Омӯзиш аз ду
Зани 2 Подшоҳон 4
Дар 2 Подшоҳон 4 мо қиссаҳои ду зани махсусро дорем. Якум зани пайғамбар буд; аз ӯ мо дар бораи имон ва итоат бисёр чизҳоро меомӯзем. Зани дуюм шунамитӣ буд. Қиссаи ӯ ба мо дар бораи меҳмоннавозӣ, дарки рӯҳонӣ, саховатмандӣ, қаноатмандӣ, имон, истодагарӣ ва шукргузорӣ таълим медиҳад.
Итоати бевазани пайғамбар
«Ва зане аз занони писарони пайғамбарон ба Элишоъ фарёд зад: “Хидматгори ту, шавҳарам, мурд, ва ту медонӣ, ки хидматгори ту аз Худованд метарсид; ва қарздиҳанда омадааст, то ду фарзанди маро ба ғуломӣ барад”» (2 Подшоҳон 4:1 NASB). Бевазани пайғамбар худро дар ҳолати душвор қарор дод. Шавҳараш, ки аз Худованд метарсид, мурда буд ва чизе ҷуз қарзҳои зиёд нагузошта буд. Бо марги шавҳараш, ӯ худро нотавон ёфт, ки талаботи қарздиҳандаро барои пардохт қонеъ кунад. Қарздиҳанда таҳдид кард, ки то ҳадди аксар қонунро истифода мебарад ва ҳуқуқи нигоҳ доштани ду писарашро ҳамчун ғулом талаб кард (Ибодат 25:39-46; Матто 18:25).
Дар ҳоҷати сахти худ, зан кори дуруст кард – ӯ ба Элишоъ ҳамчун сарвари эътирофшудаи пайғамбарон ва касе, ки корҳои аҷиберо анҷом дода буд, муроҷиат кард, ба монанди: мӯъҷиза дар Урдун (2:12-14); мӯъҷизаи обҳои шифоёфта (2:19-22); мӯъҷизаи доварӣ бар беэҳтиромӣ (2:23-25); ва мӯъҷизаи хандақҳои обхезӣ (3:1-22). Вай даъвои худро барои кӯмак бар асоси худотарсии худ асоснок кард – ӯ аз Худованд метарсид, ҳамон тавре ки шавҳараш метарсид.
Элишоъ аз зан пурсид: «Барои ту чӣ кор кунам? Ба ман бигӯ, дар хона чӣ дорӣ?» (4:2). Зан иқрор шуд, ки ӯ чунон камбағал аст, ки охирин дороияш миқдори хеле ками равғани дағал буд. Аммо агар Худо дар он бошад, каме ҳам бисёр аст, ва Ӯ он камеро барои манфиати бевазан ва Элишоъ афзун кард. Каме дар дасти пайғамбар барои озмоиш ва исботи имон кофӣ буд. Элишоъ медонист, ки ин ҳолат ба дахолати илоҳӣ ниёз дорад ва бо имон бовар дошт, ки Худо ин корро мекунад.
«Пас ӯ гуфт: “Бирав, зарфҳоро қарз гир... аз ҳамаи ҳамсоягонат... зарфҳои холӣ”» (4:3). Элишоъ ба ӯ фармуд, ки ҳамаи зарфҳоеро, ки ҳамсоягонаш омодаанд қарз диҳанд, қарз гирад – ҳар қадар зарфҳои бештар қарз гирифта шаванд, ҳамон қадар захираи равғани мӯъҷизавӣ зиёдтар мешавад. Зан итоат кард ва аз ду писараш хоҳиш кард, ки зарфҳоро ҷамъ кунанд. Сипас Элишоъ аз ӯ ва писаронаш хоҳиш кард, ки ҳамчун амали имон дар хонаи худ бимонанд. Ӯ инчунин аз ӯ хоҳиш кард, ки дарро пӯшад. Зан итоат кард ва дарҳоро пӯшид, то аз таблиғ худдорӣ кунад. (Матто 6:6; Луқо 8:51,54). Ин мӯъҷиза бояд махфӣ бошад. Ҳатто пайғамбар ҳузур надошт, аз ин рӯ мӯъҷизаро ба ҳиллаи дастӣ нисбат додан мумкин набуд, балки танҳо ба қудрати Худо.
Вақте ки писарон зарфҳоро дар назди модарашон гузоштанд, ӯ аз деги хурди равғанаш онҳоро пур мекард. Мувофиқи қудрати бузурги Худо, ки мӯъҷизаи пайвастаро анҷом медод, таъминоти доимии равған вуҷуд дошт. Байни ин мӯъҷиза ва афзуншавии ғайритабиии панҷ нони ҷав ва ду моҳии хурд аз ҷониби Наҷотдиҳанда, вақте ки шогирдон тақсим мекарданд ва мардум мехӯрданд, мувозинати наздик вуҷуд дорад (Матто 14:19). Ҷараёни мӯъҷизавии равған вақте қатъ шуд, ки дигар зарфҳо барои пур кардан набуданд. «Даҳони худро васеъ кун» фармони Худост, «ва Ман онро пур мекунам» ваъдаи Ӯст (Забур 81:10).
Ин мӯъҷиза аҳамияти рӯҳонӣ дорад. Равған намунаи Рӯҳи Муқаддас аст, чунон ки дар тасвирҳои зебои Аҳди Қадим дида мешавад, ки дар он мо дар бораи равған – намунаи Рӯҳи Худо – ки бар хун – намунаи Масеҳ дар салиб гузошта шудааст, мехонем (Хуруҷ 29:21; Ибодат 14:14). Пур кардани зарфҳои холӣ пур кардани масеҳиёнро бо Рӯҳи Муқаддас пешгӯӣ мекунад (Эфсӯсиён 5:18). Пеш аз он ки мо бо Рӯҳ пур шавем, мо бояд бисёр холӣ кунем. Танҳо як зарфи холӣ метавонад пур шавад. Танҳо вақте ки мо худро аз худ, гуноҳ ва ҷаҳон холӣ мекунем, метавонем бо Рӯҳи Худо пур шавем.
Барои бо Рӯҳ пур шудан мо бояд худро комилан ба Ӯ таслим кунем (Румиён 8:13; 12:1). Чӣ тавре ки ба бевазан фармуда шуд, ки ҳамаи зарфҳоеро, ки метавонад, қарз гирад, ҳамон тавр мо бояд ҳамаи аъзои худро таслим кунем, то Рӯҳ онҳоро ишғол кунад. Мо бояд ҳар як бахши ҳаёти берунӣ ва ботинии худро (фикрҳо, суханон, корҳо, дил, виҷдон, ирода) ба Рӯҳ таслим кунем. Агар мо ягон қисми мавҷудияти худро ҳамчун “хусусӣ” – танҳо барои мо захирашуда – қайд кунем, пас мо бо Ӯ пур нестем.
Дар натиҷаи таъминоти ғайритабиӣ, бевазан тавонист равғани зиёдатиро фурӯшад, қарздиҳандаашро пардохт кунад ва бе тарс зиндагӣ кунад. Чӣ тавре ки ӯ тавонист қарзҳояшро пардохт кунад ва ба воситаи таъминоти мӯъҷизавии Худо зиндагӣ кунад, ҳамон тавр масеҳии пур аз Рӯҳ қудрат дорад, ки душманонро мағлуб кунад, таҷрибаҳои дардноки ҳаётро паси сар кунад, мувофиқи иродаи Худо зиндагӣ кунад ва меваи Рӯҳ, монандии Масеҳро дар ҳаёти худ ба вуҷуд оварад. Ин мӯъҷизаи равған ҳақиқати муҳимро дар бораи Рӯҳ ифода мекунад. Кӯзае, ки зарфҳои холиро пур кард, дарёҳои фаровони Юҳанно 7:37-39-ро тасвир мекунад.
Ин ривоят инчунин ба мо мегӯяд, ки Худованд падари бевазанон аст ва фарёди онҳоро мешунавад. Сипас дарси имон вуҷуд дорад. Зарфҳо бояд барои пур шудан истеҳсол мешуданд; агар зарфҳои бештар мебуданд, равған ҳамаи онҳоро пур мекард. Маҳдудият дар таъминоти равған набуд, балки дар шумораи зарфҳои холӣ барои гирифтани равған буд. Файзи фаровон вуҷуд дорад, ва мо бо имон ҳамеша метавонем бо зарфҳои холии худ биёем, то аз пуррагии Ӯ файз бар файз гирем.
Бузургии Шунамитӣ
«Элишоъ ба Шӯнем гузашт, ки дар он ҷо зани бузурге буд» (2 Подшоҳон 4:8 KJV). Ин зан аз ҳафт ҷиҳат бузург буд.
Аввалан, ӯ дар меҳмоннавозӣ бузург буд:
«Вай ӯро водор кард, ки каме хӯрок бихӯрад. Ва чунин шуд, ки ҳар гоҳ ӯ аз он ҷо мегузашт, ба он ҷо медаромад, то хӯрок бихӯрад» (4:8). Вай на танҳо бо ӯ бори аввал хуб муносибат кард, балки инчунин даъвати меҳрубононаи кушодаеро пешниҳод кард, ки ӯ қабул кард.
Дуюм, ӯ дар дарки рӯҳонӣ бузург буд:
«Ман дарк мекунам, ки ин марди муқаддаси Худост, ки пайваста аз назди мо мегузарад» (4:9). Ба ӯ вақти зиёд лозим набуд, то дарк кунад, ки Элишоъ на танҳо пайғамбар дар ном, балки марди муқаддаси Худост.
Сеюм, ӯ дар истифодаи сарвати моддии худ барои Худованд бузург буд.
Вай ба шавҳараш пешниҳод кард, ки дар болои бом як ҳуҷраи хурде созад, ки дар он кат, миз, курсии хурд ва шамъдон – чаҳор чизи асосӣ дар мебели шарқӣ – бошад (4:10). Ин шунамитии худотарс барои ин мусофир як ҳуҷраи хурдеро бо мебели оддӣ дар хонаи худ омода кард.
Чорум, ӯ дар фурӯтанӣ ва қаноатмандӣ бузург буд.
Элишоъ аз меҳрубонии мизбонаш миннатдор буда, пурсид, ки оё ӯ метавонад ба ӯ бо ягон роҳ мукофот диҳад. Пайғамбар, ки дар он вақт дар дарбор нуфуз дошт, пурсид, ки оё аз подшоҳ ягон манфиат талаб карда мешавад. Аён аст, ки иҷрои ӯ дар ҷанг бар зидди Мӯоб ба ӯ дастрасӣ ба подшоҳ ва мақомоти ҳарбиро дода буд. Пайғамбар, ки медонист шавҳараш пир аст, нуфузи худро барои таъмини ҳифзи шоҳона ба ӯ пешниҳод кард. Аммо ӯ аз ӯ ҳеҷ мукофоти дунявӣ нахост ва аз мавқеи худ комилан қаноатманд буд ва гуфт: «Ман дар байни қавми худ зиндагӣ мекунам» (4:13). Вай пешниҳоди саховатмандонаи Элишоъро рад кард, зеро ӯ қаноатманд буд, ки қавми худаш аз ӯ ғамхорӣ кунанд.
Геҳазӣ, хизматгори Элишоъ, ба устодаш иқрор шуд, ки зан бефарзанд аст, ки ин бадбахтӣ ва нанги зани яҳудӣ буд (Ҳастӣ 30:22-23; Забур 128:3-4), зеро фарзандон нишонаи баракати илоҳӣ буданд. Шавҳараш пир буд ва имконияти ҳомиладор шудани ӯ бидуни кори Худо аз номи ӯ кам буд. Аммо Элишоъ ба ӯ гуфт, ки барои меҳрубонии ӯ мукофот вуҷуд дорад: «Дар ин мавсим соли оянда, ту писареро ба оғӯш хоҳӣ гирифт» (4:16). Ва ба шодии бузурги ӯ, ӯ модар шуд.
Вақте ки кӯдак ба қадри кофӣ калон шуд, ки падарашро ҳамроҳӣ кунад, ӯ аз он чизе, ки ба назар зарбаи офтобӣ менамуд, азоб кашид, бо назардошти мавсим (вақти дарав) ва шикояти ӯ, «Сарам, сарам» (4:19). Падар ба хизматгор фармуд, ки писари зарбазадаро ба хона барад, ва ӯ дар оғӯши модараш мурд.
Панҷум, ӯ дар имон бузург буд.
Зан ба ҳеҷ кас, ҳатто ба шавҳараш, нагуфт, ки писараш мурдааст. Бо имон ӯ писари мурдаро ба Худованд супурд ва ӯро «дар кати марди Худо» гузошт (4:21). Вай ба шавҳараш барои дархости нақлиёт ва хизматгор барои ҳамроҳӣ карданаш ба дидани Элишоъ ҳеҷ сабабе наовард, ҳарчанд ӯ аҷиб меҳисобид, ки вай пайғамбарро меҷӯяд, вақте ки ҳеҷ гуна ҷашнҳои динӣ ё рӯзҳои муқаддас барои ин сафар вуҷуд надоштанд.
Модари ғамгин, бо хар тақрибан 15 мил ба кӯҳи Кармил савор шуд, ки дар он ҷо Элишоъ ӯро дид. Ӯ ба хизматгораш Геҳазӣ гуфт, ки аз ӯ пурсад, ки оё ҳама чиз бо ӯ, шавҳараш ва кӯдак хуб аст. Ҷавоби ӯ пур аз имон буд. Писари ваъда мурда буд, аммо дар миёни ғами бузурги худ гуфт: «Ҳама чиз хуб аст» (4:26). Мисли Иброҳим, ки Исҳоқ, писари ваъдаро, бар қурбонгоҳ гузошт, шунамитӣ ба эҳёшавӣ умед баст ва ба Ӯ, ки метавонад мурдагонро эҳё кунад, имон овард. Вай писарашро муддате гум карда буд, аммо имонашро не.
Имон бо мусибат боло рафт ва бе таъхир ӯ ғами худро ба пайғамбар рехт ва гуфт: «Оё ман аз оғоям писаре хостам?» (4:28). Вай писаре нахоста буд, аммо ҳоло аз даст додани ӯ аз надоштани писар бадтар буд.
Шашум, ӯ дар истодагарӣ бузург буд.
Элишоъ асои худро ба Геҳазӣ дод ва ба ӯ гуфт, ки онро ба рӯи писар гузорад (4:31). Нокомии Геҳазӣ дар эҳё кардани кӯдак ба яке аз ду чиз вобаста буд: ё дар салоҳияти Элишоъ набуд, ки қудратро ба Геҳазӣ интиқол диҳад; ё Геҳазии рӯҳан заиф ва сатҳӣ агенти мувофиқ набуд, ки Худо тавассути ӯ кор кунад (5:20-27). Ғайр аз ин, асои мурда наметавонист ҳаётро барқарор кунад. Танҳо Худои зинда тавассути як муқаддаси зинда метавонад шахси мурдаро эҳё кунад. Вақте ки модар шунид, ки Элишоъ ба Геҳазӣ фармон медиҳад, ки биравад ва асои худро ба рӯи кӯдак гузорад, ӯ эътироз кард ва исрор кард, ки пайғамбар худаш мӯъҷизаро анҷом диҳад (4:30). Имони ӯ ба Элишоъ часпида буд. Геҳазӣ кӯмак карда наметавонист; марди Худо лозим буд.
Элишоъ аз нокомии Геҳазӣ шунида, ба хона шитофт ва андозаи пурраи фалокатро дарк карда, худро бо писари мурда дар ҳуҷра маҳкам кард ва дуо кард, ки ҳаёти ӯ барқарор шавад. Пайғамбар ду маротиба бар кӯдак дароз кашид, даҳон ба даҳон (на ягон шакли нафаскашии сунъӣ), чашм ба чашм ва даст ба даст. (Инро бо Илёс дар Зарефат дар 1 Подшоҳон 17:21 ва Павлус дар Аъмол 20:10 муқоиса кунед). Дароз кашидан бар кӯдаки мурда аён аст, ки амали рамзӣ буд, ки саломатӣ ва ҳаёти худи ӯ метавонад ба писар интиқол дода шавад, вақте ки ӯ дуо мекард. Худованд ба имон ва дуои Элишоъ ҷавоб дод, ва ҳаёт аз Худо ба таври мӯъҷизавӣ ба бадани беҷон пас аз он ки Элишоъ дар фарш қадам зад, интиқол дода шуд ва интизори ҷавоби Худо ба дуои ӯ буд. Писар ҳафт маротиба атса зад, ки ин нишонаи барқароршавии нафаскашӣ буд.
Имони зан мукофотонида шуд ва фарзандаш аз мурдагон эҳё шуд. Рӯҳи Муқаддас ӯро дар Аҳди Ҷадид дохил мекунад: «Занон мурдагони худро зинда гирифтанд» (Ибриён 11:35).
Ҳафтум, ӯ дар шукргузорӣ бузург буд.
Сипас писар ба модараш зинда пешниҳод шуд, ки бо шукргузории фурӯтанӣ, «даромад, ба пойҳои Элишоъ афтод ва худро ба замин хам кард» (4:37).
Ин зани худотарс ва боимон, дар замони куфр умумӣ, Яҳуваро як қисми муҳими ҳаёт ва хонаи худ гардонд. Пайғамбарро қабул карда, ба хотири Он ки ӯро фиристода буд, ӯ мукофоти пайғамбарро дар тӯҳфаи аз ҳама гаронбаҳо барои модари яҳудӣ, писаре, ки ҳатто вақте ба ӯ эълон шуд, умед надошт, гирифт.
Бевазани пайғамбар ва зани шунамитӣ намунаҳои бузурги итоат, меҳмоннавозӣ, дарки рӯҳонӣ, саховатмандӣ, қаноатмандӣ, имон, истодагарӣ ва шукргузорӣ мебошанд. Бигзор Худованд ба ҳамаи мо файз диҳад, то аз онҳо пайравӣ кунем.
