Содиқ Масиҳий учун намуналар
«Исо Масиҳнинг яхши аскари сифатида мен билан бирга қийинчиликларга чида. Фаол хизматдаги ҳеч бир аскар ўзини кундалик ҳаёт ишларига аралаштирмайди, токи у ўзини аскарликка ёзган кишини хурсанд қилсин. Ва агар бирон бир киши спортчи сифатида мусобақалашса, у қоидаларга мувофиқ мусобақалашмаса, мукофотни ютмайди. Меҳнаткаш деҳқон ҳосилнинг ўз улушини биринчи бўлиб олиши керак». 2 Тимўтий 2:3-6 NASB
Иккинчи Тимўтий ҳаворий Павлусдан бизда мавжуд бўлган охирги ёзишмадир. У милоддан кейин тахминан 66 йилда Тимўтийга ёзилган. Римликларнинг Масиҳийларни таъқиб қилиши аллақачон бошланган эди. Император Нерон 64 йилдаги катта ёнғин учун Масиҳийларни айблади ва буни кўпчилигини аренадаги ҳайвонларга ташлаш учун баҳона сифатида ишлатди. Қайд этилишича, Нерон ҳатто Масиҳийларни император боғларидаги спорт тадбирларини ёритиш учун инсон машъалалари сифатида ҳам ишлатган. Бу вақтда Павлус қамоқда ўлим жазосини кутиб ўтирган эди (2 Тимўтий 4:6-7). Римдаги зиндондан Павлус ўзининг «севимли ўғли» (2 Тимўтий 1:2; Филиппиликларга 2:19-22) Тимўтийга охирги мактубини ёзди.
Тимўтий Павлуснинг хизмати орқали тахминан 20 йил олдин, эҳтимол ўсмирлик чоғида Раббимизга келтирилган эди. Ўшандан бери Павлус ва Тимўтий ўртасида руҳоний ота-ўғил муносабати ривожланган эди. Павлус Тимўтийга имоннинг буюк таълимотларини ўргатди. Тимўтий Павлусга миссионерлик сафарларида ҳамроҳлик қилди. Тимўтий қийинчиликлар ва таъқиблар олдида тарк этмади. У Павлус 58-60 йилларда Кесарияда қамалганида таслим бўлмади (Ҳаворийлар 23-26). У Павлус Римга маҳбус сифатида юборилганида уйига югурмади. У Павлус 61-63 йилларда Римда ҳибсда бўлганида ўз руҳоний отасига яқин турди (Ҳаворийлар 27-28).
Павлус биринчи қамоқдан озод этилгани ва 63-65 йилларда миссионерлик сафарларини давом эттиргани деярли аниқ. Тимўтий Павлуснинг содиқ ҳамкорларидан бири сифатида бирга борди. Рим ҳокимиятлари томонидан қайта ҳибсга олинишидан бироз олдин, Тимўтий ҳаворий томонидан Эфесда қолиб, у ердаги черковга чўпонлик қилиш учун тайинланган эди. 2 Тимўтий 1:4 бу вақтдаги Павлус ва Тимўтий ўртасидаги кўз ёшли хайрлашувга ишора қилиши мумкин. Павлус ўз сафарларини давом эттирди ва содиқ ота сифатида Тимўтийга кўрсатмалар ва далдалар билан биринчи мактубини ёзди. У империя бўйлаб қаерга бормасин, Исо (Цезарь эмас) Раббимиз эканлиги ҳақидаги Хушхабарни дадил эълон қилишда давом этди. Албатта, кўп ўтмай Павлус яна ҳибсга олиниб, Римга қайта юборилди. Жиноятчи сифатида занжирбанд қилиниб, у судни кутиш учун зиндонга ташланди (2 Тимўтий 1:16; 2:9). Ўша совуқ ва ёлғиз камерада Павлус ўлимидан олдин содиқ Тимўтийни яна кўришни орзу қилди (2 Тимўтий 1:4; 4:9). Тимўтий Павлус шаҳид бўлишидан олдин Римга етиб борганми ёки йўқми, биз билмаймиз. Ишончли анъаналар Павлус 2 Тимўтийни ёзганидан кўп ўтмай, Исо Масиҳга бўлган имони учун боши кесилганлигини кўрсатади.
Қамоқдаги ўша сўнгги кунларда Павлус ёш Черков учун олдинда турган оғир йўл ҳақида ўйлади. Ташқаридан кўпроқ жисмоний таъқиб бўлишидан ташқари, ичкаридан ҳам руҳоний пасайиш бўларди (2 Тимўтий 3). Аллан кўпчилик Павлус ваъз қилган тўлиқ хабардан юз ўгирган эди (2 Тимўтий 1:15). Бу пайғамбарона тушунча билан Павлус Тимўтийга имонда мустаҳкам туришга ундаб, охирги мактубини ёзди. Яқинлашиб келаётган таъқиб ва бидъатга қарамай, Тимўтийга «Каломни ваъз қилиш» ва «ўз хизматингни бажариш» (2 Тимўтий 4:1-5) буюрилди. Павлус Исо Масиҳнинг соф ва тўлиқ Инжили Тимўтий каби содиқ Масиҳийлар томонидан ўзгартирилмасдан ёки суюлтирилмасдан давом эттирилишидан хавотирда эди (2 Тимўтий 1:13-14; 2:1-2). Тимўтийнинг муҳим масъулиятини таъкидлаш учун Павлус ўғлига бир нечта намуналарни берди. Содиқ Масиҳийнинг бу намуналари 2 Тимўтий 2-бобда топилади.
Ота-ўғил муносабатлари
Намуналарга ўтишдан олдин, Павлус ва Тимўтий ўртасидаги ота-ўғил муносабатининг қимматли ва амалий сабоғига назар ташлайлик. Ўсаётган Масиҳийларга «Павлуслар» ва «Тимўтийлар» керак. Павлус-Тимўтий муносабатлари фойдали ва Муқаддас Китобга асосланган. Ҳаётингизда Павлус борми? Агар йўқ бўлса, сизга маслаҳат беришга, ўргатишга ва доимий равишда сиз учун ибодат қилишга тайёр бўлган янада етук Масиҳийни топинг (2 Тимўтий 1:3).
Сизда имонда тарбиялаётган бир ёки иккита ёшроқ «Тимўтий» борми? Худо сизга мактабингизда, маҳаллангизда ёки черковингиздаги ўша ёшроқ Масиҳийга руҳоний ота (ёки она) бўлишнинг ноёб имтиёзини берган.
2 Тимўтий 2:3-6 да биз ўсаётган Масиҳий учун учта намунани топамиз: аскар, спортчи ва деҳқон. Бу намуналарнинг ҳар бири бизга содиқ Масиҳий ҳаётининг биз амал қилишимиз керак бўлган муайян жиҳатини кўрсатади. Худо бу намуналарни Ўз Каломига шунчаки ранг қўшиш учун тасодифий тарзда киритмаган! Ҳар бир намуна Худо Масиҳийнинг ҳаётида нимани кўришни кутаётганини кўрсатиш учун мавжуд.
Аскар
Аскар намунасидаги асосий ғоя қурбонликдир (2:3-4). Бу «дунёни кўриш учун армияга қўшиладиган» Америка аскари эмас, балки ўз императорини хурсанд қилиш учун ҳамма нарсани қурбон қилган Рим аскаридир. Яхши аскар осон ҳаётни, хавфсиз ҳаётни ва мустақил ҳаётни қурбон қилди. Павлус, албатта, Раббимиз учун қурбонлик хизматининг бутун ҳаёти давомида бу намунага мос келди. Энди аскар Тимўтий ҳам шундай қилишга ундалди. Ва Худо ҳар бир Масиҳийнинг ҳаётида қандайдир қурбонликни кўришни кутади.
У бизга бу намунани фақат ҳайратланиш учун эмас, балки унга амал қилиш учун берган. Осон, хавфсиз ва мустақил ҳаёт Исо Масиҳнинг яхши аскарининг ҳаёти эмас. Содиқ Масиҳий ўз вақтининг бир қисмини қурбон қилишга тайёр бўлиши керак. Катта банк ҳисоблари ва дунёвий карьералар ер юзида хавфсизлик келтириши мумкин, лекин улар Раббимиз армиясидаги аскарларнинг белгилари эмас. Яхши аскар «ўз ишини қилмайди», балки ўз мустақиллигини қурбон қилиб, ўз қўмондонига бўйсунади. Биз қурбонлик қилишга тайёр аскарлармизми?
Спортчи
Бу ерда назарда тутилган спортчи юнон марафончисидир (2:5). Бу спортчи юнон ўйинларига (бугунги Олимпия ўйинларининг дастлабкиси) тайёргарлик кўраётганида интизомли ҳаёт талаб қилинган. Агар спортчи муваффақиятли рақобатлашмоқчи бўлса, соатлаб югуриш ва интизомли турмуш тарзи талаб қилинган. Бугунги кунда жиддий спортчи интизомли машғулот нима эканлигини билади. Қўллаш аниқ. Биз Масиҳий ҳаётимизда интизомли бўлишимиз керак. Машғулот қоидаларига ҳар куни эрта туриб, Худонинг Каломини ўқиш ва ибодат қилиш кириши мумкин. Муқаддас Ёзувларни ёдлаш ва имонимизни номасиҳийлар билан бўлишиш ҳам соғлом интизомни талаб қилади. Кўпчилигимиз «шаклдан чиққанмиз», чунки машғулотларимизда интизомли эмасмиз.
Спортчи нафақат машғулотда, балки югуришда ҳам интизомли бўлиши керак. У пойга қоидаларига мувофиқ рақобатлашиши, шунингдек, машғулот режимига мувофиқ машқ қилиши керак. Тасаввур қилинг, юнон югурувчиси узоқ марафон югуришининг охирги айланасини якунлаш учун одамлар билан тўла стадионга киради. У охирги бурилишга келганида, етакчи югурувчидан ҳали 25 ярд орқада. У уни қувиб ета олмаслигини тушунади, шунинг учун у биринчи бўлиб марра чизиғини кесиб ўтиш учун майдонни кесиб ўтади. Лекин мукофот йўқ! Гулчамбар интизомли югурувчига берилиши керак.
Масиҳий ҳаётида бу қанчалик тўғри. Агар мен имтиҳонларда алдасам, кампусдаги Масиҳий шаҳодатимнинг нима фойдаси бор? Агар мен қарзларимни тўлашни қулай тарзда «унутсам» ёки хато туфайли кам тўланган бўлсам, пулни ўзимда сақлаб қолсам, қандай Масиҳийман? Агар мен пойгани ҳақиқатда югуришда интизомли бўлмасам, Муқаддас Ёзувларни ёдлашдаги интизомли ҳаётимнинг нима фойдаси бор? Худо мендан мукофотни ютган спортчи каби бўлишимни кутади – машғулотда ва югуришда интизомли!
Деҳқон
Павлус Тимўтийга берган яна бир намуна меҳнаткаш деҳқон намунасидир (2:6). Деҳқон намунасидаги асосий ғоя меҳнатдир. Павлус давридаги (ва ҳозир ҳам) деҳқоннинг ҳаёти оғир меҳнат билан тавсифланади. Деҳқоннинг меҳнати айниқса муҳимдир, чунки у доимо ҳосилга қаратилган сабр-тоқат билан бажарилади. Ерни тайёрлаш, уруғ экиш, нозик ўсимликларни етиштириш ва суғоришдаги оғир меҳнат сабр-тоқат талаб қилади. Деҳқончиликда тезкор натижалар йўқ. Ва бутун сабрли меҳнатнинг мақсади ҳосилдир. Деҳқончилик шундан иборат. Биз учун қандай сабоқлар!
Раббимиз биздан Унга хизмат қилишда қаттиқ меҳнат қилишимизни кутади, гарчи «бир кечада муваффақият» бўлмаса ҳам. Масиҳийнинг Худонинг даласидаги меҳнати баъзида руҳни туширади. Худонинг Каломи уруғини экиш ва Масиҳдаги чақалоқларни етиштириш учун баъзида ўта сабр-тоқат керак. Лекин ҳосил буларнинг барчасини арзийди. Меҳнаткаш Масиҳий учун ўзи эккан Каломнинг илдиз отиб, ниҳоят кучли мева берувчи Масиҳийга айланганини кўриш қандай қувонч! Масиҳий учун «ўз ҳосилидан улуш олиш» дегани шу. Ва мукофот ер юзида тугамайди!
Павлус иккинчи бобда Тимўтийга бошқа намуналарни ҳам беради. Уларнинг ҳаммасини топа оласизми? Улар Худонинг Каломига барча Масиҳийлар амал қилиши учун намуна сифатида киритилган. Биз кўпинча тинчлик давридаги аскарлар, дам олиш кунларидаги спортчилар ва ҳовли деҳқонлари каби эканлигимизни тан олишимиз керак. Худо қурбонлик қиладиган аскарларни, интизомли спортчиларни ва меҳнат қиладиган деҳқонларни изламоқда.
