Келинг, «ҳаётимизнинг қолган қисми» ибораси ҳар биримизга тўлиқ кучи билан етиб борсин. Бу қанча вақт бўлишини ҳеч ким айта олмайди. Бу йиллар, ёки ойлар, ёки ҳафталар, ёки кунлар бўлиши мумкин. Бу ҳар қандай куни Раббимизнинг келиши билан тўсатдан якунланиши мумкин, бу бизнинг муборак умидимиздир; аммо, узоқ ёки қисқа бўлишидан қатъи назар, бу бизнинг ё инсонларнинг нафсларида, ёки Худонинг иродасида яшашимиз учун бўлган вақтимиздир. Бутрус бу икки соҳани бир жумлада кескин қарама-қарши қўяди (1 Бутрус 4:2). Келинг, уларни жиддий кўриб чиқишимиз учун кўз олдимизга аниқ қилиб қўяйлик.
Икки соҳа: Ўлим ва Ҳаёт
Бир соҳа ўлимни, бошқаси ҳаётни англатади ва Худонинг каломи билан қайта туғилган ҳар бир жон Бутрус орқали айтилган бу сўзга мамнуният билан қўшилади, яъни «ҳаётимизнинг ўтган вақти бизга етарли бўлсин» ўлим соҳасида яшаш учун (3-оят), «ҳаётимизнинг қолган қисми» Худонинг иродасига кўра яшалсин. Аммо бунинг имкони бўлиши учун нима зарур бўлганини кўриб чиқайлик. Аввал катта ахлоқий саволлар ҳал қилиниши керак эди. Адолат, муқаддаслик ва ҳақиқат, бузилган масъулиятларимиз ва Худонинг ҳукми ҳақидаги саволлар.
Маълумки, Худо инсонни яратганда, Унинг катта мақсади бор эди. Унинг инсонни яратиш усули, У унга берган ҳаёт ва кучлар, ва илоҳий маслаҳатлардаги ўша ажойиб сўз: «Келинг, инсонни Ўз суратимизда, Ўз ўхшашлигимизда яратайлик», буни исботлайди. Худонинг нияти бу Унинг қўли ва маслаҳати билан яратилган мавжудот ёвузликка ўлжа бўлиб, Унинг кўзидан ғойиб бўлиши эмас эди. Инсоннинг яратилишида Худонинг табиати ва характери иштирок этган; Унинг тахтининг шон-шарафи ва қалбининг қувончи инсон билан боғлиқ эди.
Аммо инсон йиқилди — эҳтимол биринчи кун; ва унинг йиқилиши қанчалик даҳшатли эди! Нафақат васвасачи тингланди ва инсон васвасага берилди, балки буни қилиш билан, очиқ кўзлар билан, инсон ўз Худосига хоин бўлди: — чунки Одам алданмаган эди; у нима қилаётганини биларди; у душман томонга ўтди, ўзига берилган барча кучларни ўзи билан олиб кетди; ва унинг насли бу бегоналашган ҳолатда уларни Худога қарши ишлатди. Худонинг ҳаётидан бу бегоналашиш шунчалик тўлиқки, Одамнинг фарзандлари, инсон ўз табиий ҳолатида, ўлим доирасини севади ва ҳаёт доирасини ёмон кўради! Инсон ўз табиий ҳолатида Худога ёқа олмайди:
чунки нафсоний фикр Худонинг қонунига бўйсунмайди, аслида бўйсуна олмайди ҳам (Римликларга 8:7–8).
Одамлар ёруғликдан кўра зулматни кўпроқ севадилар, чунки уларнинг ишлари ёмондир (Юҳанно 3:19).
Инсоннинг даҳшатли аҳволи ва Худонинг дилеммаси
Биз, табиий инсонлар, қандай даҳшатли аҳволда эдик! — ўлим доирасидаги маҳбуслар, гуноҳларимиз туфайли бизга қарши оғир жазолар билан. Биз мамлакат қонунларига қарши оғир жиноят учун ўлим жазоси остида ётган кишидек эдик. Уни қамаган ва ҳукм қилган адолатни бузмасдан уни озод қилиш йўқ; у бу асирликдан чиқиши мумкин бўлган фақат битта эшик бор —
ЎЛИМ эшиги. Шундай қилиб, инсонлар гуноҳга асир бўлиб, ўз нафслари билан бу ўлим доирасида ушлаб турилган, бу даҳшатли ҳолатга ва бундан кейин ҳукм келишига кўр. Биз ҳаммамиз шу ерда эдик!
Ва ҳеч қандай мавжудотдан ёрдам йўқ эди; на инсон ўзини озод қила оларди, на аввалги айбсизлигини қайтара оларди, на осмоннинг ғазабланган Улуғворлигига товон тўлай оларди. Шайтон уни озод қилишни хоҳламасди ҳам, қила олмасди ҳам, балки ўз ҳийлаларининг асирлиги билан Худонинг тахтига таҳдид солиши мумкин эди. Муқаддас фаришталар ёрдам бера олмасди, чунки фақат муқаддасликни билганлари учун улар фақат гуноҳкорни қоралаши мумкин эди. Агар Худонинг Ўзи аралашмаса, умид йўқ эди.
Шундай қилиб, Худонинг Ўзи аралашиши керак эди, чунки Унинг тахтининг барқарорлигига шубҳа тушган ва Унинг тўғрилигига қарши чиқилган эди. Аммо У нима қила олади? Агар У Ўз мавжудотларига нисбатан мулойим бўлса ва уларнинг гуноҳларини кечирса, У муқаддаслик Худоси эмас; агар У гуноҳкорни Ўз муқаддас адолатига кўра ҳукм қилса, Унинг барака мақсади муваффақиятсизликка учраши керак, ва агар бу содир бўлса, У ҳали ҳам Худо бўла олармиди? Эҳтимол, Шайтон шундай фикр юритган ва Худони даҳшатли дилемманинг шохларига қўйдим деб ўйлагандир? Худо нима қилади? У Ўзини ёмон кўрадиган ва гуноҳларини севадиган инсонларни қандай қилиб гуноҳларини ёмон кўришга ва Унга ибодат қилишга олиб келади? У уларни ўлим доирасидан қандай қилиб ҳаёт доирасига олиб чиқади ва Ўз муқаддас характерига мос келади? Ўз абадий ҳикмати ва қудратининг туганмас хазиналаридан У осмонларни сон-саноқсиз қуёшлар билан тўлдириши мумкин эди, аммо бу савол бошқа соҳага тегишли эди, уни қудрат ҳаракати билан ҳал қилиб бўлмасди ёки бир сўз билан рад этиб бўлмасди. Адолат ва муҳаббат, ҳақиқат ва раҳм-шафқат, ҳаммаси ҳисобга олиниши керак эди. Худо Ўзи бўлиши керак эди; У инсон учун барча режаларининг зоҳирий ағдарилишига нисбатан Ўзи ким эканлигини намоён этиши керак эди. У бирон бир восита орқали йўл топа оладими? Инсонлар муроса қилиши мумкин, аммо Худо қила олмайди; Унинг ҳар бир сифати ўз абадий мукаммаллигининг тўлиқ баландлигида туриши керак; Унинг адолати тўлиқ оқланиши керак; ҳақиқат қўллаб-қувватланиши керак; унда муҳаббатнинг ширин овози қандай эшитилади? Инсоннинг баракаси ва Ўз шон-шарафи учун барча мақсадларида ҳаракат қилган Худонинг қалби қандай қилиб ўз йўлини топади? Коинотдаги ҳар бир ақл Худонинг йўлининг ваҳийсини кутарди; чунки унинг муваффақиятига Унинг шон-шарафи, барча ёвузликнинг ағдарилиши ва Унга бўйсунган ҳар бир мавжудотнинг баракаси ва тинчлиги боғлиқ эди.
Худонинг ечими: Масиҳнинг азоблари ва қурбонлиги
1 Бутрус 3:18 жавоб беради:
Масиҳ ҳам бир марта гуноҳлар учун азоб чекди, Адолатли ноҳақлар учун, токи У бизни Худога олиб келсин; жисмонан ўлдирилди, аммо Руҳ томонидан тирилтирилди.
Масиҳ, Худонинг ягона Ўғли, Отанинг бағрининг абадий эгаси, бу ажойиб ишни ўз зиммасига олган Зотдир. Шунда осмон маслаҳатларидан бизга бир сўз етиб келади: бу Ўғил сўзлайди,
Мана, мен Сенинг иродангни бажариш учун келдим, эй Худо; Сен менга бир тана тайёрладинг.
Ва Ота томонидан юборилган У, Худонинг инсонга бўлган муҳаббатининг коинотга далилидир.
У инсониятга, инсонлар бўлган итоатсизлик ва ўлим доирасига келди. Ҳақиқий инсониятда У гуноҳкор инсонлар орасида ҳаракат қилди — руҳ, жон ва танада муқаддас Зот; Ўз инсонлигида илоҳий шон-шарафида бўлганидек муқаддас эди; ахурда, болалигида, хизматида ва Голгота хочида, шон-шараф тахтида ўтирганида ва дунёларни яратганида бўлганидек муқаддас эди. Худонинг бу муқаддас Зоти ўлим доирасига келди, Ўз ўлими билан биз учун ундан чиқиш йўлини очиш ва бизни Худога олиб келиш учун.
У бажариш учун келган Худонинг иродаси Уни Голгота азобларига олиб борди. У инсонлар қўлидан азоб чекди, аммо бу парчада айтилган азоблар инсонлардан эмас эди.
У инсоннинг гуноҳи учун азоб чекди.
Инсонлар бу азобларни етказа олмасдилар; бизнинг гуноҳларимиз учун яраланганида ва айбларимиз учун эзилганида Уни эзган Раббимиз Яҳова эди. Хочни инсон кўзи кириб бора олмайдиган зулмат қоплаган эди, чунки Гуноҳ кўтарувчининг қайғусини инсон қалби тушуна олмасди, ўша ўтиб бўлмас пардадан фарёд келганида,
ЭЛИ, ЭЛИ, ЛАМА САБАХТАНИ!
Тарк этилган Зот фарёд қилган чуқурликлардан, биз ўлимдан ҳаётга ўтишимиз учун адолатли очилган йўлни ўрганамиз. У ерда, хочда, Унинг жони гуноҳ учун қурбонлик қилинган жойда, Худонинг инсонга бўлган муҳаббати Ўз Ўғлини ҳадя қилиш орқали эълон қилинди, токи адолат ва ҳақиқат қўллаб-қувватлансин ва Худонинг бундаги мақсади биз учун тўлиқ амалга ошсин, Унинг муқаддаслигига мутлақо мос равишда. Гуноҳлар учун азоб чеккан, Адолатли ноҳақлар учун, Унинг ўлими ўлим доирасидан ҳаёт доирасига чиқиш йўлини очди — бу йўл орқали инсонлар нафснинг қуллигидан иноят эркинлигига ўтиб, Худонинг иродасини бажаришлари мумкин. Яна, мен доираларни биридан иккинчисига чиқиш йўлини кўз олдимизга қўйиш учун ишлатаман.
Чиқиш йўли: Имон ва Сувга чўмиш
Бизни ўша ажойиб йўл бўйлаб олиб борадиган, инсонларнинг нафсларидан юз ўгиришга ва Худонинг иродасини жон-жаҳдимиз билан излашга имкон берадиган нарса имондир.
Аммо шуни таъкидлайликки, ЎЛИМ бир доирадан бошқасига чиқишнинг ягона эшигидир. Бу буюк ҳақиқат бизга сувга чўмиш ҳақиқатида таъкидланади, бу рамзий ўлимдир.
Билмайсизлармики, Исо Масиҳга чўмдирилган ҳар биримиз Унинг ўлимига чўмдирилганмиз? Шунинг учун, биз У билан сувга чўмиш орқали ўлимга кўмилганмиз (Римликларга 6:2–3).
Айнан шу боғлиқликда Бутруснинг мактубидаги бир мураккаб кўринган парча кўпчилик учун унинг контекстидан ажратиб олиниб, нотўғри фикрларни қўллаб-қувватлаш учун ишлатилгани сабабли янада мураккаблашади. Унинг мисол сифатида ишлатилишидан, шунинг учун иккинчи даражали аҳамиятга эга бўлишидан, у биринчи даражали ўринга кўтарилиб, мавзу унинг томонидан хиралаштирилган.
Маълумки, Нуҳ даврида бутун дунё инсонларнинг нафсларида яшаган, худди ҳукм тушадиган ўлим доирасида бўлганидек, ва Худо Ўз овозига қулоқ соладиган барчани ундан олиб чиқишни хоҳлаган. Худонинг таклифи уларни кемада тўфондан ўтказиш эди, бўрон уларни паноҳ қилган кема атрофида тўлқинланар эди; бу Масиҳнинг ўлимининг рамзи эди. Масиҳнинг Руҳи бу нажот йўлини Нуҳ орқали инсонларга ваъз қилди. Нуҳ ва унинг оиласи бу йўл орқали ўлим соҳасидан ҳаёт соҳасига қочиб қутулди. Бизнинг сувга чўмишимиз бунга жавоб беради. Унда биз Худонинг ҳукми инсон устида эканлигини тан оламиз; ундан чиқишнинг ягона йўли ўлим орқали эканлигини, ва сувга чўмишда биз ўзимизни Масиҳнинг ўлими билан бирлаштирамиз. Биз ўлим бизнинг ўрнимиз эканлигини тан оламиз, аммо тирилган Масиҳда биз ҳаёт доирасига кирганимиздан хурсанд бўламиз. Биз ўзимизни инсонларнинг нафсларига нисбатан ўлик ва Масиҳда Худонинг иродасига нисбатан тирик деб ҳисоблаймиз. Масиҳнинг тирилишида биз яхши ёки тоза виждонга эга бўламиз, чунки барча масъулиятларимиз Исонинг қони билан тўланган. Худо бизнинг нажотимиз учун танлаган йўлни кўриб, Унинг иродасига бефарқ бўла оламизми? Исо бизни Худога олиб келиш учун азоб чекканини кўриб, биз энди инсонларнинг нафсларига кўра яшай оламизми?
Худонинг ажойиб йўллари ва ғалабаси
Қалбларимиз жавоб бермайдими,
«Ҳаётимизнинг ўтган вақти етарли бўлиши керак» бунинг учун.
Биз янги ҳаёт ва табиат, ва Худо бизни олиб келган ҳаёт соҳаси учун куч олдик. Ўлим орқали биз Масиҳ билан биргаликда, Худо билан тинчликда, У билан шон-шараф умидида кутиб, ҳаёт доирасига олиб келиндик.
Худонинг йўллари қанчалик ажойиб, Унинг ҳикмати қанчалик тушунарсиз! У гуноҳ учун каффорат қилганидан кейин бизни Масиҳда Ўзига олиб келди, шунда Унинг адолат ва муҳаббатдаги йўллари осмонда ва ердаги барча ақллар олдида эълон қилинди; шайтон жим қилинди; унинг ёвуз режалари фош этилди, ва ҳар бир яратилган ақл Худонинг Ўз Ўғлидаги ресурсларининг аълолиги ва шон-шарафини тан олишга ва Унга тиз чўкишга мажбур бўлади. Шундай қилиб, У Ўз муҳаббатининг ҳар бир мақсадини бажаради ва Ўз Ўғлига тўлиқ мос келадиган, кўп биродарлар орасида Тўнғич сифатида (Римликларга 8:29) Ўзига олиб келинадиган инсон фарзандларида тўлиқ завқ топади. Ҳатто ҳозир ҳам Унинг Шайтон устидан ғалабаси шунчалик буюкки, Унинг муҳаббатини билган бизлар инсонларнинг нафсларидан мамнуният билан юз ўгириб, ҳаётимизнинг қолган қисмини Худонинг иродасига кўра яшаймиз.
