ЯЪҚУБ
Худо дар Аҳди Қадим барои мо дарсҳои арзишманди зиёде дорад ва Ӯ ба мо мегӯяд, ки онҳо барои “омӯзиши мо” ва “насиҳати мо” навишта шудаанд (Румиён 15:4; 1 Қӯринтиён 10:11 KJV). Биёед нӯҳтои онҳоро аз ҳаёти Яъқуб баррасӣ кунем.
Дарси №1: Дар бораи найрангбозӣ
Хусусияти барҷастатарини тарҷумаи ҳоли Яъқуб ин аст, ки ӯ як найрангбози маккор буд. Ба номи худ – ки маънои “пошнагир” ё “фиребгар” – ӯ дар тӯли ҳаёт бо кӯшишҳои беохир барои пешбурди худ мубориза мебурд. Зирак, фиребгар, манипулятор – ӯ роҳи худро барои анҷом додани корҳо дошт.
Ҳар гоҳ Яъқуб худро дар мушкилот медид, аввалин фикре, ки ба ақли маккораш меомад, нақша буд. Масалан, вақте ки ӯ шунид, ки бародараш Эсов бо 400 мард ба пешвозаш меояд, ӯ одамон ва рамаҳои худро ба ду гурӯҳ тақсим кард, то агар Эсов якеро бикушад, дигаре ҳадди аққал фирор кунад. Пас аз таҳияи нақшааш, ӯ ба Худо барои наҷот гиря кард (Ҳастӣ 32:9-12). Аммо баробари қатъ кардани дуо, ӯ ба нақшагирӣ идома дод. Ин гуна нақшагирӣ ва дуо ҳеҷ гоҳ бо ҳам намераванд. Вақте ки шахс нақша мекашад, ӯ ба идоракунӣ ва захираҳои худ такя мекунад ва барои дидани амали Худо барои худ омода нест. Вақте ки шахс дуо мекунад, ӯ бояд танҳо ба Худованд такя кунад. Вақте ки шахс найрангбозӣ мекунад ва сипас дуо мекунад, оё ӯ аз Худо хоҳиш мекунад, ки нақшаҳои ӯро баракат диҳад?
Аммо пеш аз он ки Яъқубро маҳкум кунем, биёед дилҳои худро тафтиш кунем. Оё мо танҳо ҳамчун чораи охирин ба Худо муроҷиат мекунем? Оё мо пеш аз гиря кардан ба Худо найрангбозӣ ва нақша мекашем? Оё мо ба масали Худонописанд, ки мегӯяд: “Худо ба онҳое кӯмак мекунад, ки ба худ кӯмак мекунанд,” амал мекунем, дар ҳоле ки ҳақиқат ин аст, ки Худованд ба онҳое кӯмак мекунад, ки ба худ кӯмак карда наметавонанд. Ваъдаи Ӯ ин аст: “Ӯ ба хастагон қувват медиҳад; ва ба онҳое, ки қувват надоранд, қувватро зиёд мекунад” (Ишаъё 40:29).
Дарси №2: Дар бораи муомила
Худованд ба таври меҳрубонона ба Яъқуб аввал дар Байт-Ил зоҳир шуд ва ба ӯ ваъдаҳои бузург, комилан бесазо дод: “Ман бо ту ҳастам ... Ман ба ту медиҳам ... Ман туро нигоҳ медорам ... Ман туро меорам ... Ман туро тарк намекунам, то он даме ки он чиро, ки ба ту гуфтаам, иҷро кунам” (Ҳастӣ 28:15). Дар он вақт Яъқуб дар замин бо санг барои болишт хобида буд ва дар ҳолати бечорагӣ ва ниёзмандии амиқ қарор дошт. Худованд ба ӯ бо ошкор кардани файзи комил, бой ва бечунучаро – бидуни “агар” ё “аммо” – илтифот кард. Бо файз ҳеҷ гуна “агар” ё “аммо” буда наметавонад.
Аммо Яъқуб ошкоршавии илоҳиро дарк накард ва натавонист хислати аслии Худоро дарк кунад. Илова бар ин, ӯ аз файзи пок, озод ва мутлақи Худо бехабар буд. Аз ин рӯ, ӯ ба муомила бо Худо оғоз кард, ки ин хислати ӯ буд, ва назр кард ва гуфт: “Агар Худо бо ман бошад, ва маро нигоҳ дорад ... ва ба ман нон барои хӯрдан ва либос барои пӯшидан диҳад ... он гоҳ Худованд Худои ман хоҳад буд ... Ман ҳатман даҳякро ба ту медиҳам” (Ҳастӣ 28:20-22). Худованд танҳо гуфта буд: “Ман бо ту ҳастам ва туро нигоҳ медорам,” аммо Яъқуб ба файзи бойи Худо бо “агар” ва муомилаи бадбахтона дар бораи хӯрок ва либос ҷавоб дод. Дар Ҳарон, Яъқуб хеле сарватманд шуд (Ҳастӣ 30:43), аммо ӯ Худоро фаромӯш кард ва назри худро фаромӯш кард. Ва мо ҳеҷ гоҳ намехонем, ки ӯ даҳяки дороии худро ба Худованд дод.
Бигзор Худованд ба мо кӯмак кунад, ки бо Худо муомила накунем, балки каломи Худоро ба таври аслӣ қабул кунем ва назрҳои худро ба Ӯ иҷро кунем. Беҳтар аст, ки назр накунем, назар ба он ки назр кунем ва онро иҷро накунем.
Дарси №3: Дар бораи имон
Дар Байт-Ил Яъқуб аз Яҳува дар бораи ваъдаҳои аҷиби шукуфоӣ ва ҳифз шунид. Аммо рафтори Яъқуб пас аз он нишон дод, ки ӯ ба ваъдаҳои илоҳӣ эътимоди комил надошт. Дар Падан-Арам ӯ бист сол бо амакаш Лабан, ки аз Яъқуб бадтар, тамаъкор ва фиребгар буд, зиндагӣ кард. Ин ду муомилакунанда вохӯрданд ва ҳарду кӯшиш карданд, ки якдигарро фиреб диҳанд. Дар Ҳарон фиребгар фиреб хӯрд ва фиребгар фиреб дода шуд. Яъқуб розӣ шуд, ки чорвои “хатдор, доғдор ва нуқтадор”-ро ҳамчун музд гирад (Ҳастӣ 30:39). Аммо ба ҷои он ки ба Худо иҷозат диҳад, ки ҳиссаи чорвои ӯро зиёд кунад, чунон ки Ӯ мекард, агар ӯ ба Ӯ эътимод мекард, ӯ сиёсатеро таҳия кард, ки танҳо аз ҷониби ақли маккораш таҳия шуда метавонист. Баъзе донишмандон бовар доранд, ки Яъқуб ба ҷодугарии қадимӣ муроҷиат кардааст; дигарон мегӯянд, ки ӯ ба хурофот такя кардааст. Як чиз аниқ аст, агар Худованд нақшаи ӯро муваффақ намекард, он ноком мешуд.
Далели дигари он ки Яъқуб ба ваъдаи илоҳӣ бовар надошт, дар дуои ӯ дида мешавад: “Маро наҷот деҳ ... аз дасти Эсов ... мабодо ӯ ... маро ва модарро бо фарзандон бикушад” (Ҳастӣ 32:11). Агар ӯ ба ваъдаи Худо бовар мекард, ки дар ҳама ҷо бо ӯ бошад, ӯ мутмаин мебуд, ки ҳатто як мӯи сараш ҳам ламс намешавад. Аммо Яъқуб ҳанӯз интиқоми Эсовро интизор буд. Агар ӯ ба Худо такя мекард, ӯ ҳеҷ гоҳ аз нобудии худ ва оилааш наметарсид. Чӣ тавр ваъдаи Худо барои баракат додани ҳамаи оилаҳои замин тавассути насли Яъқуб – ки танҳо тавассути Масеҳ, насли Яъқуб, ба амал омада метавонист – иҷро мешуд, агар Эсов ӯ ва оилаашро мекушт?
Баъдтар дар Шакем писарони Яъқуб, Шимъӯн ва Левӣ, ҷинояти мудҳиши куштани ҳамаи сокинони марди он шаҳрро содир карданд. Дар посух ба зӯроварии писаронаш, Яъқуб тарсид, ки мардум аз онҳо интиқом мегиранд ва ӯро мекушанд (Ҳастӣ 34:30). Боз ҳам, агар Яъқуб ба ваъдаи Худо бовар мекард, ӯ ҳеҷ гоҳ нобудии худро аз ҷониби сокинони замин интизор намешуд.
Ҳамон тавре ки Яҳува ба патриархи мо ваъдаҳои бузургро борон кард, Ӯ “ба мо ваъдаҳои ниҳоят бузург ва гаронбаҳо додааст” (2 Петрус 1:4). Аз сабаби вафодории Худо, ваъдаҳои Ӯ иҷро хоҳанд шуд. Бигзор Худованд ба мо файз диҳад, ки ба Ӯ эътимод кунем, ба ваъдаҳои илоҳӣ бовар кунем ва онҳоро такягоҳи дилҳои худ гардонем. Бигзор Худо ба мо кӯмак кунад, ки бо эътимод ба Худои ҳамеша ҳузурдошта, бениҳоят меҳрубон ва бетағйир вафодори худ такя кунем.
Дарси №4: Дар бораи интизорӣ
Дар аввали ҳаёташ, интизор шудан ба Худо барои табиати Яъқуб чизи бегона буд. Яке аз нокомиҳои бузурги Яъқуб ин буд, ки ӯ ба вақти Худо ва роҳи Худо интизор нашуд. Ӯ вақти Яъқуб ва роҳи Яъқубро хеле афзалтар медонист!
Вақте ки Ривқо аз дугоникҳо ҳомиладор буд, Худованд ба ӯ ваъда дод, ки “калонӣ (Эсов) ба хурдӣ (Яъқуб) хидмат хоҳад кард” (Ҳастӣ 25:23). Аммо ба ҷои он ки ба Худо иҷозат диҳад, ки каломи Худро дар вақт ва роҳи худ иҷро кунад, ӯ найрангбозӣ кард, то он чиро, ки ба ӯ ваъда дода шуда буд, ба даст орад. Аввалан, ӯ бародари калониаш, Эсовро фиреб дод, то ҳуқуқи нахустзодии худро фурӯшад. Сипас ӯ ба пешниҳоди беақлонаи модараш гӯш дод, падарашро фиреб дод ва Эсовро аз баракаташ маҳрум кард. Барои фирор аз хашми бародари хашмгинаш, ки таҳдид ба куштани ӯ мекард, Яъқуб ба Ҳарон гурехт.
Баъдтар, вақте ки ӯ қарор буд бо Эсов вохӯрад, ба ҷои он ки ба Худо барои оштӣ додани бародараш эътимод кунад, ӯ тӯҳфаи гаронбаҳои 580 ҳайвони арзишмандро омода кард ва гуфт: “Ман ӯро бо тӯҳфае, ки пеш аз ман меравад, ором мекунам” (Ҳастӣ 32:20). Ӯ ин изҳоротро танҳо пас аз анҷоми дуояш гуфт ва сирри аслии вобастагии дилашро ошкор кард. Дар бораи Худои ӯ, ки ба ӯ барои наҷот гиря карда буд, чӣ? Оё Яъқуб ба Яҳува ё ба баъзе чорво, шутур ва бузҳо такя мекард? Оё ӯ ба ҳайвонот бештар аз Худо эътимод дошт?
Тӯҳфаи ӯ нолозим буд. Ба ҷои шамшер дар дасташ, Эсов бо оғӯш ва бӯса бо ӯ вохӯрд (Ҳастӣ 33:4). Худо ба ваъдаи худ вафодор буд; Ӯ дили Эсовро омода кард ва ӯро ором кард.
Дар Миср, дар ғуруби ҳаёташ, файзи бузурги Худо пирӯз шуд ва ба ӯ омӯхт, ки ба Худованд интизор шавад. “Ман ба наҷоти Ту, эй Худованд, интизор будам” (Ҳастӣ 49:18). Бигзор Худо кори файзи худро дар мо амиқтар кунад, то мо метавонем суханони забурнавис, Довудро такрор кунем: “Ҳақиқатан ҷони ман ба Худо интизор аст ... зеро интизори ман аз Ӯст” (Забур 62:1,5). Ба онҳое, ки ба Худованд интизор мешаванд, баракатҳои зиёде ваъда дода шудааст ва ба онҳое, ки интизор намешаванд, оқибатҳои даҳшатнок.
Дарси №5: Дар бораи тарс
Яъқуб зуд-зуд аз тарс азоб мекашид. Вақте ки Яҳува бо ӯ бори аввал дар Байт-Ил вохӯрд ва ба ӯ ваъдаҳои аҷиб дод, Яъқуб “тарсид ва гуфт: ‘Чӣ қадар даҳшатнок аст ин ҷой!’” (Ҳастӣ 28:17). Яъқуб натавонист ба сатҳи файзи Худо барояд ва ба ҷои сулҳ бо тарс пур шуд. Вақте ки ӯ аз Ҳарон рафт, ӯ пинҳонӣ гурехт, зеро аз Лабан метарсид (Ҳастӣ 31:31). Баъдтар, вақте ки ӯ қарор буд бо Эсов вохӯрад, ӯ “хеле тарсид ва ғамгин шуд” (Ҳастӣ 32:7). Вақте ки Юсуф ӯро даъват кард, ки ба Миср кӯчад, зеро дар Канъон қаҳтӣ буд, ӯ аз рафтан метарсид (Ҳастӣ 46:3). Имони дил ба ваъдаҳои илоҳӣ ҳар гуна тарсу ҳаросро аз дилаш дур мекард.
Сабаби асосии тарсу ҳароси Яъқуб ин буд, ки ӯ ба ваъдаҳои Худо бовар надошт. Ӯ наметавонист бигӯяд: “Инак, Худо наҷоти ман аст; ман эътимод мекунам ва наметарсам” (Ишаъё 12:2). Ягона табобат барои тарс ин аст, ки ба ваъдаҳои гаронбаҳои Худо бовар кунем. “Бале, ҳарчанд аз води сояи марг гузарам, аз бадӣ наметарсам; зеро Ту бо ман ҳастӣ” (Забур 23:4). “Худованд қуввати ҳаёти ман аст; аз кӣ битарсам?” (Забур 27:1).
Дарси №6: Дар бораи роҳбарӣ
Яке аз нокомиҳои бузурги Яъқуб ин буд, ки ӯ мавқеи роҳбариро дар оилааш ба ӯҳда нагирифт. Ӯ назоратро бар занонаш аз даст дод. Ҳастӣ 30 дар бораи низоъ, ҷанҷол ва ҳасад, ки издивоҷи бисёрзанагии ӯро фаро гирифта буд, нақл мекунад. Ду зани ӯ, Лиёҳ ва Роҳел, дар бораи он чизе, ки ӯ бехабар буд, созишномаҳо бастанд. Инчунин Роҳел, зани маҳбубаш, худро озод ҳис мекард, ки ӯро фиреб диҳад; вай “худоёни бегона”-и падарашро дуздид ва онҳоро дар зинни шутур пинҳон кард (Ҳастӣ 31:31-34).
Яъқуб инчунин назоратро бар фарзандонаш аз даст дод. Ҳастӣ 34 як ҳикояи ғамангез ва нангини таҷовуз, фиреб ва куштор аст. Духтари ягонааш Дина таҷовуз шуд ва ду писараш, Шимъӯн ва Левӣ, ҳамаи мардони Шакемро дар масъалаи хатна фиреб доданд ва сипас онҳоро куштанд. Яъқуб дар тарбияи фарзандони худотарс ноком шуд; зоҳиран ӯ ҳеҷ гоҳ бо оилааш ибодатҳои рӯҳонӣ надошт!
Ин як дарси хеле муҳим аст. Ҳар як шавҳари масеҳӣ бояд пешвои рӯҳонии оила бошад – ба фарзандонаш дуо кардан ва Китоби Муқаддасро хонданро омӯзонад.
Дарси №7: Дар бораи итоат
Дар аввали ҳаёташ, Яъқуб ба Худованд нофармон буд. Бист сол дар Падан-Арам, ӯ дар энергияи ҷисм зиндагӣ мекард. Дар ин давра мо чизе намехонем, ки ягон муносибатро бо Яҳува нишон диҳад. Дар Ҳарон Яъқуб қурбонгоҳ надошт; ӯ аз муошират бо Худо берун буд; ба дуо ишорае набуд.
Барои барқарор кардани ӯ, Худованди меҳрубон ва вафодор ду маротиба зоҳир шуд ва ба ӯ фармуд, ки ба хона баргардад (Ҳастӣ 31:3,13). Ба ҷои итоат кардан, Яъқуб ба Суккот сафар кард, ки дар он ҷо, хилофи рӯҳи зиёрат, барои худ хона ва барои чорвояш кулбаҳо сохт, аммо барои Худо қурбонгоҳ насохт (Ҳастӣ 33:17). Сипас ӯ ба Шакем кӯчид, ки дар он ҷо ҳикояи ғамангези таҷовуз, фиреб ва куштор (Ҳастӣ 34) рух дод. Агар Яъқуб ба амри Худо итоат мекард ва мустақиман аз Падан-Арам ба Байт-Ил кӯчида буд, духтараш таҷовуз намешуд ва зӯроварии писаронаш зоҳир намешуд.
Ҳамаи ин ба мо аҳамияти роҳи душвор, вале писандидаи итоатро меомӯзонад. Дар итоат баракат ва барои нофармонӣ ҷазо вуҷуд дорад. Бигзор Худованд ба мо кӯмак кунад, ки аз роҳи итоат дур нашавем.
Дарси №8: Дар бораи файз
Барҷастатарин дар ҳама муносибатҳои Худо бо Яъқуб файзи мутлақи Ӯст, ки ба як шахси ношоиста нишон дода шудааст. Худо Яъқубро “кирм” меномад (Ишаъё 41:14). Аз кирм чӣ чиз заифтар ва беарзиштар аст? Бо вуҷуди ин, дар Китоби Муқаддас, Худованд худро 22 маротиба ҳамчун “Худои Яъқуб” номидааст – унвоне, ки файзи озод ва беҳамтои Худоро ба таври ширин ифода мекунад. Яҳува, ба назар мерасад, аз ин унвон, ки номи муқаддаси Ӯро бо як шахси номуқаддас мепайвандад, лаззат мебарад.
Худо ба Яъқуб ҳафт маротиба зоҳир шуд (Ҳастӣ 28:13; 31:3; 31:13; 32:24-32; 35:1; 35:9; 46:2). Ҳар як вохӯрӣ зоҳиршавии файзи беҳамтои Ӯ буд. Дар ҳама вохӯриҳои худ бо Яъқуб, Худо ҳеҷ гоҳ ӯро барои гуноҳҳо ва нокомиҳояш сарзаниш накард. Файзи Худо Яъқубро дар ҳама ҷое, ки ӯ мерафт, пайравӣ мекард. Ҳар қадар Яъқуб ғарқ мешуд, ҳамон қадар файз ба сатҳи ӯ фуруд меомад ва ӯро боло мебурд.
Яъқуб чунон бад буд, ки ҳеҷ кас ба ҷуз Яҳува наметавонист чунин шахсро қабул кунад, чунон ки ҳеҷ кас ба ҷуз Худо наметавонист чунин шахсро таҳаммул кунад. Хислати каҷрафтори Яъқуб заминаи барҷастаеро барои намоиши файзи беҳамтои Худо фароҳам меорад. Дар порчаи маъруфи худ, Павлус метавонист Худоро дар интихоби Яъқуб барои сарварии миллати Исроил, ки то ҳол номи Ӯро дорад, сафед кунад: “Худо чизҳои беақлонаи ҷаҳонро ... чизҳои заифро ... ва чизҳои пасти ҷаҳонро ... ки нафрат доранд, интихоб кардааст” (1 Қӯринтиён 1:26-29).
Имрӯз, Худо гунаҳкоронро бо файз наҷот медиҳад (Эфсӯсиён 2:8) ва наҷотёфтагонро тавассути файз нигоҳ медорад (Румиён 5:2; 1 Петрус 5:12). Дар ҳарду порча мо дар бораи “файзе, ки дар он истодаем” мехонем. Ӯ инчунин онҳоеро, ки бо файз наҷот ёфтаанд ва нигоҳ дошта шудаанд, таълим медиҳад (Тит 2:12).
Дарси №9: Дар бораи вафодорӣ
Дар тӯли рафтори гуногуни худ, Худованд ба Яъқуб вафодории бетағйири Худро ошкор кард, ки бевафоии Яъқуб онро тағир дода наметавонист. “Агар мо имон наоварем, Ӯ вафодор мемонад; Ӯ наметавонад худро инкор кунад” (2 Тимотиюс 2:13).
Тарҷумаи ҳоли Яъқуб аз зуҳуроти вафодории илоҳӣ пур аст. Дар Ҳарон, Яъқуб 20 сол дар ҳолати сахти пастравӣ қарор дошт. Ӯ ба чорво, буз ва шутур бештар аз Худои Иброҳим ва Исҳоқ таваҷҷӯҳ дошт. Барои барқарор кардани ӯ, Худованд, дар вафодорӣ, ду маротиба зоҳир шуд, то ба ӯ фармояд, ки ба хона баргардад (Ҳастӣ 31:3,13). Кори илоҳии барқарорсозӣ дар як калимаи муҳим, “бозгашт” мушаххас шудааст. Яъқуб ба ҳарду фармон итоат накард ва ба ҷои баргаштан ба кишвараш ба Суккот, сипас ба Шакем сафар кард (Ҳастӣ 33:17-19). Худо дар тарк кардани чунин хислати саркаш сафед мебуд. Аммо Худо ваъда дода буд, ки бо Яъқуб бошад ва ӯро дар ҳама ҷое, ки ӯ меравад, нигоҳ дорад (Ҳастӣ 28:15). Худо каломи Худро иҷро кард ва ба патриархи мо зоҳир шуд ва бори сеюм хоҳиш кард, ки “бархез ва ба Байт-Ил бирав” (Ҳастӣ 35:1).
Дар Падан-Арам Худо Яъқубро шукуфо кард ва ӯро аз падарарӯси беинсоф ва маккораш муҳофизат кард. Ӯ ҳатто фуруд омад, то бо Лабани бутпараст дар хоб сухан гӯяд ва ба ӯ гуфт, ки бо Яъқуб “на некӣ ва на бадӣ” сухан нагӯяд (Ҳастӣ 31:24). Худо инчунин дили Эсовро омода кард ва ӯро аз зарар расонидан ба Яъқуб боздошт. Ҳамон тавре ки Худо Лабан ва Эсовро аз зарар расонидан ба Яъқуб боздошт, ҳамон тавр Ӯ Лабанҳо ва Эсовҳои моро аз зарар расонидан ба мо боздошт.
Пас аз он ки писарони Яъқуб ҳамаи сокинони марди Шакемро куштанд, ҳам Яъқуб ва ҳам оилааш аз мардуми интиқомгирандаи атрофашон дар хатари бузург қарор доштанд. Аммо мо мехонем, ки “тарси Худо бар шаҳрҳои атрофи онҳо буд, ва онҳо писарони Яъқубро таъқиб накарданд” (Ҳастӣ 35:5). Худо ваъда дод, ки Яъқубро дар ҳама ҷойҳо муҳофизат мекунад ва Ӯ ба каломи худ вафодор буд.
Дар Миср Худои ҳамеша вафодор дили Фиръавн, бузургтарин монархи ҷаҳон дар он вақт, омода кард. Фиръавн Яъқуб ва оилаашро истиқбол кард ва “ба онҳо беҳтарин заминро ... замини Ҷушанро дод” ва бародарони Юсуфро бар чорвои худ ҳоким гардонд (Ҳастӣ 47:6).
Вафодорӣ яке аз камолотҳои ҷалоли Худост; Ӯ бо он пӯшида шудааст (Забур 89:8). Он барои мавҷудияти Ӯ муҳим аст; бе он Ӯ Худо намебуд. Яке аз номҳои Ӯ “Худои вафодор” аст (Такрори Шариат 7:9). Вафодории Ӯ “то абрҳо” аст (Забур 36:5). Ӯ ҳеҷ гоҳ фаромӯш намекунад, ҳеҷ гоҳ ноком намешавад, ҳеҷ гоҳ лағжиш намекунад ва ҳеҷ гоҳ каломи Худро аз даст намедиҳад. Раҳмдилии Ӯ ноком намешавад. Вафодории Ӯ бузург аст (Марсияҳо 3:22-23). Мо бояд пайваста дар бораи вафодории Худо мулоҳиза кунем. Дарк кардани ин ҳақиқат моро аз ташвиш, ғур-ғур ва шикоят муҳофизат мекунад ва эътимоди афзояндаро ба Худо ба вуҷуд меорад.
Аз ҳама дарсҳое, ки мо аз ҳаёти Яъқуб меомӯзем, ин охирин бузургтарин аст.
