 10:39). Ба мо гуфта шудааст: «Ба Худованд бо тамоми дили худ таваккал кун, ва ба фаҳмиши худ такя накун» (Масалҳо 3:5 ESV). Қайд кардан хуб аст, ки Масалҳо ҳафт тақсимоти табиӣ дорад – худи як омӯзиш – ва ибораи «тарси Худованд» (йират Яҳве) дар ин китоб даҳ маротиба ёфт мешавад.

Сулаймон Масалҳо ва инчунин бисёр шеърҳоро навиштааст, ки аз онҳо Суруди Сурудҳо бузургтарин ҳисобида мешавад. Раввинҳои қадим мегуфтанд, ки танҳо мардони оиладори 30-сола ё калонтар бояд онро хонанд; онҳо онро «муқаддаси муқаддасоти» меномиданд ва Масалҳоро «ҷои муқаддас» меномиданд. Онҳо Воиз, Воизро бо ҳавлии хайма муқоиса мекарданд. Ба ғайр аз ин се китоб, Сулаймон инчунин Забур 127-ро навиштааст. Забур 72, аммо, аз ҷониби Довуд навишта шудааст, ҳарчанд баъзеҳо онро ба Сулаймон нисбат медиҳанд, ки муаллим ва нависандаи бузург буд (1 Подшоҳон 4:29-34). Масалҳо 8-ро хонед ва шумо хоҳед дид, ки ин дуруст аст. Аммо, Худованд Исо аз Сулаймон бузургтар аст (Матто 12:42).

Масалҳо мегӯяд: «Аъмоли худро ба Худованд супоред, ва фикрҳои шумо устувор хоҳанд шуд» (Масалҳо 16:3 NKJV) – маслиҳати хуб ва ваъдаи хушбахт. Баъзе дастурҳои муҳими дигар инҳоянд: «Баракати Худованд сарватманд мекунад, ва Ӯ бо он ғам илова намекунад» (Масалҳо 10:22 ESV). «Дар куҷое ки роҳнамоӣ набошад, халқ меафтад, аммо дар фаровонии маслиҳатчиён наҷот аст» (Масалҳо 11:14), ё «ғалаба» (NASB). Чӣ қадар муҳим аст маслиҳати дуруст ва муносибати дуруст, зеро «роҳе ҳаст, ки ба назар ба одам дуруст менамояд, аммо оқибати он роҳи марг аст» (Масалҳо 14:12 ESV). Аз ин рӯ, биёед ба роҳнамоии Худованд итоат кунем. «Дар дили одам нақшаҳои зиёде ҳастанд, аммо маслиҳати Худованд – он устувор хоҳад буд» (Масалҳо 19:21 NKJV). Чунин муносибати худотарсӣ барои фаҳмиши дуруст муҳим аст, «Мақсад дар дили одам мисли оби чуқур аст, аммо марди фаҳмиш онро берун меорад» (Масалҳо 20:5 ESV). Як изҳороти дигари ҷиддӣ ва ваъдаи гаронбаҳо: «Мардони бад адолатро намефаҳманд, аммо онҳое, ки Худовандро меҷӯянд, ҳама чизро мефаҳманд» (Масалҳо 28:5 NKJV).

Баъзе аз пайғамбарон

Ишаъёро «шоҳзодаи пайғамбарон» номидаанд, ва ӯ бо ҳикмати махсус фарқ мекард. Ба ғайр аз порчаи маъруфи ӯ дар бораи Хизматгори азобкаш (Ишаъё 52:13–53:12), ки яке аз чаҳор Суруди Хизматгор аст, ин пайғамбар бисёр порчаҳои зебо дар бораи Масеҳро навиштааст. Яке аз инҳоро метавон бо шамъдони тиллоӣ дар хайма ва баъдтар дар маъбад муқоиса кард. Шамъдон як поя дошт, ки дар пои мустаҳкам бо чароғе дар болои он ҷойгир буд, ва дар ду тараф се шоха буданд, ки ҳар яке чароғеро дастгирӣ мекард. Дар маҷмӯъ, шамъдон ҳафт чароғ дошт. Тамоми порча аз як талант тиллои холис сохта шуда буд, як тарҳ ва кори аҷибе, ки дар бораи Масеҳ сухан меронад, ки Ишаъё дар бораи Ӯ навиштааст: «Аз решаи Йисо навдае берун хоҳад омад, ва шохае аз решаҳои ӯ мева хоҳад дод. Ва [1] Рӯҳи Худованд бар Ӯ хоҳад нишаст, [2] Рӯҳи ҳикмат ва [3] фаҳмиш, [4] Рӯҳи маслиҳат ва [5] қудрат, [6] Рӯҳи дониш ва [7] тарси Худованд. Ва лаззати Ӯ дар тарси Худованд хоҳад буд. Ӯ аз рӯи он чизе, ки чашмонаш мебинанд, доварӣ нахоҳад кард, ё баҳсҳоро аз рӯи он чизе, ки гӯшҳояш мешунаванд, ҳал нахоҳад кард» (Ишаъё 11:1-3 ESV).

Пайғамбари дигар Ирмиё буд, ки дар замонҳои хеле душвор зиндагӣ мекард. Чунон ки дар Ирмиё 1 мебинем, Худованд ӯро ҳамчун асбоби махсуси худ омода кард. Ин боб дарсҳои амалии зиёдеро барои имондорон дар бораи фаҳмиш, ҳикмат ва итоат дар бар мегирад. Навиштаҳои Ирмиё даҳ дарси объективиро дар бар мегиранд, ки ҳақиқатҳои муҳимро нишон медиҳанд, чунон ки Худованд ба ӯ фаҳмиш дод. Ҳикоя дар бораи сабадҳои анҷир (ниг. Ирмиё 24) як дарс аст. Дар он, анҷирҳои хуб боқимондаи имондоронро ифода мекунанд, ки ба асорати Бобил фиристода мешуданд. Онҳо итоаткорон дар байни халқи Худо буданд, ки худро фурӯтан карда буданд ва бо ҳикмат ва фаҳмиш, ба монанди Дониёл ва дӯстонаш, фарқ мекарданд. Пас аз солҳои зиёд, боқимондае, ки бо итоат, ҳикмат ва фаҳмиш аз Худо фарқ мекард, ба Ерусалим баргашт. Ин ҳолат баъдтар бо пайғамбарон Ҳаггай ва Закарё, ва пешвоён Эзра ва Наҳемё, инчунин бисёр дигарон бо онҳо ё пас аз онҳо рӯй дод (ниг. Малокӣ 3:16).

Фаҳмиш ва рушди рӯҳонӣ

Тарси Худованд хусусияти шогирдон дар мактаби Худост ва бо итоат ва имон алоқаманд аст; ҳарду барои фаҳмиш ва рушд заруранд. Дар Инҷилҳо Худованд Исо шарҳ дод: «Касе ки ба Писар имон дорад, ҳаёти ҷовидонӣ дорад; ва касе ки ба Писар имон надорад, ҳаётро нахоҳад дид, балки хашми Худо бар ӯ боқӣ мемонад» (Юҳанно 3:36 NKJV). Баъдтар, ин изҳороти ҷиддӣ бо ваъдаи фаҳмиш пайравӣ карда шуд. Агар касе хоҳиши иҷрои иродаи Худоро дошта бошад, «ӯ дар бораи таълимот хоҳад донист, ки оё он аз Худост ё ман аз рӯи салоҳияти худ сухан мегӯям» (Юҳанно 7:17). «Ҳоло Исо бисёр аломатҳои дигарро дар ҳузури шогирдон кард, ки дар ин китоб навишта нашудаанд; аммо инҳо навишта шудаанд, то шумо имон оваред, ки Исо Масеҳ, Писари Худост, ва бо имон овардан шумо дар номи Ӯ ҳаёт дошта бошед» (Юҳанно 20:30-31 ESV).

Ин мавзӯъ дар якчанд номаҳо, ки барои ҳамаи имондорон пешбинӣ шудаанд, тафсир шудааст. «Бо тамоми ғайрат, ба имони худ фазилат, ба фазилат дониш, ба дониш худдорӣ, ба худдорӣ сабр, ба сабр худотарсӣ, ба худотарсӣ меҳрубонии бародарӣ, ва ба меҳрубонии бародарӣ муҳаббат илова кунед» (2 Петрус 1:5-7 NKJV). Петрус ин маслиҳатро ба ҳамаи масеҳиён дод, бо ваъдае барои оянда ва огоҳӣ барои эҳтиёткор ва ғайратманд будан. Ӯ ин номаро бо як даъват ба анҷом расонд: «Дар файз ва дониши Худованд ва Наҷотдиҳандаи мо Исои Масеҳ рушд кунед» (2 Петрус 3:18).

Ба ҷои такя ба ҳикмат, ҳалли масъалаҳо ва ғояҳои инсон, чунон ки дар таърихи Калисо дида мешавад, чунин рушди рӯҳонӣ он чизест, ки Худо барои ҳамаи имондорони ҳақиқӣ пешбинӣ кардааст. Он барои фаҳмиши дуруст ва қадр кардани он чизе, ки мо ҳамчун алоқаманд бо Худованди ҷалолдори мо Исо дорем, зарур аст (Ибриён 5:12-14, Ибриён 6:1-12). Ғайратмандона машғул шудан ба корҳои Худованди осмонии мо пешрафт ва шукуфоии рӯҳониро ба бор меорад, аз сабаби муносибати хуб бо Ӯ. Иқтибосҳои зерин ин принсипро тасдиқ мекунанд:

Ту ӯро дар сулҳи комил нигоҳ хоҳӣ дошт, ки ақлаш бар Туст: зеро ӯ ба Ту таваккал мекунад» (Ишаъё 26:3 KJV).

Ӯ устувории замонҳои шумо, сарвати наҷот, ҳикмат ва дониш хоҳад буд; тарси Худованд ганҷи Ӯст» (Ишаъё 33:6 NASB).

Ҳар як атои нек ва ҳар як атои комил аз болост, ва аз Падари нурҳо меояд, ки бо Ӯ ҳеҷ тағйирот ё сояи гардиш нест» (Яъқуб 1:17 NKJV).

Яъқуб ин таъминотро бо ҳикмат аз боло (Яъқуб 3:17-18) ва муносибати дурусти итоат ва фурӯтанӣ алоқаманд мекунад. Мо фикрҳои шабеҳро дар он чизе, ки «Мавъизаи кӯҳ» номида мешавад (Матто 5-7) пайдо мекунем: «Аввал Малакути Худо ва адолати Ӯро ҷӯед, ва ҳамаи ин чизҳо ба шумо илова хоҳанд шуд» (Матто 6:33 JND).

Хулоса

Ин чанд фикрро дар бораи фаҳмиш ба анҷом расонида, мафҳуми библиявии «ҳикмат» (маскилим) ва «оқилона амал кардан»-ро баррасӣ кунед. Ин ба таври беназир бо Худованд Исо пайдо мешавад (Ишаъё 52:13-ро баррасӣ кунед), ки «ҳикмат аз боло» аст (Яъқуб 3:17) – иборае, ки ба Худованд Исо дар муқоиса бо ҳикмате, ки ин ҷаҳон пешниҳод мекунад, ишора мекунад (оятҳои 14-16).

Шайтон ҳикмати худро дорад, зеро «ҳилагар» ё нозук бо он чизе, ки аз ӯ ва ҳикмат ё захираҳои ӯст, ки ӯ барои оқилона кардани касе аз нуқтаи назари худ истифода мебарад, алоқаманд аст (Ҳастӣ 3:1,6). Ҳамаи ин ба «шаҳвати ҷисм, ва шаҳвати чашм, ва ғурури зиндагӣ» дахл дорад (ниг. 1 Юҳанно 2:15-17). Аммо, онҳое, ки дар мактаби Худо таълим гирифтаанд, ҳикмати Ӯро мегиранд ва ҳикмати Худоро инъикос мекунанд, зеро онҳо аз Худованд Исо меомӯзанд (Матто 11:29). Ин ҳикмат ба мо фаҳмиши дуруст ва қобилияти тафсири масъалаҳоро мувофиқи фикрҳои Ӯ медиҳад, чунон ки мо бо Юсуф ва Дониёл пайдо мекунем. Дар мактаби Худо мо меомӯзем, ки байни некӣ ва бадӣ интихоб кунем, қобилияте, ки бо рушди рӯҳонӣ меояд (Ибриён 5:14).

«Ҷуръат кун, ки Дониёл бошӣ» як даъват барои ҳамаи имондорон аст. Ҷуръат кун, ки Юсуф бошӣ; ҷуръат кун, ки ба Худо такя кун, чунон ки Илёс кард (1 Подшоҳон 17–18). Ҷуръат кун, ки аввал манфиатҳо ва ҳуқуқҳои Ӯро ҷӯӣ; инро афзалият гардон. «Аввал Малакути Худоро ҷӯед» (Матто 6:33). Ӯ, чунон ки мо дуо мекунем, фаҳмиш ва ҳикматеро, ки мо лозим дорем, медиҳад, зеро «ҳар як атои нек ва ҳар як атои комил аз болост, ва аз Падари нурҳо меояд, ки бо Ӯ ҳеҷ тағйирот ё сояи гардиш нест» (Яъқуб 1:17 NKJV). Ниҳоят, ҷуръат кун, ки Тимотиюс бошӣ, ки Павлус ба ӯ навишт: «Он чиро, ки мегӯям, баррасӣ кун, ва Худованд ба ту дар ҳама чиз фаҳмиш диҳад» (2 Тимотиюс 2:7).

ЭЗОҲҲО

1. Дар тӯфон Худо ин фариштагони афтодаро аз таъсир расонидан ба одамон боздошт ва онҳоро то доварии ниҳоии онҳо ба зиндон андохт (2 Петрус 2:4; Яҳудо 1:6). Дигар фариштагони афтода девҳо, асбобҳои Шайтон ҳастанд, аммо онҳо танҳо то он даме, ки Худо иҷозат медиҳад, амал карда метавонанд. Ҳарду категорияи фариштагон «писарони Худо» номида мешаванд (Ҳастӣ 6:2,4; Аюб 1:6, Аюб 2:1).
2. Ин истилоҳ (Забур 97:11) ибронии яшар, ки ростқавлиро ҳамчун алоқаманд бо ҳолати дурусти дили инсон таъкид мекунад, тарҷума мекунад. Ба ғайр аз ростқавл будан, Нӯҳ одил (цаддик) ва беайб (таммим) буд, чунон ки дар аввали ин мақола зикр шуд.
3. Ҷаноби Ҳ. А. Айронсайд, дар тафсири худ дар бораи Забур, як ҳикояи зебо дар бораи як имондори яҳудӣ дар Ерусалим дорад, ки ба ҳамватанони яҳудии худ шарҳ медиҳад, ки чӣ тавр танҳо Рабби фурӯтани Носирӣ ба тавсифи Забур 1 мувофиқат мекунад.