Марями Маҷдалия: Пайрави содиқи Исо
Мо одатан Исоро дар ҳоле тасаввур мекунем, ки бо дувоздаҳ расулаш роҳ мерафт, таълим медод ва шифо мебахшид. Аммо, вақте ки мо ба Инҷилҳо наздиктар менигарем, бисёр занонро мебинем, ки Исоро дӯст медоштанд ва ба гуфтаҳо ва корҳои Ӯ таваҷҷӯҳ доштанд. Баъзеҳо, ба монанди Марто ва Марям, ба Ӯ меҳмоннавозӣ мекарданд. Дигарон, ба монанди зани Самарӣ, издиҳомро ба назди Ӯ меоварданд. Зани шукргузор ба Ӯ атр рехт. Дигаре пойҳои Ӯро шуст. Модараш дар паҳлӯи Ӯ истод. Дигарон, ба монанди Юҳанно ва Сусанна, аз паи Исо ва Дувоздаҳ рафтанд ва «онҳоро аз ҳисоби худ дастгирӣ мекарданд» (Луқо 8:3 NIV).
Аммо аз байни ҳамаи ин занон, ҳаёт ва хислати Марями Маҷдалия дурахшонтар аст. Оё шумо ҳайрон шудаед, ки чаро Масеҳи эҳёшуда аввал ба ӯ зоҳир шуд? (Марқӯс 16:9). Дар бораи ӯ чизи махсусе ҳаст. Вай дар муқоиса бо муносибат ва рафтори расулон дурахшон аст. Вай тавассути амалҳои худ ба онҳо бисёр чизҳоро омӯзонида метавонист. Вай инчунин метавонад барои мо имрӯз намуна бошад.
Вай аз ҷониби девҳо азоб мекашид.
Дар бораи заминаи ӯ бисёр гуфта нашудааст. «Маҷдалия» маънои «бурҷ»-ро дорад. Шояд баъзеҳо ӯро Маҷдалия меномиданд, зеро хислати қавӣ дошт. Аммо эҳтимоли бештар дорад, ки вай аз шаҳри Маҷдалия дар баҳри Ҷалил омадааст. Дар ҳоле ки он вақт муайян кардани зан дар робита бо хешованд, ба монанди «Юҳанно зани Хузо» (Луқо 8:3) маъмул буд, Марями Маҷдалия 12 маротиба бо ном бидуни робитаи оилавӣ зикр шудааст. Баъзеҳо инро нишонаи он медонанд, ки вай муҷаррад буд. Аммо дар бораи гузаштаи ӯ чизи дигаре ҳаст, ки бештар гувоҳӣ медиҳад – робита бо девҳо.
Мо мехонем, ки «баъзе занон, ки аз рӯҳҳои палид ва бемориҳо шифо ёфта буданд» аз паи Исо рафтанд. Дар байни онҳо «Марями Маҷдалия буд, ки аз вай ҳафт дев баромада буданд» (Луқо 8:2). Баъзан рӯҳҳои палид боиси бемориҳо мешаванд. Вақте ки дев аз байн меравад, саломатии хуб бармегардад. Агар девҳо «бароянд», чӣ тавр онҳо «дароянд»?
Аз он чизе ки ман дар Колумбия, ки дар он ҷо миссионер ҳастам, мушоҳида кардам, одатан таърихи оилавии ҷодугарӣ, нашъамандӣ, инсест, фоҳишагӣ ва ғайра вуҷуд дорад, ки ба дев имкон медиҳад, ки ғайримасеҳиро соҳиб шавад. Онҳое, ки бо шахси соҳибшуда вохӯрдаанд, тарсу ҳарос ва нотавонии ин Марямро мефаҳманд. Барои соҳибшудагон худкушӣ кардан ғайриоддӣ нест. Дар чунин ҳолат вай бо Исо вохӯрд.
Девҳо одатан бе мубориза берун намеоянд. Дар мавриди марди девзада аз Ҷаросиён, девҳо «Исоро борҳо илтимос карданд, ки онҳоро берун нафиристад» (Марқӯс 5:9-10). Дар мавриди Марями Маҷдалия, Марқӯс гуфт, ки вай яке аз онҳое буд, ки «Исо аз вай ҳафт девро ронда буд» (Марқӯс 16:9). Фаҳмиши ин замина калиди фаҳмиши шавқу рағбати ӯ барои пайравӣ аз Исо аст.
Садоқати шумо ба Исо чӣ гуна аст? Оё онро метавон ҳамчун «шавқу рағбат» тавсиф кард? Исо фарисиёнро бо зани дигари гуноҳкор муқоиса кард, то ин воқеияти рӯҳониро равшан созад: «Касе ки кам бахшида шудааст, кам дӯст медорад» (Луқо 7:47). Азбаски ҳар яки мо бисёр бахшида шудаем, мисли Марями Маҷдалия мо низ бояд бо шавқу рағбат дӯст дорем. Аммо мо гуноҳи худро хеле сабук мегирем ва бо каме шитоб ба назди Масеҳ меоем. Мо фикр мекунем, ки мо шаҳрвандони хеле хуб ҳастем, ки танҳо каме тела додан лозим аст, то ба осмон расем. Барои фарисиён ва муодили муосири онҳо, дӯст доштан мисли ин Марям ғайриимкон аст.
Вай аз паи Исо рафт ва ба Ӯ хидмат кард.
Вақте ки Исо ӯро комилан озод кард, вай аз паи Ӯ рафт ва ба Ӯ хидмат кард. Шояд шумо бо масеҳиёни дилгарм вохӯрдаед, ки хидмат карданро дӯст медоранд. Шояд шумо яке аз онҳо бошед. Марями Маҷдалия ба мо ду дарси муҳимро меомӯзонад. Аввалан, барои хидмат кардан ба Ӯ, чунон ки Ӯ мехоҳад, шумо бояд озод бошед. Бисёр масеҳиён кӯшиш мекунанд, ки дар ҳоле ки ҳанӯз ба хотираҳои ғамангез ва талхӣ, ки бо гузаштаи гуноҳкори мо алоқаманданд, хидмат кунанд. Мо ба зиндагӣ дар зери чунин абр одат мекунем. Агар чунин бошад, хидматро бас кунед ва озодии комилро ҷӯед. Озодӣ дар Масеҳ доктринаи академӣ нест; ин як таҷрибаи воқеӣ аст, ки барои ҳар як имондор дастрас аст.
Дуюм, барои хидмат кардан ба Ӯ, чунон ки Ӯ мехоҳад, мо бояд аз паи Ӯ равем. Фаъол будани мо кофӣ нест. Мо бояд омода бошем, ки ба Худованд бо дигарон хидмат кунем. Аксари хидматҳои масеҳӣ дар гурӯҳҳо анҷом дода мешаванд: Худованди мо Исо як гурӯҳи расулӣ ташкил кард. Павлус бо дигарон сафар кард ва хидмат кард. Марями Маҷдалия ба Исо бо занони дигар хидмат кард. Гурӯҳҳо одатан аз шахсиятҳои гуногун иборатанд ва ин метавонад ба осонӣ мушкилот эҷод кунад. Шумо ҳайрон мешавед, ки чӣ қадар ихтилофҳо дар байни миссионерҳое, ки ба як Устод хидмат мекунанд, вуҷуд доранд! Ҳатто гурӯҳи расулӣ ихтилофҳо дошт (Марқӯс 9:34). Марями Маҷдалия худро аз хидмати гурӯҳӣ дур накард. Вай Исоро бо шавқу рағбат дӯст медошт, аммо бо «бисёр дигарон ... кӯмак мекард, ки Ӯ ва расулонро дастгирӣ кунанд» (Луқо 8:3).
Мардон (Луқо 8:1):
Дувоздаҳ нафар махсус аз ҷониби Исо интихоб шуда буданд. Онҳо баъзан ба дигарон фармонфармо ва танқид мекарданд. Марями Маҷдалия инро пай бурда буд, аммо бо онҳо рақобат накард. Вай аз нақши худ қаноатманд буд.
Занони сарватманд (Луқо 8:3):
Дар байни онҳое, ки хидмат мекарданд, «Юҳанно зани Хузо, мудири хонаводаи Ҳиродус» буд. Бо сарватмандон кор кардан на ҳамеша осон аст, аммо ҳеҷ далеле вуҷуд надорад, ки Марям бо чунин шахс ба низоъ даромада бошад.
Занони ташвишовар (Матто 27:55):
Исо ду бародар, Яъқуб ва Юҳанно, писарони Забдойро даъват кард, ки ба Дувоздаҳ ҳамроҳ шаванд (Марқӯс 3:13-19). Модари онҳо низ аз паи Исо рафт. Вақте ки дигар расулон парешон шуданд, вай писарони худро ба назди Исо овард ва гуфт: «Иҷозат деҳ, ки яке аз ин ду писари ман дар тарафи рости ту ва дигаре дар тарафи чапи ту дар Малакути ту нишинад». Ин боиси таниш дар байни шогирдон шуд (Матто 20:21-24). Исо писарони ӯро «Писарони раъд» номид (Марқӯс 3:17). Оё ин ном ба табъи модари онҳо иртибот дошт? Аммо мо ҳеҷ низоъе байни Марями Маҷдалия ва ин зан намеёбем. Вай Исоро бо занони ташвишовар мубодила кард.
Хешовандон (Юҳанно 19:25):
Юҳанно сабт мекунад, ки Марями Маҷдалия дар салиб бо модар ва холаи Исо буд (Юҳанно 19:25). Онҳо бо Исо робитаи оилавӣ доштанд; Марями Маҷдалия надошт. Робитаҳои оилавӣ метавонанд дар гурӯҳҳо ихтилоф эҷод кунанд, аммо ин Марям Исоро дӯст медошт ва ба Ӯ хидмат мекард, бидуни далели рақобат ё ҳасад. Оё шумо метавонед бо онҳое кор кунед, ки фикр мекунанд, ки онҳо ба Исо наздиктаранд ё аз шумо рӯҳонӣтаранд?
Вай дар назди салиб истод.
Марями Маҷдалия бештар бо ҳузури худ дар салиб ёд мешавад. Баъзеҳо метавонанд истодани ӯро дар он ҷо ғайрифаъол шуморанд. Аммо наздиктар нигаред. Вай бо дигарон аз Ҷалил ба Ерусалим пиёда рафта буд. Исо рӯзи панҷшанбе ба асорат гирифта шуд; ин занон бояд тамоми шаб ҳайрон мешуданд, ки чӣ мешавад. Оё шумо метавонед дарди онҳоро тасаввур кунед, вақте ки онҳо фарёдҳои «Ӯро салиб кунед»-ро мешуниданд? Рӯзи ҷумъа онҳо аз паи Ӯ ба Ҷолҷота рафтанд. Онҳо диданд, ки Ӯро ба салиб мехкӯб карданд. Онҳо аз Дувоздаҳ дастгирии ахлоқӣ наёфтанд; яке ба Ӯ хиёнат карда буд ва дигаре Ӯро инкор карда буд.
Тасаввур кунед, ки Марями Маҷдалия чӣ қадар аз ҷиҳати эмотсионалӣ осеб дида буд. Аммо Матто рӯйдодҳои бештареро барои афзудани дарди ӯ сабт мекунад: «Онҳое, ки мегузаштанд, ба Ӯ таҳқир мекарданд» (Матто 27:39). Аммо Марями Маҷдалия аз Исо шарм надошт. Сипас се соат «торикӣ бар тамоми замин фаро гирифт» (Матто 27:45). Ман як бор гирифтани пурраи офтобро аз сар гузаронидаам. Мо чанд дақиқа дар торикии комил зиндагӣ кардем. Ман як сардии аҷиберо ҳис кардам.
Дар давоми он се соат, Марями Маҷдалия ва дигар занон бояд он торикиро ҳис мекарданд, зеро «Исо бо овози баланд дубора фарёд зад ... ва рӯҳи худро супурд. Дар он лаҳза ... замин ларзид ва сангҳо шикастанд. Қабрҳо кушода шуданд ва ҷасадҳои бисёре аз одамони муқаддас, ки мурда буданд, эҳё шуданд» (Матто 27:50-52). Тасаввур кунед, ки ваҳм – заминларзаҳо, қабрҳои кушода, мурдагони эҳёшуда! Ба мо гуфта мешавад, ки сарбозон «тарсида буданд» (Матто 27:54). Чӣ Марями Маҷдалияро дар назди он салиб нигоҳ дошт? Чаро вай бо дигарон нагурехт? Ман фикр мекунам, ки заминаи ӯ фарқ дошт. Баръакси фарисиён, ки бисёр бахшида шуда буд, «вай бисёр дӯст медошт» (Луқо 7:47).
Садоқати мо ба Масеҳ ба беадолатӣ чӣ гуна ҷавоб медиҳад? Оё «Чаро?»-ҳои беҷавоб моро аз Ӯ дур мекунанд? Мо ба тамасхур чӣ гуна ҷавоб медиҳем? Оё мо, мисли Петрус, худро аз Исо дур мекунем? Ва дар бораи вақтҳое, ки оянда номуайян ба назар мерасад, чӣ? Оё мо ба Худованди худ наздик мемонем? Баъзан марги шахси наздик моро ба ларза меорад. Баъзан заминларзаҳо (бекорӣ, талоқ, тақсимшавӣ) асосҳои моро ба ларза меоранд. Баъзан эҳёи мушкилоти фаромӯшшуда вуҷуд дорад. Мисли Марями Маҷдалия, новобаста аз шароит, биёед ба Худованди худ наздик бимонем.
Вай дафни Исоро тамошо кард.
Исо рӯзи ҷумъаи нисфирӯзӣ вафот кард. Шаббат дар ғуруби офтоб оғоз ёфт, аз ин рӯ танҳо чанд соат барои омода кардани ҷасади Ӯ барои қабр буд. «Вақте ки шом наздик шуд, марди сарватманде аз Ариматия, ки Юсуф ном дошт, омад ... Ба назди Пилат рафта, ҷасади Исоро хост» (Матто 27:57-58). Юҳанно ба мо мегӯяд, ки Юсуф «бо Ниқӯдимус ҳамроҳ буд ... Ҳардуи онҳо онро бо хушбӯйҳо, дар тасмаҳои катон печониданд» (Юҳанно 19:39-42). Дар ҳоле ки онҳо ин корро мекарданд, «Марями Маҷдалия ва Марями дигар дар он ҷо дар муқобили қабр нишаста буданд» (Матто 27:61).
Оё шумо Марями Маҷдалияро танқид мекардед, агар вай пас аз салиб ба хона мерафт? Аммо вай то мӯҳр зада шудани қабр монд. Дили содиқ ҳамеша аз вазифа болотар меравад. Оё шумо хидмати худро чен мекунед? Оё шумо садоқати худро бо садоқати дигарон муқоиса мекунед? Дили воқеан ба Масеҳ ошиқ чунин муқоисаҳоро намекунад!
Вай ба қабр баргашт.
Вақте ки зани гуноҳкор атрҳои гаронбаҳоро ба пойҳои Исо рехт, баъзе шогирдон хашмгин шуда пурсиданд: «Чаро ин исроф?» (Матто 26:8). Оё ин ҳам исроф набуд, вақте ки Марями Маҷдалия ва дигар занон «ба хона рафта, хушбӯйҳо ва атрҳоро тайёр карданд» (Луқо 23:55-56)? Онҳо медонистанд, ки Ниқӯдимус ва Юсуф аллакай ҷасадро бо «тақрибан ҳафтоду панҷ фунт хушбӯй» печонида буданд (Юҳанно 19:39). Оё ин кофӣ набуд? Дили содиқ чунин мулоҳиза намекунад. Муҳим набуд, ки дигарон чӣ кор карда буданд, онҳо мехостанд миннатдории амиқи худро баён кунанд.
Бисёр сурудҳои масеҳӣ эҷод шудаанд. Чаро боз якто? Бисёр китобҳо ва рисолаҳои масеҳӣ навишта шудаанд. Чаро боз якто? Бисёр масеҳиёни сарватманд ба кори Худованд медиҳанд. Чаро бо саҳми хурди ман ташвиш кашам? Бисёр воизони боистеъдод Инҷилро пешниҳод мекунанд. Чаро ман бояд? Бисёр созмонҳои бузург ба ниёзмандони ин ҷаҳон кӯмак мекунанд. Чаро бо як оилаи нав, ки дар ҳамсоягӣ кӯчидааст, ташвиш кашам? Дили меҳрубон чунин саволҳоро намепурсад. Мисли Марям, мо низ мехоҳем ба Исо чизе диҳем, ки бӯи хуш дорад. «Фаромӯш накунед, ки некӣ кунед ва бо дигарон мубодила кунед, зеро Худо аз чунин қурбониҳо хушнуд аст» (Ибриён 13:16). Чунин амалҳоро инчунин «қурбонии хушбӯй ... ба Худо писанд» меноманд (Филиппиён 4:18).
«Субҳи барвақти рӯзи аввали ҳафта» Марями Маҷдалия ва ду зани дигар «дар роҳ ба қабр буданд» (Марқӯс 16:1-3). Чӣ ин се занро ин қадар барвақт аз хоб бедор кард? Фаришта дар қабр медонист: «Ман медонам, ки шумо Исоро, ки салиб карда шуд, меҷӯед». Сипас ӯ онҳоро бо хушхабар ба ҳайрат овард: «Ӯ дар ин ҷо нест; Ӯ эҳё шудааст, чунон ки гуфта буд» (Матто 28:5-6).
Вай бо Масеҳи эҳёшуда вохӯрд.
Марями Маҷдалия ва дигар занон ба қабр рафтанд, «Исоро меҷустанд» (Матто 28:5). Дар назди қабр онҳо боз як «заминларзаи шадид»-ро аз сар гузарониданд, зеро фаришта сангро ба қафо ғелонд (Матто 28:2). Шояд шумо дар роҳ баъзе мушкилот дошта бошед, аммо ҳар касе, ки воқеан Исоро меҷӯяд, дар ниҳоят Ӯро меёбад. «Шумо Маро хоҳед ҷуст ва хоҳед ёфт, вақте ки Маро бо тамоми дили худ ҷӯед. Ман аз ҷониби шумо ёфт хоҳам шуд», мегӯяд Худованд» (Ирмиё 29:13-14). Юҳанно вохӯрии мутаассири байни Марями Маҷдалия ва Масеҳи эҳёшударо сабт мекунад. Шогирдон аз қабри холӣ дидан карда, ба хона рафтанд, «аммо Марям дар беруни қабр гиря мекард» (Юҳанно 20:10-11). Вай танҳо буд. Вай ду «фаришта»-ро дид, аммо дар изтироби худ Исоро дар паҳлӯи худ нашинохт. Аммо баъд Ӯ номи ӯро хонд ва вай фарёд зад: «Устод!»
Баъзан изтироби табиии мо метавонад моро аз баракати пешбинишудаи Худованд дур кунад. Худованд метавонад масеҳиёни ҳамкор, ҳатто фариштагонро истифода барад, то дилҳои моро тасаллӣ диҳад. Мо суханони онҳоро мешунавем, аммо намегузорем, ки онҳо ба ҷони мо бирасанд. Мо далелҳои меҳрубонии Худовандро мебинем, аммо дар дарди худ ба Ӯ иҷозат намедиҳем, ки дилҳои моро шод кунад. Оё шумо танҳоед? Дард мекашед? Ҳамон Исое, ки барои Марями Маҷдалия эҳсос мекард, барои шумо эҳсос мекунад. Ӯ номи шуморо мехонад. Ӯ шуморо даъват мекунад, ки аз ғами худ ба ибодати Ӯ рӯ оваред.
Гузориши ӯ зери суол қарор гирифт.
Вақте ки Исо аз ҷониби иблис васваса шуд, Ӯ ҷавоб дод: «Худованд Худои худро ибодат кун ва танҳо ба Ӯ хидмат кун» (Луқо 4:8). Пас аз ибодат хидмат меояд. Исо ба Марями Маҷдалия дастур дод, ки ба шогирдони «ғамгин ва гирякунанда» паём барад (Марқӯс 16:10). Худованд дар бораи онҳо ғамхорӣ мекард. Вақте ки мо худро ба тасаллои Ӯ боз мекунем, Ӯ ба мо файз медиҳад, то дигаронро тасаллӣ диҳем (2 Қӯринтиён 1:3-4). Марями Маҷдалия барои Худованд махсус буд, аммо вай ягона набуд.
Марям ашкҳои худро пок кард ва маҳз ҳамон кореро, ки Исо гуфт, кард – ва вай онро фавран кард. Шогирдон ба паёми ӯ чӣ гуна муносибат карданд? «Вақте ки онҳо шуниданд, ки Исо зинда аст ва вай Ӯро дидааст, бовар накарданд» (Марқӯс 16:11). Вай хушхабарро бо шодӣ мубодила кард, аммо шогирдон ба ӯ бовар накарданд. Оё дигарон гузориши шуморо зери суол гузоштаанд? Оё шумо ба таҳрифи ҳақиқат гумонбар шудаед? Марями Маҷдалия чӣ гуна муносибат кард? Оё вай шогирдонро барои ҷинспарастӣ дар рад кардани шоҳиди зан сарзаниш кард? Оё вай, мисли Петрус, қасам хӯрд, то ба суханони худ вазн диҳад? (Матто 26:74). Оё вай бо эътироз берун рафт? Не, не, не.
Марями Маҷдалия кореро, ки Исо аз ӯ хост, кард ва аксуламали шогирдонро ба Ӯ вогузор кард. Мо мехонем, ки «баъдтар Исо ба ёздаҳ нафар зоҳир шуд ... Ӯ онҳоро барои беимонӣ ва саркашии онҳо аз бовар кардан ба онҳое, ки Ӯро пас аз эҳё шуданаш дида буданд, сарзаниш кард» (Марқӯс 16:14). Сипас, чун ҳамеша, Ӯ дар паҳлӯи онҳо истод. Худованд кафолат медиҳад, ки ҳақиқат дар ниҳоят ошкор хоҳад шуд (Луқо 12:1-3). Оё дигарон ба ниятҳои шумо шубҳа мекунанд? Оё шумо худро нофаҳмида ҳис мекунед? Мисли Марями Маҷдалия бошед: ҳақиқатро гӯед, Худовандро бо хушнудӣ ибодат кунед ва кореро, ки Худованд ба шумо додааст, идома диҳед. Мухолифат ҳеҷ гоҳ талхӣ ё фалаҷро сафед намекунад.
Мо чӣ кор мекунем?
Як ҷавон як бор аз ман пурсид, ки чӣ тавр ба Исо шавқу рағбат пайдо кунам. Марями Маҷдалия ба мо нишон медиҳад: Аввалан, бо гуноҳкории худ муросо кунед. Агар шумо ҳамаи он чизеро, ки Масеҳ барои шумо кардааст, дарк накунед, шумо ҳамеша «кам дӯст хоҳед дошт». Дуюм, аз паи Масеҳ равед – на шогирдон, калисои маҳаллӣ, муқаддасони таърихӣ ё ҳатто доктринаҳо. Бо дигарон аз паи Масеҳ равед, аммо аз паи дигарон наравед. Сеюм, нагузоред, ки дили шумо тақсим шавад. Газакҳо иштиҳои хубро вайрон мекунанд. Агар шумо аз анъанаҳои динӣ пайравӣ кунед ва кӯшиш кунед, ки интизориҳои инсониро қонеъ гардонед, шумо қаноатмандии кофӣ пайдо мекунед, то иштиҳои худро барои чизи воқеӣ аз даст диҳед. Аз Марями Маҷдалия омӯзед: «Вай бисёр дӯст медошт» (Луқо 7:47).
