ИЗДИВОҶИ ДУБОРА: Сарҳади нави ҳаёти оилавӣ
«Рӯзона Худованд дар сутуни абр пешопеши онҳо мерафт, то онҳоро дар роҳ ҳидоят кунад ва шабона дар сутуни оташ ба онҳо нур медод, то ки онҳо рӯзона ё шабона сафар кунанд. На сутуни абр рӯзона ва на сутуни оташ шабона ҷои худро дар пеши мардум тарк накард.» Хуруҷ 13:21-22 NIV
Барои аксари оилаҳои дубора издивоҷкарда, таҷрибаи издивоҷи дубора ба таҷрибаи фарзандони Исроил монанд аст, ки медонистанд ба куҷо бояд раванд, аммо 40 соли ноумедкунандаро дар биёбон барои фаҳмидани тарзи расидан ба он ҷо гузарониданд. Ва вақте ки онҳо ниҳоят ба он ҷо расиданд, онҳо ҳанӯз ҳам бояд Замини Ваъдашударо таъмин мекарданд, то дар он зиндагӣ кунанд. Ҳамин тавр аст барои оилаҳои масеҳии дубора издивоҷкарда.
Ҳамеша чизи дигаре барои таваҷҷӯҳ вуҷуд дорад, аммо мисли фарзандони Исроил, Худо ҳамеша ҳузур дорад – баъзан дар сутуни абр ва баъзан дар сутуни оташ – то оилаи навро тавассути биёбони номаълуми ҳаёти дубора издивоҷкарда ва ба замини ваъдашудаи иҷрои оилавӣ тақвият, дастгирӣ ва роҳнамоӣ кунад.
Қаламрави издивоҷи дубора
Вақте ки волидони талоқшуда дубора издивоҷ мекунанд, онҳо ба сарҳади нави ҳаёти оилавӣ дохил мешаванд, ки ҳанӯз ҳам барои ҳама мақсадҳои амалӣ номаълум аст. Мисли ҳар як саёҳати сарҳадӣ, имон, хислат ва ҷасорат ҳатмӣ мебошанд; аммо аксарият ҳанӯз ҳам ба қаламрави издивоҷи дубора бидуни ҳеҷ гуна тасаввуроте, ки ба чӣ дохил мешаванд, дохил мешаванд. Як мутахассис оид ба оилаи дубора издивоҷкарда ҷасурона пешгӯӣ кард, ки 70% издивоҷҳои дубора бидуни кӯмаки касбӣ ноком хоҳанд шуд. Хушбахтона барои масеҳиёни дубора издивоҷкарда кӯмак аз Он ки «кӯмаки ҳамешагӣ дар мушкилот» аст (Забур 46:1), ки «ҳеҷ гоҳ тарк намекунад ... ва на партофта намешавад» (Такрори Шариат 31:6) ва ки ҳамеша захираҳоро дар ҳар ҳолате, ки онҳо худро пайдо мекунанд, таъмин хоҳад кард (1 Қӯринтиён 10:13) ба осонӣ дастрас аст.
Гарчанде ки дар бораи оилаҳои дубора издивоҷкарда бисёр навишта шудааст, аммо нофаҳмиҳо ҳанӯз ҳам зиёданд. Дар натиҷа, аксари ҷуфтҳои дубора издивоҷкарда бо фарзандон ба ҳаёти оилавӣ бо моделҳои нокифоя ва хотираҳои оилаи ноком, ки онҳо намехоҳанд такрор кунанд, дохил мешаванд. Аз ин рӯ, онҳо модели оилаи асосиро (модар, падар, фарзандон) ҳамчун роҳнамои худ қабул мекунанд, танҳо барои фаҳмидани он ки онҳо харитаи роҳи ҷоеро, ки аллакай будаанд, барои роҳнамоӣ кардани онҳо тавассути ҷое, ки ҳеҷ гоҳ набудаанд, истифода мебаранд. Тавре ки як ҷуфти дубора издивоҷкарда дар машварат шарҳ дод: «Мо харитаи роҳ барои кӯҳҳои Сафеди Ню-Ҳэмпшир дорем, аммо ҳоло мо дар кӯҳҳои Рокии Колорадо сафар мекунем.»
Мақсади ин мақола кӯмак ба равшан кардани баъзе нофаҳмиҳо ва пешниҳоди дурнамоест, ки метавонад ба оилаҳои дубора издивоҷкарда дар муайян кардани роҳи худ бо кӯмаки Худованд кӯмак кунад.
Вақти байни
Яке аз калидҳои ҳаёти муассири оилаи дубора издивоҷкарда ба он чизе, ки байни талоқ ва издивоҷи дубора рух додааст, алоқаманд аст. Оё вақти кофӣ барои ҳалли корҳои нотамом, аз ҷумла ғам ва талафот аз издивоҷи қаблӣ, ҳам барои волидон ва ҳам барои фарзандон дода шуда буд? Масалан, раванди ғам барои фарзандон метавонад пурра пайдо нашавад, то даме ки яке ё ҳарду волидон дубора издивоҷ кунанд. Дар ҳоле ки фарзандон метавонанд ҳангоми ҷудошавӣ ва талоқи волидон сабукӣ ҳис кунанд, онҳо ҳанӯз ҳам умед доранд, ки ба ҳар ҳол волидони онҳо дубора якҷоя мешаванд ё ҳадди аққал дар ҳаёти онҳо иштирок мекунанд. Вақте ки яке ё ҳарду волидон дубора издивоҷ мекунанд, ин умед пажмурда мешавад ва фарзандон ба ғамгин шудан аз талафоти издивоҷи волидони худ шурӯъ мекунанд. Вақт барои аъзоёни оила зарур аст, то ин равандро ҳал кунанд, то издивоҷи дубора камтар аз корҳои нотамом аз издивоҷи қаблӣ халалдор шавад.
Масъалаи дигари байни он аст, ки оё ниёзҳо ва мушкилоти кӯдакон дар давраи барқароршавии волидон ҳал карда шудаанд. Ин раванд барои ҳамсарони собиқ метавонад номутавозун шавад, ё бо сарф кардани тамоми энергияи худ барои нигоҳубини кӯдакон, ё бо сарф кардани тамоми энергияи худ барои барқарор кардани худ, ё бо сарф кардани тамоми энергияи худ ба касбҳо барои таъмини рӯзгор. Дар ду ҳолати охир, ниёзҳо ва мушкилоти кӯдакон метавонанд беэътиноӣ шаванд, ки масъалаҳо ва корҳои нотамомро ба вуҷуд меоранд, ки дертар барои халалдор кардани оилаи дубора издивоҷкарда пайдо мешаванд.
Дастурҳои мутобиқшавӣ
Қоидаҳои асосии мутобиқшавӣ ба талоқ ва издивоҷи дубора метавонанд парадоксӣ садо диҳанд, аммо онҳо хеле мантиқӣ мебошанд: Барои кӯмак ба кӯдакон дар мутобиқшавӣ ба талоқ, ҳаёти онҳоро то ҳадди имкон якхела нигоҳ доред. Калонсолон бояд тағйироти калон ва қурбониҳоро анҷом диҳанд, на кӯдакон. Барои кӯмак ба кӯдакон дар мутобиқшавӣ ба издивоҷи дубора, кӯшиши бошуурона кунед, то расму оинҳо, анъанаҳо ва қоидаҳои навро дар хонаводаи дубора издивоҷкарда таҳия кунед. Ба ибораи дигар, дар талоқ чизҳоро барои кӯдакон якхела нигоҳ доред ва дар издивоҷи дубора чизи наверо оғоз кунед.
Илова бар ин, се параметр дар мусоидат ба мутобиқшавии муассир дар оилаҳои дубора издивоҷкарда муфид мебошанд:
- Оилаҳои дубора издивоҷкарда одатан сарҳадҳои чандиртарро нисбат ба оилаҳои асосӣ талаб мекунанд.
- Ба кӯдакон дар оилаҳои дубора издивоҷкарда лозим аст, ки узвияти дугона дар ҳадди аққал ду хонавода дода шавад.
- Оилаҳои дубора издивоҷкарда равиши дугонаро барои ҳамзамон пайваст кардани издивоҷ ва омехта кардани оила талаб мекунанд.
Волидоне, ки аз кӯдакон талаб мекунанд, ки ба хонаводаи яке ё дигари волидон содиқ бошанд, одатан байни ҳамсарони собиқ ва кӯдакон мушкилоти дарозмуддат ба вуҷуд меоранд. Аммо сарҳадҳои чандир ва узвияти дугона ба кӯдакон имкон медиҳанд, ки бидуни монеа байни волидони биологӣ ба пеш ва пас ҳаракат кунанд. Дар асл, истилоҳи афзалиятнок барои тавсифи оилаҳои дубора издивоҷкарда «оилаҳои бисёрволидайн» аст, зеро он ҳам камтар манфӣ ва ҳам бештар тавсифкунандаи муносибатест, ки волидони биологӣ ва падару модари фарзандхондаро дар бар мегирад.
Инчунин тамоюли коҳиш ёфтани шиддат (гарчанде ки мураккабӣ меафзояд) вақте ки ҳарду волид шарики нав доранд, вуҷуд дорад. Дар асл, онҳое, ки бо ин дастурҳо бештар душворӣ мекашанд, одатан волидон мебошанд, на кӯдакон. Кӯдакон зуд омӯхта мешаванд, ки чандирӣ ва узвияти оилаи дугонаро идора кунанд, дар ҳоле ки волидон майл доранд бо он мубориза баранд. Илова бар ин, ин дастурҳо барои волидони масеҳӣ, ки гумон мекунанд, ки гуноҳ дар тарзи зиндагӣ ё хислати волиди дигар вуҷуд дошт ё дорад ва ин фарзияро ҳамчун асос барои муқовимат ба принсипҳои чандирӣ ва узвияти дугона истифода мебаранд, махсусан душвор аст. Дар асл, бидуни бахшиши ҳамсарони собиқ татбиқи ин дастурҳо хеле душвор аст.
Нуқтаҳои фишор
Дар кори худ бо оилаҳои дубора издивоҷкарда ман чор нуқтаи фишорро мушоҳида кардам, ки мушкилот ва душвориҳоро ба вуҷуд меоранд:
1. Нишони дусолагии издивоҷ:
Чизе дар нишони дусолагӣ дар оилаҳои дубора издивоҷкарда рух медиҳад. Давраи «моҳи асал» ба охир мерасад, сабр ва таҳаммул тамом мешаванд, айнакҳои гулобӣ канда мешаванд, мушкилоти нав ба миён меоянд, оила ба марҳилаи нави рушд мегузарад ва нороҳат мешавад. Муҳаққиқон тахмин мезананд, ки барои ташаккул, бароҳат шудан ва рушд кардани оилаи дубора издивоҷкарда тақрибан панҷ сол лозим аст. Дар нишони дусолагӣ, оила камтар аз нисфи роҳро тай кардааст.
Чунин ноумедӣ ба таҷрибаи Наҳемё дар барқарор кардани девори Ерусалим монанд нест (Наҳемё 4). Аввал ҳавас буд: «Пас, мо деворро то он даме ки ҳамаи он ба нисфи баландии худ расид, барқарор кардем, зеро мардум бо тамоми дили худ кор мекарданд» (Наҳемё 4:6). Ва баъд ноумедӣ ва мушкилоти ба назар ҳалнашаванда буд: «Қувваи коргарон тамом мешавад ва ин қадар харобаҳо ҳастанд, ки мо деворро барқарор карда наметавонем» (Наҳемё 4:10).
Аксар вақт, оилаҳои дубора издивоҷкарда ба як агенти беруна ниёз доранд, то ба онҳо кӯмак кунад, ки аз «бесарусомонӣ дар миёна» берун раванд. Барои онҳо муҳим аст, ки ба маслиҳати Наҳемё ба коргарони девор дар Ерусалим гӯш диҳанд: «Натарсед ... Худовандро, ки бузург ва даҳшатнок аст, ба ёд оред ва барои бародарони худ (шавҳарони худ), писарони худ ва духтарони худ, занони худ ва хонаҳои худ мубориза баред» (Наҳемё 4:14).
2. Баромадан ва дохил шудани кӯдакон:
Азбаски яке ё ҳарду ҳамсар метавонанд аз издивоҷи қаблӣ фарзанд дошта бошанд, тақсимоти онҳо нисбат ба нигоҳубин, боздид ва ҳамкории волидайн метавонад масъалаҳоеро ба вуҷуд орад, ки кӯдакон як хонаводаро тарк карда, ба дигаре дохил мешаванд. Чунин ҳаракатҳо – хоҳ бо нақша, интихоб, хайрхоҳӣ, амалӣ, мандат, шароит ё бӯҳрон – ба ҳарду оила бетартибӣ меоранд. Сабр, муошират, таҳаммул ва истодагарӣ дар анҷом додани ин тасҳеҳот хеле заруранд.
3. Вокуниши фаврӣ ба стресс:
Азбаски яке ё ҳарду шарики издивоҷи дубора аз мушкилоти талоқ гузаштаанд, онҳо ба сигналҳое, ки чизҳо метавонанд вайрон шаванд, ҳассос мебошанд. Оилаҳои дубора издивоҷкарда, бар хилофи оилаҳои асосӣ, майл доранд, ки барвақттар ба машварат муроҷиат кунанд, ва ин нишондиҳандаи мусбатест, ки оилаҳои дубора издивоҷкарда барои ҳалли мушкилоти худ бештар ҳавасманданд.
4. Гузаришҳои оилавӣ:
Азбаски оилаҳои дубора издивоҷкарда ба таври ҳамоҳанг рушд намекунанд (як марҳилаи давраи ҳаёти оилавӣ пас аз дигаре), ҳар гоҳе ки оилаи дубора издивоҷкарда ба марҳилаи нави рушд (махсусан наврасӣ) мегузарад, динамикаи номутаносиби оилаи омехта майл дорад дубора пайдо шавад, ки стрессеро ба вуҷуд меорад, ки амнияти оиларо таҳдид мекунад. Як агенти беруна метавонад ба оила кӯмак кунад, ки дурнамо пайдо кунад ва ҳисси муқаррариро барқарор кунад. Чунин шароитҳо имонро месанҷанд ва ба Худованд барои роҳнамоӣ ва қувват такя карданро талаб мекунанд: «Натарсед ... Худовандро, ки бузург ва даҳшатнок аст, ба ёд оред» (Наҳемё 4:14).
Дар ҳар як ҳолат нуқтаҳои фишор ҳамчун сигналҳои муҳим ва муфид барои оилаи дубора издивоҷкарда хидмат мекунанд, ки ба онҳо хотиррасон мекунанд, ки кори пайваст кардани издивоҷ ва омехта кардани оила ҳеҷ гоҳ тамом намешавад ва онҳоро ташвиқ мекунанд, ки бо мушкилот рӯ ба рӯ шаванд ва онро ҳал кунанд. Ҳеҷ имконияти бузургтаре аз деги издивоҷи дубора барои таҷриба кардани воқеияти таърифи Яъқуб вуҷуд надорад: «Онро шодии холис ҳисоб кунед ... ҳар гоҳе ки бо озмоишҳои гуногун рӯ ба рӯ шавед, зеро медонед, ки санҷиши имони шумо истодагариро инкишоф медиҳад. Истодагарӣ бояд кори худро ба анҷом расонад, то ки шумо баркамол ва комил бошед, ҳеҷ чиз намерасад» (Яъқуб 1:2-4).
Саволи калон
Саволи муҳимтарин, ки ҳар як оилаи дубора издивоҷкарда бо он мубориза мебарад, ин аст: «Кӣ рақами як аст?» Дар асл ин савол як қисми муҳими аксари мушкилоти оилаи дубора издивоҷкарда мебошад. Ниёзҳо, масъалаҳо ва мушкилоти кӣ бояд аввал бошанд – кӯдакон, ҳамсарон, издивоҷ, оила, пайвастагиҳои фарзандхонда, собиқ, аъзоёни оилаи васеъ ба монанди бобову бибиҳо? Аз ин рӯ, оилаи дубора издивоҷкарда, ки барои қувват ва роҳнамоӣ ба Худо муроҷиат мекунад, заминаи беҳтар ва ояндаи беҳтар хоҳад дошт. Агар ҳар як шарики издивоҷ кӯшиш кунад, ки тавассути Исои Масеҳ бо Худо муносибати шахсӣ ва парваришёфта дошта бошад ва агар ҷуфт тасмим гирад, ки издивоҷи Масеҳмарказ ва оилае дошта бошад, ки Худоро эҳтиром мекунад, дурнамои ҳаёти пурра таъмин карда мешавад.
Аз сабаби гуноҳ мо ҳама аз Худо (Падар) бегонаем ва танҳо тавассути қабули тӯҳфаи Писари Ӯ мо аъзои фарзандхондаи оилаи Ӯ мешавем – ба мақоми фарзандон ва ворисони муштарак, ҳамроҳ бо Масеҳ, Писари Худо (Румиён 8:16-17; Ғалотиён 3:26-29) баланд бардошта мешавем. Ҳамин тавр, саволи «Кӣ рақами як аст?» ҳал мешавад ва оилаи дубора издивоҷкарда метавонад ба кори душвори якҷоя зиндагӣ кардан шурӯъ кунад.
Истисноҳо ё истисноӣ
Ҳама оилаҳои пас аз талоқ то андозае бовар доранд, ки оилаи онҳо ба мисли оилаи асосӣ пурра аслӣ ва баробар қадр карда намешавад. Ин ҳиссиёт аз таърифи Худо дар бораи оила, ки аз ҷониби Одам эълон шудааст, сарчашма мегирад: «Аз ин сабаб мард падару модари худро тарк карда, бо зани худ пайваст мешавад ва онҳо як ҷисм мешаванд» (Ҳастӣ 2:24). Аммо, дар муҳаббат, файз ва раҳмат, Худо барои нокомилӣ истисно кард – на барои қабул кардани он, балки барои ислоҳ кардани он. Сабти Ӯ дар ин бора равшан аст. Дар Аҳди Қадим Ӯ инро дар ҳолатҳои Роҳоб (Еҳушаъ 2,6) ва Рут (Рут 1), яке фоҳиша ва дигаре бегона, ки ҳарду дар насли Масеҳ дохил карда шудаанд (Матто 1:5) нишон дод. Исо минбаъд ҳолати истисноро дар Аҳди Ҷадид тавассути вохӯриҳои худ бо зан дар чоҳ дар Самария (Юҳанно 4:7-42) ва садбоши румӣ (Матто 8:5-13) идома дод. Дар ҳар як ҳолат Худо на танҳо истисноҳоро қабул кард, балки онҳоро ба истисноӣ табдил дод.
Ҳамин тавр аст барои оилаҳои дубора издивоҷкарда, ки имони худро ба Худо мегузоранд. Дурнамои онҳо ин аст, ки онҳо на танҳо истисноҳо мебошанд, ба монанди «андозгирон ва гуноҳкорон» (Матто 11:19), ки қабул шудаанд, аммо дар нақшаи оила ҷои пасттар дода шудаанд. Балки, дурнамои онҳо ин аст, ки дар назари Худо азиз, дар ҳузури Худо баробар ва дар мақсади Худо истисноӣ бошанд.
