Дар ин мақола мо мехоҳем тафовутеро, ки як фард метавонад эҷод кунад, ё барои некӣ ё бадӣ, баррасӣ кунем. Бигзор мо аз аввалӣ рӯҳбаланд шавем ва аз дуюмӣ огоҳ шавем.
Одам
Бинобар ин, чунон ки ба воситаи як одам гуноҳ ба ҷаҳон даромад, ва марг ба воситаи гуноҳ; ва ҳамин тавр марг ба ҳамаи одамон гузашт, зеро ҳама гуноҳ кардаанд. —Румиён 5:12 KJV
Баъзан беимонон – ва ҳатто имондорон низ – аз саволе, ки чаро дар ин ҷаҳон ин қадар азоб вуҷуд дорад, ба ташвиш меоянд. Касе метавонад пурсад: «Чаро Худо инро иҷозат медиҳад?» Дар ҳоле ки мо наметавонем ба тафсилоти мушаххас дар ҳар як ҳолат ҷавоб диҳем, мо метавонем бигӯем, ки азоб вуҷуд дорад, зеро гуноҳ ба ҷаҳон омадааст. Ин натиҷаи нофармонии як мард аст: Одам. «Зеро чунон ки ба воситаи нофармонии як мард бисёриҳо гуноҳкор шуданд» (ояти 19). Дар ин ҳолат, як мард чӣ тафовуте эҷод кардааст! Гуноҳ ва марг меросест, ки ӯ ба ҳамаи наслҳои худ, аз сабаби нофармонии худ, гузаронд. Оё шумо ҳеҷ гоҳ фикр мекунед, ки оё итоаткорӣ воқеан ин қадар муҳим аст? Бигзор мо аз намунаи Одам ибрат гирем!
Як ширкати машҳури либоси варзишӣ шиори «Агар хуб ҳис кунад, онро иҷро кунед» дорад. Ин аст муносибати бисёриҳо имрӯз. Ин ҳамон дурӯғе буд, ки Одам ва Ҳавво бовар карданд, ки ба ҳамаи ин бадбахтиҳои ҷаҳон оварда расонд! Бигзор мо аз Худованди мубораки худ ибрат гирем, ки «то марг, ҳатто марги салиб итоаткор буд» (Филиппиён 2:8). Нофармонӣ оқибатҳо меорад, дар ҳоле ки итоаткорӣ баракатҳо меорад (Ғалотиён 6:8), ва ҳарду метавонанд аз умри мо дарозтар давом кунанд. Бигзор мо итоаткориро интихоб кунем!
Худо дар рӯзи оянда, ба воситаи Масеҳ, дахолат хоҳад кард, то корҳоро дар ин ҷаҳон дуруст кунад ва ба азобҳои он хотима диҳад. Дар ҳоли ҳозир, дар ҳоле ки ба таъсири гуноҳ ва нофармонӣ иҷозат медиҳад, ки дар ин ҷаҳони ҳозира идома ёбад, Ӯ одамонро аз он барои Худаш наҷот медиҳад: «Худованди мо Исои Масеҳ, ки Худро барои гуноҳҳои мо дод, то моро аз ин ҷаҳони шарири ҳозира, мувофиқи иродаи Худо ва Падари мо, наҷот диҳад» (Ғалотиён 1:3-4). Мо илова мекунем, ки барои халқи худ Ӯ инчунин «ҳама чизро барои некӣ кор мекунад» (Румиён 8:28) – ҳатто азобҳои моро.
Иброҳим
Ва чунин шуд, ки вақте Худо шаҳрҳои даштро нобуд кард, Худо Иброҳимро ба ёд овард ва Лутро аз миёни харобаҳо берун овард, вақте ки Ӯ шаҳрҳоеро, ки Лут дар онҳо зиндагӣ мекард, хароб кард. —Ҳастӣ 19:29
Дар Навиштаҳо, Иброҳим «Дӯсти Худо» номида мешавад (Яъқуб 2:23). Ӯ марди имондор буд, ки ба Худо эътимод дошт. Муддате Лут амакаш Иброҳимро дар роҳи имон пайравӣ кард, аммо баъдтар барои зиндагӣ дар шаҳрҳои дашт рафт. Дар ниҳоят ӯ дар дарвозаи Садӯм нишаста ёфт шуд, ки ин маънои онро дорад, ки ӯ дар идоракунии шаҳр иштирок дошт. Аҳди Ҷадид ба мо итминон медиҳад, ки Лут марди «одил» ё росткор буд (ниг. 2 Петрус 2:6-8). Аммо Садӯм шаҳри хеле бад буд.
Вақте ки Худованд ба Иброҳим дар бораи нияти худ барои нобуд кардани Садӯм гуфт, Иброҳим барои шаҳр шафоат кард, бешубҳа дар бораи ҷиянаш фикр мекард. Ӯ аз Худованд хоҳиш кард, ки шаҳрро наҷот диҳад, агар дар он панҷоҳ, чил ё ҳатто танҳо даҳ марди росткор бошад. Оё Иброҳим фикр мекард, ки аз сабаби Лут ва шаҳодати ӯ бояд ҳадди аққал даҳ нафари росткор дар Садӯм бошанд? Мутаассифона, набуданд ва шаҳр аз осмон бо оташ нобуд карда шуд (Ҳастӣ 19:24).
Ояте, ки ин бахшро оғоз кард, Ҳастӣ 19:29, ҳамеша барои ман рӯҳбаландкунанда буд: «Худо Иброҳимро ба ёд овард ва Лутро аз миёни харобаҳо берун овард.» Наҷоти Лут ба хотири дӯсташ Иброҳим буд! Шумо метавонед пурсед: «Ин ба мо чӣ гуна дахл дорад?» Аввалан, касе ҳаст, ки барои Худо ва Падари мо аз Иброҳим хеле азизтар аст, ки ҳоло дар осмон барои шумо ва ман шафоат мекунад: Писари маҳбуби Худо. Мо аз чанд ҳолат наҷот меёбем, шояд ҳатто бехабар, зеро Худо Писари Худро ба ёд меорад ва моро наҷот медиҳад! Дуюм, оё мо, ки имондорем, барои дигарон дуо мекунем? «Дуои пурқуввати марди росткор» (Яъқуб 5:16-18) дар ҳаёт тафовут эҷод мекунад!
Охон
Аммо банӣ-Исроил дар чизи лаънатӣ гуноҳ карданд; зеро Охон писари Кармӣ, писари Забдӣ, писари Зараҳ, аз қабилаи Яҳудо, аз чизи лаънатӣ гирифт: ва хашми Худованд бар банӣ-Исроил аланга гирифт ... Исроил гуноҳ кардааст. —Еҳушаъ 7:1,11
Дар ин ҷо мо як намунаи манфии тафовутеро дорем, ки як шахс метавонад эҷод кунад. Баъзе мардон ва занон дар Библия барои корнамоиҳои бузург, ҷасорат ё барои мард ё зани Худо будан машҳуранд. Аммо, Охон дар Навиштаҳо аз сабаби нофармонии худ ва таъсири он ба тамоми миллати Исроил сабт шудааст.
Фармони Худо равшан буд, ҳама чиз дар Ериҳӯ бояд ба Ӯ бахшида мешуд. Ба ибораи дигар, ҳама чизе, ки дар он ҷо буд, бояд нобуд карда мешуд; ба истиснои Роҳоб ва онҳое, ки бо вай дар хонааш буданд. Халқи Худо набояд барои худ чизе мегирифт. Дар дастури Худованд ҳеҷ чизи мураккаб набуд. Ҳеҷ кас наметавонист бигӯяд, ки фаҳмидан хеле душвор буд. Аммо, Охон қарор кард, ки нофармонӣ мекунад. Ӯ «дид», ӯ «тамаъ кард» ё хост, ва ӯ «гирифт» (ояти 21). Ин намуна такроран, ҳатто имрӯз, дида мешавад.
Мо мехоҳем ба таъсири ҷиддии гуноҳи ӯ, на танҳо ба худаш ва оилааш, балки ба тамоми миллат таваҷҷӯҳ кунем. Охон шояд фикр карда бошад – ва шояд мо баъзан фикр мекунем – «Ин танҳо як гуноҳи хурд аст; ҳеҷ кас аз он зарар намебинад.» Аммо ҳар як гуноҳ пеш аз ҳама бар зидди Худои Худаш аст, ва ҳеҷ кас наметавонад аз Ӯ пинҳон шавад! «Боварӣ ҳосил кунед, ки гуноҳи шумо шуморо пайдо хоҳад кард» (Ададҳо 32:23). Таъсири он чӣ қадар харобиовар аст. Вақте ки Исроил бар зидди Ай, шаҳри навбатӣ дар Канъон пас аз Ериҳӯ, ва як шаҳри хурд, рафт, Исроил комилан шикаст хӯрд. Онҳо қувват надоштанд, ки истодагарӣ кунанд ва пирӯз шаванд. «Исроил гуноҳ кардааст,» сухани Худованд ба Еҳушаъ, пешвои Исроил, буд, вақте ки ӯ дар назди Ӯ ба рӯи худ афтод. Худованд гуноҳи Охонро ҳамчун масъулияти тамоми миллат дид. То он даме, ки Охон ва тамоми оилааш зери ҳукм қарор нагиранд, пирӯзӣ буда наметавонист.
Оё мо ҳеҷ гоҳ фикр мекунем, ки чаро имрӯз дар шаҳодати масеҳӣ ин қадар заифӣ вуҷуд дорад? Ҳоло чанд «Охон» ҳастанд, ки тавассути гуноҳҳои «хурд» ва «пинҳонӣ» Рӯҳи Муқаддаси муборакро, ки дар Калисои рӯи замин амал мекунад, ғамгин ва хомӯш кардаанд. Ҳамватани азиз, бигзор мо дар доварӣ ва эътирофи гуноҳҳое, ки метавонанд моро дар ҳаёти масеҳии мо фаро гиранд, зуд бошем, то ки мо халқи Худованд ва пирӯзиеро, ки Ӯ медиҳад, монеъ нашавем!
Довуд
Ва фалиштӣ гуфт: «Ман имрӯз лашкарҳои Исроилро таҳқир мекунам; ба ман марде диҳед, то ки мо бо ҳам ҷанг кунем ...» Ва Довуд ба Шоул гуфт: «Бигзор дили ҳеҷ кас аз ӯ натарсад; бандаи ту меравад ва бо ин фалиштӣ ҷанг мекунад ...» Он гоҳ Довуд ба фалиштӣ гуфт: «... Ман ба ту ба исми Худованди лашкарҳо, Худои лашкарҳои Исроил, ки ту таҳқир кардаӣ, меоям. Имрӯз Худованд туро ба дасти ман хоҳад дод.» —1 Подшоҳон 17:10,32,45-46
«Ба ман марде диҳед» таҳқири Ҷолёт ба банӣ-Исроил буд. Аммо ҳеҷ кас дар лашкари Шоул ихтиёран пеш наомад. «Вақте ки Шоул ва тамоми Исроил ин суханони фалиштиро шуниданд, онҳо ҳайрон шуданд ва хеле тарсиданд» (ояти 11). Шоул подшоҳ ва сардори лашкар буд. Ӯ бояд аз номи Худо ва халқи Ӯ мерафт. Чаро ӯ нарафт? Ӯ метарсид. Писари Шоул Юнотон марди бузурги имондор буд, аммо ӯ низ бар зидди ин бузургҷусса пеш наомад.
Ҳама чиз барои Исроил ноумед менамуд, аммо Худо як ҷавонро пинҳонӣ барои ҳамин рӯз омода мекард. Мо дар Навиштаҳо мебинем, ки ин аксар вақт роҳи Худост. Ӯ хизматгорони Худро пинҳонӣ омода мекунад, ба онҳо таҷрибаҳои гуногун медиҳад, то садоқати Худро исбот кунад, то онҳо ба таври амалӣ ба Ӯ эътимод карданро омӯзанд. Юсуф тавассути чоҳ, хонаи Путифар ва зиндон омода карда шуд, пеш аз он ки ба тахти Миср баланд карда шавад. Мусо 40 солро дар паси биёбон гузаронд, пеш аз он ки Худованд ӯро барои наҷот додани халқи худ даъват кард. Ҳатто Худованд Исо 30 соли «хомӯш»-ро дар садоқати ором ба Падари худ гузаронд, пеш аз он ки хидмати оммавии Худро оғоз кунад. Ман ба бародарон ва хоҳарони ҷавони худ мегӯям, ки ба омӯзиши пинҳонӣ, ки Худованд шояд шуморо аз он мегузаронад, нафрат накунед. Хидмати оммавӣ ва намоён дар вақти комили Ӯ хоҳад омад. Ҳоло қаноатманд бошед, ки дарсҳоеро, ки Ӯ ба шумо меомӯзонад, амиқ омӯзед.
Довуд дар кори ҳаррӯзаи чӯпонӣ фаҳмида буд, ки ба Худованд эътимод кардан чӣ маъно дорад. Шер ва хирс омада буданд, то аз рама дуздӣ кунанд. Довуд онҳоро таъқиб кард, ҳардуро кушт ва гӯсфандони худро баргардонд. Ӯ медонист, ки Худои ӯ, Худои Исроил, аз ин бузургҷуссаи фалиштӣ ба ҳамин монанд наҷот хоҳад дод. Худованд Довудро омода карда буд, аз ин рӯ ӯ вақте ки дигарон метарсиданд, эътимод дошт.
Микоё
Ва Еҳушафат гуфт: «Оё дар ин ҷо пайғамбари Худованд дигар нест, ки мо аз ӯ пурсем?» Ва подшоҳи Исроил ба Еҳушафат гуфт: «Боз як мард ҳаст, Микоё писари Имло, ки мо метавонем аз ӯ аз Худованд пурсем: аммо ман аз ӯ нафрат дорам; зеро ӯ дар бораи ман некӣ, балки бадӣ пешгӯӣ намекунад ...» Ва Микоё гуфт: «Ба ҳаёти Худованд қасам, он чи Худованд ба ман мегӯяд, ман онро хоҳам гуфт ...» Ва подшоҳи Исроил гуфт: «... Ин мардро ба зиндон андозед.» —1 Подшоҳон 22:7-8,14,26-27
Боби мо дар 1 Подшоҳон хеле назаррас аст ва барои мо дарсҳои зиёде дорад. Мо мебинем, ки подшоҳи худотарс Еҳушафат худро нодуруст бо подшоҳи бехудо Аҳоб алоқаманд карда буд. Ин алоқа ба Аҳоб кӯмак накард, ки камтар бад шавад, аммо қариб буд, ки Еҳушафатро аз ҳаёт маҳрум кунад.
Чорсад пайғамбари дурӯғин пирӯзии мутлақро эълон карданд, аммо на Еҳушафат ва на Аҳоб ба онҳо воқеан бовар накарданд! Еҳушафат пурсид, ки оё пайғамбари ҳақиқии Яҳува нест, ки онҳо метавонанд аз ӯ пурсанд. Аҳоб бо пинҳон кардани худ беэътимодии худро ба пайғамбарон нишон дод; ӯ ба ҷанг либоси оддӣ пӯшид, на либоси шоҳонаи худро.
Мо мебинем, ки дар ин саҳна як мард буд, ки метавонист ба Худованд содиқона сухан гӯяд. Чӣ қадар тароватбахш буд, ки дар як ҳуҷра пур аз одамоне, ки дурӯғ мегуфтанд, касеро пайдо кардан, ки ҷасорат дошта бошад, бигӯяд: «Он чи Худованд ба ман мегӯяд, ман онро хоҳам гуфт.» Мо дар рӯзҳои охир зиндагӣ мекунем, ки Павлус дар бораи онҳо навиштааст: «Зеро замоне хоҳад омад, ки онҳо таълимоти солимро таҳаммул нахоҳанд кард; балки мувофиқи хоҳишҳои худ барои худ муаллимонро ҷамъ хоҳанд кард, ки гӯшҳои хориш доранд; ва онҳо гӯшҳои худро аз ҳақиқат дур хоҳанд кард ва ба афсонаҳо рӯ хоҳанд овард» (2 Тимотиюс 4:3-4). Оё мо омодаем, ки «ҳақиқатро дар муҳаббат» (Эфсӯсиён 4:15) гӯем? Мукофоти Микоё шарафҳои дунявӣ набуд, балки таъқибот буд. Мо метавонем имрӯз низ ҳаминро пайдо кунем.
Эстер
Зеро агар ту дар ин вақт комилан хомӯш бошӣ, пас аз ҷои дигар барои яҳудиён васеъшавӣ ва наҷот хоҳад омад ... ва кӣ медонад, ки оё ту барои чунин вақт ба подшоҳӣ омадаӣ? —Эстер 4:14
Дар ҳоле ки шароитҳое, ки Эстерро ба маликаи Форс оварданд, барои замон ва макони ӯ беназиранд, аз ҷасорат ва садоқати ӯ дарсҳои зиёдеро омӯхтан мумкин аст. Ҳомон, ки ба сарвазир дар назди подшоҳ Артаксеркс баробар буд, нақшае таҳия карда буд, ки Мардакай ва тамоми халқи ӯ, яҳудиёнро нобуд кунад. Мардакай фаҳмид, ки дар ин ҳолат танҳо як шахс метавонад кӯмак кунад: Малика Эстер. Мардакай аз Эстер хоҳиш кард, ки оё вай воқеан ба тахти Форс «барои чунин вақт» омадааст? Бо ҷасорати бузург ва бо хатари ҷони худ вай бе даъват ба назди подшоҳ омад. Бо дасти Худо, ки дар боло ва паси он кор мекард, Эстер Ҳомонро ҳамчун манбаи нақшаи нобуд кардани ӯ ва халқи ӯ нишон дод. Яҳудиён наҷот ёфтанд.
Мо чӣ? Оё мо ҳеҷ гоҳ фикр мекунем, ки чаро мо дар ҳолатҳо ва шароитҳое, ки дар он ҳастем, қарор гирифтаем? Имрӯз шояд барои наҷот додани миллат нест, аммо метавонад барои содиқона мубодила кардани Инҷил бошад, то як шахс наҷот ёбад, ё як сухани рӯҳбаландкунанда барои баровардани як ҳамватани имондор аз ноумедӣ. Дар хотир доред, ки шумо дар он ҷо «барои чунин вақт» ҳастед.
Худованд Исои Масеҳ
Аммо ин Мард, пас аз он ки як қурбонӣ барои гуноҳҳо то абад пешниҳод кард, дар дасти рости Худо нишаст; аз ин пас интизор аст, то душманони Ӯ пойгоҳи пойҳои Ӯ шаванд. —Ибриён 10:12-13
Мо мулоҳизаи худро бо як Марди муборак, ки Навиштаҳо ӯро «Марди дуюм» (1 Қӯринтиён 15:47) ва «Одами охирин» (ояти 45) меноманд, ба итмом мерасонем. Худованди мо Исо воқеан беҳамтост!
Мо мулоҳизаи худро бо мушоҳидаи он оғоз кардем, ки ба воситаи як мард гуноҳ ба ҷаҳон омад. Дар сарвати ҳикмат ва файзи Худо Марди дигаре хоҳад буд, ки гуноҳро аз байн мебарад: «Барраи Худо, ки гуноҳи ҷаҳонро мебардорад» (Юҳанно 1:29). Ӯ на танҳо як Марди муборак, муқаддас, комил аст; Ӯ «Худо ... дар ҷисм зоҳиршуда» (1 Тимотиюс 3:16), Каломи абадӣ, ки ҷисм шуд ва дар миёни мо зист (Юҳанно 1:1-3,14) аст.
Мо баъзе шахсонеро баррасӣ кардем, ки дар наслҳои худ тафовут эҷод карданд. Ин аст Марди пурҷалол, ки барои тамоми абадият тафовут эҷод кардааст! Ҳамчун Худо Ӯ метавонист ба ҳамаи талаботҳои Худо барои гуноҳ ва гуноҳҳои мо ҷавоб диҳад. Ҳамчун Мард кори Ӯ барои мо самаранок аст. Ҳама ҷалол ва ситоиш ба номи Ӯ бод!
Аксар вақт мушоҳида шудааст, ки дар дастурҳо барои ҳам хаймаи муқаддас ва ҳам маъбад дар Аҳди Қадим, барои курсие, ки коҳинон метавонистанд нишинанд, ҳеҷ гуна муқаррарот набуд. Ин маънои онро дошт, ки кори қурбонии онҳо ҳеҷ гоҳ ба итмом намерасид. Аммо Масеҳ на танҳо «дар дасти рости Ҳашамат дар баландӣ нишаст» (Ибриён 1:3), балки бо як қурбонии Ӯ мо имондорон «комил карда шудаем» (Ибриён 10:14). Ба ибораи дигар, мо комилан барои ҳузури Худо мувофиқ карда шудаем; ҳама ҳукм гузаштааст, зеро Масеҳ ҳамаи онро бардоштааст. Воқеан мо мисли нависандаи гимн мегӯем: «Ҳама чизро ба Ӯ қарздорем!»
Хулоса
Мо хонандагони худро бо он чизе, ки дар бораи Довуд гуфта шудааст, рӯҳбаланд мекунем: «Ӯ ба наслҳои худ бо иродаи Худо хидмат кард» (Аъмол 13:36). Насли мо шояд насли охирин бошад, пеш аз он ки Худованд моро ба хона барад. Бигзор мо аз ин мисолҳо рӯҳбаланд шавем, то дарк кунем, ки як фард метавонад барои Ӯ тафовут эҷод кунад!
