Худои Таъолонинг Шоҳлигида Яшаш
Уйимдан унча узоқ бўлмаган шаҳарда овқатланиш учун яхши ресторанлар бор, ва ҳар замонда бир дўстим билан тушлик қилиш учун ўша жойлардан бирида учрашамиз. Яқин атрофда бирга сайр қилишимиз мумкин бўлган чиройли боғ ҳам бор. Буларнинг ҳаммаси ташрифни жуда ёқимли қилади.
Бир куни мен боғда сайр қилиб юриб, айнан ўша жойда жуда муҳим тарихий воқеалар содир бўлганини билдим. Гарчи бу воқеалар тахминан 250 йил олдин содир бўлган бўлса-да, уларнинг таъсири ҳали ҳам мен яшаётган штатга ва ҳатто бутун мамлакатга таъсир қилмоқда. Бирдан мен учун ўша кичик боғ мен аввал билганимдан кўра анча катта маъно касб этди.
Бу ҳикоя Худои Таъолонинг шоҳлиги ҳақидаги мавзуимизга кичик бир мисол бўлиши мумкин. Бу Қадимги Аҳд авлиёлари билган мавзу, аммо Янги Аҳдда аввал ҳеч қачон тушунилмаган ажойиб ваҳийлар бор. Муқаддас Китоб ўқувчилари сифатида биз бу тафсилотларни бирлаштириш ва бу ҳақиқат йўналишининг улкан таъсирига ҳайрон қолиш имтиёзига эгамиз.
Худо Буюк Шоҳдир
Қадимги Аҳдда Яҳова “бутун ер юзида буюк Шоҳ” ва “барча худолардан устун буюк Шоҳ” деб эълон қилинган эди (Забур 47:2, 95:3 NKJV). У ерда бўладими ёки осмонда, У суверен ҳукмдордир: “Эгамиз Ўз тахтини осмонда ўрнатган, ва Унинг шоҳлиги ҳамма нарса устидан ҳукмронлик қилади” (103:19). “Эй Худо, Сенинг тахтинг абадийдир,” деб эълон қилади Забур 45:6. Худои Таъолонинг шоҳлиги ҳамиша ўз ҳокимияти ва қудратида олий ва мутлақ бўлган.
Махсус тарзда, Исроил халқи ҳам Эгамизнинг шоҳлиги ҳисобланган, чунки Довуд эълон қилган: “[Эгамиз] ўғлим Сулаймонни Исроил устидан Эгамизнинг шоҳлиги тахтига ўтириш учун танлади” (1 Солномалар 28:5). Бу келажакда жуда чиройли ва шонли тарзда яна намоён бўлади. Шоҳликнинг бу келаётган жиҳатида, Масиҳ тинчлик, адолат ва ҳаққониятни ўрнатиш учун Довуднинг тахтида ўтиради. Ишаё 9:6-7 буни тушунтирадиган бир парча бўлиб, шундай дейди: “Чунки бизга бир Бола туғилди, бизга бир Ўғил берилди; ва ҳукумат Унинг елкасида бўлади. Ва Унинг исми Ажойиб, Маслаҳатчи, Қудратли Худо, Абадий Ота, Тинчлик Шаҳзодаси деб аталади. Унинг ҳукумати ва тинчлигининг ўсишига чек бўлмайди, Довуднинг тахтида ва Унинг шоҳлиги устидан, уни тартибга солиш ва уни ўша вақтдан бошлаб, ҳатто абадийгача ҳукм ва адолат билан ўрнатиш учун. Сарвари Оламнинг ғайрати буни бажаради.” Янги Аҳд бунга рози, чунки фаришта Жаброил Марямга эълон қилган: “У буюк бўлади, ва Олий Зотнинг Ўғли деб аталади; ва Эгамиз Худо Унга отаси Довуднинг тахтини беради” (Луқо 1:32).
Янги Аҳд Сирлари
Янги Аҳдни ўқишда давом этиб, Эгамиз Исонинг шогирдларига шундай деганини эшитамиз: “Сизга Худои Таъолонинг шоҳлиги сирларини билиш берилган” (8:10). Агар Худои Таъолонинг шоҳлиги доимо маълум бўлган бўлса, у қандай қилиб сирли бўлиши мумкин? Жавоб шундаки, Янги Аҳднинг барча “сирлари” аввал тушунтирилмаган ҳақиқатлар бўлиб, уларни Худо энди ошкор қилган. Масиҳ Худои Таъолонинг шоҳлиги сирлари ҳақида гапирганда, бу У бу шогирдлар ҳеч қачон билмаган нарса ҳақида кўпроқ тушунтирмоқчи эканини англатарди.
Луқо 8даги бу баёнот, Матто 13:11 ва Марк 4:11даги параллел парчалар билан бирга, “шоҳлик сирлари”га оид ягона Муқаддас Китоб ҳаволаларини беради. Бу иборанинг контексти Эгамизнинг уруғ сепувчи, ёки экишчи, тўрт турдаги тупроққа уруғ сочаётгани ҳақидаги масалидир. Масалда, уруғ Худои Таъолонинг сўзини ифодалайди, ва тупроқ бу хабарни эшитадиган турли одамларни тасвирлайди. Фақат бир турдаги тупроқ яхши ер эди, бу хабарни қабул қиладиган, уни сақлайдиган ва мева берадиганларни ифодалайди. Шундай қилиб, биз бу сир Худои Таъолонинг ҳаётимиздаги кўринмас, аммо жуда реал ҳукмронлиги билан боғлиқ эканини биламиз. Унинг шоҳлиги фақат халқлар устидан ҳукмронлиги билан боғлиқ ердаги нарса эмас; аксинча, бу биз ҳозир имонимиз орқали ўз қалбимизда ҳис қиладиган осмонвий нарсадир.
Маттонинг Инжили шоҳликнинг бу кўринмас жиҳатини “осмон шоҳлиги” (ёки, баъзи таржималарда айтилганидек, “осмонлар шоҳлиги”) деб аташ орқали янада таъкидлайди. Аслида, Матто бу иборани ишлатган ягона Инжил ёзувчисидир. Масалан, Эгамизнинг масали ҳақидаги ҳикоя “осмон шоҳлиги сирлари” ҳақида гапиради (Матто 13:11). “Осмон шоҳлиги” ибораси бу шоҳликнинг ўзига хос ва бу дунёдан эмаслигини янада кучлироқ таъкидлайди. Бу ҳақда Эгамизнинг Юҳанно 18:36даги ўз сўзларини кўриб чиқинг, у ерда биз ўқиймиз: “Исо жавоб берди: ‘Менинг шоҳлигим бу дунёдан эмас. Агар Менинг шоҳлигим бу дунёдан бўлганида эди, Менинг хизматчиларим жанг қилган бўларди, шунда мен яҳудийларга топширилмас эдим; аммо ҳозир Менинг шоҳлигим бу ердан эмас.’”
Биз бу икки атамани – “Худои Таъолонинг шоҳлиги” ва “осмон шоҳлиги” – икки хил шоҳликдек ўйламаслигимиз керак. Аксинча, улар бир шоҳликнинг турли жиҳатларини очади. Бу факт Матто 19:23-24 билан тасдиқланади, у ерда биз “осмон шоҳлиги” ва “Худои Таъолонинг шоҳлиги” атамаларини айнан бир контекстда топамиз. “Осмон шоҳлиги” ибораси ҳокимият манбаини тасдиқлайди, “Худои Таъолонинг шоҳлиги” эса Худони ўша ҳокимият сифатида таъкидлайди. Ёзувчи А. Е. Бут шундай ифодалаган: “Луқо Инжилида, Маттодагига ўхшаш масалларни топганимизда, бу шунчаки жойдан шахсга ўзгаришдир. Маттода бу жой бўлиб, у ердан ҳукмронлик келади; Луқода эса бу Шахс бўлиб, Унинг ҳукмронлиги тан олинади.”1
Ёлғон ва Ҳақиқат
Шоҳликнинг бошқа бир масалида Эгамиз бир аёлнинг хамиртурушни унга солганини ва тез орада хамиртуруш бутун ун миқдорига тарқалганини айтган (Луқо 13:20-21). Хамиртуруш ёки ачитқи ёмонликнинг аниқ бир тасвиридир. Масалан, Матто 16:11-12ни кўриб чиқинг, у ерда хамиртуруш фарисийлар ва саддуқийларнинг ёмон таълимотининг рамзидир. Аммо, Худои Таъолонинг шоҳлигида қандай қилиб ёмонлик тарқалиши мумкин, деб ҳайрон бўлишимиз мумкин. Жавоб шундаки, шоҳлик Худои Таъолонинг издошиман деб даъво қиладиган ҳар бир кишини ўз ичига олади – ҳатто баъзилари ёлғон бўлса ҳам.
Матто 13 бу мавзуда яна бир нечта масалларни тақдим этади. Буғдой ва бегона ўтлар масалида буғдой ёнида бегона ўтлар ўсади. Хардал дони масалида катта дарахт шохларида қушлар уя қуради – қушлар ёмон таъсирларни тасвирлайди (Матто 13:4,19га қаранг). Тўр масалида ҳар хил балиқлар йиғилгани, уларнинг баъзилари яхши, баъзилари ёмон экани айтилади. Бу шоҳликнинг ердаги томонидир.
Бироқ, осмонвий томони ҳам бор, чунки биз Эгамизнинг Юҳанно 3даги сўзларидан биламиз. Ўша бобда У Никодимга шундай деган: “Агар кимдир қайта туғилмаса, у Худои Таъолонинг шоҳлигини кўра олмайди” (3-оят). Бу жиҳатда, фақат ҳақиқий имонлилар шоҳликка киритилади. Колосаликлар 1даги бир парча бунга қўшимча қилиб, “Масиҳ Исога имон” (4-оят) бўлганлар Отанинг севгисининг “Ўғлининг шоҳлигига” (13-оят) киритилганлигини айтади. Албатта, булар фақат ҳақиқий имонлилардир.
Бугунги Шоҳлик
Ҳақиқат шундаки, ҳар бир ҳақиқий имонли Худои Таъолонинг шоҳлигининг бир қисмидир. Биз масиҳийлар Черковни, Эгамиз Исо Ҳаворийлар 2даги Ҳосил байрами кунида қуришни бошлаган бутун дунёдаги ташкилотни ташкил этиши ҳақиқатини чуқур қадрлаймиз. Бу Қадимги Аҳдда яна бир тўлиқ сир эди, чунки Эфесликлар 3:1-10 тушунтиради. Черков Худои Таъолонинг маслаҳатларида ва Эгамиз Исонинг қалбида жуда ўзига хос ва яқин ўрин тутади. Шу билан бирга, ҳар бир масиҳий ҳам Худои Таъолонинг шоҳлигида бир фуқародир.
Бир қатор фойдали Муқаддас Ёзувлар бизга бу ерда йўл кўрсатади. Биринчидан, биз Инжил ваъзи кўпинча шоҳлик ҳақиқатлари билан боғлиқ эканини топамиз. Самарияда Филип “Худои Таъолонинг шоҳлиги ва Исо Масиҳнинг исми ҳақидаги нарсаларни ваъз қилган” (Ҳаворийлар 8:12). Галатия минтақасида Павлус кўп таъқибларга дучор бўлган, аммо у турли шаҳарлардаги янги имонлиларга қийинчилик Худои Таъолонинг шоҳлиги билан боғлиқлигимизнинг бир қисми эканини ўргатган (14:21-22). Салоникада, Павлус Масиҳнинг ўлими ва тирилиши ҳақида ваъз қилар экан, у “бошқа бир шоҳ бор – Исо” деб ҳам эълон қилган (17:7). Биз, шунингдек, у Эфесда ва Римда Худои Таъолонинг шоҳлиги ҳақида гапирганини биламиз (19:8, 20:25, 28:23,31).
Бундан ташқари, Мактубларда биз янада фойдали баёнотларни топамиз. Энг муҳим урғу Худои Таъолонинг шоҳлиги фуқаролари сифатидаги хулқ-атворимизга қаратилган. Биз бу ҳақиқатнинг характеримизга ва гувоҳлигимизнинг ҳақиқатига таъсирини тан олишимиз керак. Худои Таъолонинг шоҳлигидагилар сифатида, биз виждон масалаларидаги баҳслардан чалғимаслигимиз керак, “чунки Худои Таъолонинг шоҳлиги овқатланиш ва ичиш эмас, балки ҳаққоният ва тинчлик ва Муқаддас Руҳдаги қувончдир” (Римликлар 14:17). Худои Таъолонинг шоҳлиги фақат сўзларимизда эмас, балки ҳаётимизнинг ҳақиқатида ифодаланади – “сўзда эмас, балки қудратда” (1 Коринфликлар 4:20). Биз “ўзини Ўз шоҳлиги ва шон-шарафига чақираётган Худога муносиб юришга” (1 Салоникаликлар 2:12) ундаламиз, яъни шоҳлик фуқаролари сифатида биз Худои Таъолонинг характерига муносиб яшашимиз керак, чунки бу Унинг шоҳлигидир.
Бу ерда Черков ва шоҳлик ўртасида аниқ фарқ қилиш муҳим. Улар бир хил эмас. Иккаласи ҳам ҳақиқат, аммо уларнинг ўзига хос таълим йўналишлари бор. А. Е. Бутни яна бир бор иқтибос келтирамиз: “Биз Худои Таъолонинг азиз Ўғлининг шоҳлигидамиз. Шоҳликдагиларга У ким бўлиши мумкин, фақат бизнинг Суверен Ҳукмдоримизми? – яъни Шоҳ; ва биз шоҳликдамиз, Унинг фуқароларимиз. Биз бу ўринни эгаллаймиз ва уни Черков ҳақиқати каби тан олишимиз керак … Албатта, биз Уни Шоҳ деб атамаймиз. У Черковнинг Бошидир ; аммо шоҳликка тегганимизда, Унга у ерда Шоҳ сифатида ҳақиқий ўрнини берамиз.”2
Худои Таъолонинг шоҳлиги фуқаролари сифатида биз келажакда баҳолаш куни борлигини ҳам биламиз. Шоҳга бўлган садоқатимиз туфайли биз бу ерда ер юзида таъқибларга дучор бўлишимиз мумкин. Аммо агар биз бу синовларга чидасак, Худои Таъолонинг ҳаққониятини намоён этиш имтиёзини қабул қилсак, биз “Худои Таъолонинг шоҳлигига муносиб ҳисобланамиз, бунинг учун сиз ҳам азоб чекасиз” (2 Салоникаликлар 1:5). Бундан ташқари, агар ҳаётимиз руҳан мевали бўлса, бизга “Эгамиз ва Нажоткоримиз Исо Масиҳнинг абадий шоҳлигига мўл-кўл кириш таъминланади” (2 Бутрус 1:11) деб ваъда берилади.
Бу каби оятлар баъзан бизнинг абадий тақдиримиз шубҳа остида бўлиши мумкинлигини, гўёки бу бизга боғлиқдек талқин қилиш учун нотўғри ишлатилган. Бу мутлақо нотўғри! Биз нажотимиз тўлиқ Масиҳнинг ўлими ва тирилишига боғлиқ эканини аниқ биламиз, ва ҳар бир масиҳий абадий Уникидир. Аммо шоҳликка келганда, Худои Таъоло гувоҳлигимизнинг ёрқинлигига эътибор беради. Таъқибларга чидаганлар Худои Таъолонинг шоҳлиги билан боғлиқликларининг ҳақиқатини исботлаганлар. Руҳан мевали бўлганлар Эгамиз ва Нажоткоримиз томонидан Унинг ҳаққоний ҳукмронлиги даврида мўл-кўл тан олинади.
Шоҳ ташриф буюрадиган шаҳарни тасаввур қилинг. Ҳар бир фуқаро байрамга таклиф қилинади! Аммо, баъзилар орқа қаторда ёки қоронғу бурчакда ўтириши мумкин – фуқаро бўлмагани учун эмас, балки улар ҳеч қачон шоҳнинг манфаатларини ўз устуворликларига айлантирмаганлари учун, шунинг учун уларда байрам қилишга унча сабаб йўқ. Бошқалар эса, шоҳнинг ҳуқуқлари ва шон-шарафлари ҳақида доимо чуқур қайғурганлари учун катта қувонч билан парадга қўшиладилар. Худди шундай, биз ўзимизга савол беришимиз мумкин: Биз Масиҳнинг шоҳлиги шон-шарафига бой, мўл-кўл байрам билан киришни хоҳлаймизми? Агар шундай бўлса, Унинг биздан Унинг ҳуқуқларини назарда тутиб яшашимиз истагига жавоб берайлик.
Хулоса
Ҳар қандай шоҳлар ҳақидаги биринчи Муқаддас Китоб ҳаволаси Иброҳим давридаги Ибтидо 14да топилиши мумкин. Бу катта ўзгаришлар даври эди. Тўрт шоҳ бошқа беш шоҳга қарши уруш олиб борарди, ва тартибсизлик ҳукмрон эди. Жанглардан дарҳол кейин Салим шоҳи Мелкизедек нон ва вино олиб келди (Ибтидо 14:18). У Эгамиз Исонинг, ҳаққоният Шоҳи ва тинчлик Шоҳининг (Ибронийлар 7:2) бир тасвиридир. Масиҳ, ҳақиқий Шоҳ, бу дунё шоҳликларининг тартибсизлигига ниҳоят келганида, У ҳамма нарсани тўғрилайди. Ҳам ҳаққоният, ҳам тинчлик бўлади, ва “Унинг ҳукумати ва тинчлигининг ўсишига чек бўлмайди” (Ишаё 9:7).
Бугунги имонлилар аллақачон ўша шоҳлик билан боғлиқ! “Шоҳлик сирлари” бугунги кунда ўша шоҳликнинг кўринмас, имонга асосланган характери билан боғлиқ. Масиҳга садоқат даъво қиладиган ҳар бир киши унда фуқаро ҳисобланади.
Баъзилар фақат сохтакорлар экани рост, ва бу ҳукм кунида, Масиҳнинг шоҳлиги ер юзида ошкора ўрнатилганда ошкор бўлади. Аммо, биз масиҳийлар ҳам Худои Таъолонинг шоҳлигининг ҳақиқий фуқароларимиз. Шунинг учун биз ҳар куни ўша шоҳликда фуқаро сифатида яшаш имтиёзига ва масъулиятига эгамиз. Хулқ-атворимиз шоҳлик принциплари билан тартибга солинсин!
ИЗОҲЛАР
- А. Е. Бут, “Бутрус, Юҳанно ва Павлуснинг хизмати.” Худои Таъолонинг шоҳлиги, осмон шоҳлиги, Худои Таъолонинг Черкови ва Худои Таъолонинг оиласининг турли жиҳатлари ҳақидаги фойдали муҳокама учун бу китобча тавсия этилади. Уни Believers Bookshelf USA ёки Believers Bookshelf Canadaдан босма шаклда сотиб олиш мумкин. Уни Brethren Archiveда бепул онлайн ўқиш ҳам мумкин.
- Ўша жойда.
Эгамиз Исо шогирдларидан кундалик ҳаёт эҳтиёжлари учун ташвишлар босимини олиб ташлашни хоҳлайди (Матто 6:25-34). У уларга осмондаги Оталарининг меҳрибон ғамхўрлигини ва Унинг кўз ўнгида уларнинг қадрини кўрсатади. Шу билан бирга У уларнинг қалбларига мурожаат қилади: “Аввало Худои Таъолонинг шоҳлигини ва Унинг ҳаққониятини изланг; ва буларнинг ҳаммаси сизга қўшиб берилади” (33-оят KJV). —Аренд Реммерс, “Тоғдаги Ваъз” (мослаштирилган)
