Худои Мард ва Рехобиён

Ҳодисаҳои Аҳди Қадим

Чор нафар дар Аҳди Қадим ҳамчун мардони Худо эътироф шудаанд, аммо номбар нашудаанд:

Марде, ки Элиро барои шарорати писаронаш сарзаниш кард (1 Подшоҳон 2:27), Марде аз Яҳудо, ки Еровоамро сарзаниш кард (1 Подшоҳон 13:1), Марде, ки ба Аҳоб гуфт, ки бар суриён пирӯз хоҳад шуд, зеро онҳо Худоро масхара карданд (1 Подшоҳон 20:28), ва Марде, ки ба шоҳ Амазиё гуфт, ки аз Исроил муздуронро барои ҷанг бо Адом киро накунад (2 Вақоеънома 25:7).

Он, ки ин мардон дар Навиштаҳо беном монданд, нишон медиҳад, ки кор барои Худованд аз эътирофи мардум муҳимтар аст. Павлус эътироф кард, ки ин принсипи хубест барои идора кардани тарзи хидмати мо ба Худованд: «Ва ҳар чӣ ба қавл ё ба амал мекунед, ҳамаро ба исми Худованд Исо ба ҷо оваред, Худои Падарро ба воситаи Ӯ шукр гӯед» (Қӯлассиён 3:17 NKJV). Фикри осмонӣ будан некии заминии моро таъмин мекунад.

Ҳашт марди дигар ҳастанд, ки дар Аҳди Қадим махсус ҳамчун мардони Худо муайян шудаанд:

Мусо (Такрори Шариат 33:1; Еҳушаъ 14:6),

Масеҳи пеш аз таҷассум (Доварон 13:6),
пайғамбар Самуил (1 Подшоҳон 9:6),
Шемаё (1 Подшоҳон 12:22-23),
пайғамбар Илёс (1 Подшоҳон 17:18),
пайғамбар Элишоъ (2 Подшоҳон 4:9),
шоҳ Довуд (2 Вақоеънома 8:14), ва
Игдалиё (Ирмиё 35:4).
Ҳар яке аз ин мардон дар иҷрои даъватҳои илоҳии худ ба Худованд комилан содиқ буданд, аз ин рӯ онҳо мардони Худо номида шуданд. Игдалиё низ чунин буд, ки эҳтимол вақте Набукаднесар пас аз суқути Ерусалим ҳамаи дарбонон ва мансабдорони баландпояи маъбадро қатл кард, ба ҳалокат расид (Ирмиё 52:24-27).

Дарси Ирмиё 35

Дар Ирмиё 35 Худованд шаҳодати Игдалиёро бо Рехобиёни содиқ муттаҳид кард, то ба халқи аҳди Худ паёми муҳиммеро расонад, дарсе, ки мо низ аз он манфиат хоҳем гирифт. Еҳуёқим, писари Ешиё, шоҳ буд, ки паёми Ирмиёро дар ин боб байни солҳои 609 ва 605 пеш аз милод муайян мекунад. Ба Ирмиё фармон дода шуд, ки ба назди Рехобиён равад ва аз онҳо хоҳиш кунад, ки ӯро ба яке аз ҳуҷраҳои паҳлӯии маъбад ҳамроҳӣ кунанд (Ирмиё 35:2). Ин ҳуҷраҳо барои нигоҳдорӣ, гузаронидани вохӯриҳо ва ҳамчун манзили коҳинон истифода мешуданд (1 Подшоҳон 6:5; 2 Вақоеънома 31:11; Наҳемё 13:7-9). Мисли Иброҳим, Рехобиёни кӯчманчӣ дар хаймаҳо зиндагӣ мекарданд. Онҳо насли Қайниён буданд (1 Вақоеънома 2:54-55) ва одатан дар биёбони Нагев зиндагӣ мекарданд (1 Подшоҳон 15:6), аммо онҳо маҷбур шуданд, ки пас аз таҳдиди Набукаднесар ба минтақа дар соли 598 пеш аз милод ба Ерусалим кӯчанд.

Мардони калидӣ аз қабила Ирмиёро ба маъбад (Ирмиё 35:3) ва ба ҳуҷраи писарони Ҳанон, ки писари Игдалиё буд, пайравӣ карданд. Ин ҳуҷраи мушаххас ҷои намоён буд (ояти 4). Он дар паҳлӯи ҳуҷраи мансабдорони маъбад ва болои ҳуҷраи Маъсеё, ки яке аз се дарбони маъбад буд, ҷойгир буд. Яҳудиён ин ҳуҷраро бо эҳтироми хосе медиданд, ки имрӯз метавон бо Дафтари байзавии Кохи Сафед ё Апартаментҳои давлатӣ дар Қасри Букингем алоқаманд кард. Бархӯрди иҷтимоии чӯпонони кӯчманчӣ дар ҳузури мансабдорони давлатии хушлибос ва баландпоя хеле аён мебуд, аммо ин бояд як қисми тасвири Ирмиё мебуд.

Ирмиё кӯзаҳои шароб ва пиёлаҳоро дар пеши Рехобиён гузошт ва ба онҳо гуфт, ки бинӯшанд, аммо онҳо рад карданд (оятҳои 5-6). Чаро? Зеро бобои онҳо Еҳонадоб, писари Рехоб, садсолаҳо пеш ба онҳо дастур дода буд, ки шароб нанӯшанд, хона насозанд, киштзор ё токзор напарваранд (оятҳои 6-10). Навиштаҳо нишон медиҳанд, ки Еҳонадоб, ки ба Еҳу дар аз байн бурдани ибодати Баал аз Исроил кӯмак кард (2 Подшоҳон 10:15-27), марди худотарс буд.

Рехобиён бо фарзандони Яҳудо ҳисоб карда шуданд: «Инҳо Қайниён буданд, ки аз Ҳемат, падари хонадони Рехоб, омадаанд» (1 Вақоеънома 2:55). Маҳз ба воситаи Еҳонадоб, писари шуҷои Рехоб, онҳо шуҳрати махсус пайдо карданд. Еҳонадоб пас аз он ки шоҳ Аҳобро нобуд кард, ба пешвози шоҳ Еҳу баромад. Шоҳ ба сӯи Самария мерафт, вақте ки «ӯ [Еҳонадобро] салом дод ва ба ӯ гуфт: «Оё дили ту рост аст, чунон ки дили ман ба сӯи дили туст?» Ва Еҳонадоб ҷавоб дод: «Ҳаст». Еҳу гуфт: «Агар ҳаст, дасти худро ба ман деҳ». Пас ӯ дасти худро ба ӯ дод, ва ӯ ӯро ба назди худ ба ароба бардошт. Он гоҳ гуфт: «Бо ман биё, ва ғайрати маро барои Худованд бубин»» (2 Подшоҳон 10:15-16). Ҳарри Айронсайд шарҳ медиҳад, ки муколамаи байни шоҳ Еҳу ва Еҳонадоб ба мо чӣ нишон медиҳад:

Хулосаи бебаҳс ин аст, ки Еҳу Еҳонадобро ҳамчун марде, ки ба ибодати Яҳува бахшида шудааст ва аз бутпарастӣ нафрат дорад, хуб мешинохт. Худотарсии падараш Рехоб дар номе, ки ба писараш дода шудааст, ифода ёфтааст, ки маънои он «Яҳува озодона дод» аст. Дар ҳамроҳии шоҳи ғайратманд, вале бераҳм, Еҳонадоб фармон медиҳад, ки ҷустуҷӯ кунанд, то боварӣ ҳосил кунанд, ки ҳеҷ як ходими Яҳува бо ибодаткунандагони Баал дар маъбади Самария омехта нашудааст, пеш аз қатли онҳо бо фармони Еҳу. Ӯ то Ирмиё 35 дигар зикр нашудааст.

Рехоб ба Еҳонадоб тарси Худованд ва эҳтироми ҳокимиятро омӯзонида буд, ва ин мерос аз насл ба насл дар қабилаи онҳо гузашта буд. Пас, агар Ирмиё медонист, ки Рехобиён шароб наменӯшанд, ҳадафи ӯ аз гузоштани он дар пеши онҳо чӣ буд? Ин барои нишон додани он буд, ки бар хилофи сокинони Яҳудо, Рехобиён Худовандро хушнуд мекарданд, зеро онҳо ба ҳокимияти аз ҷониби Худо таъиншуда эҳтиром мегузоштанд (Ирмиё 35:13-14). Худо онҳоеро, ки бо ҳокимияти Ӯ муносибати дуруст доранд, эҳтиром мекунад ва ба воситаи сохторҳои гуногуни ҳокимияти заминии Худ итоатро ба Ӯ меомӯзонад. Рехобиён ба дастурҳои бобои худ Еҳонадоб итоат карда буданд, аз ин рӯ Худо ваъда дод, ки онҳоро баракат медиҳад. Аҳамият диҳед, ки Ирмиё тасдиқ намекард, ки манъи Еҳонадоб дар бораи нӯшидани шароб ва зиндагӣ дар хонаҳо дуруст буд. Баръакс, ӯ наслҳои Еҳонадобро барои итоати онҳо ба фармони ӯ ситоиш мекард.

Худо инчунин аз муносибати мусофиронае, ки Рехобиён нисбат ба зиндагӣ доштанд, хушнуд буд. Рехобиён ба ҷаҳоне, ки Худо маҳкум карда буд, сармоягузорӣ накарданд ва дар он ҷойгир нашуданд. Ба ҷои ин, онҳо гӯё танҳо аз он мегузаштанд, зиндагӣ мекарданд. Ин намунаи хубест барои пайравӣ кардани халқи Худо. Рехобиён ибриёни ҳақиқӣ буданд, яъне халқи «гузаранда», ва Худо аз онҳо хушнуд буд. Бар асоси шаҳодати онҳо метавон онҳоро «қабилаи Худо» номид. Шаҳодати садоқати онҳо бо бевафоии Яҳудо муқоисаи қавӣ дод ва эҳтимол сабаби зикр шудани онҳо дар ин боб аст. Ҷолиб он аст, ки аз ҳамаи ҳуҷраҳои маъбад, Ирмиё Рехобиёнро ба ҳуҷраи писарони Ҳанон бурд. Наберагони марди Худо, Игдалиё, ва Рехобиёни содиқ ба таври илоҳӣ дар хонаи Худо ҷамъ оварда шуданд, то паёми муштаракеро ба халқи саркаши Ӯ тартиб диҳанд.

Шаҳодати пайваста

Пас, чӣ Игдалиёро марди Худо гардонд? Аввалан, ӯ дар маъбад ба Худованд содиқона хидмат карда буд. Дуюм, ӯ мероси худотарсона гузошт: наберагони Игдалиё барои Худованд кор мекарданд – онҳо, мисли бобояшон, дар маъбад кор мекарданд (Ирмиё 35:4). Намунаи Игдалиё бо Эли ва Самуил, ки фарзандони худашон шарир буданд, муқоисаи шадид дорад – то ҳадде ки писарони Эли аз ҷониби Худо кушта шуданд ва писарони Самуил аз ҷониби исроилиён рад карда шуданд. Игдалиё ҳамчун марди Худо маълум буд, ва рафтори наберагонаш ин далелро тасдиқ мекард.

Ҳузури Рехобиён дар яке аз намоёнтарин ҳуҷраҳои хонаи Худо сарзаниши визуалӣ ба нофармонии Яҳудо буд. Бар хилофи Рехобиён, яҳудиён ба пайғамбарони Худо гӯш намедоданд; онҳо аз роҳҳои шарири худ барнамегаштанд ва аз бутпарастии худ тавба намекарданд (Ирмиё 35:15-17). Аз берун, яҳудиён хуб менамуданд, аммо онҳо дар дил исёнгар буданд ва аз ин рӯ сазовори ҳукми Худо буданд. Рехобиён, аз тарафи дигар, ба ҳамаи фармонҳои бобои худ Еҳонадоб итоат карда буданд. Азбаски онҳо чунин карда буданд, Худо онҳоро эҳтиром ва баракат дод. Ба онҳо ин ваъда дода шуд: «Еҳонадоб писари Рехоб ҳеҷ гоҳ аз марде, ки дар пеши Ман истода бошад, маҳрум нахоҳад шуд» (Ирмиё 35:19). Ин на танҳо маънои онро дошт, ки Рехобиён аз ҳамлаи Бобил наҷот хоҳанд ёфт, балки инчунин баъзе наслҳои Рехоб хоҳанд буд, ки ба Худованд хидмат хоҳанд кард ва бо Ӯ дар иртибот хоҳанд буд.

Ҳам Игдалиё ва ҳам Рехобиён шаҳодати умумӣ доштанд: Онҳо фарзандони худро тарбия карданд, то аз Худо битарсанд, ба ҳокимият эҳтиром гузоранд ва Худовандро аз таҳти дил пайравӣ кунанд. Бигзор мо низ, ҳамчун мардон ва занони Худо, кӯшиш кунем, ки чунин мероси худотарсонаро ба фарзандони худ гузаронем!

ЭЗОҲИ ХОТИМАВӢ