Қиссаи Довуд, Нобол ва Абиҷайл дар 1 Самуил 25 зебо нест; ин яке аз нуқтаҳои торик дар ҳаёти Довуд аст. Аммо, он хотимаи хуш дорад; Довуд пас аз марги шавҳараш Нобол бо Абиҷайл издивоҷ кард. Зебо ва худотарс, ӯ беҳтарин зани Довуд буд ва ӯ ягона зане буд, ки барои ӯ баракат буд.
Нобол аз насли Колеб буд. Номи Нобол, ки маънои «аҳмақ»-ро дорад, хислати ӯро дақиқ тасвир мекунад. Мо намедонем, ки ӯ ин номро чӣ тавр гирифтааст, аммо ӯ бешубҳа ба он мувофиқат мекард. Дар Навиштаҳо, «аҳмақ» на касест, ки аз ҷиҳати рӯҳӣ ноқис аст, балки марди бехудо. Аҳмақ дар дили худ гуфтааст: «Худо нест» (Забур 14:1; Забур 53:1 NKJV). Нобол намунаи инсони табиӣ аст, хусусан марде, ки Худованд ва паёми файзи Ӯро рад мекунад. Навиштаҳо Ноболро «дағал» (1 Самуил 25:3) тасвир мекунанд, ки маънои онро дорад, ки ӯ дағал, беадаб, бераҳм ва кор кардан бо ӯ душвор буд. Ӯ бад, беинсоф ва майзада буд. Чӣ тавр ӯ бо зани зебо ва доно издивоҷ кард, мо намедонем. Абиҷайл ва Ноболро «зебоӣ ва ҳайвон» меномиданд. Ӯ сарватманд буд; ӯ 3000 гӯсфанд ва 1000 буз дошт. Вақте ки қисса оғоз мешавад, Нобол гӯсфандони худро дар Кармел мебурид (25:2).
Довуд гӯсфандони Ноболро аз ғоратгарон муҳофизат карда буд. Ин аз он чизе, ки фиристодагони Довуд ба Нобол гуфтанд, равшан аст: «Чӯпонони ту бо мо буданд, ва мо ба онҳо зарар нарасондем, ва ҳеҷ чиз аз онҳо гум нашуд, дар тамоми муддате ки онҳо дар Кармел буданд» (25:7). Ӯ ҳамчунин гуфт: «Беҳуда ман ҳамаи он чиро, ки ин мард дар биёбон дошт, муҳофизат кардам, то ки ҳеҷ чиз аз он чи ба ӯ тааллуқ дошт, гум нашавад. Ва ӯ ба ман бадӣ ба ҷои некӣ пардохт» (25:21).
Паёми Довуд
Довуд барои 600 марди худ хӯрок лозим буд. Ӯ даҳ мардро ба назди Нобол фиристод ва аз ӯ кӯмак хост. Паёми ӯ ба Нобол чунин буд: «Бигзор ҷавонони ман дар назари ту илтифот ёбанд, зеро мо дар рӯзи ид меоем. Лутфан, ҳар чизе ки ба дасти ту меояд, ба хизматгорони худ ва ба писари худ Довуд бидеҳ» (25:8). Ӯ ин дархостро дар асоси муҳофизате, ки мардони Довуд барои чӯпонони Нобол таъмин карда буданд, кард. Одоби маъмулӣ лавозимоти асосиро, ки Довуд хоста буд, таъмин мекард. Довуд дархости каме кӯмак барои мардони худ дар ивази илтифоти худ ба Нобол боадабона буд.
Довуд нисбат ба Нобол бошарафона рафтор карда буд. Ӯ мардони худро аз ғорат кардани рамаҳои Нобол боздошта буд ва онҳоро аз филистиён муҳофизат карда буд. Ҳадди ақал ин деҳқони сарватманд метавонист, ки қадршиносии худро бо хӯрондани мардони Довуд нишон диҳад. Ба ҷои ин, ӯ онҳоро масхара кард: «Довуд кист ва писари Ессе кист? Имрӯзҳо бисёр хизматгорон ҳастанд, ки ҳар яке аз устоди худ ҷудо мешаванд» (25:10). Нобол дар назар дошт, ки Довуд ба устоди худ, Шоул, хиёнат кардааст ва ғуломи фирорӣ ва бевафо буд. Нобол сипас илова кард: «Оё ман пас нони худ ва оби худ ва гӯшти худ ро ки ман бароигӯсфандбурони худ куштаам, гирифта, ба мардоне диҳам, ки ман намедонам, ки онҳо аз куҷоянд?» (25:11). Дар ин ҷавоб, Нобол ҳафт ҷонишини шахсӣ истифода бурд. Ӯ моро ба ёди аҳмақе дар Аҳди Ҷадид меорад, ки ӯ ҳам дар бораи «ҳосили ман ... анборҳои
Вокуниши Довуд
Довуд пас аз шунидани ҷавоби Нобол хашмгин шуд ва худро аз даст дод. Ба ҷои меҳрубоние, ки ба Шоул нишон дод, ӯ хашмгин шуд ва омода буд, ки Нобол ва хонаводаашро бикушад. Довуд ба мардони худ гуфт: «Ҳар кас шамшери худро ба миён бандад». Ҳамин тавр, ҳар кас шамшери худро ба миён баст, ва Довуд ҳам шамшери худро ба миён баст (25:13). Ӯ омода буд, ки ба аҳмақ мувофиқи аҳмақии ӯ ҷавоб диҳад. Аммо Масалҳо 26:4 баръакс мегӯяд: «Ба аҳмақ мувофиқи аҳмақии ӯ ҷавоб надиҳ, мабодо ту ҳам мисли ӯ шавӣ».
Ҳисоб кардани нокомии Довуд дар ин ҳодиса душвор нест. Ӯ аз муошират бо Худо дур буд ва аз Худованд напурсид, ки чӣ гуна амал кунад, чунон ки қаблан карда буд (1 Самуил 23:2,4,10,11,12). Чашмони ӯ ба инсон буд, на ба Худо. Ин барои омӯзиши мо сабт шудааст. Мо набояд ба одамон ва ҳолатҳо, балки ба Худои ҳама ҳолатҳо нигоҳ кунем. Мо бояд одати муқаддаси дидани дасти Худо дар ҳама чизро парвариш кунем ва ба ҳолатҳо машғул нашавем. Довуд дар забурҳои худ дар бораи интизории Худо бисёр сухан гуфтааст (Забур 25:3,5,21; Забур 37:7; Забур 40:1). Аммо ӯ дар мактаби азоб муддати тӯлонӣ буд ва ҳанӯз сабрро наомӯхта буд. Ӯ аз Худованд дур буд; мо дар ин ҷо ҳеҷ чизе дар бораи Довуд намехонем, ки аз Худованд дар бораи фиристодани даҳ мард ба Кармел пурсида бошад, ва ӯ ҳангоми хашмгин шуданаш, ки 400 мардро ба ин вазифаи даҳшатнок фиристод, аз Худованд напурсид.
Дахолати Абиҷайл
Абиҷайл аз он чизе, ки байни шавҳараш Нобол ва мардони Довуд рух дод, ва аз нияти Довуд барои интиқом гирифтан бо куштани Нобол ва хонаводааш огоҳ шуд. Вай фавран амал кард ва барои Довуд ва мардони ӯ бисёр хӯрок омода кард. Вай аз ҷониби Худо роҳнамоӣ мешуд, ки дар дили ӯ гузошта буд, ки пеш аз он ки Довуд шавҳар ва мардони ӯро бикушад, дахолат кунад. Дасти Худо дили ӯро ором кард ва ақли ӯро роҳнамоӣ кард.
Чӣ қадар аҷиб Худо ҳама чизро барои некии худ якҷоя кор мекунад. Чӣ қадар муборак Ӯ раҳматҳои худро вақт медиҳад; Довуд бадӣ меандешид ва қариб буд, ки онро иҷро кунад, аммо Абиҷайл, ки аз ҷониби Худованд фиристода шуда буд, ӯро ором кард. Вақте ки вай бо Довуд вохӯрд, ӯро бо эҳтиром салом дод; вай дар хок ба пойҳои ӯ афтод (25:23).
Вай борҳо Довудро «Худованди ман» номид. Вай ӯро барои рӯҳияи интиқомаш сарзаниш накард. Вай хоҳиш кард, ки гуноҳи шавҳараш ба ҷои ӯ бар вай гузошта шавад (25:24). Вай аҳмақии шавҳараш ва он далелро, ки даҳ марди Довудро надидааст, эътироф кард (25:25). Вай дар бораи файзи боздорандаи Худо сухан гуфт, ки ба ин тариқ эҳтиром карда шуд: «Худованд туро аз хунрезӣ ва аз интиқом гирифтан бо дасти худ боздоштааст» (25:26). Вай муносибати бади мардони ӯро ба дӯши худ гирифт ва бахшиш хост. Вай фаҳмиши комили интихоби Худовандро дар тадҳин кардани Довуд ба подшоҳӣ ошкор кард. Вай имони қавӣ нишон дод ва гуфт: «Худованд бешубҳа барои Худованди ман хонаи пойдор хоҳад сохт», ва вай Довудро барои ҷанг кардани ҷангҳои Худованд ситоиш кард (25:28). Вай эътироф кард, ки Шоул ҷони ӯро меҷуст, аммо дид, ки Худованд ӯро муҳофизат мекунад (25:29). Вай бо итминон ба замоне фикр мекард, ки Худованд ӯро «ҳоким бар Исроил» хоҳад кард (25:30). Ниҳоят, вай аз Довуд хоҳиш кард, ки ҳангоми ба тахт нишастанаш «канизаки» худро ба ёд орад (25:31).
Ҷавоби Довуд
Худо сухани Абиҷайлро ба Довуд баракат дод, зеро вай аз ҷониби Худо роҳнамоӣ шуда буд, то ба Довуд кӯмак кунад, ки рӯҳияи интиқомгиранда ва нияти бади худро дар нури ҳақиқӣ бубинад. Аввалан, ӯ Худоро барои фиристодани Абиҷайл ба назди ӯ ситоиш кард (25:32). Ин нишонаи ҳақиқии рӯҳонияти аслӣ аст, вақте ки мо дасти Худовандро дар ҳолатҳои худ мебинем. Дуюм, ӯ ба Абиҷайл барои боздоштани ӯ аз рехтани хуни бегуноҳ бо интиқом гирифтан ташаккур гуфт (25:33-34). Ӯ дар бораи нияти бади худ сабук сухан нагуфт, балки бузургии онро таъкид кард. Сеюм, ӯ ӯро бо паёми сулҳ раҳо кард ва тӯҳфаи ӯро қабул кард (25:35).
Довуд аз нияти бади худ бо дахолати Абиҷайл боздошта шуд. Мақоме, ки вай дар назди Довуд гирифт, илтиҷоҳояш, эътирофаш, дуои хоксоронааш барои бахшиш, ишораи нозукаш ба таҳдиди гуноҳолуди Довуд барои хунрезӣ, имонаш ба баландшавии ояндаи Довуд ва дархости ниҳоияш – аз ҷониби подшоҳи оянда ба ёд оварда шудан – хеле бой ва зебоянд. Абиҷайл, дар тақво ва фаҳмиши худ, намунаи мӯъмини ҳақиқӣ ва ҳамчунин Калисо аст. Нобол намунаи касест, ки Масеҳро нафрат мекунад ва дар гуноҳҳои худ нобуд мешавад.
Сарнавишти Нобол
Вақте ки Абиҷайл ба хона баргашт, шавҳарашро шодона зиёфат мекард ва хеле маст буд (25:36). Ин аҳмақ намунаи он нобоваронест, ки гӯё ҳама чиз бо ҷонҳои онҳо барои абадият хуб аст ва дилҳои онҳо аз «лаззатҳои гуноҳ барои муддате» шод аст. Шамшери адолати илоҳӣ бар гардани онҳо овезон аст ва «торикии зулмот» (Яҳудо 13) онҳоро интизор аст.
Абиҷайл шавҳарашро дар ҳоле ки маст буд, сарзаниш накард, балки субҳ вақте ки ба ӯ гуфт, ки чӣ шудааст: «Дили ӯ дар дарунаш мурд, ва ӯ мисли санг шуд» (25:37). Дар рӯ ба рӯи марг ва даҳшатҳои Қодир, ӯ бо як беҳушии бемаънӣ, ки ё аз мастии ӯ ё аз андӯҳ ба вуҷуд омада буд, фалаҷ шуд. Пас аз даҳ рӯз ӯ аз ҳукми ногаҳонии илоҳӣ мурд (25:38). Ин аст сарнавишти ҳар касе, ки Масеҳро нафрат мекунад ва хуни Ӯро рад мекунад. Вақте ки Довуд шунид, ки Нобол мурдааст, ӯ Худовандро ситоиш кард, ки ӯро аз бадӣ нигоҳ дошт, ва аз иҷрои адолати илоҳӣ бар беинсофӣ шодӣ кард (25:39).
Издивоҷи Довуд
Довуд сипас фиристодагонро ба назди Абиҷайл бо пешниҳоди издивоҷ фиристод. Ҳукми Худо ӯро аз издивоҷаш бо Ноболи беимон ва бад озод карда буд. Худо ба ӯ дар назари Довуд илтифот дод; ӯ аз зебоӣ, ҳикмат, хоксорӣ ва тақвои ӯ мафтун шуд. Абиҷайл пешниҳоди Довудро қабул кард ва зани ӯ шуд – хотимаи хуш ба як қиссаи ғамгин.
