Баъзе дарсҳое, ки ба Барнаббо алоқаманданд
Баъзе имондорон махсусан аз ҷониби Худованд барои рӯҳбаланд кардани дигарон истифода мешаванд. Барнаббо яке аз онҳо буд. Номе, ки ҳангоми таваллуд ба ӯ дода шуда буд, Юсуф буд, ки онро Юсуф низ тарҷума мекунанд. Ин ном аз ибрӣ гирифта шуда, маънои «Яҳве илова кунад» ё «Худованд илова кунад» (ниг. Ҳастӣ 30:24). Баъдтар, Юсуф, чунон ки хоҳем хонд, Барнаббо номида шуд, ки маънои «писари тасаллӣ», «писари тасаллӣ» ё «писари рӯҳбаландӣ»-ро дорад. Ӯ номи нави худро дар бисёр мавридҳо эҳтиром кард ва ин ном нишон медиҳад, ки рӯҳбаландии Худо барои ҳамаи имондорон, дар ҳар куҷое, ки набошанд, дастрас аст.
Барнаббо қариб ҳамеша дар робита бо Шоул ё Павлус зикр мешавад. Мо метавонем аз ҳарду мард, ки пайравони ҳақиқии Худованд дар ҷалол буданд, дарсҳои зиёде гирем. Бо дарназардошти ин, биёед порчаҳоеро, ки дар онҳо номи «Барнаббо» пайдо мешавад, бо тартибе, ки дар Навиштаҳо пайдо мекунем, дида бароем.
Нақшҳои Барнаббо дар аввал, аввал дар Ерусалим ва баъд дар Антиохия
Иқтибос 1 – Аъмол 4:36 NKJV
Юсуф, ки аз ҷониби расулон Барнаббо номида шуд (ки Писари рӯҳбаландӣ тарҷума мешавад), як левит аз кишвари Кипр.
Луқо, муаллифи Аъмол, номи нави Юсуфро, ки дар Кипр таваллуд шуда буд, сабт кард. Ин ном, «Барнаббо», аз ҳамкорони имондори худ, расулон, дар Ерусалим гирифта шуда буд ва он муносибат, рафтор ва фаъолияти ин имондори содиқро ҳамчун шахсе, ки ба манфиатҳои Худо комилан содиқ буд, ҷамъбаст мекард. Ӯ дар он рӯзҳо манбаи рӯҳбаландӣ барои халқи Худо буд – замоне, ки онҳо бо хислати «муҳаббати аввал» (Ваҳй 2:4; Аъмол 2:42-47-ро дида бароед) фарқ мекарданд. Мутаассифона, таназзул зуд, аллакай дар Аъмол 5, фаро расид ва идома дорад. Имондорони атрофи шумо ба шумо ҳамчун шаҳодат дар бораи шумо чӣ номи махсус дода метавонанд?
Ибораи «муҳаббати аввал» нишон медиҳад, ки Худованд Исо барои мо ҳама чиз аст ва ин маънои онро дорад, ки агар мо бо он фарқ кунем, ба манфиатҳои Ӯ бахшида шудаем. Ин дар он рӯзҳои аввал дар Ерусалим ва баъдтар дар Эфсӯс, ки Павлус бо натиҷаҳои бузург кор карда буд, дуруст буд (Аъмол 19:1-20). Аммо, тақрибан 25 сол пас, Худованд ба имондорони Эфсӯс тавассути Юҳанно паёме фиристод, зеро онҳо «муҳаббати аввалини» худро тарк карда буданд (Ваҳй 2:1-7). Имрӯз мо чӣ?
Иқтибос 2 – Аъмол 9:27
Барнаббо ӯро [Шоулро] гирифт ва назди расулон овард. Ва ӯ ба онҳо нақл кард, ки чӣ тавр ӯ Худовандро дар роҳ дидааст ва Ӯ бо ӯ сухан гуфтааст ва чӣ тавр ӯ дар Димишқ бо ҷасорат ба исми Исо мавъиза кардааст.
Барнаббо дар хатти «муҳаббати аввал» идома дод, зеро ӯ ҳамдардӣ нишон дод, ҳатто ба таъқибкунандаи собиқ Шоул аз Тарсус. Барнаббо чӣ хидмати муборак дошт, вақте ки ӯ Шоулро ба муқаддасони Ерусалим муаррифӣ кард! Таъқибкунандаи собиқ, ки дар марги чандин муқаддасон саҳм дошт, акнун яке аз онҳо шуда буд – як имондори ҳақиқӣ. Чӣ мӯъҷизаи файзи Худо (1 Тимотиюс 1:13; Ғалотиён 1:13-24)! Аммо, ин ҳанӯз анҷоми хушбахтона набуд, зеро Шоул маҷбур шуд аз Исроил гурезад (Аъмол 9:30).
Дар ҳамин ҳол, Худо кори файзи худро бо наҷоти Корнилюс ва хонаводаи ӯ дар Қайсария идома дод (Аъмол 10). Ин боби воқеан ҷолиб нишон медиҳад, ки Петрус чӣ тавр калидҳои салтанатро, ки Худованд ба ӯ дода буд, истифода бурд (Матто 16:16-19). Худованд ба шумо чӣ хидмат ё соҳаи хидматро додааст?
Иқтибос 3 – Аъмол 11:21-22,25
Шумораи зиёде [дар Антиохия] имон оварданд ва ба Худованд рӯ оварданд. Он гоҳ хабари ин чизҳо ба гӯши калисои Ерусалим расид, ва онҳо Барнабборо фиристоданд, то ба Антиохия равад… Он гоҳ Барнаббо ба Тарсус рафт, то Шоулро ҷустуҷӯ кунад.
Дере нагузашта пас аз табдили Шоул, Худо корро берун аз марзҳои Исроил, ба шимол ба Антиохия, як шаҳри маъруф дар Сурия, васеъ кард. Бисёр одамон дар он ҷо наҷот ёфтанд. Расулон ва имондорон дар Ерусалим ба он чизе, ки Худо мувофиқи нақшаи Масеҳ (1:8) мекард, баръало таваҷҷӯҳ доштанд ва қарор доданд, ки Барнабборо ба назди онҳо фиристанд. Онҳо Барнабборо ҳамчун як асбоби хоҳишманд ва муфид, як хизматгори ҳақиқӣ медонистанд. Вақте ки ӯ ба Антиохия омад, файзи Худоро дар кор дид. Барнаббо «шод шуд ва ҳамаи онҳоро рӯҳбаланд кард, ки бо қасди дил бо Худованд идома диҳанд» (11:23).1 Бо вуҷуди ин, Барнаббо дарк кард, ки ин имондорони нав ба таълими бештар аз он чизе, ки ӯ дода метавонист, ниёз доранд. Ин боз як далели файзи Худост, ки дар ин писари тасаллӣ нишон дода шудааст, ки қарор дод Шоулро дар он ҷое, ки ӯ ҳангоми дар хатар будани ҳаёташ дар Исроил гурехта буд, ҷустуҷӯ кунад (9:29-30). Оё мо ниёзҳои дигаронро, ки аз қобилияти мо зиёдтаранд, дарк мекунем ва сипас барои онҳо кӯмак меҷӯем?
Иқтибос 4 – Аъмол 11:29-30
Шогирдон, ҳар яке мувофиқи қобилияти худ, қарор доданд, ки ба бародароне, ки дар Яҳудия зиндагӣ мекунанд, кӯмак фиристанд. Инро низ карданд ва онро ба воситаи Барнаббо ва Шоул ба пирон фиристоданд.
Имондорони нав дар Антиохия дар бораи қаҳтие, ки Ерусалим ва Яҳудияро фаро мегирифт (оятҳои 27-29) шуниданд ва хостанд, ки барои кӯмак ба имондорони он ҷо тӯҳфа фиристанд. Аз ҷиҳати доктринӣ, Павлус баъдтар шарҳ дод, ки имондорони ғайрияҳудӣ ба яҳудиён, бахусус имондорони дар байни онҳо, қарздоранд (ниг. Румиён 15:25-27). Ин принсип ба он чизе асос ёфтааст, ки Худованд ба зани Самарӣ гуфта буд: «Наҷот аз яҳудиён аст» (Юҳанно 4:22). Он чизе, ки дар Антиохия амалӣ мешуд, аз ҷониби Павлус, дар мувофиқат бо дигар Навиштаҳо, таълим дода шуда буд:
«Агар бародар ё хоҳар урён ва аз ғизои ҳаррӯза маҳрум бошад, ва яке аз шумо ба онҳо гӯяд: “Ба саломатӣ равед, гарм шавед ва сер шавед”, аммо ба онҳо чизҳоеро, ки барои бадан лозиманд, надиҳед, чӣ фоида дорад? Ҳамин тавр, имон низ худ аз худ, агар корҳо надошта бошад, мурда аст» (Яъқуб 2:15-17).- «Азбаски шумо ҷонҳои худро дар итоат ба ҳақиқат тавассути Рӯҳ дар муҳаббати самимӣ ба бародарон пок кардаед, якдигарро бо дили пок боғайратона дӯст доред» (1 Петрус 1:22).- «Ҳама одамонро эҳтиром кунед. Бародариро дӯст доред. Аз Худо битарсед. Подшоҳро эҳтиром кунед» (2:17).- «Ниҳоят, ҳамаи шумо якдил бошед, нисбат ба якдигар ҳамдардӣ дошта бошед; ҳамчун бародарон дӯст доред, дилсӯз бошед, хушмуомила бошед; бадиро ба бадӣ ё дашномро ба дашном ҷавоб надиҳед, балки баръакс баракат диҳед, донед, ки шумо ба ин даъват шудаед, то баракатро мерос гиред» (3:8-9).
- «Ҳар кӣ дороии ин ҷаҳонро дошта бошад ва бародари худро дар ниёз бубинад ва дили худро аз ӯ бибандад, чӣ тавр муҳаббати Худо дар ӯ боқӣ мемонад?» (1 Юҳанно 3:17). Оё мо қарзеро, ки дорем, дарк мекунем?
Иқтибос 5 – Аъмол 12:25
Барнаббо ва Шоул аз Ерусалим баргаштанд, вақте ки хидмати худро иҷро карданд, ва онҳо Юҳанноро низ бо худ гирифтанд, ки насабаш Марқӯс буд.
Пеш аз ин сафари бозгашт ба Антиохия, Барнаббо дар он ҷо ҳамчун паёмбар аз Ерусалим фиристода шуда буд (11:22). Ҳамчун писари рӯҳбаландӣ, ӯ бо кори файзи Худо ҳамроҳ шуд. Сипас, ӯ яке аз паёмбароне шуд, ки аз Антиохия фиристода шуда буданд, то ба имондорони Ерусалим кӯмак расонанд. Акнун, ҳамроҳ бо Шоул, Барнаббо ба ҷое бармегашт, ки дар он ҷо файзи Худоро ба таври назаррас дар кор дида буд. Пас аз муддате дар Антиохия мондан, ӯ худро барои фиристодан ба миссияи нав, ҳамчун асбоби мувофиқ барои истифодаи Устод, дастрас кард. Мо ва шумо чӣ: оё мо омодаем ва тайёрем, ки ба соҳаи дигари хидмат гузарем, чунон ки Худованд роҳнамоӣ мекунад?
Рушди нав – Сафари миссионерии Барнаббо бо Шоул ё Павлус
Иқтибос 6 – Аъмол 13:1
Ҳоло дар калисое, ки дар Антиохия буд, чанд пайғамбар ва муаллим буданд; Барнаббо, Шимъӯн, ки Нигер номида мешуд, ва Лусиус аз Қайрин, ва Манаен, ки бо Ҳиродуси тетрарх тарбия ёфта буд, ва Шоул.
Ҳар яке аз ин панҷ бародар дар Худованд бо файзи Худо фарқ мекард. Онҳо хеле қобилиятнок буданд, ҳарчанд аз ҷиҳати нажод, фарҳанг, тарбия ва заминаи динӣ фарқ мекарданд. Бо вуҷуди ин, онҳо бо вуҷуди ин фарқиятҳо дар ягонагӣ ва ҳамоҳангии аҷиб ҳамкорӣ мекарданд. Ҳамоҳангӣ ва ягонагӣ байни мо ва дигарон, ки аз заминаҳои комилан гуногун меоянд, чӣ гуна аст?
Иқтибос 7 – Аъмол 13:2
Вақте ки онҳо ба Худованд хидмат мекарданд ва рӯза мегирифтанд, Рӯҳи Муқаддас гуфт: «Ҳоло Барнаббо ва Шоулро барои коре, ки ман онҳоро ба он даъват кардаам, аз ман ҷудо кунед».
Худованд дар ҷалол тавассути Рӯҳи Худ Барнаббо ва Шоулро барои як миссияи комилан нав даъват кард. Онҳо аз ҷониби ҷамъомади маҳаллӣ дар Антиохия бо шавқу завқ дастгирӣ карда шуданд, ки «рӯза гирифтанд ва дуо карданд ва дастҳояшонро бар онҳо гузоштанд» (ояти 3). Мо чӣ? Оё мо худро ба Худованди баландбардошташудаи худ комилан дастрас мекунем? Оё Ӯ метавонад шумо ё маро ҳамчун як зарфи мувофиқ барои Устод, чунон ки Ӯ мехоҳад, ва дар муошират бо бародарони мо, чунон ки онҳо карданд, истифода барад?
Иқтибос 8 – Аъмол 13:7
Проконсул, Сергиус Павлус, як марди доно… Барнаббо ва Шоулро даъват кард ва хост, ки каломи Худоро бишнавад.
Бо дастгирии ҷамъомади ҷавон дар Антиохия ва фиристодаи Рӯҳи Муқаддас, Барнаббо ва Шоул ба ҷазираи Кипр сафар карданд, ки дар он ҷо Барнаббо як вақтҳо зиндагӣ мекард. Дар он ҷо, ӯ ва Шоул аз ҷониби проконсули Рум даъват карда шуданд, то каломи Худоро ба ӯ бигӯянд. Аммо, як ҷодугари яҳудӣ, Элимас, дар он ҷо буд ва ба расулон муқобилат кард. Ҳангоми ин ҳодиса, чизе тағйир ёфт: вақте ки расулон ба Кипр омаданд, Барнаббо аввал дар ҳисобот зикр шуд (ояти 7); аммо вақте ки бо Элимас рӯ ба рӯ шуд, Шоул, ки ҳоло Павлус номида мешуд, аввал зикр шуд. Ин аз он сабаб аст, ки Павлус ҳамчун паёмбари Худо амали оммавӣ кард2 (оятҳои 9-12). Вазъият як озмоиши иловагиро барои Барнаббо дар назар дорад: ба асбоби дигари файзи Худо имкон диҳад, ки бештар намоён бошад. Аслан, ӯ аллакай ин дарсро вақте ки аз Антиохия барои ҷустуҷӯи Шоул сафар карда буд, омӯхта буд. Оё мо омодаем, ки хизматгори дигари Худованд бештар намоён бошад?
Иқтибос 9 – Аъмол 13:43
Ҳоло вақте ки ҷамъомад пароканда шуд, бисёре аз яҳудиён ва прозелитҳои парҳезгор Павлус ва Барнабборо пайравӣ карданд, ки бо онҳо сухан гуфта, онҳоро водор карданд, ки дар файзи Худо идома диҳанд.
Пас аз хидмати худ дар Кипр ва атрофи он ва куништҳои он (Аъмол 13:5-6), аз ҷумла мулоқот бо проконсул, ширкати миссионерӣ аз баҳр гузашта, ба вилояти Руми Осиё, дар Туркияи имрӯза, сафар кард. Юҳанно Марқӯс қарор дод, ки ба Ерусалим баргардад (ояти 13), аммо Павлус ва Барнаббо аз кишвар гузаштанд, то ба Антиохия дар Писидия расиданд. Дар он ҷо, дар рӯзи шанбе, онҳо ба куништ ташриф оварданд ва аз онҳо пурсида шуд, ки оё онҳо «каломи насиҳат» доранд (ояти 15). Павлус аз ин имконияти аз ҷониби Худо додашуда истифода бурд ва паёме дар бораи таърихи Исроил, омадани Масеҳ ва чӣ тавр Ӯ рад карда шуд ва дар дарахт мурд, аммо фасодро надид, зеро Худо Ӯро аз мурдагон эҳё кард (оятҳои 16-37) дод. Онҳо як огоҳии ҷиддӣ ва расмӣ илова карданд, ки даъвати Худоро барои имон овардан рад накунанд (оятҳои 38-41). Мушкилот ба ҳар як шахс, барои тавба кардан ва имон овардан, ба таври возеҳ пешниҳод карда шуд.
Маҳз пас аз ин мо дар бораи Павлус ва Барнаббо мехонем, ки бо пайравон сухан мегуфтанд ва онҳоро водор мекарданд, ки «дар файзи Худо идома диҳанд» (ояти 43). Ҳамон тавре ки Барнаббо ба имондорони нав дар Антиохияи Сурия гуфта буд, ки бо Худованд бимонанд ё идома диҳанд (11:23), ҳамин тавр Павлус ва Барнаббо ба имондорони нав дар Антиохияи Писидия дастур доданд ва онҳоро бовар кунонданд, ки бо Ӯ бимонанд. Оё мо низ дар файзи Ӯ содиқона идома медиҳем, дар ҳоле ки Инҷилро мубодила мекунем ва имондоронро рӯҳбаланд мекунем?
Муқовимати яҳудӣ ва мушкилоти бештар
Иқтибос 10 – Аъмол 13:46
Он гоҳ Павлус ва Барнаббо ҷасур шуда гуфтанд: «Лозим буд, ки каломи Худо аввал ба шумо гуфта шавад; аммо азбаски шумо онро рад мекунед ва худро ношоистаи3 ҳаёти ҷовидонӣ мешуморед, инак, мо ба ғайрияҳудиён рӯ меорем».
Дар байни шунавандагони яҳудӣ дар Антиохия бисёриҳо имон наоварданд. Павлус ва Барнаббо ба ҳамватанони яҳудии худ содиқона шаҳодат дода, принсипи роҳҳои Худоро тасдиқ карданд: «аввал ба яҳудӣ» (Румиён 1:16). Аммо файзи Худо ба халқҳои дигар низ мерасад, зеро ҳарду дар назди Худо дар як замина қарор доранд. «Адолати Худо берун аз шариат ошкор мешавад, ки Шариат ва Паёмбарон ба он шаҳодат медиҳанд, ҳатто адолати Худо, ба воситаи имон ба Исои Масеҳ, ба ҳама ва бар ҳамаи онҳое, ки имон доранд. Зеро фарқе нест; зеро ҳама гуноҳ кардаанд ва аз ҷалоли Худо маҳруманд» (Румиён 3:21-23). Ин барои пешвоёни яҳудӣ, дар ҳар куҷо ва ҳар кӣ буданд, ғайри қобили қабул буд ва ҳатто имрӯз ҳам чунин аст. Оё мо боварӣ дорем, ки бо сухан ва амал нишон медиҳем, ки файзи Худо воқеан барои ҳама дастрас аст?
Иқтибос 11 – Аъмол 13:50
Аммо яҳудиён занони парҳезгор ва бонуфуз ва сардорони шаҳрро барангехта, бар зидди Павлус ва Барнаббо таъқибот барпо карданд ва онҳоро аз минтақаи худ ронданд.
Мухолифат то он дараҷа расид, ки паёмбарони Худоро аз ин минтақа ронданд, чунон ки бо Масеҳ дар хидмати заминии Ӯ рӯй дода буд. Ӯ ронда шуд ва берун рафт (Юҳанно 19:15; Ибриён 13:12). Ҳоло дар Аъмол 13 Худованди осмонӣ ба воситаи паёмбарони худ рад карда шуд. Қаблан, дар Ерусалим, Дувоздаҳ ва Истефанус раддияи шабеҳро аз сар гузарониданд (Аъмол 4–7). Ҳамаи имондорон бояд дарк кунанд, ки Наҷотдиҳанда ва Худованди онҳо дар ин ҷаҳон рад карда мешавад, ки ҳуқуқҳои Ӯ то замоне ки Ӯ барои талаб ва иҷро кардани онҳо наояд, эҳтиром карда намешаванд. Он гоҳ, ҳар зону ба Ӯ хам хоҳад шуд (Филиппиён 2:10-11). Ҳоло мо дар раддияи Ӯ бо Ӯ ҳисоб карда мешавем.
Шакли дигари мухолифат – ин дафъа аз ҷониби халқҳои дигар
Иқтибос 12 – Аъмол 14:12
Барнабборо Зевс ва Павлусро Ҳермес меномиданд, зеро ӯ сарсуханрон буд.
Ба антагонизми ҷомеаи яҳудӣ, ки дар Аъмол 13 тасвир шудааст, мухолифати ҷаҳони бутпарастӣ, ки таҳти назорати бутпарастӣ буд, пайравӣ кард (14:11-13). Бояд қайд кард, ки дар ин замина Барнаббо пеш аз Павлус гузошта шуда буд. Дар тафаккури бутпарастии онҳо, Барнаббо, ки аз Павлус бузургтар буд, Зевсро ифода мекард, дар ҳоле ки Павлус, ки хурдтар буд, Ҳермес ҳисобида мешуд. Ҷаҳон моро мувофиқи тарзи тафаккури худ дарк мекунад, ки он низ аз андешаҳои Худо фарқ мекунад.
Иқтибос 13 – Аъмол 14:14
Аммо вақте ки расулон Барнаббо ва Павлус инро шуниданд, либосҳои худро дарида, ба миёни мардум давида, фарёд заданд.
Аввалан, мо қайд мекунем, ки Рӯҳи Муқаддас Барнабборо «расул» номид, зеро мухолифати душман махсусан паёмбарони бузурги Худованд, фиристодагони Ӯро ҳадаф қарор дода буд. Ин порча нишон медиҳад, ки чӣ тавр одамони тавбанакарда метавонанд зуд таъсир расонанд, аз як ифрот ба дигаре рӯй гардонанд (оятҳои 11-19), чунон ки баъдтар дар ҷазираи Мелита рӯй дод (28:4-6). Дар ин ҷо дар Листра (Аъмол 14:8-20), мардум мехостанд расулонро ҳамчун худоён ибодат кунанд, аммо баъд, таҳти таъсири мухолифони яҳудӣ, ки аз Антиохия ва Икониум омада буданд (ояти 19), ҳамон мардум мехостанд Барнаббо ва Павлусро бикушанд. Ин аз он сабаб буд, ки онҳо ба ақидаҳои бутпарастии онҳо муқобилат мекарданд. Мардум Павлусро то дараҷае сангсор карданд, ки мардум гумон карданд, ки ӯ мурдааст (ояти 19), аммо дар ояти оянда мо мехонем, ки «ӯ бархост» (ояти 20).
Худованд ба расулон дар соати тангии онҳо ёрӣ дод. Ба ҳамин монанд, мо бояд ба Худованд барои кӯмак ва дастгирии Ӯ дар ҳолатҳои бӯҳронӣ, ки баъзан ногаҳон ва бе роҳи гурез ба миён меоянд, эътимод кунем.
Иқтибос 14 – Аъмол 14:20
Вақте ки шогирдон гирди ӯ ҷамъ омаданд, ӯ бархост ва ба шаҳр рафт. Ва рӯзи дигар ӯ бо Барнаббо ба Дербе рафт.
Пас аз ҳамлаи азим дар Листра, Павлус, ки дахолати файзнок ва пурқудрати Худовандро дар бархезондани ӯ аз сар гузаронида буд, ҳамроҳи ҳамсафари содиқи худ миссияи худро идома дод. Сарфи назар аз ҳама мушкилоте, ки онҳо аз сар гузаронида буданд, ҳарду мувофиқи насиҳатҳое, ки қаблан дода буданд (11:23, 13:43), яъне истодагарӣ кардан, амал карданд.4 Ин боз як дарси муҳимест, ки мо метавонем аз онҳо омӯзем: Таслим нашавед, балки бо кӯмаки Худованд ва аз муҳаббат ба Устод ва манфиатҳои Ӯ идома диҳед.
Нақши минбаъдаи Барнаббо дар Ерусалим ва берун аз он
Иқтибос 15 – Аъмол 15:1-2
Баъзе мардон аз Яҳудия омада, ба бародарон таълим медоданд: «Агар шумо мувофиқи расму оини Мусо хатна нашавед, наҷот ёфта наметавонед». Аз ин рӯ, вақте ки Павлус ва Барнаббо бо онҳо ихтилофи на он қадар хурд ва баҳс доштанд...
Дар ибтидо дар Антиохия, Барнаббо файзи Худоро дида буд (11:22). Аммо яҳудиён ба ин файз бо қонуншиносии худ ҳамла карданд. Онҳо инкор намекарданд, ки халқҳои дигар метавонанд наҷот ёбанд, аммо онҳо мехостанд онҳоро таҳти шариати Мусо қарор диҳанд ва нигоҳ доранд – ё бо он наҷот ёбанд ё онро ҳамчун қоидаи зиндагӣ нигоҳ доранд. Дар ҳарду ҳолат, дар натиҷа, онҳо файзи Худоро як сӯ мегузоштанд! Аз ҷиҳати сиёсӣ, пешвоёни яҳудӣ шояд мехостанд ҳамаро таҳти назорати худ нигоҳ доранд, бо нигоҳ доштани ин гуна қудрати қонунӣ. Дар ҷое ки Худо кор мекунад, душман зуд пайравӣ мекунад, аммо ин масъалаҳо бояд равшан карда мешуданд. Мушкилоти шабеҳ дар таърихи Калисо ба миён омадаанд ва мутаассифона, халқи Худоро тақсим кардаанд. Оё имрӯз дар робита ба ман ва шумо чизҳое ҳастанд, ки файзи Худоро як сӯ мегузоранд?
Иқтибос 16 – Аъмол 15:2
...Онҳо қарор доданд, ки Павлус ва Барнаббо ва баъзеи дигар аз онҳо бояд ба Ерусалим, назди расулон ва пирон, дар бораи ин савол раванд.
Имондорон дар Антиохия дарк карданд, ки пас аз он ки яҳудиён онҳоро ба ташвиш оварданд, коре бояд анҷом дода шавад. Бо ҳикмат ва ҷасорат, онҳо баъзеҳоро фиристоданд, то дар бораи ин масъала пурсуҷӯ кунанд, ба ҷое рафтанд, ки яҳудиён иддао мекарданд, ки аз он ҷо омадаанд: расулон ва пирон дар Ерусалим. Барнаббо, писари тасаллӣ ва рӯҳбаландӣ, боз як паёмбар аст. Дар ин ҳолат ӯ ба Ерусалим баргашт, то аз файзи Худо дифоъ кунад. Ин файз дар Антиохия (11:21-25) ва дар тамоми сафари аввали миссионерӣ (нигаред ба 14:26) нишон дода шуда буд – сарфи назар аз муқовимати муташаккилонаи яҳудиён. Дар масъалаҳое, ки ба миён меоянд, оё мо аз Каломи Ӯ роҳнамоӣ меҷӯем?
Иқтибос 17 – Аъмол 15:12
Он гоҳ тамоми мардум хомӯш монданд ва ба Барнаббо ва Павлус гӯш доданд, ки чӣ қадар мӯъҷизаҳо ва аломатҳо Худо ба воситаи онҳо дар байни халқҳои дигар карда буд.
Дар шӯрои Ерусалим, Худованд кӯшишҳои душманро барои тақсим кардан ё гумроҳ кардани имондорони нав халалдор кард. Дар он ҷо, Барнаббо ва Павлус дар бораи файзи Худо, ки онҳо дар байни халқҳои дигар дар амал дида буданд, шаҳодат доданд. Ба ин машваратҳои минбаъда пайравӣ карданд, ки пас аз он қарори якдилона аз ҷониби ҳамаи ҳозирон, таҳти роҳбарии Рӯҳ, қабул карда шуд, ки имондорони навро ба ташвиш наоранд. Оё мо метавонем шаҳодат диҳем, ки Худо ба воситаи мо чӣ кор кардааст ва аз хоҳишҳои худ барои имондорони нав мушкилот эҷод накунем?
Иқтибос 18 – Аъмол 15:22
Он гоҳ ба расулон ва пирон, бо тамоми калисо, писанд омад, ки мардони интихобшударо аз ширкати худ ба Антиохия бо Павлус ва Барнаббо фиристанд, яъне Яҳудо, ки Барсаббо низ ном дошт, ва Сило, мардони пешво дар байни бародарон.
Ҳоло Барнаббо, ҳамроҳи Павлус ва дар муошират бо Петрус ва Яъқуб, кӯшиш кард, ки кӯшишҳои душманро барои тақсим кардан халалдор кунад. Пас аз он ки ин вохӯрӣ бо ягонагии аҷибе, ки Рӯҳи Муқаддас ба амал овард, ба итмом расид, Барнаббо аз Ерусалим ба Антиохия паёмбар шуд, то файзи Худоро тасдиқ кунад. Дар ин маврид, рисолати ӯ, ҳамроҳи ду бародари пешво аз Ерусалим, Яҳудо ва Сило, тасдиқи қарори Ерусалим дар робита ба яҳудиён буд. Барнаббо боз як воситаи рӯҳбаландӣ, тасаллӣ ва оромӣ буд. Дар натиҷаи паёме, ки ӯ овард, имондорон «шодӣ карданд» (ояти 31). Оё Рӯҳи Муқаддас метавонад шумо ва маро барои овардани тасаллӣ ба имондорони дар тангдастӣ, дар ҳолатҳое, ки онҳо ҳеҷ роҳи ҳалро намебинанд, истифода барад?
Иқтибос 19 – Аъмол 15:25
Ба мо, ки бо як дил ҷамъ омада будем, хуб намуд, ки мардони интихобшударо бо Барнаббо ва Павлуси маҳбуби мо ба шумо фиристем.
Масъалае, ки боиси ин миссияи нав гардид, ки дар иқтибоси қаблӣ тасвир шудааст, ба таври хаттӣ равшан карда шуд ва ба таври шифоҳӣ аз ҷониби ду шоҳиди интихобшуда, Яҳудо ва Сило, ки расулонро ҳамроҳӣ мекарданд, тасдиқ карда шуд. Сило, ё Силванус, баъдтар Павлусро дар сафари тӯлонии миссионерӣ ҳамроҳӣ мекард (15:40) ва хеле баъдтар, шояд ба Петрус ҳамчун муҳаррири ӯ дар навиштани номаи аввалини худ кӯмак карда бошад (1 Петрус 5:12). Оё мо метавонем дар ягонагӣ бо дигар имондорон роҳ равем ва хидмат кунем?
Писари тасаллӣ – файз ва нокомӣ
Иқтибос 20 – Аъмол 15:35
Павлус ва Барнаббо... дар Антиохия монданд, бо бисёриҳои дигар низ каломи Худовандро таълим медоданд ва мавъиза мекарданд.
Пас аз анҷоми миссияи охирин, Барнаббо вазифаҳои худро ҳамчун писари тасаллӣ идома дод. Павлус ва Барнаббо дар Антиохия монданд ва бо Яҳудо ва Сило идома доданд, то файзи Худоро мувофиқи «каломи Худованд» нишон диҳанд. Дар ҳолатҳои бисёр низоъ ва баҳс, ин бародарон воситаҳои муфид буданд, ки метавонистанд тасаллӣ ва кӯмак расонанд, дар итоат ба Худованд дар осмон. Имрӯз, мушкилот барои коргарон дар байни халқи Худо ин аст, ки тасаллӣ ва рӯҳбаландӣ оранд, дар ҳоле ки каломи Худовандро нигоҳ доранд. Мо ин корро то чӣ андоза хуб иҷро мекунем?
Иқтибос 21 – Аъмол 15:36
Пас аз чанд рӯз Павлус ба Барнаббо гуфт: «Биёед ҳоло баргардем ва бародарони худро дар ҳар шаҳре, ки каломи Худовандро мавъиза кардаем, зиёрат кунем ва бубинем, ки онҳо чӣ гунаанд».
Дили чӯпонии Павлус ӯро водор кард, ки ин пешниҳодро ба Барнаббо, ҳамсафари содиқи ӯ дар сафари аввали миссионерӣ, кунад. Оё мо дар бораи бародароне, ки дар гузашта бо онҳо тамос доштем, ғамхорӣ мекунем?
Иқтибос 22 – Аъмол 15:37
Барнаббос қарор дод, ки Юҳаннои Марқӯс номро бо худ барад.
Мушкилот ба миён меоянд ва дар роҳ нокомӣ рӯй медиҳад. Ҳатто бо чунин василаи тасаллӣ, ки Барнаббос буд, нокомӣ метавонад сарфи назар аз ниятҳои нек рӯй диҳад. Ҷиянаш Марқӯс Барнаббос ва Павлусро дар сафари аввалинашон ҳамроҳӣ карда буд, аммо ӯ ногаҳон онҳоро тарк карда буд. Ба назари Павлус, Марқӯс ҳанӯз барои хидмат омода набуд, аммо ин баъдтар тағйир хоҳад ёфт, вақте ки Павлус ӯро ситоиш кард (Қӯлассиён 4:10; 2 Тимотиюс 4:11). Аммо дар ин лаҳза, Марқӯс ҳанӯз пурра барқарор нашуда буд ва байни Павлус ва Барнаббос ихтилоф ба миён омад. Дар натиҷа, барои муддате як ҷудоии ғамангез ба амал омад. Эҳтимол бо ҳарду расул нокомӣ буд, аммо танҳо Худованд дақиқ медонад. Мо шояд аз худ пурсем: «Вақте ки байни ман ва як ҳамкори ман дар Худованд ихтилоф ба миён меояд, ман чӣ гуна муносибат мекунам?»
Иқтибос 23 – Аъмол 15:39
Он гоҳ баҳс чунон тезу тунд шуд, ки онҳо аз ҳам ҷудо шуданд. Ва ҳамин тавр, Барнаббос Марқӯсро гирифта, ба Кипр шино кард.
Мо дақиқ намедонем, ки чаро, аммо чунин ба назар мерасад, ки Барнаббос шояд дар мавриди интизоми лозим барои барқароршавии пурраи Марқӯс каме ҳикмат надошта бошад. Павлус низ шояд ба ин ё он тарз ноком шуда бошад. Аммо ин охири ҳикоя нест.
Муносибати байни Павлус ва Барнаббос барқарор шуд, чунон ки мо аз он чизе ки Павлус баъдтар навишт (1 Қӯринтиён 9:6) хулоса бароварда метавонем. Марқӯс низ барқарор шуд (Филемӯн 1:24; Қӯлассиён 4:10; 2 Тимотиюс 4:11) ва ӯ ба Петрус наздик буд, ки ӯро «писари худ» номид (1 Петрус 5:13). Вақте ки Марқӯс Инҷили худро навишт, Павлус ӯро «хеле муфид» номид (2 Тимотиюс 4:11 ESV). Мувофиқи манбаъҳои ғайрибиблиявӣ, Петрус Марқӯсро таълим дод ва баъдтар ба ӯ дар навиштани Инҷили худ кӯмак кард. Имрӯз, биёед насли ояндаи хизматгоронро рӯҳбаланд ва кӯмак кунем.
Иқтибос 24 – 1 Қӯринтиён 9:6 NKJV
Ё танҳо ман ва Барнаббос ҳақ надорем, ки аз кор худдорӣ кунем?
Павлус, ки ҳоло дар сафари сеюми худ буд, ба ҷамъомади Қӯринт менавишт, расулиеро, ки аз Худованди муборак Исо гирифта буд, ҳимоя кард. Павлус инчунин худро пурра бо ҳамсафари содиқи сафари аввалинаш, Барнаббос, муаррифӣ кард. Биёед ҳардуи онҳоро намунаи хидмати содиқ ва муфид шуморем.
Нуқтаҳои бештар барои мулоҳиза
Иқтибос 25 – Ғалотиён 2:1
Пас аз чордаҳ сол ман боз бо Барнаббос ба Ерусалим рафтам ва Титусро низ бо худ гирифтам.
Муноқиша бо яҳудиён Павлусро водор кард, ки писари тасаллӣ бо ӯ ба Ерусалим ҳамчун шоҳид барои ҳимояи ҳақиқати файзи Худо биравад. Ин эҳтимол ба боздид дар робита бо гуруснагӣ (Аъмол 11:29-30) ишора мекунад, ки пеш аз шӯрои Аъмол 15 рух дода буд. Вақтҳое ҳастанд, ки доштани шахси дигар бо мо дар хидмати Ӯ махсусан арзишманд аст.
Иқтибос 26 – Ғалотиён 2:9
Вақте ки Яъқуб, Кифо ва Юҳанно, ки сутунҳо ба назар мерасиданд, файзеро, ки ба ман дода шуда буд, дарк карданд, ба ман ва Барнаббос дасти дӯстӣ доданд, то мо ба халқҳо ва онҳо ба хатнашудагон равем.
Ин созишнома шояд дар давоми боздиди дар нуқтаи қаблӣ зикршуда ба амал омада бошад. Эҳтимол, Ғалотиён ба зудӣ пас аз сафари аввали миссионерии Павлус ва Барнаббос навишта шудааст. Оё мо омодаем, ки бо онҳое, ки пешвоёни рӯҳонӣ дар Калисо ҳастанд, ҳамоҳанг кор кунем, ё мо мехоҳем роҳи худро пеш гирем?
Иқтибос 27 – Ғалотиён 2:13
Боқимондаи яҳудиён низ бо ӯ риёкорӣ карданд, то ки ҳатто Барнаббос низ бо риёкории онҳо ба дом афтод.
Ҳатто шахсе чун Барнаббос, ки содиқ ва ботаҷриба буд, писари тасаллӣ, вақте ки аз рафтори ношоистаи Петрус, ки ба ҳамин монанд аз ҷониби яҳудиён гумроҳ шуда буд, таъсир кард, метавонист ноком шавад! Ин як огоҳии ҷиддӣ барои ҳамаи мост (1 Қӯринтиён 10:12). Аммо, Петрус ислоҳи лозимаро қабул кард ва баъдтар қадрдонии худро аз хидмати Павлус баён кард (2 Петрус 3:15). Мо низ бояд эҳтиёткор бошем ва шояд баъзан ба ислоҳ ниёз дошта бошем!
Иқтибос 28 – Қӯлассиён 4:10
Аристархус, ҳамбанди ман, ба шумо салом мерасонад, бо Марқӯс, ҷияни Барнаббос (дар бораи ӯ шумо дастур гирифтаед: агар ӯ назди шумо ояд, ӯро қабул кунед).
Охирин иқтибоси Китоби Муқаддас ба Барнаббос муносибати оилавии ӯро бо Марқӯс, ки пурра барқарор шуда буд, зикр мекунад. Мо намедонем, ки оё Барнаббос дар ин вақт ҳанӯз зинда буд, аммо ин шарҳ ӯро, писари тасаллӣ, хеле рӯҳбаланд мекард. Марқӯс ба навиштани Инҷили «Хизматгори содиқ» машғул буд.
Дар баррасии ин иқтибоси охирин мо ба ёд меорем, ки Барнаббос худро, гарчанде ки як зарфи заиф ва ноком буд, ҳамчун асбоб дар дасти Худо дастрас кард, то ки ҷалоли Масеҳ дар ӯ ва тавассути ӯ зоҳир шавад. Имрӯз, Масеҳи ҷалолдор дар дасти рости Худо мехоҳад, ки ҳамаи масеҳиёнро ҳамчун асбобҳои худ истифода барад. Худо мехоҳад, ки хусусиятҳои зебои Масеҳ дар мо ва тавассути мо дида шаванд (Эфсӯсиён 1:23)! Дар ниҳоят, он чизе ки мо дар мактаби Худо омӯхтаем, барои шараф ва ҷалоли Ӯ то абад намоиш дода хоҳад шуд.
ЭЗОҲҲО
- Аҳди Ҷадид калимаи «мақсад» (юн. próthesis) 12 маротиба истифода мебарад, ки шаштои онҳо дар робита бо нақшаҳои Худо мебошанд. Аъмол ин калимаро ду маротиба дорад: дар 11:23 он як қарори дурусти дили инсонро нишон медиҳад, дар ҳоле ки дар 27:13 он ба нақшаи нодурусти инсон ишора мекунад.
- Павлус ба Элимос «бодиққат» нигоҳ кард. Истилоҳи юнонӣ ҳафт маротиба (танҳо дар Аъмол 3:4, 7:55, 10:4, 11:6, 13:9, 14:9, 23:1) вомехӯрад.
- Айнан, «… худро сазовори ҳаёти ҷовидонӣ надонед». Калимаи «сазовор» (юн. áxios) ҳафт маротиба дар Аъмол (13:25,46, 23:29, 25:11,25, 26:20,31) вомехӯрад.
- Феъли «давом додан» (юн. prosménō), ки дар ин ду иқтибос истифода шудааст, ҳафт маротиба дар Аҳди Ҷадид (Матто 15:32; Марқӯс 8:2; Аъмол 11:23, 13:43, 18:18; 1 Тимотиюс 1:3, 5:5) вомехӯрад.
