Се дарс барои мағлуб кардани бузургони ҳаёти мо
Қиссаи Довуд, ки Ҷолёт-ро мағлуб кард, машҳуртарин ҷанг дар Аҳди Қадим аст. Он аз рӯзи рух доданаш то ҳол дили одамони ҳама синну солро ба ҳаяҷон овардааст. Дар ҳақиқат, ҳикояи библиявӣ он қадар шинос аст, ки муқовиматҳои дунявӣ байни «бузургон» ва «заифон» – аз варзиш то сиёсати миллӣ – одатан муноқишаҳои «Довуд ва Ҷолёт» номида мешаванд.
Яке аз бузургтарин хусусиятҳои ин драмаи классикӣ дар он аст, ки он ҳақиқӣ аст; он дар ҳақиқат маҳз ҳамон тавре ки Библия тасвир мекунад, рух додааст. Ин як афсонаи муболиғаомези яҳудӣ ё «тафсири» баъзе ҷангҳои қадимӣ дар таърихи Исроил нест. Ин як ҳисоботи таърихии воқеӣ аст, ки дар ҳар як ҷузъиёт дақиқ аст. Водии Элаҳро имрӯз дидан мумкин аст ва сайёҳони Замини Муқаддас метавонанд панҷ санги ҳамворро аз ҳамон ҷӯйборе, ки Довуд худро мусаллаҳ карда буд, гиранд.
Ғайр аз он ки як сабти таърихии ҳақиқӣ аст, қиссаи Довуд ва Ҷолёт Каломи Худост ва аз ин рӯ, барои мо имрӯз дарсҳои зиёде дорад. Румиён 15:4 мегӯяд, ки «ҳар он чи дар замонҳои пеш навишта шуда буд, барои таълими мо навишта шуда буд, то ки ба воситаи сабр ва ташвиқи Навиштаҳо умед дошта бошем». Дар тӯли солҳо, халқи Худо аз дарсҳои рӯҳонӣ, ки дар қиссаи Довуд ва Ҷолёт ёфт шудаанд, рӯҳбаланд шудаанд.
Вақте ки мо аз рӯйдодҳои таърихии Навиштаҳо дарс мегирем, муҳим аст, ки аз тафсирҳои хаёлӣ дурӣ ҷӯем, ба монанди он ки Довуд панҷ сангро гирифт, на танҳо якто, зеро Ҷолёт чаҳор бародар дошт, ки онҳо низ бояд кушта мешуданд. Ин намуди тафсир аз ҳад зиёд рӯҳонӣ кардан номида мешавад ва бояд аз он худдорӣ кард! Агар қисса идома медод, ки Довуд бародарони Ҷолёт-ро низ бо рогаткаи худ куштааст, пас мо дар заминаи герменевтикии мустаҳкамтар мебудем – аммо ин тавр нест! Эҳтимол, Довуд панҷ сангро гирифт, зеро ӯ метавонист панҷторо ба осонӣ бардорад; ва дар сурати хато кардани санги аввал, ӯ дигар сангҳоро ҳамчун эҳтиётӣ дошт. Ин ақли солим буд. Агар дар ин ҷо дарси рӯҳонӣ бошад, ин аст, ки ба Худои зинда эътимод кардан маънои аз тиреза партофтани ақли солимро надорад! Бо имон зиндагӣ кардан маънои видоъ кардан бо ақли аз ҷониби Худо додашударо надорад!
Дарси намуди зоҳирӣ
Дар ин классикии Библия чӣ дарсҳо омӯхта мешаванд? Албатта, яке ба намуди зоҳирӣ дахл дорад. Вақте ки Худо аз Самуил хоҳиш кард, ки подшоҳи нави Исроилро тадҳин кунад, Самуил мутмаин буд, ки ин яке аз бародарони «мачо»-и Довуд хоҳад буд – на писари чӯпони ҷавон! Агар Йишай писари ба андозаи Ҷолёт медошт, мо кадом бародарро интихоб мекардем? Аммо Худо ба Самуил гуфт: «Одам ба намуди зоҳирӣ менигарад, аммо Худо ба дил менигарад» (1 Самуил 16:7 NASB).
Ин ояти маъруф баъзан аз контекст берун оварда мешавад ва нодуруст тафсир карда мешавад, ки амалҳое, ки ба дигарон нодуруст менамоянд, қобили қабуланд, то даме ки «дили шумо дуруст аст». Ҳеҷ чиз аз ҳақиқат дуртар буда наметавонад! Ин Навиштаҳо асосноккунии муносибати «ман ба он чизе ки дигарон фикр мекунанд, парво надорам» нест. Он чизе ки дигарон фикр мекунанд, муҳим аст ва мо барои намуди зоҳирии худ ва инчунин дили худ масъулем (1 Таслӯникиён 5:22). Ва ин оят маънои онро надорад, ки то даме ки ниятҳои мо хубанд, мо метавонем барои иҷрои онҳо ҳама гуна воситаҳоро истифода барем. ниятҳои нек кофӣ нестанд! Амалҳои мо муҳим аст! Кори Худо бояд бо роҳи Худо анҷом дода шавад.
1 Самуил 16:7 роҳҳои хеле гуногуни дидани одам ва Худо ба потенсиали шахс барои хидмат ба Худо, аз ҷумла мубориза бо «бузургон»-ро тасвир мекунад. Ҳамчун инсон, мо майл дорем ба намуди зоҳирӣ нигоҳ кунем ва фикр кунем, ки масеҳиёни бомаърифат, зебо ва боистеъдод интихоби равшан барои хидмат мебошанд. Аммо ин усули Худо нест. Ӯ аввал ба дили шахс менигарад. Агар дили шахс фурӯтан ва бо Худо дуруст бошад, пас Худо метавонад бо ҳар як шахс барои ҷалоли худ кор кунад.
Як татбиқи хуб имрӯз метавонад усули интихоби пешвоёни калисо ё аъзоёни шӯрои созмонҳои масеҳӣ бошад. Оё интихоби аввалини мо онҳое ҳастанд, ки муҳим, соҳибкорони муваффақ ё шахсони касбӣ, ки дар ҷомеа намоёнанд? Агар ин тавр бошад, мо бояд нуқтаи назари худро тағир диҳем ва ба одамон бо чашмони Худо нигоҳ кунем. Одамоне, ки дили фурӯтан ва хизматгор доранд, бояд интихоби аввалини мо бошанд, новобаста аз мақоми касбӣ ё иҷтимоии онҳо. Дили пок ба Худо имкон медиҳад, ки ҳар як кори некро тавассути шахс анҷом диҳад (2 Тимотиюс 2:21).
Оё дили шумо дар назди Худо пок ва фурӯтан аст? Дар бораи намуди зоҳирии худ – намуди зоҳирӣ, истеъдод, ақл ё маъруфияти худ ин қадар хавотир нашавед. Довуд дар бораи андоза ё набудани таҷрибаи худ хавотир набуд; дили ӯ муносибати Худоро инъикос мекард. Дили худро тафтиш кунед! Оё ақли шумо бо Каломи Худо нав ва тағир меёбад? Оё шумо ба ин ҷаҳон мисли Худо нигоҳ карданро оғоз мекунед? Оё чашмони шумо ба дигарон мисли Исо, бо ҳамдардӣ ва муҳаббат менигаранд? Оё шумо мехоҳед ба дигарон хидмат кунед, ё шумо майл доред, ки «барои ман чӣ фоида дорад?» – ҳатто дар хидмати масеҳӣ? Оё шумо барои қудрати шахсӣ «сиёсатбозӣ» мекунед – ҳатто дар калисо ва соҳаҳои хидмат? Агар дили шумо дар назди Худо дуруст бошад, пас Худованд аз истифодаи шумо дар хидмати самарабахш барои Ӯ хушнуд хоҳад шуд, новобаста аз он ки намуди зоҳирии шумо чӣ гуна аст! (Румиён 12:1-8).
Дарси зиреҳи беруна
Дарси дигари бузург дар қиссаи Довуд ва Ҷолёт дарси зиреҳи беруна аст. Вақте ки Довуд тасмим гирифт, ки бо Ҷолёт ҷанг кунад, шоҳи изтиробомез Шоул мехост, ки ӯ зиреҳ пӯшад. Баъд аз ҳама, ин роҳи муқаррарии рафтан ба ҷанг буд. Ба зиреҳи берунаи Ҷолёт нигоҳ кунед – найза, найза, кулоҳи металлӣ, зиреҳи пурра ва сипарбардор, ки пеш аз ӯ мерафт (1 Самуил 17:5-7,41)! Чӣ манзараи аҷибе! Чӣ намуди зоҳирӣ! Мутаассифона, шоҳ Шоул тарсида буд. Ӯ дарсҳои Худоро дар бораи «намуди зоҳирӣ» ё зиреҳ наомӯхта буд. Зиреҳи беруна дар асл барои Довуд монеа буд. Он мувофиқ набуд ва санҷида нашуда буд. Довуд бо имон қадам зад ва бо рогаткаи худ рафт. Ӯ медонист, ки чӣ тавр онро истифода барад ва онро бомуваффақият истифода бурда буд.
Баъзе одамон чунин мешуморанд, ки Довуд танҳо як писари чӯпон буд, ки комилан бетаҷриба ва санҷида нашуда буд. Аммо, ӯ дар асл таҷрибаи воқеӣ дошт. Довуд чанд соат барои санъати сангпартоӣ ва такмил додани ҳадафи худ сарф кард? Ва Худо ҷасорати Довудро дар муқовимат бо хирс ва шер ҳангоми муҳофизати гӯсфандони худ танҳо дар саҳро санҷид. Довуд танҳо асо ва рогатка дошт, аммо ӯ гурехта натавонист, чунон ки мо мекардем! Дар ҳаёти воқеӣ, Довуд дарси эътимод ба Худоро омӯхт, сарфи назар аз надоштани «зиреҳи беруна».
Худованд моро даъват мекунад, ки бо он чизе ки дорем, биравем. Ҳар яки мо беназирем. Мо набояд зиреҳи каси дигарро пӯшем. Худо он чизеро, ки мо аллакай санҷидаем ва медонем, ки чӣ тавр истифода барем, истифода хоҳад кард. Худо бо набудани зиреҳи беруна маҳдуд нест ва Ӯ он чизеро, ки мо дорем, истифода хоҳад кард.
Зиреҳи таҳсилоти семинарӣ, масалан, барои омӯхтан ва таълим додани Каломи Худо ба таври салоҳиятдор зарур нест, аммо ақли навшудае, ки мехоҳад Худоро бидонад ва Каломи Ӯро ба дигарон муаррифӣ кунад, зарур аст. Зиреҳи дараҷаи психология барои машварати масеҳӣ талаб карда намешавад, аммо дили ҳамдард, ки бо муҳаббати Худо ва Каломи Ӯ дароз мешавад, зарур аст. Дар соҳаи машварат, санҷиши воқеии Худо дар ҳаёти мо ба мо хеле кӯмак хоҳад кард, ки дигаронро, ки дард мекашанд, тасаллӣ диҳем (2 Қӯринтиён 1:35). Таҳсилот метавонад аз ҷониби Худо истифода шавад, аммо «зиреҳи беруна» барои мубориза бо бузургон ва хидмат ба Худованд зарур нест.
Гарчанде ки зиреҳи муқаррарии беруна барои Довуд барои куштани Ҷолёт зарур набуд, зиреҳи ботинии Худо албатта талаб карда мешуд. Довуд зиреҳи пурраи Худоро пӯшида буд, то вақте ки рӯз фаро расид, ӯ тавонист мавқеи худро нигоҳ дорад. Эфсӯсиён 6:10-18-ро хонед ва ба синаи адолат ва сипари имон дар посухи Довуд ба таҳдиди Ҷолёт диққат диҳед: «Ту бо шамшер, найза ва найза ба назди ман меоӣ, аммо ман ба назди ту бо номи Худованди лашкарҳо, Худои лашкарҳои Исроил меоям» (1 Самуил 17:45-7).
Мо низ бояд зиреҳи пурраи Худоро пӯшем, то дар мағлуб кардани бузургоне, ки душмани ҷони мо бар зидди мо бармеангезад, муваффақ бошем. Дар ҳоле ки зиреҳи муқаррарии беруна барои мубориза бо ин бузургон талабот нест, зиреҳи ботинии Худо ҳамеша талабот аст. Худо масеҳиёни интизомнокро меҷӯяд, ки аз «бузургон» наметарсанд ва омодаанд зиреҳи ботиниро пӯшанд ва силоҳеро, ки Ӯ барои мубориза бо ҷангҳое, ки ба мо додааст, истифода баранд (2 Қӯринтиён 10:3-4).
Омӯзиши Довуд ҳамчун чӯпон, ки гӯсфандони худро муҳофизат мекард, фавран истифода шуд. Албатта, Довуд баъдтар омӯхт, ки чӣ тавр бо зиреҳи муқаррарӣ ҷанг кунад, аммо ӯ фавран бо имон посух дод, ки ба Худованд бо таҷрибае, ки дошт ва силоҳе, ки медонист, ки чӣ тавр истифода барад, хидмат кунад. Чӣ дарсе барои мо! Биёед бо зиреҳи беруна ғарқ нашавем. Бузургони таҳдидкунандае ҳастанд, ки ҳоло бояд сарнагун карда шаванд! Худо танҳо аз мо хоҳиш мекунад, ки ба Ӯ эътимод кунем ва бо он чизе ки дорем, биравем. Худованд таҷрибаҳои гузашта ва қобилиятҳои ҳозираи моро ба таври ғайричашмдошт истифода хоҳад кард. Имони мо набояд «ба ҳикмати одамон, балки ба қудрати Худо такя кунад» (1 Қӯринтиён 2:5).
Дарси мушкилоти беруна
Дарси сеюми муҳиме, ки мо аз қиссаи Довуд ва Ҷолёт омӯхта метавонем, дарси мушкилоти беруна аст. Аз нуқтаи назари инсонӣ чунин менамуд, ки ҳама умед барои Исроил аз байн рафтааст. Агар шумо имрӯз аз водии Элаҳ гузаред, хеле аён аст, ки нерӯҳои Исроил аз ҷониби фалиштиён аз ҷиҳати стратегӣ иҳота шуда буданд. Аз Библия ва археология, мо медонем, ки фалиштиён дар ин вақт монополияи технологияи оҳанро доштанд (1 Самуил 13:19-22). Ҷолёт сари найзаи оҳанӣ дошт (1 Самуил 17:7). Аслиҳаи асосии Исроил биринҷӣ буд, ки аз оҳан пасттар буд. Ин як нуқсони даҳшатнок буд. Ва, албатта, фалиштиён бузурги худ, Ҷолёт-ро доштанд.
Мо метавонем тарсеро тасаввур кунем, ки ин таҳдиди бузург дар дили нерӯҳои Исроил ҷой дода буд. Хусусан дар ҷаҳони қадим, қувваи артиш чен карда мешуд ва баъзан тақдири миллат аз ҷониби намояндаи ҳар як артиш ҳал карда мешуд. Фалиштиён як бузург доштанд, ва Исроил ҳеҷ надошт! Ҳатто агар шоҳ Шоул – ки аз дигар Исроил сару гардан баландтар буд (1 Самуил 9:2) – масъулияти худро ҳамчун қаҳрамони Исроил ба ӯҳда мегирифт, муқоиса бо Ҷолёт барои тарсонидани ҳар як сарбоз кофӣ буд! Ин, албатта, агар сарбоз танҳо ба мушкилоти беруна менигарист. Аммо Довуд аз Ҷолёт натарсид. Ӯ ба Худо нигоҳ кард, ва мо низ бояд ҳамин тавр кунем!
Аз нуқтаи назари Худо, чунин чизе ба мисли бузург вуҷуд надорад! «Бузургони» мушкилоти беруна дар муқоиса бо Худо беаҳамият мешаванд. Аз нуқтаи назари мо бузургони нокомии молиявӣ, сарбории кор, танҳоӣ, муносибатҳои душвор ва бемории ҷиддӣ бузург ва даҳшатноканд. Аммо онҳо танҳо мушкилоти беруна мебошанд. Бо нуқтаи назари Худо, ин бузургон барои имони мо озмоиш мешаванд. Бо Худо, онҳоро бо «рогаткаҳои» оддие, ки дар дасти мо ҳастанд, мағлуб кардан мумкин аст. Ва Навиштаҳо ба мо мегӯянд, ки Худо ҳеҷ гоҳ ба мо иҷозат намедиҳад, ки дар ҳолати озмоишӣ қарор гирем, ки аз қобилияти мо барои мубориза бо он берун аст (1 Қӯринтиён 10:13).
Мубориза бо бузургони бемории марговар, бекорӣ, таъқибот ё муносибатҳои вайроншуда метавонад як ҷанги хеле даҳшатнок, рӯҳафтодакунанда ва танҳоӣ бошад, аммо дар ин майдонҳои ҷанг мо ба Худо эътимод карданро меомӯзем. Ва дар ин майдонҳои ҷанг «онҳое, ки Худовандро интизоранд, қувваи нав пайдо мекунанд; онҳо бо болҳо мисли уқобҳо баланд мешаванд, онҳо медаванд ва хаста намешаванд, онҳо роҳ мераванд ва хаста намешаванд» (Ишаъё 40:31). Дар бораи Худо фикр кунед, на бузургон! Ҳама ҳолатҳои даҳшатнокро ба Ӯ баред. Ибриён 4:14-16 ба мо хотиррасон мекунад, ки Исо эҳсосоти моро мефаҳмад. Ӯ аз ҷангҳое, ки мо имрӯз рӯ ба рӯ мешавем, гузаштааст! Аз ин сабаб, мо метавонем «бо эътимод ба тахти файз наздик шавем, то ки раҳмат гирем ва файзро барои кӯмак дар вақти эҳтиёҷ пайдо кунем».
Дар Филиппиён 4:6-7 мо мехонем: «Барои ҳеҷ чиз хавотир нашавед ... хоҳишҳои худро ба Худо маълум кунед. Ва сулҳи Худо, ки аз ҳама фаҳмиш болотар аст, дилҳо ва ақли шуморо дар Исои Масеҳ муҳофизат хоҳад кард». Худо ба мо ваъда медиҳад, ки Ӯ онҳоеро, ки ақлашон устувор аст, ба Ӯ эътимод доранд, дар сулҳи комил нигоҳ медорад (Ишаъё 26:3). Вақте ки мо тарсу ҳаросҳои худро ба Худо меорем ва ба Ӯ эътимод мекунем, ки моро барои ҷанг қавӣ гардонад, сулҳи комили Ӯ дилҳои моро муҳофизат хоҳад кард ва ҳеҷ бузурги мушкилоти беруна моро мағлуб карда наметавонад.
Дидани Худо
Намуди зоҳирӣ, зиреҳи беруна ва мушкилоти беруна бузургоне ҳастанд, ки ҳар як масеҳиро таҳдид мекунанд. Довуд ин «бузургон»-ро ба мисли Ҷолёт мағлуб кард. Сирри муваффақияти Довуд дар он буд, ки ӯ бузургонро бар зидди Худо дид, на бузургонро бар зидди Довуд! Бигзор ин нуқтаи назари мо низ бошад.
