НӮҲ
Нӯҳ унвони филми «динӣ» аст, ки чанд моҳ пеш аз Ҳолливуд баромад. Ман онро надидаам ва аз ин рӯ наметавонам дар бораи дақиқии китобии он шарҳ диҳам. Ҳарчанд ангезаҳои паси он метавонанд шубҳанок бошанд, Худо дар раҳмати худ метавонад филмро истифода барад, то шубҳадоронро ба қабули он, ки обхезии ҷаҳонӣ рух додааст, водор созад. Аммо Нӯҳ кӣ буд ва ӯ ба мо ҳамчун масеҳиён чӣ гуна мероси рӯҳонӣ гузоштааст? Ва ӯ ба беимон чӣ гуфтанӣ дорад? Мо барои ҳақиқат ба Ҳолливуд наменигарем, балки ба Каломи Худо.
Ҳолати ахлоқии ҷаҳон пеш аз обхезӣ
«Ва Худо дид, ки бадии одам дар замин бузург аст ва ҳар тасаввури фикрҳои дили ӯ танҳо ҳамеша бад буд». —Ҳастӣ 6:5 KJV
Ҷаҳон пеш аз обхезӣ дар соҳаҳои санъат, кишоварзӣ, истеҳсолот ва мусиқӣ пешрафти бузурге карда буд. Ғайр аз ин, мувофиқи суханони Худованд Исо дар Луқо 17:26-27, «онҳо мехӯрданд, менӯшиданд, зан мегирифтанд, ба шавҳар дода мешуданд, то он рӯзе, ки Нӯҳ ба киштӣ даромад, ва обхезӣ омад ва ҳамаи онҳоро нобуд кард». Аз берун, осмон барои инсон дар ҷустуҷӯи худ барои бароҳат кардани худ дар рӯи замин маҳдудият буд.
Аммо дар зери зоҳири зоҳиран таъсирбахш, Худо ба дили инсон менигарист – чашмаи фасодкори ахлоқӣ, ки аз он чизҳо идома доштанд. Онҳо ҳама маҳдудиятҳоро партофта, меъёрҳои ахлоқии худро муқаррар карда буданд. Мардум на танҳо фасодкор буданд, балки замин аз зӯроварӣ пур буд. Худо аз дили худ аз дидани бадии инсон ғамгин буд ва Ӯ дигар наметавонист иҷозат диҳад, ки чизҳо бе халалдор кардани табиати муқаддаси худ ва таҳаммулнопазирии гуноҳ идома ёбанд. «Ман инсонро, ки офаридаам, аз рӯи замин нобуд хоҳам кард; ҳам инсон, ҳам ҳайвон, ҳам хазандагон ва ҳам паррандагони ҳаво; зеро ман аз он пушаймонам, ки онҳоро офаридаам» (Ҳастӣ 6:7). Ин ҳукми даҳшатнок бар ҷаҳони гунаҳкор буд.
Худо роҳи фирорро таъмин мекунад
«Ва Худо ба Нӯҳ гуфт: «Охири ҳамаи ҷисм ба назди Ман омадааст... Барои худ киштие аз чӯби гофер бисоз; дар киштӣ ҳуҷраҳо бисоз ва онро аз дарун ва берун бо қатрон пӯшон». —Ҳастӣ 6:13-14
Шояд шумо пурсед: «Чаро Худо бояд барои таъмини роҳи фирор ташвиш кашад, зеро Ӯ ҷаҳонро нобуд карданӣ буд?» Ҷавоб дар табиати Ӯст. Худо муқаддас аст ва аз ин рӯ бояд дар доварӣ амал кунад; аммо аз тарафи дигар Худо меҳрубон аст ва марги ҳатто як гунаҳкорро намехоҳад. Аз ин рӯ, лаҳзае, ки Ӯ аз доварӣ ҳушдор дод, Ӯ роҳи фирорро барои ҳар касе, ки аз он истифода мебурд, таъмин кард. Ин паноҳгоҳ киштӣ буд.
Пеш аз баррасии киштӣ, биёед ба Нӯҳ назар андозем, зеро ӯ мисли чароғе дар шаб фарқ мекард. Навиштаҳо мегӯянд, ки ӯ марди одилу росткор буд, дар роҳҳои худ ростқавл буд ва бо Худо роҳ мерафт (Ҳастӣ 6:9). Ин тавсифи охирин тасвири зебои муошират аст. Вақте ки мо бо Худо муошират мекунем, Ӯ фикрҳои Худро бо мо мубодила мекунад. Ӯ барои Иброҳим низ ҳамин тавр кард, вақте ки гуфт: «Оё ман аз Иброҳим он чизеро, ки мекунам, пинҳон кунам?» (Ҳастӣ 18:17). Ба ҳамин монанд, Худованд Исо ба шогирдонаш гуфт: «Аз ин пас ман шуморо ғулом намехонам; зеро ғулом намедонад, ки оғояш чӣ мекунад: аммо ман шуморо дӯст хондаам; зеро ҳама чизеро, ки аз Падари худ шунидаам, ба шумо маълум кардаам» (Юҳанно 15:15). Ман каме аз мавзӯъ дур шудам, зеро ворид шудан ба асрори Худо имтиёзи бебаҳост.
Нӯҳ ба дастуроти Худо чӣ гуна посух дод? Оё бо шубҳа буд? Оё ӯ гуфт: «Ман хеле банд ҳастам»? Бишнавед, ки Навиштаҳо чӣ мегӯянд: «Бо имон Нӯҳ, ки аз Худо дар бораи чизҳои ҳанӯз надидашуда ҳушдор дода шуда буд [ҳеҷ гоҳ борон наборида буд], бо тарс ҳаракат карда, киштиеро барои наҷоти хонаи худ омода кард; ки бо он ӯ ҷаҳонро маҳкум кард ва вориси адолате шуд, ки аз имон аст» (Ибриён 11:7). Итоаткорӣ ва тарси худотарсии Нӯҳ ӯро дар сохтани киштӣ водор кард, дар ҳоле ки дар айни замон ӯ адолатро мавъиза мекард – адолати Худо дар доварии гуноҳ ва наҷоти Худо дар таъмини киштӣ (Ниг. 1 Петрус 3:19, 4:6). Ӯ «вориси адолат аз имон» ва «воизи адолат» аз рӯи корҳояш шуд, зеро «имон бе корҳо мурда аст» (Яъқуб 2:20). Ин Калвин, ислоҳотгар буд, ки гуфт: «Танҳо имон наҷот медиҳад, аммо имони наҷотбахш танҳо нест». Вақте ки Нӯҳ сохтани киштиро ба итмом расонд, ҷои зиёде буд, аммо касе пешниҳоди наҷотро қабул накард. Худо ба ӯ гуфт, ки бо оилааш дарояд. Вақте ки онҳо бехатар дар дохили он буданд, Худо дари киштиро баст.
Тамоми замин аз рӯи доварии Худо – обхезӣ нобуд шуд
«Ва обхезӣ чил рӯз бар замин буд... ва ҳамаи ҷисме, ки бар замин ҳаракат мекард, ҳам парранда, ҳам чорво, ҳам ҳайвон ва ҳам ҳар хазандае, ки бар замин мехазид, ва ҳар инсон мурд. Ҳама онҳое, ки дар бинии онҳо нафаси ҳаёт буд». —Ҳастӣ 7:17-22
Бори аввал борон борид ва чил рӯз давом кард. Ман тасаввур карда метавонам, ки одамон аз тарс ба Нӯҳ фарёд мезаданд, ки дари киштиро кушояд, аммо дер шуда буд – зеро вақте ки Худо мебандад, кӣ метавонад кушояд? Имконият гузашта буд. Ман тасаввур мекунам, ки онҳо ба паҳлӯи киштӣ кӯфтанд, аммо посухе набуд, зеро онҳо имконияти худро рад карда буданд. Ҳама мурданд, ба ҷуз Нӯҳ ва оилааш. Ин доварии Худо бар ҷаҳоне буд, ки аз Ӯ рӯй гардонда буд ва гӯё Ӯ вуҷуд надошт – ҷаҳоне, ки мавъизаи Нӯҳро нодида гирифт ва ҳушдори ӯро дар бораи доварии наздик масхара кард. Махлуқ бар Офаридгори худ исён карда буд, ва гунаҳкор ба ҷуз нафрат ба киштии наҷот, ки Худои Наҷотдиҳанда таъмин карда буд, чизе надошт.
Нӯҳ ва оилааш аз киштӣ мебароянд
«Ва дар моҳи дуюм, дар рӯзи бисту ҳафтуми моҳ, замин хушк шуд... Ва Худо ба Нӯҳ сухан гуфта, гуфт: «Аз киштӣ берун о... Ва Нӯҳ берун омад, ва писаронаш, ва занаш, ва занони писаронаш бо ӯ». —Ҳастӣ 8:14-18
Нӯҳ ва оилааш аз киштӣ ба замини хушк баромаданд – киштие, ки онҳоро аз обҳои обхезии доварӣ бехатар нигоҳ дошт, онҳоро ба кӯҳҳои Арарат фуровард. Худо ба онҳо оғози нав ва ҳаёти нав дода буд, ва замин аз фасод ва зӯроварӣ, ки онро хароб карда буд, пок шуд. Навиштаҳо ба мо мегӯянд, ки дар рӯзи наздик Худо осмонҳои нав ва замини навро, ки дар он адолат сокин аст, ба вуҷуд меорад (2 Петрус 3:13). Ҳамчун масеҳиён, мо ин вақтро интизорем. Дар интизорӣ Петрус моро бо ин суханон даъват мекунад: «Пас, азбаски ҳамаи ин чизҳо пароканда хоҳанд шуд, шумо бояд чӣ гуна одамон бошед дар ҳама гуна рафтори муқаддас ва худотарсӣ» (2 Петрус 3:11).
Оё барои замони мо ягон аҳамият дорад?
«Зеро Худо ҷаҳонро чунон дӯст дошт, ки Писари ягонаи Худро дод, то ҳар кӣ ба Ӯ имон оварад, нобуд нашавад, балки ҳаёти ҷовидонӣ дошта бошад». —Юҳанно 3:16
Киштӣ тақрибан 450 фут дарозӣ ва тақрибан 75 фут паҳнӣ дошт. Ин як навъи Масеҳ, Наҷотдиҳандаи комили гунаҳкорон аст, ки бо қатрон мӯҳр зада шудааст, то обҳои болоравии довариро берун нигоҳ дорад. «Қатрон» ҳамон маънои «кафорат»-ро дорад, ва маҳз тавассути марги кафоратбахши Масеҳ Худо метавонад «одил ва адолатдиҳандаи ҳамаи онҳое бошад, ки ба Исо имон доранд» (Румиён 3:26). Ҳамон тавре ки Худо ба Нӯҳ гуфт, ки киштӣ «бисозад», ба мо хотиррасон мешавад, ки Масеҳ «ба сурати одамон сохта шуд» (Филиппиён 2:7); яъне, Ӯ ҷисми гӯшту хунро гирифт, то моро наҷот диҳад, зеро Худо қасд дорад, ки ин ҷаҳонро боз нобуд кунад – на бо обхезӣ, балки бо оташ. «Аммо осмонҳо ва замин, ки ҳоло ҳастанд, бо ҳамон калом нигоҳ дошта шудаанд, барои оташ дар рӯзи доварӣ ва ҳалокати мардони бехудо нигоҳ дошта шудаанд» (2 Петрус 3:7). Ҷаҳон ҳушдор ва таъмини бехатарии Худоро он вақт масхара кард, ва овози беимони он имрӯз ҳам шунида мешавад, ки мегӯяд: «Ваъдаи омадани Ӯ куҷост? Зеро азбаски падарон хоб рафтанд, ҳама чизҳо мисли аввали офариниш идома доранд» (2 Петрус 3:4). Инҷил мавъиза мешавад, аммо инсон худписанд ва худтаъминкунанда шудааст. Мардум бештар ба олимони бехудо гӯш медиҳанд, ки ба Наҷотдиҳанда ҳамон қадар ниёз доранд, ки онҳо. Ё онҳо бештар ба продюсерҳои филм бовар мекунанд, ки аксар вақт ҳақиқатро барои писанди тамошобинон таҳриф мекунанд. Мардон ва занон ҳама чизро ба ҷуз Масеҳ – киштии ҳақиқии наҷот – қабул хоҳанд кард.
Ниҳоят, Нӯҳ бо итоат амал кард: Ӯ ва оилааш ба Худо имон оварданд ва наҷот ёфтанд. Онҳо ба замини хушк рафтанд, ки ин тасвири «замини эҳё» аст, ки дар он мо, ки имон дорем, мавқеъ дорем. Ҳамон тавре ки Худо ба онҳо дастур дод, ки серфарзанд шаванд ва афзоиш ёбанд, ҳамон тавр Ӯ дар ҳаёти мо самаранокӣ меҷӯяд. Аз тарафи дигар, ҳамаи онҳое, ки Исои Масеҳро ҳамчун Наҷотдиҳанда рад кардаанд, рӯзе ҳамчун довари худ дар назди Ӯ хоҳанд истод. Китобҳо кушода хоҳанд шуд ва агар номи шумо дар китоби ҳаёт ёфт нашавад, шумо ба кӯли оташ партофта хоҳед шуд (Ниг. Ваҳй 20:11-15).
Агар шумо дар Масеҳ паноҳ бурда бошед, номи шумо дар китоби ҳаёт навишта шудааст. Шодиомез бошед (Луқо 10:20), зеро шумо, мисли Нӯҳ, «вориси адолат» аз имон ба Масеҳ ҳастед. Чӣ гуна намунае ӯ ба мо гузоштааст – ва чӣ гуна ҳушдоре барои ҳамаи онҳое, ки ҳанӯз наҷот наёфтаанд!
