«Одил бо имони худ зиндагӣ хоҳад кард!» Ҳабаққуқ 2:4 NIV
Интизорӣ
Ҳабаққуқ тақрибан соли 600 пеш аз милод пайғамбари Яҳудо (Исроили ҷанубӣ бо пойтахташ дар Ерусалим) буд. Дар замони ӯ вазъият хеле бад буд. Зулми камбағалон ва дигар беадолатиҳои иҷтимоӣ вуҷуд дошт. Қонунҳо ё нодида гирифта мешуданд ё ба манфиати «чанд нафари ифлос» таҳриф ва дасткорӣ мешуданд. Дар кӯчаҳо зӯроварӣ ҳукмфармо буд ва фасод фаровон буд. Ҳар гуна нооромӣ вуҷуд дошт. Арзишҳои ахлоқӣ зери суол буданд. Танҳо як ақаллияти хурд ба имон ба Худо часпида буд. Барҳамхӯрии ҷомеа дар пеши назари Ҳабаққуқ ба амал меомад (1:1-4). Тааҷҷубовар нест, ки дили ҳассоси ин пайғамбари содиқ фарёд зад: «То кай, эй Худованд, бояд ман барои кӯмак фарёд занам?» (Ҳабаққуқ 1:2 NIV). Чӣ тавр Худо метавонист чунин гуноҳи ошкороро бе доварӣ гузарад?
Албатта, масеҳии имрӯза метавонад худро бо Ҳабаққуқ муқоиса кунад. Чӣ тавсифи беҳтаре аз шароити муосири ҷомеаҳо ва кишвари мо метавонем аз Ҳабаққуқ 1:2-4 гирем? «То кай, эй Худованд, бояд ман барои кӯмак фарёд занам, аммо Ту гӯш намекунӣ? Ё ба Ту фарёд занам, ‘зӯроварӣ!’ аммо Ту наҷот намедиҳӣ? Чаро маро маҷбур мекунӣ, ки ба беадолатӣ нигоҳ кунам? Чаро Ту ба бадӣ таҳаммул мекунӣ? Харобӣ ва зӯроварӣ дар пеши ман аст; низоъ ва муноқиша фаровон аст. Аз ин рӯ, қонун фалаҷ шудааст ва адолат ҳеҷ гоҳ ғолиб намеояд. Шарирон одилонро иҳота мекунанд, то ки адолат таҳриф шавад.»
Мубориза
Рӯҳи масеҳии ҳассос ҳамроҳи Ҳабаққуқ савол медиҳад: «Чаро маро маҷбур мекунӣ, ки ба беадолатӣ нигоҳ кунам?» (1:3). Худо ба саволи Ҳабаққуқ ҷавоб дод, аммо ҷавоб барои пайғамбар воқеан ҳайратангез буд: «Ман коре хоҳам кард ... ки шумо бовар намекунед» ҷавоби Худованд дар 1:5-11 аст. Ба ӯ гуфта шуд, ки халдейҳои бад, зӯровар ва даҳшатнок (империяи афзояндаи Бобил) Яҳудоро забт хоҳанд кард. Худо воқеан як миллати бутпарастро барои доварӣ кардани гуноҳе, ки дар сарзамин паҳн шуда буд, бармехезонд. Боз ҳам мувозинат хеле наздик аст, ки аз зикр кардан худдорӣ кардан мумкин нест. Оё Худо ба афзоиши бехудоӣ бо мақсади мушаххаси доварӣ кардани кишваре, ки босуръат аз имоне, ки як вақтҳо онро тавсиф мекард, дур мешавад, иҷозат медиҳад? Ҳабаққуқ паёмро гирифт, аммо онро пурра дарк накард. Ӯ дарк кард, ки Худо ин усули интизомро интихоб кардааст, вақте ки ӯ ҷавоб дод: «Эй Худованд, Ту онҳоро (халдейҳоро) барои иҷрои доварӣ таъин кардаӣ ... Ту онҳоро барои ҷазо додан таъин кардаӣ» (1:12). Аммо он чизе, ки Ҳабаққуқ намефаҳмид, ин буд, ки чӣ тавр Худо метавонист чунин кореро анҷом диҳад! «Пас чаро Ту ба хиёнаткорон таҳаммул мекунӣ? Чаро Ту хомӯшӣ, вақте ки шарирон онҳоеро, ки одилтаранд, фурӯ мебаранд?» (1:13). Чӣ тавр Худои муқаддас метавонист ба миллате, ки аз Яҳудо ҳам бадтар аст, иҷозат диҳад, ки шукуфоӣ кунад ва ҳукмронӣ кунад? Бале, Яҳудо сазовори ҷазои худ буд, аммо чаро халдейҳоро низ ҷазо надиҳад? Онҳо хеле бадтар буданд. Оё ин тафаккур шинос садо медиҳад?
Ҳабаққуқ аввалин касе набуд, ки бо ин саволҳо мубориза мебурд. Масалан, марде бо номи Ософ қаблан бо ин мушкилот сахт мубориза бурда буд (Забур 73). Ҳабаққуқ ҳам охирин мӯъмин набуд, ки бо масъалаи бадӣ мубориза мебурд. Дар як лаҳза ҳар як масеҳии рушдкунанда бояд бо ин масъала мубориза барад.
Мушоҳида
Мавқеъе, ки Ҳабаққуқ ҳангоми андеша дар бораи саволи беҷавоби худ гирифт, зебо буд. Ин аст, ки боби 2:1-4 дар бораи чӣ аст. Ӯ гуфт: «‘Ман дар посбонии худ меистам ва худро дар деворҳо ҷойгир мекунам; ман нигоҳ мекунам, то бубинам, ки Ӯ ба ман чӣ мегӯяд ва ман ба ин шикоят чӣ ҷавоб медиҳам.’ Он гоҳ Худованд ҷавоб дод: ‘Ваҳйро нависед ва онро дар лавҳаҳо равшан созед, то ки паёмбар бо он давад. Зеро ваҳй вақти муайянро интизор аст; он дар бораи охират сухан мегӯяд ва дурӯғ нахоҳад буд. Агар он дер кунад, онро интизор шавед; он ҳатман хоҳад омад ва дер нахоҳад кард. Бубинед, ӯ мағрур аст; хоҳишҳои ӯ рост нест – аммо одил бо имони худ зиндагӣ хоҳад кард.’»
Ҳабаққуқ қарор дод, ки ӯ сабру тоқат карда, ҷавоби Худовандро бодиққат мушоҳида хоҳад кард. Ӯ хашмгин ва ноумед нашуд ва аз Худо ҷавоб талаб накард. Ӯ нагуфт: «Худо ба мушкилоти ман аҳамият намедиҳад.» Не, ӯ интизор шуд ва мушоҳида кард. Кош мо ҳам ҳамин тавр карда метавонистем!
Посгоҳ ё бурҷи дидбонӣ ҷое буд, ки аз он посбон метавонист ҳама чизро дар атроф бубинад ва беҳтар дарк кунад, ки чӣ рӯй дода истодааст, инчунин мавқеи худро муҳофизат кунад. Ин барои мо муносибатеро тасвир мекунад, ки Худо мехоҳад, ки мо ҳангоми интизории ҷавоб ба ҳолатҳое, ки мо намефаҳмем, гирем. Дар ҳамворӣ намонед, ки дар он ҷо шумо дурро дида наметавонед. Ба бурҷ бароед, ки дар он ҷо дидани назари Худо дар бораи он чизе, ки дар он ҷо рӯй медиҳад, каме осонтар аст. Танҳо вақте ки Ософ ба маъбад даромад, ӯ ҷавобро аз Худованд дарк кард (Забур 73:16-17). Мумкин аст, ки саволҳои беҷавобро ба Худованд супорем ва ҷавоби Ӯро интизор шавем ва мушоҳида кунем. Ва дар ҳоле ки мо Ӯро интизорем, биёед аз имони худ даст накашем, танҳо аз он сабаб, ки мо саволҳои беҷавоб дорем. Бурҷи дидбонӣ инчунин посгоҳест, ки дар он ҳақиқате, ки Худо ба шумо додааст, муҳофизат карда мешавад.
Худо ба Ҳабаққуқ ҷавоб дод, ҳамон тавре ки Ӯ ҳамеша ба масеҳии интизор ва мушоҳидакунанда ҷавоб медиҳад. Ӯ нагуфт: «Оё Ӯ воқеан ба ман ҷавоб дод, ё ин танҳо тасаввуроти ман буд?» Худо барои ҷавобҳо криптограмма намефиристад! Ҷавобе, ки Худо ба Ҳабаққуқ дод, он қадар равшан буд, ки онро навиштан ва ба дигарон расонидан мумкин буд. Дар асл, Худо мехост, ки ҷавоб бе ҳеҷ гуна талафи вақт паҳн шавад (2:2).
Роҳ рафтан
Ин аст ҷавобе, ки Худо ба Ҳабаққуқ дар бораи мушкилоти печидаи бадӣ дод. Бадӣ вуҷуд дорад; он хаёлӣ нест. Аммо он танҳо барои муддати маҳдуд вуҷуд хоҳад дошт – ва ин вақт аз ҷониби Худо муайян шудааст. Таърих тасодуфӣ нест, балки ба сӯи ҳадаф ҳаракат мекунад ва ҳеҷ роҳе нест, ки ҳадафи Худо халалдор шавад. Он ҳатман мувофиқи ҷадвали Ӯ ба амал хоҳад омад (2:3). Вақте ки ояти 3 дар Ибриён 10:37 иқтибос оварда мешавад, «он» ба «Ӯ» табдил меёбад. Ҳадафи таърих дар як шахс – Худованд Исои Масеҳ мутамарказ шудааст. Ҳама бадӣ аз ҷониби Ӯ мағлуб хоҳад шуд ва Ӯ Худованди ҳама хоҳад буд.
Масеҳӣ дар ин миён чӣ кор кунад? Ӯ бояд «бо имони худ зиндагӣ кунад» (2:4). Мо шояд нафаҳмем, ки чӣ тавр Худои муқаддас метавонад ба вуҷуди бадӣ таҳаммул кунад ва чаро шахси нодуруст ҳамеша беҳтарин муомиларо ба даст меорад, аммо шахси одил бо имони худ роҳ хоҳад рафт.
Принсипи умумиҷаҳонӣ дар панҷ воҳи, ки бар халдейҳо эълон шудааст – шаҳвати онҳо ба таҷовуз, тамаъкорӣ, истисмор, бешармӣ, бутпарастӣ (2:5-19) мавҷуд аст. Худо ба мо итминон медиҳад, ки ҳар чизи бад зери доварии Худост. Тухми худкушӣ дар рӯҳи шахсест, ки бо Худо дуруст нест (2:4). Доварии ниҳоӣ ҳатман хоҳад омад, аммо дар ин миён масеҳӣ бояд бо имони худ роҳ равад (2 Қӯринтиён 5:7).
Парастиш
Дар боби 3-и Ҳабаққуқ мо мебинем, ки пайғамбар Худовандро мепарастад. Ин бояд натиҷаи ҳамаи муборизаҳои мо бо Худо бошад, аммо аксар вақт мо талх ва хашмгин мешавем, зеро мо интизор шудан, мушоҳида кардан ва роҳ рафтанро дӯст намедорем. Парастиши Ҳабаққуқ воқеан дар ояти 2:20 оғоз ёфт: «Худованд дар маъбади муқаддаси худ аст; бигзор тамоми замин дар пеши Ӯ хомӯш бошад.» Ӯ омӯхт, ки ба ҳукмронии илоҳӣ ва доварии Худо хомӯшона итоат кунад – ин парастиш буд. Ӯ дарк кард, ки ягона роҳи наздик шудан ба Худо илтимос барои раҳмат буд (3:2) – ин парастиш буд. Ӯ аз ҷалоли Худо дар ҳайрат монд (3:3-4) – ин парастиш буд. Ӯ дар бораи корҳои бузурги Худо дар таърих андеша кард (3:5-15) – ин парастиш буд. Ӯ ларзид, зеро ӯ як таҷрибаи амиқи рӯҳонӣ дошт ва ӯ ба воқеияти Худои зиндае, ки барои доварӣ меомад, шинос шуд (3:16) – ин парастиш буд. Ӯ шодӣ кард, зеро ӯ медонист, ки сарфи назар аз замонҳои душвор ва мушкилоте, ки натиҷаи бадӣ ҳастанд, Худованд ҳанӯз қувват ва наҷоти ӯ буд (3:17-19) – ин парастиш буд. «Бо вуҷуди ин, ман дар Худованд шодӣ хоҳам кард» (3:18). Ин гуна парастиш танҳо аз дили касе меояд, ки интизор аст, мубориза мебарад, мушоҳида мекунад ва бо Худованд роҳ меравад.
Аз ҷониби Дэвид Р. Рейд» } ]
