Овардани сандуқи Худо аз ҷониби Довуд ба Ерусалим (2 Подшоҳон 6) метавонад ҳамчун «иҷрои кори дуруст ба таври нодуруст» номида шавад ва он бояд ба мо хотиррасон кунад, ки кори Худо бояд ба таври Худо иҷро шавад. Довуд кӯшиш кард, ки сандуқи аҳдро бо ароба интиқол диҳад, аммо Худо дастурҳои возеҳе барои интиқоли он дода буд – Қаҳотиён бояд сандуқро бо чӯбҳо дар китфҳои худ мебардоштанд (Ададҳо 7:9; 1 Вақоеънома 15:13-15).
Сандуқи аҳд ҳам рамзи ҳузури Худо дар миёни халқи Ӯ ва ҳам намунаи Масеҳ буд. Пеш аз он ки он забт карда шавад, сандуқ дар дохили Қудси Қудс ҷойгир буд ва дар болои он тахти раҳмат буд. Ин ҷое буд, ки Худо бо халқи Худ вомехӯрд. Сандуқ шояд беҳтарин тасвири Масеҳ аст, ки мо дар Аҳди Қадим дорем. Он аз тилло сохта шуда буд, ки илоҳияти Масеҳро ифода мекард, ва аз чӯб, ки инсонияти Ӯро ифода мекард. Ҳамин тариқ, он тасвири аҷиби Худо-инсон буд.
Дар замони Самуил, фалиштиён сандуқро забт карданд, аммо баъдан онро бо ароба ба Исроил баргардонданд ва онро дар хонаи Абинадоб, ҳашт мил ғарби Ерусалим, гузоштанд, ки дар он ҷо ҳафтод сол монд. Вақте ки Довуд Ерусалимро забт кард, ӯ хост, ки сандуқро ба он ҷо биёранд, зеро ӯ ҳис мекард, ки ин ҷои муносиби он аст.
Дар 2 Подшоҳон 6, Довуд аз мардони интихобшудаи Исроил пурсид, ки чӣ тавр сандуқро ба Ерусалим биёранд. Ин аввалин хатои ӯ буд. Ба ҷои он ки аз Худованд пурсад, чунон ки ӯ дар ҷанг бар зидди фалиштиён мекард (1 Подшоҳон 23:2,4,10,12), Довуд бо афсарони худ машварат кард. Ба ҷои машварат бо Навиштаҳо, ӯ аз мардон маслиҳат пурсид. Масалҳо 3:6 ба мо мегӯяд, ки Худо бояд дар ҳама роҳҳои мо эътироф карда шавад. Нокомӣ дар ин кор ба фалокат меорад, ва чунин буд натиҷа дар ҳолати Довуд – роҳи нодурусти ӯ дар интиқоли сандуқи Худо боиси марги Уззо шуд.
«Пас, онҳо сандуқи Худоро ба аробаи нав гузоштанд ва онро аз хонаи Абинадоб бароварданд... ва Уззо ва Аҳиё, писарони Абинадоб, аробаи навро меронданд» (2 Подшоҳон 6:3 NKJV). Хатои дуюми Довуд ин буд, ки сандуқи Худоро ба «аробаи нав» гузошт. Ин коре буд, ки фалиштиён вақте ки сандуқро ба Исроил баргардонданд – сандуқро ба «аробаи нав» гузоштанд (1 Подшоҳон 6:7-8). Ба ҷои риояи дастурҳои илоҳӣ ва гузоштани сандуқ ба китфҳои левиён (қаҳотиён), Довуд иродаи ошкоршудаи Худоро нодида гирифт ва ба ҷои он нақшаи инсониро пайравӣ кард. Овардани сандуқ ба Ерусалим кори бузург буд ва нияти Довуд пок буд, аммо он ба таври нодуруст иҷро шуд. Фалиштиён сандуқро ба таври нодуруст интиқол доданд, аммо роҳи Худоро намедонистанд. Агар мо роҳи Ӯро донем ва онро нодида гирем, мо масъул ҳастем.
Худо дастурҳои мушаххас дар бораи интиқоли сандуқ дода буд, аммо Довуд онҳоро риоя накард. Сандуқ бояд пӯшида мешуд, чӯбҳо бояд ба ҳалқаҳои он гузошта мешуданд ва қаҳотиён бояд онро дар китфҳои худ мебардоштанд (Ададҳо 7:9). Ин роҳи Худо буд. Интиқоли он бо аробае, ки говҳо мекашиданд, роҳи инсон буд. Агар мо дар хидмат роҳи Худоро риоя накунем, фоҷиа метавонад ба амал ояд.
«Онҳо онро аз хонаи Абинадоб бароварданд... ва Аҳиё пеш аз сандуқ рафт. Он гоҳ Довуд ва тамоми хонадони Исроил дар назди Худованд бо ҳама гуна асбобҳо мусиқӣ навохтанд» (2 Подшоҳон 6:4-5). Азбаски Довуд мусиқинавоз буд, ӯ сандуқро бо мусиқии зиёд ба Ерусалим овард.
Марги Уззо
Азбаски Довуд сандуқро ба таври нодуруст овард, Уззо мурд. «Даст нарасонед» дар дастурҳои Худо дар бораи сандуқ ба таври фаровон равшан карда шуда буд. «Писарони Қаҳот барои бардоштани онҳо меоянд, аммо онҳо набояд ба ҳеҷ чизи муқаддас даст расонанд, то намуранд» (Ададҳо 4:15). Сандуқ дар ароба буд ва говҳо пешпо хӯрданд. Худованд ба говҳо иҷозат дод, ки пешпо хӯранд, то хатои Довудро ошкор кунад. «Уззо дасти худро ба сандуқи Худо дароз кард ва онро дошт, зеро говҳо пешпо хӯрданд». Уззо метарсид, ки сандуқ меафтад, аз ин рӯ дасти худро дароз кард, то фалокатро пешгирӣ кунад. Аммо ин нофармонӣ буд. Вақте ки Уззо дасти худро ба сандуқ гузошт, то онро устувор кунад, хашми Худованд аланга гирифт ва Уззо мурд (2 Подшоҳон 6:6-7). Ҳукми илоҳӣ аз нофармонии ошкорои амри Худо ба амал омад.
Довуд – хашмгин ва тарсончак
«Довуд аз сабаби хуруҷи Худованд бар зидди Уззо хашмгин шуд» (6:8). Ин хатои сеюми Довуд буд. Айбдор кардани Худо ҳамеша нодуруст аст. Рафтори Довуд нафратовар буд. Ба мо насиҳат дода мешавад, ки таъзиби Худовандро нафрат накунем ва ҳангоми сарзаниш аз ҷониби Ӯ рӯҳафтода нашавем (Ибриён 12:5). Довуд бояд худро дар зери дасти пурқудрати Худо фурӯтан мекард (1 Петрус 5:6), нокомии худро эътироф мекард ва хатои худро ислоҳ мекард. Новобаста аз он ки таъзиби илоҳӣ то чӣ андоза вазнин аст, мо бояд онро қабул кунем ва итоат кунем, зеро он аз муҳаббати Худо бармеояд ва бо ҳикмати илоҳӣ барои фоидаи худи мо фармон дода шудааст (Ибриён 12:10).
«Довуд тарсид ва гуфт: «Чӣ тавр сандуқи Худованд ба назди ман ояд?» (6:9). Ин хатои чоруми Довуд буд. Бо марги Уззо, Довудро тарс фаро гирифт. Дар ин ҷо ду чизро бояд таъкид кард, то принсипи муҳимро нишон диҳад ва ба мо дарс диҳад. Аввалан, тарси Довуд аз имони ғайрифаъол ба вуҷуд омада буд. Байни имон ва тарс робитаи наздик вуҷуд дорад; дар он ҷое ки аввалӣ бартарӣ дорад, дуюмӣ хомӯш аст ва баръакс. Инро якчанд порчаҳо дастгирӣ мекунанд, ба монанди: «Худо наҷоти ман аст, ман бовар мекунам ва наметарсам» (Ишаъё 12:2). Ҳар гоҳе ки мо метарсем, бояд ба Худованд барои мустаҳкам кардани имони худ фарёд кунем: «Ҳар гоҳе ки метарсам, ба Ту бовар мекунам» (Забур 56:3).
Сониян, имони Довуд аз сабаби нофармонӣ ғайрифаъол буд – рафтори ӯ мувофиқи иродаи ошкоршудаи Худо набуд. Имон атои Худост ва танҳо бо Рӯҳи Худо зиёд шуда метавонад. Тарс се чизро нишон медиҳад: имони ғайрифаъол, далели он ки Рӯҳ ғамгин аст ва рафторе, ки ба Худо писанд нест. Воситаи ҳамаи инҳо ин аст, ки роҳҳои худро баррасӣ кунем (Ҳаггай 1:5), гуноҳи худро эътироф кунем ва дар роҳи итоат роҳ равем.
«Пас, Довуд сандуқи Худовандро бо худ ба шаҳри Довуд наовард; балки Довуд онро ба хонаи Убед-Эдоми Ҷиттӣ бурд» (6:10). Ин хатои панҷуми Довуд буд. Ӯ аз тарс чунон фалаҷ шуда буд, ки ҳадафи бузурги худро барои овардани сандуқ ба Ерусалим тарк кард. Як гуноҳ ба дигаре овард. Он бо нофармонӣ оғоз шуд, ки Рӯҳро ғамгин кард, ки амалиёти ӯ боздошта шуд, ки ба имони ғайрифаъол овард, ки тарсро ба вуҷуд овард ва боиси бефаъолиятӣ шуд.
Сандуқ дар хонаи Убед-Эдом
«Сандуқи Худованд се моҳ дар хонаи Убед-Эдоми Ҷиттӣ монд. Ва Худованд Убед-Эдом ва тамоми хонадони ӯро баракат дод» (6:11). Убед-Эдом Ҷиттӣ, фалиштӣ буд (Еҳушаъ 13:3). Мисли Ҷолёт, Ҷиттиён сокинони Ҷат буданд (1 Вақоеънома 20:5). Аҷиб аст, ки Довуд, марде, ки ба дили Худо писанд буд, аз тарс аз сандуқ даст кашид, дар ҳоле ки як фалиштӣ сандуқро се моҳ дар хонаи худ қабул кард. Бисёре аз муфассирони Библия бовар доранд, ки Убед-Эдом ба Худованд дар ҳақиқат табдил ёфта буд; аз ин рӯ, ӯ ҳар чизеро, ки ба Ӯ тааллуқ дошт, қадр мекард. «Убед» маънои «хизматгор»-ро дорад ва дар ҳақиқат ӯ ба Худованд хидмати ҳақиқӣ кард, вақте ки сандуқро дар хонаи худ ҷойгир кард.
Далели дигари он ки Убед-Эдом шахси наҷотёфта буд, ин аст, ки Худованд ӯ ва хонадони ӯро баракат дод. Худованд эълон кард: «Онҳое, ки Маро эҳтиром мекунанд, Ман онҳоро эҳтиром мекунам» (1 Подшоҳон 2:30). Убед-Эдом Худовандро бо қабул кардани сандуқ эҳтиром кард ва Худованд бар ӯ ва хонадони ӯ баракатҳоро рехт. Зарари Довуд аз сабаби нофармонӣ фоидаи Убед-Эдом аз сабаби итоат буд.
Мо дарси дигареро аз баракати Убед-Эдом барои қабул кардани сандуқ дар хонаи худ мегирем. Азбаски сандуқ намунаи Масеҳ аст, агар Ӯ бо имон дар дилҳои мо зиндагӣ кунад ва мо ба Ӯ дар фикрҳои худ ҷои аввалро диҳем, мо низ баракат хоҳем ёфт. Агар мо худро ба ҳукмронии Масеҳ таслим кунем ва мисли Убед-Эдом муносибати хизматгорӣ ба Писари Худо дошта бошем ва ба Ӯ бартарӣ диҳем, мо баракат хоҳем ёфт.
Он гоҳ Довуд шунид, ки «Худованд хонаи Убед-Эдом ва ҳамаи он чиро, ки ба ӯ тааллуқ дорад, аз сабаби сандуқи Худо баракат додааст. Пас, Довуд рафт ва сандуқи Худоро аз хонаи Убед-Эдом ба шаҳри Довуд бо шодӣ овард» (6:12). Дар ин порча панҷ чиз қобили таваҷҷӯҳ аст. Аввалан, итоат ҳамеша бо баракат мукофотонида мешавад, дар ҳоле ки нофармонӣ таъзиб меорад. Сониян, баракати Худо чунон равшан аст, ки дигарон онро мушоҳида хоҳанд кард. Сеюм, дигарон дарк хоҳанд кард, ки чаро баракати Худо дода шудааст. Дар ин ҳолат хонаи Убед-Эдом баракат ёфт ва дигарон сабаби онро дида метавонистанд. Чорум, эътирофи баракати Худо бар онҳое, ки Худоро хушнуд мекунанд, аз ҷониби мардон ба ҳамдигар гуфта мешавад. Панҷум, баракати Худо ба Убед-Эдом ба Довуд таъсир расонд; тарси ӯ хомӯш шуд, ғайрати ӯ дубора аланга гирифт ва ӯ ташвиқ шуд, ки нақшаи аслии ва бузурги худро барои овардани сандуқ ба Ерусалим идома диҳад.
Барқароршавии Довуд
Довуди аз роҳ баргашта ба муошират бо Худованд барқарор шуд ва таъсири он бо инҳо зоҳир шуд: Шодии – «Довуд сандуқи Худоро аз хонаи Убед-Эдом ба шаҳри Довуд бо шодӣ овард» (6:12); Рақс – «Довуд дар назди Худованд бо тамоми қуввати худ рақс кард» (6:14); Мусиқӣ – «Довуд ва тамоми хонадони Исроил сандуқи Худовандро бо фарёд ва бо садои карнай оварданд» (6:15); Қурбониҳо – Довуд «говҳо ва гӯсфандони фарбеҳро... қурбониҳои сӯхтанӣ ва қурбониҳои саломатӣ дар назди Худованд қурбонӣ кард» (6:13,17); Баракатҳо – Довуд «халқро ба номи Худованди лашкарҳо баракат дод» (6:18); Хӯрок – «Он гоҳ ӯ дар байни тамоми халқ... нон... гӯшт ва... кулчаи мавиз тақсим кард... Он гоҳ Довуд ба хонаи худ баргашт, то онро баракат диҳад» (6:19-20).
Нафрат ва ҷазои Микол
«Вақте ки сандуқи Худованд ба шаҳри Довуд омад, Микол, духтари Шоул, аз тиреза нигоҳ кард ва дид, ки шоҳ Довуд дар назди Худованд ҷаҳида ва чарх мезанад; ва ӯ дар дили худ ӯро нафрат кард» (6:16). Рӯзи шодии Довуд дар овардани сандуқ ба Ерусалим бо як ҳодисаи ғамангез соя афканд. Микол, зани Довуд, наметавонист шавқу завқи ӯро нисбат ба Худо мубодила кунад. Ӯ аз ғайрати ӯ хашмгин шуд ва шодии ӯро маҳкум кард. Шайтон, душмани ашаддии халқи Худо, дар паси рафтори Микол буд. Муносибати ӯ бешукрӣ нисбат ба касе буд, ки ба ӯ чунон содиқ буд, ки ӯ то барқарор шуданаш тоҷро қабул накард (2 Подшоҳон 3:13).
«Микол, духтари Шоул... гуфт: «Имрӯз шоҳи Исроил чӣ қадар ҷалолнок буд, ки имрӯз худро дар назди канизони хизматгорони худ ошкор кард, чунон ки яке аз мардони паст бешармона худро ошкор мекунад!» Пас, Довуд ба Микол гуфт: «Ин дар назди Худованд буд, ки маро ба ҷои падари ту ва тамоми хонадони ӯ интихоб кард, то маро ҳоким бар халқи Худованд, бар Исроил таъин кунад. Аз ин рӯ, ман дар назди Худованд мусиқӣ менавозам. Ва ман аз ин ҳам бешармтар хоҳам буд ва дар назари худам фурӯтан хоҳам буд. Аммо дар мавриди канизоне, ки ту дар бораи онҳо сухан гуфтӣ, аз ҷониби онҳо ман эҳтиром хоҳам шуд». Аз ин рӯ, Микол, духтари Шоул, то рӯзи маргаш фарзанд надошт» (6:20-23).
Порчаи боло нишон медиҳад, ки чӣ тавр зани дӯстдоштаи Довуд бар зидди ӯ баромад ва ӯро барои садоқаташ беадолатона сарзаниш кард. Микол зани Довуд буд, аммо вақте ки номи ӯ дар порчаи боло зикр мешавад, муносибати дигаре се маротиба таъкид мешавад – «духтари Шоул». Ин паёми муайяне дорад. Барои Микол духтари Шоул номида шудан на шараф, балки шармандагӣ аст. Азбаски ӯ ба ҷалоли Худо таваҷҷӯҳ надошт, ӯ наметавонист шодии шавҳарашро барои овардани сандуқи Худованд ба Ерусалим мубодила кунад. Микол намехост, ки Довуд либосҳои шоҳии худро кашида бошад, ва ӯро ба бешармӣ айбдор кард.
Дар ҷавоби худ ба Микол, Довуд гуфт, ки ӯ барои рафтори худ ҳеҷ сабабе барои шарм надорад. Ҳамаи амалҳои ӯ танҳо барои ҷалоли Худо буданд. Микол ба Довуд аз линзаи таҳрифшуда нигоҳ кард ва чашмони ӯ он чиро, ки ба назараш шармандагӣ ва бешармӣ менамуд, дид, аммо виҷдони Довуд пок буд. Ӯ гуфт: «Ман аз ин ҳам бешармтар хоҳам буд ва дар назари худам фурӯтан хоҳам буд» (6:22). Қувваи суханони Довуд ин буд: Агар кашидани либосҳои шоҳии ӯ «ошкор кардани» худро ҳисобида мешуд, пас ӯ худро дар назди Худо боз ҳам бештар фурӯтан мекард. Довуд ба айби Микол бо киноя ҷавоб дод.
Ҳикояи Довуд ва сандуқи Худо анҷоми хеле ҷиддӣ дорад: «Аз ин рӯ, Микол, духтари Шоул, то рӯзи маргаш фарзанд надошт». Ин аст маҳкумияти илоҳии Микол, ҷазои одилона барои гуноҳи ӯ дар беадолатона нафрат кардани шавҳараш, марде, ки ба дили Худо писанд буд. Худованд эълон кардааст: «Онҳое, ки Маро нафрат мекунанд, кам қадр хоҳанд шуд» (1 Подшоҳон 2:30). Микол на танҳо Довудро нафрат кард, балки Устоди ӯро низ нафрат кард. Бефарзандии ӯ кам қадр шудани ӯ аз ҷониби Касе буд, ки дилҳоро меҷӯяд. Ин бояд ба дилҳои худи мо сухан гӯяд. Дарси ниҳоӣ барои мо ин аст, ки мо ҳеҷ гоҳ набояд бар зидди халқи Худо бадӣ гӯем, то бефарзандии рӯҳонӣ насиби мо нагардад.
