Сарлавҳаи ин мақола шояд аҷиб садо диҳад, аммо он библиявӣ аст ва аз лабони худи Исо. Дар дуои шафоъатии худ, вақте ки Ӯ қариб буд, ки пайравонашро тарк карда, ба осмон баргардад, Ӯ дар бораи онҳо ба Падари Худ гуфт: «Онҳо ҳанӯз дар ҷаҳон ҳастанд ... Аммо ... онҳо аз ҷаҳон нестанд, чунон ки Ман аз он нестам» (Юҳанно 17:11,16 NIV).
Космос, калимаи юнонии Аҳди Ҷадид, ки бештар истифода мешавад ва «ҷаҳон» тарҷума шудааст (зиёда аз 170 маротиба), ба ҷаҳони офаридашуда (аз ҷумла сокинони он) ишора мекунад, ки ҳоло аз Худо тавассути гуноҳ бегона шудааст ва зери ҳукмронии Шайтон аст.1 Аввалин ишораи Исо ба «ҷаҳон» дар дуои Ӯ ба мо калиди муносибати моро бо он медиҳад. Ӯ дар бораи ҷалоли Худ бо Падари Худ «пеш аз оғози ҷаҳон» сухан меронад (17:5). Ҳама чизҳои инсонӣ, албатта, мустақиман ба ҷаҳоне, ки Худо барои зисти инсон офаридааст, алоқаманданд. Тамоми таърихи мо ҳамчун нажод бо ин ҷаҳон ногусастанӣ алоқаманд аст. Аммо Исо, ҳарчанд ба таърихи инсонӣ дохил шуд, пеш аз ҷаҳон вуҷуд дошт; Ӯ онро офарид.
Ҳамин тариқ, достони кори Худо бо инсоният аз ҷаҳон бузургтар аст. Ва ҳалли Ӯ ба мушкилоти бунёдии инсон дар Ӯ ёфт мешавад, ки дар ҳар як андоза аз ҷаҳоне, ки мо дар он зиндагӣ мекунем ва Ӯ ба он омад, бениҳоят бузургтар аст.
Исо дар бораи «онҳое, ки Шумо (Падар) ба Ман аз ҷаҳон додед» сухан меронад ва мегӯяд, ки Ӯ «барои ҷаҳон дуо намекунад, балки барои онҳое, ки Шумо ба Ман додаед» (17:6,9). Масеҳиён нажоди махсусе ҳастанд, ки дар ҷаҳон таваллуд шудаанд, аммо ҳамчун тӯҳфаи Худо ба Писари Худ аз он интихоб ва ҷудо карда шудаанд.
Ин моҳияти истилоҳи «муқаддасон» аст, ки дар Аҳди Ҷадид ба масеҳиён хеле зуд-зуд татбиқ мешавад – на танҳо мӯъминон содиқи гузашта, ки ҳоло дар осмон ҷалол ёфтаанд ва аз ҷониби Калисо «муқаддас» шудаанд, балки инсонҳои воқеӣ, зинда, хатокор, гӯшту хун дар рӯи замин, ки бо имон худро ба раҳмати Худо супурдаанд ва ҳаёт ва ояндаи абадии худро ба Исои Масеҳ бовар кардаанд. Аз ин рӯ, Худо онҳоро аз ҷаҳони бузург ҳамчун моликияти махсуси Худ2 ҷудо кардааст, ки баъдан ба Писари Худ додааст. Калимаи «муқаддас» маънои «ҷудошуда» ё «ҷудо кардашуда»-ро дорад.
Ҳарчанд дар асл, мо ҳанӯз ҳам дар ин ҷаҳон ҳастем, аз нигоҳи шахсият ва шаҳрвандии худ, мо аз ин ҷаҳон нестем (Филиппиён 3:20). Мо объектҳои махсуси таваҷҷӯҳ ва муҳаббати Худо ҳастем, ки «аз ҷаҳон» интихоб шудаем, то шаҳрвандон ва сокинони андозаи беохири абадият, муҳити Худо ва Писари Ӯ гардем.
Ҳарчанд Исо ин ҷаҳонро тарк кардааст, Ӯ «худро, ки дар ҷаҳон буданд, ... то охир дӯст дошт» (Юҳанно 13:1 NASB). Ҳамин тариқ, Ӯ ҳамеша аз мо огоҳ аст ва барои некӯаҳволии мо ба Худо дуо мекунад, то даме ки мо дар ин ҷо ҳастем: «Ман дигар дар ҷаҳон намемонам, аммо онҳо ҳанӯз дар ҷаҳон ҳастанд»? (Юҳанно 17:11 NIV). Гуфтан мумкин аст, ки Исо дили Худро дар ин ҷо бо мо, ки Падар ба Ӯ додааст, ки Ӯ худаш моро аз лаънати абадӣ тавассути қурбонии Худ дар салиб наҷот дод, гузошт.
Дар асл, ба назар мерасад, ки шафоъат кардан барои мо вазифаи Исо, шуғли пурравақти Ӯ то бозгашти Ӯст (Румиён 8:31-39; 1 Юҳанно 2:1-2; Ибриён 7:25). Мо танҳо намондаем; Ӯ ҳамеша моро назорат мекунад, моро дар дуо дастгирӣ мекунад ва моро доимо дар назди Падар нигоҳ медорад. Ин шафоъати пурқудрати Исо дар ҳаёти Петрус нишон дода шудааст (Луқо 22:31-34), ки дар он Исо гуфт: «Шимъӯн, Шимъӯн, Шайтон хост, ки туро мисли гандум ғарбел кунад. Аммо Ман барои ту дуо кардам, Шимъӯн, то имони ту ноком нашавад. Ва вақте ки ту баргаштӣ, бародарони худро мустаҳкам кун». Вақте ки Петрус эътироз кард: «Худованд, ман тайёрам, ки бо ту ба зиндон ва ба марг равам», Исо ҷавоб дод: «Ман ба ту мегӯям, Петрус, пеш аз он ки хурӯс имрӯз фарёд занад, ту се маротиба инкор мекунӣ, ки маро мешиносӣ». Петрус инкор кард, ки Исоро мешиносад. Аммо, ӯ ҳеҷ гоҳ имони худро ба Исо инкор накард, ки ӯ инро се маротиба ба таври возеҳ эътироф кард (Луқо 5:1-8; Матто 16:16; Юҳанно 6:68-69). Ҷасорати худбоварии ӯ ноком шуд, аммо имони ӯ не; шафоъати Исо самаранок буд.
Баръакс, мо намехонем, ки Исо барои Яҳудо, хоин, дуо кард. Исо гуфт: «Ман барои ҷаҳон дуо намекунам, балки барои онҳое, ки Шумо ба Ман додаед» (Юҳанно 17:9), ва дере нагузашта Яҳудо худкушӣ кард. Ӯ имон надошт; баландтарин «эътирофи» ӯ дар бораи Исо ин буд, ки Ӯ «бегуноҳ» буд (Матто 27:4). Яҳудо яке аз «муқаддасони» Исо набуд; ӯ ҳалок шуд.
Шайтон, душмани ашаддии Худо ва Писари Ӯ, хиёнати Яҳудоро тарҳрезӣ кард (Луқо 22:3-4; Юҳанно 13:2, 27), ки кори бадеро, ки 40 аср пеш оғоз карда буд, ба авҷи худ расонд, вақте ки тавассути мор, ӯ Одам ва Ҳавворо ба саркашӣ аз итоат ба қоидаҳои Худо васваса кард. Онҳо – ва мо насли онҳо, то ин асри 21 – аз Офаридгор бегона шуданд. Худо, манбаи тамоми ҳаёт, ин бегонагиро «марг» меномад. Он табиатан ба марги ҷисмонӣ ва дар ниҳоят ба марги абадӣ мерасонад. Павлус навишт, ки «гуноҳ тавассути як мард ба ҷаҳон дохил шуд, ва марг тавассути гуноҳ, ва ба ин тариқ марг ба ҳамаи одамон омад, зеро ҳама гуноҳ карданд» (Румиён 5:12). Гуноҳ ва марг нуқсонҳои генетикии универсалӣ мебошанд, ки дар ДНК ва рӯҳи мо навишта шудаанд.
Бегонагӣ аз Офаридгор, ки ин ҷаҳонро гаравгон нигоҳ медорад, инчунин байни одамони ин ҷаҳон ва одамони Худо, ки Ӯ онҳоро аз ин ҷаҳон барои хушнудии Худ ҷудо кардааст, эҳсос мешавад.
Худо дар аввал инсонҳои аввалинро ҳамчун ҳокимон бар офариниши заминии Худ таъин кард (Ҳастӣ 1:26-28). «Шайтон» – ки онҳоро васваса кард ва садоқат ва итоати онҳоро тавассути он забткорӣ вайрон кард – ҳоло бар ин ҷаҳон ҳукмронӣ мекунад. Исо ӯро бо марги ивазкунандаи Худ дар салиб мағлуб кард (Ибриён 2:14), аммо ин «ҳокими» ғайриқонунӣ ҳанӯз ҳам хашми худро бар зидди Худо ва «муқаддасони» Ӯ тавассути идомаи назорати худ бар ҷаҳон, то оғози ҳукми абадии зиндони ӯ (Ваҳй 20:10) мерезад.
Исо дуо кард: «Дуои Ман ин нест, ки Шумо онҳоро аз ҷаҳон (ҷисмонӣ) берун бароред, балки ин ки Шумо онҳоро аз шайтон муҳофизат кунед» (Юҳанно 17:15). Шафоъат ё ҳимояи пурқудрати Ӯ аз номи мо барои ноком кардан ва мағлуб кардани ҳамаи кӯшишҳои душман бар зидди мо, чунон ки мо бо Петрус дидем, беш аз кофӣ аст. «Агар Худо барои мо бошад, кӣ метавонад бар зидди мо бошад?» – риторикона пурсид Павлус (Румиён 8:31). Ва ӯ идома дод: «Кӣ бар зидди онҳое, ки Худо интихоб кардааст, айб эълон мекунад? Худост, ки сафед мекунад. Кӣ аст, ки маҳкум мекунад? Исои Масеҳ, ки мурд – беш аз ин, ки аз мурдагон эҳё шуд – дар дасти рости Худост ва инчунин барои мо шафоъат мекунад» (Румиён 8:33-34).
Боз як дархости дуои Исо ин аст: «Онҳоро бо ҳақиқат муқаддас гардон; каломи Ту ҳақиқат аст» (Юҳанно 17:17). «Муқаддас гардондан» амали муқаддас гардонидани халқи Ӯ, «ҷудо кардани онҳо» дар ҳаёти ҳаррӯзаи онҳост. Ҳамаи пайравони ҳақиқии Исо муқаддасонанд, аммо мо на ҳамеша чунин рафтор мекунем. Исо аз Падари Худ хоҳиш мекунад, ки моро тавоно созад, то дар муносибатҳо ва амалҳои худ тавассути Каломи Ӯ муқаддас бошем. Вақте ки мо бо Худо тавассути хондани Калом пайваст мешавем, Рӯҳи Муқаддас, ки онро дар ҳаёти мо пурқувват месозад (Юҳанно 14:26; 16:12-13), метавонад «муқаддасшавии» моро ё ҷудошавии моро аз ҷаҳон ва фасоди он ба амал орад. Бе ин таъсири доимӣ ё ҷараёни Калом дар ҳаёти мо, мо наметавонем ҳамчун ҷудошудагон зиндагӣ кунем.
Ин Калом, ки Исо ба пайравонаш дод (Юҳанно 17:14), ҳамон шиддатро байни мо ва ҷаҳон ба вуҷуд меорад, ки байни Исо ва мухолифони Ӯ вуҷуд дошт. Калом моро аз хислати ғайриҷаҳонии мо огоҳ мекунад ва моро барои зиндагӣ кардан мисли «муқаддасон», мисли Исо, ки ҷаҳон аз ӯ нафрат дошт ва ӯро рад кард (Юҳанно 1:10-11), муҷаҳҳаз месозад.
Боз як дархости Исо барои ягонагии пайравонаш аст, то ба ҷаҳон тасвири равшани муносибати мо бо Худо ва тааллуқ доштани мо ба Исоро нишон диҳад. Фронти муттаҳид моро боварибахштар, осебнопазир ва муқовиматнопазир месозад, аммо мутаассифона, ин дархости Исо дар амал пурра иҷро нашудааст. Ин на аз он сабаб аст, ки Худо нотавон аст, балки аз он сабаб аст, ки мо, пайравони нокоми Ӯ, ба фарқиятҳо иҷозат медиҳем, ки моро тақсим кунанд ва амалияи ягонагии моро мағлуб кунанд. Аммо ин ягонагӣ барои рисолати асосии Исо барои мо дар ин ҷаҳон муҳим аст: «Ба тамоми ҷаҳон равед ва хушхабарро ба тамоми махлуқот мавъиза кунед» (Марқӯс 16:15). «Чунон ки Шумо Маро ба ҷаҳон фиристодед, Ман онҳоро ба ҷаҳон фиристодам ... Ман инчунин барои онҳое дуо мекунам, ки ба воситаи паёми онҳо ба Ман имон меоранд, то ҳамаи онҳо як бошанд, Падар, чунон ки Шумо дар Ман ҳастед ва Ман дар Шумо ҳастам ... то ҷаҳон имон оварад, ки Шумо Маро фиристодаед ... Бигзор онҳо ба ягонагии комил расонида шаванд, то ҷаҳон бидонад, ки Шумо Маро фиристодаед» (Юҳанно 17:18-23).
Исо қаблан ба онҳо таълим дода буд: «Ман ба шумо амри нав медиҳам: якдигарро дӯст доред. Чунон ки Ман шуморо дӯст доштам, шумо низ бояд якдигарро дӯст доред. Бо ин ҳама одамон хоҳанд донист, ки шумо шогирдони Ман ҳастед, агар шумо якдигарро дӯст доред» (Юҳанно 13:34-35). Вақте ки мо ба муҳаббати Наҷотдиҳандаи худ ҷавоб медиҳем, муҳаббат байни мо ва тамоми оилаи Худо ҷорӣ мешавад (1 Юҳанно 5:1-5). Ва бо муҳаббат муттаҳид шуда, мо ба ҷаҳон паёми бебаҳс ва намоёнро пешниҳод мекунем. Аз ҷаҳон ҷудо шуда, мо ҳамчун шоҳиде муттаҳид ҳастем, ки таъсири муқовимати ҷаҳонро ба мо ва муқовимати онро ба паёми мо бартараф мекунад.
Ҷаҳон дар асл масеҳиёнро фиреб медиҳад. Юҳанно мегӯяд, ки ҷаҳон моро ба худ ҷалб мекунад ва мехоҳад муҳаббати моро вайрон кунад. Ӯ ҳушдор медиҳад: «На ҷаҳонро дӯст доред ва на чизеро, ки дар ҷаҳон аст. Агар касе ҷаҳонро дӯст дорад, муҳаббати Падар дар ӯ нест» (1 Юҳанно 2:15). Ҳарчанд муҳаббати Падар ҳамеша дар мост, агар мо ба худ иҷозат диҳем, ки аз ҷониби ҷаҳон фирефта шавем, мо ҳассосияти худро ба муҳаббат ва таъсири Ӯ дар дохили худ кунд мекунем. Исо гуфт, ки ба ду устод хизмат кардан ё дӯст доштан ғайриимкон аст (Матто 6:24). Агар муҳаббати Падар моро таҳрик надиҳад, мо фарзандони Ӯ, бародарон ва хоҳарони худро дӯст нахоҳем дошт. Он гоҳ фронти муттаҳиди мо бар зидди душман заиф мешавад ва паёми муттаҳиди мо ба ҷаҳони ҳалокшаванда хомӯш мешавад.
Павлус инчунин моро ҳушдор медиҳад, ки ҷаҳон таъсири худро барои дур кардани мо аз садоқати мо ба Наҷотдиҳандаи мо истифода мебарад. «Нагузоред, ки ҷаҳони 3 атрофи шумо шуморо ба қолаби худ фишурда кунад», – ӯ тавсия медиҳад (Румиён 12:2 JBP). Таҳти назорати «шоҳзода» Шайтон (Юҳанно 12:31; 14:30; 16:11; 1 Юҳанно 5:19), ҷаҳон мекӯшад, ки моро ба кор ва лаззати худ ҷалб кунад, то таваҷҷӯҳи моро парешон кунад ва шаҳодати моро кунд кунад.
Дар хотир доред, ки «ҷаҳон ва хоҳишҳои он мегузаранд, аммо касе, ки иродаи Худоро иҷро мекунад, абадӣ зиндагӣ мекунад»? (1 Юҳанно 2:17). Ҷаҳон мегузарад – мемирад! Мо дар Масеҳ мағлубнашавандаем – абадӣ наҷот ёфтаем! Моро душмани мурда мағлуб карда наметавонад. Баръакс, мо бояд кӯшиш кунем, ки ҷаҳони ҳалокшавандаро бо Худо оштӣ диҳем. Аз тарс ва таҳдид озод шуда, мо бояд «ҷаҳонро дӯст дорем», чунон ки Худо онро дӯст медорад (Юҳанно 3:16), ва бо дилсӯзии Наҷотдиҳандаи худ ба гумшудагон даст дароз кунем. Мо аз ҷаҳони гумшуда наҷот ёфтаем, то амалиёти наҷотро идома диҳем! Ҳар чизи дигар беҳуда аст.
«Масеҳ ... барои ҳама мурд, то онҳое, ки зиндагӣ мекунанд, дигар барои худ зиндагӣ накунанд, балки барои Ӯ, ки барои онҳо мурд ва дубора эҳё шуд ... Агар касе дар Масеҳ бошад, ӯ махлуқи нав аст; кӯҳна гузашт, нав омад! ... Худо ҷаҳонро дар Масеҳ бо Худ оштӣ медод, гуноҳҳои одамонро ба ҳисоб намегирифт. Ва Ӯ паёми оштиро ба мо супурд. Аз ин рӯ, мо сафирони Масеҳ ҳастем ... Мо аз номи Масеҳ аз шумо илтимос мекунем: Бо Худо оштӣ шавед» (2 Қӯринтиён 5:14-20).
ЭЗОҲҲОИ ХОТИМАВӢ
- Калимаи космос зиёда аз 100 маротиба дар навиштаҳои Юҳанно, аз ҷумла тақрибан 75 маротиба дар Инҷили ӯ омадааст. Дар дуои Исо дар Юҳанно 17, ин калима 17 маротиба омадааст.
- Барои маълумоти бештар дар ин бора, ба 1 Петрус 1:18-25; 2:9-12 ва Румиён 8:28-30 нигаред.
- Дар ин маврид, «ҷаҳон» калимаи юнонии космос нест, балки айон аст, ки ба «аср ё давраи вақт» ишора мекунад, ки нишон медиҳад, ки нуқтаи назари 1 Юҳанно 2:17 дар бораи ин ҷаҳон муваққатӣ аст, ки «он мегузарад». Ин ҳамон калимаи юнонӣ дар Ғалотиён 1:4 омадааст, ки мегӯяд, ки Худованди мо Исои Масеҳ «худро барои гуноҳҳои мо дод, то моро аз ин асри шарири ҳозира наҷот диҳад».
