ЗАБУРҲОИ ФИСҲ: Сурудҳо ба Барраи Худо
«Туро ҳамду сано мегӯям, зеро ки маро шунидӣ ва наҷоти ман гаштӣ». (Забур 118:21 KJV)
Забурҳои 113-118 умуман қабул шудаанд, ки ба Фисҳ, иди муқаддас, ки моро бо Барраи Худо шинос мекунад ва дар давоми он Худованди мо маслуб шуд, ишораи махсус доранд.
ЗАБУР 113: Озодӣ аз ғуломӣ
Ин забур бо даъват кардани Исроил ба «ҳамду сано» гуфтани Худованд се маротиба дар ояти якум оғоз меёбад. Ҳамчун «бандагони Худованд» (113:1 KJV), онҳое, ки бо хуни Барра наҷот ёфта буданд (Хуруҷ 12:13), дигар ғуломони Миср набуданд. Яҳува ҳамчун Он ки замини Канъонро ба Иброҳим, Исҳоқ ва Яъқуб ваъда дода буд, даъват карда мешавад. Инчунин дурнамои мероси абадӣ вуҷуд дорад, ки ба воситаи он фарзандони Иброҳим Худоро «аз ин вақт то абад» (113:2) баракат хоҳанд дод. Ин инчунин ба Ерусалими Нав ва замини осмони абадии моликият (Ҳастӣ 13:15) ишораи махсус дорад. Дар замони Хаймаи Ҷамъомад ва Маъбад асос барои ҳамду сано аз тулӯи офтоб то ғуруби он вуҷуд дошт (113:3). Илова бар қурбониҳои субҳ ва шом, Довуд ҳамду санои пайдарпайи Худоро дар тақлид ба лашкари осмонӣ расмӣ кард. Фисҳ ва дигар идҳои муқарраршуда маросимҳои пайваста буданд, ки ба мо мегӯянд, ки мо набояд фикр кунем, ки метавонем дар байни ҷамъомадҳои расмӣ бекор бошем. Мо бояд ҳар рӯзро бо шукргузорӣ оғоз кунем ва шабона сари худро бе супурдани худ ба Худо истироҳат накунем.
Забурнавис ҷалоли Худоро бо фурӯтании Қодири Мутлақ муқоиса мекунад. Ҳеҷ кас ҷалолноктар ва дар айни замон фурӯтантар аз Худо нест. Ҳазорҳо сол Ӯ ҷалоли Худро аз одамон пинҳон дошт. Ҳамон Худое, ки миллионҳо галактикаро дар фазои беандоза офарид, кӯдаки Байт-Лаҳм бо як ситора дар болои хонаи фурӯтанаш гардид. Ҳамин Худои бузург Худро ба Мусо дар буттаи сӯзон ошкор кард: «Ман бешубҳа азоби қавми Худро, ки дар Миср ҳастанд, дидаам ва фарёди онҳоро аз сабаби сардорони онҳо шунидаам; зеро ки ғаму андӯҳи Худро медонам; ва Ман барои наҷот додани онҳо фуромадаам» (Хуруҷ 3:7-8). Исроил дид, ки Барраи Фисҳ Худоро «дар ҷисм зоҳиршуда» (1 Тимотиюс 3:16) муаррифӣ мекунад. Барои наҷот додани мо, Писари Худо «дар намуди инсон пайдо шуд» (Филиппиён 2:8).
Ибораи «модари шодмони фарзандон» (113:9) ҳақиқати зебоеро ифода мекунад. Бисёре аз модарони ибрӣ вақте ки мисриён писарбачаҳои онҳоро куштанд, гиря карданд. Аммо кӯдакон дар сари дастархони Фисҳ далели ҳифзи илоҳӣ ва афзоиш буданд. Баръакс, модарони мисрӣ вақте ки фариштаи нобудкунанда нахустзодаҳои онҳоро кушт, гиря карданд.
Забур 113 Худоро барои баракатҳои гирифташуда баракат медиҳад. Ҳамду сано гуфтан ба Худо мавзӯи такрории ин забурҳост, зеро онҳо Исроилро аз таҳқири худ ҳамчун ғуломон дар зери мисриён ёдовар мешуданд. Ҳоло дар замини худ, Исроил беш аз андоза баракат ёфта буд. Аммо ғуломии онҳоро фаромӯш кардан мумкин нест. Артиши онҳо онҳоро наҷот надод, хуни Барра наҷот дод (Хуруҷ 12:17,51).
ЗАБУР 114: Қодир ба наҷот
Ин забур ба қудрати Худо таъкид мекунад, ки ба воситаи он Исроил аз Миср наҷот ёфт ва ҳифз шуд. Ибораи «хонаи Яъқуб» (114:1) ба мо хотиррасон мекунад, ки Яъқуб ва писаронаш солҳои охири худро дар Миср гузарониданд. Ин барои иҷро кардани пешгӯие буд, ки ба Иброҳим дар Ҳастӣ 15:13 гуфта шуда буд. Сарфи назар аз дурнамои барвақти баракат, ин асрҳо хушбахт набуданд. Худо тасмим гирифта буд, ки қавми Ӯ ҳеҷ гоҳ натавонанд дар ин замини бутпарастӣ ва ғуломӣ маскан гиранд. Аз ин рӯ, вақте ки банӣ-Исроил аз замини ғуломӣ берун омаданд, гӯё худи офариниш бо онҳо аз шодӣ ҷаҳид (114:4).
Ин ба мо хотиррасон мекунад, ки вақте Барраи Фисҳ ба Ерусалим дохил шуд, шаҳр аз шодӣ барои истиқболи Ӯ бархост. Вақте ки китобдорон кӯшиш карданд, ки онҳоеро, ки Худоро ҳамду сано мегуфтанд, хомӯш кунанд, Масеҳ ҷавоб дод: «Агар инҳо хомӯш бошанд, сангҳо фавран фарёд хоҳанд зад» (Луқо 19:40). Барои бо Барраи Фисҳ шинохта шудан, кӯдаки Исо ба Миср бурда шуд ва сипас аз он ҷо даъват карда шуд (Матто 2:14-15). Ин забур садоқати Худоро дар биёбон сабт мекунад (114:8). Масеҳ на танҳо наҷот медиҳад, балки Ӯ рамаи Худро то абад чӯпонӣ мекунад (Ваҳй 7:17).
ЗАБУР 115: Худои Ягонаи Ҳақиқӣ
Вақте ки Худо лашкари фиръавнро дар Баҳри Сурх нобуд кард, Исроил даҳшатноктарин миллат дар Ховари Миёна гардид. Аммо Мусо иқрор шуд, ки қувват ва ҷалоли Исроил дар Худои ӯст (Хуруҷ 14:13). Забурнавис дуо мекунад, ки халқҳои бутпараст ба Худои Исроил ҷалол диҳанд, на ба худи миллат. Ин дуо аллакай бо эътирофи Роҳоб ҷавоб дода шуда буд, вақте ки ӯ ба ҷосусон гуфт: «Даҳшати шумо бар мо афтодааст... ҳамаи сокинони замин аз шумо беҳол шудаанд» (Еҳушаъ 2:9). Вай инчунин изҳор дошт, ки ин тарс ба хушк кардани Баҳри Сурх аз ҷониби Худо ва баъдтар шикаст додани ду подшоҳи амориён аз ҷониби Исроил асос ёфтааст (115:10). Ин нобудсозии халқҳои бутпараст ҳоло ба наҷоти бутпарастон оварда мерасонд. Дар имони наҷотбахши худ, Роҳоб иқрор шуд: «Худованд Худои шумо, Ӯ Худо дар осмон дар боло ва дар замин дар поён аст» (115:11). Бо назардошти ин мӯъҷизаҳо, тааҷҷубовар аст, ки халқҳои бутпараст дар бутпарастии худ истодагарӣ карданд. Фалиштиён ба ибодати Доғун ҳатто пас аз он ки маъбади фурӯрафтаи ӯ ин қадар одамонро кушт, идома доданд (Доварон 16:23-31). Ва баъдтар Набукаднесар ба ибодати Баал сарфи назар аз ҳифзи мӯъҷизавии се ҷавони ибрӣ дар танӯри оташин идома дод (Дониёл 3:19-4:37). Пас аз муддати тӯлонӣ, забурнавис шикоят мекунад, ки халқҳои бутпараст пайваста мепурсанд: «Худои онҳо ҳоло куҷост?» (Забур 115:2).
Дар ҳоле ки забур ба рад кардани бутпарастӣ идома медиҳад, мо набояд гумон кунем, ки бутпарастон фикр мекарданд, ки шикастани бутҳои онҳо худоёни онҳоро нест мекунад. Парасторони бутҳо ин тасвирҳоро ҳамчун намояндагони онҳое, ки ноаён буданд, медонистанд. Астрологҳои Бобил дар бораи «худоён, ки маскани онҳо бо ҷисм нест» (Дониёл 2:11) сухан мегуфтанд. Нуқтаи Забур 115:4-6 ин аст, ки Худо мегӯяд, ки худоёне, ки ин тасвирҳо муаррифӣ мекарданд, комилан афсонавӣ буданд. Ин дар муқоисаи шадид бо эътирофи Исроил аст, «аммо Худои мо дар осмон аст» (115:3). Ин ҷавоби онҳо буд, вақте ки бутпарастон аз онҳо пурсиданд, ки чаро онҳо тасвири Худои худро надоранд. Дар ҳоле ки ҷаҳони бутпараст ба чӯб, санг ё металл қурбонӣ мекард, аз Фисҳи аввал то охирин Исроил ба ибодати Худои ноаён, ки «ҳар чизеро, ки хостааст, кардааст» (115:3) идома дод.
Бутпарастон ҳеҷ гоҳ Баал ё Доғунро надида буданд; Исроил ягона миллате буд, ки Худоро дид. Онҳое, ки Фисҳро дар Миср нигоҳ доштанд, баъдтар Худоро дар Сино диданд. Аз ин рӯ, амр ин буд, ки «тайёр бошед... зеро дар рӯзи сеюм Худованд дар пеши назари тамоми қавм бар кӯҳи Сино фуруд хоҳад омад» (Хуруҷ 19:11). Иброҳим, ки бе ҳеҷ тасвире ибодат карда буд, Худои худро дида ва овози Ӯро шунида буд (Аъмол 7:2-3). Дар Сино фарзандони Иброҳим Худоро диданд, ки аз кӯҳе, ки мисли танӯр оташ мегирифт, сухан мегуфт (Хуруҷ 20:19; Такрори Шариат 18:16; Ибриён 12:19). Дар рӯзи сеюм, Писари Худо ба шогирдони худ зоҳир шуд. Зеро пас аз нигоҳ доштани ид, Масеҳ Барраи Фисҳ (1 Қӯринтиён 5:7) зинда дида ва шунида шуд.
ЗАБУР 116: Имон тасдиқ шуд
Забурҳои қаблии Фисҳ аз мӯъҷизаҳои Худо, ки ба Исроил ошкор шудаанд, шодӣ мекунанд. Аммо Забур 116 бо шубҳаҳо, тарсҳо ва мушкилот сару кор дорад. Исроил дар биёбон озмуда шуд ва умуман нокифоя ёфт шуд. Бисёриҳо бе дохил шудан ба Замини Ваъдашуда мурданд. Дигарон аз бародарони худ мухолифат диданд. Дар ниҳоят, зиндамонӣ ба имони шахсӣ ва итоат такя мекард. Забур 116 эътирофи муҳаббати шахсӣ ба Худо ва ҳамду сано барои ғамхории ҳифзкунандаи Ӯст. Аз ин рӯ, «Ман Худовандро дӯст медорам» (116:1) оғози зебоест барои суруди шукргузорӣ. Зеро чунон ки муҳаббати Худо ҳамду санои моро имконпазир гардонд, ҳамон тавр мо бояд Худоро, ки муҳаббат аст, бо муҳаббат ибодат кунем. Сарфи назар аз ҳамду санои дастаҷамъии мо, ҳар яки мо бояд аз дил эътироф карда тавонем: «Писари Худо, ки маро дӯст дошт ва Худро барои ман дод» (Ғалотиён 2:20).
Дар ҳоле ки забурнавис сабаби муҳаббати худро баён мекунад, Навиштаҳо барои муҳаббати Худо ба мо, ки табиатан душманони Ӯ ҳастем, ҳеҷ сабабе намедиҳанд. Сарнавишти сазовори мо дӯзах аст, аммо Худо гунаҳкори тавбакардаро аз рафтан ба он ҷо наҷот додааст. Ва ҳамин тавр дар 116:3-4, забурнавис ба мо даҳшати гуноҳ ва фалокати ояндаро хотиррасон мекунад. Инҳоро ӯ ҳамчун «андуҳҳои марг» ва «дардҳои дӯзах» тасвир мекунад. Аммо ӯ аз он шодӣ мекунад, ки бо илтиҷо ба Худо барои наҷот додани ҷони худ наҷот ёфт. Наҷот ба риояи расму оинҳо ва қоидаҳо асос намеёбад. Забурнавис на танҳо Худоро барои наҷот аз ҷазои гуноҳ, балки аз қудрати он низ шукр мегӯяд. Дар ояти 8 ӯ Худоро барои пешгирӣ кардани «афтодани пойҳои ман» ҳамду сано мегӯяд. Ӯ инчунин аз устувории рӯҳонӣ шодӣ мекунад, зеро ӯ ба «роҳ рафтан дар пеши Худованд» (116:9) идома медиҳад. Наҷоти шахсӣ аз чоҳ бояд бо эътирофи оммавии Наҷотдиҳанда пурра карда шавад. Мо бояд Инҷилро мавъиза кунем, зеро мо бо Баррае, ки кушта шуд ва эҳё шуд, ҷои худро мегирем - чунон ки Павлус вақте ки 116:10-ро дар номаи дуюми худ ба Қӯринтиён иқтибос овард, кард: «Ман имон овардам, ва аз ин рӯ сухан гуфтам» (2 Қӯринтиён 4:13).
ЗАБУР 117: Наҷотдиҳандаи Ҷаҳон
Гарчанде ки ин забур танҳо ду оят дорад, мисли Забурҳои 116 ва 118 он дар Аҳди Ҷадид иқтибос оварда шудааст. Дар Румиён 15:11 Павлус Забур 117:1-ро иқтибос овард, вақте ки ӯ навишт: «Худовандро ҳамду сано гӯед, эй ҳамаи халқҳо; ва Ӯро ситоиш кунед, эй ҳамаи қавмҳо». Қувваи ин оят дар он аст, ки хуни Барра барои ҳамаи одамон рехта шуд. Ҳатто дар зери Шариат, Мусо барои халқҳои бутпарасти хатнашуда пешбинӣ карда буд, ки бо бародарони исроилии худ иштирок кунанд (Хуруҷ 12:48; Ададҳо 9:14). Ҳамин тавр, дар 1 Қӯринтиён 5:7 Павлус яҳудӣ ва халқҳои бутпарастро дар баракатҳои марбут ба иҷрои пайғамбарии Фисҳ дохил кард: «Масеҳ, Фисҳи мо, барои мо қурбонӣ шудааст». Ҳамаи миллатҳо ҳамчун ҳамду сано гуфтани Худо якҷоя тасаввур карда мешаванд (117:1). Ин маънои онро дорад, ки онҳо дар сари дастархони Худованд якҷоя мехӯранд ва менӯшанд. Баръакси Шариат, халқҳои бутпараст дигар ҳамчун имтиёз ҳисобида намешаванд. Балки ин ҳуқуқи онҳо мувофиқи баробарии яҳудӣ ва ғайрияҳудӣ дар Масеҳ аст (Ғалотиён 3:28).
ЗАБУР 118: Масеҳ, Барраи Фисҳ
Забури охирини Фисҳ бешубҳа дар бораи «Масеҳ, Фисҳи мо... барои мо қурбонӣ шудааст» аст. Ояти аз ҳама иқтибосшудаи он ба мо мегӯяд: «Санге, ки бинокорон рад карданд, сари кунҷ гардид» (118:22). Он дар панҷ китоби Аҳди Ҷадид зикр шудааст (Матто 21:42; Марқӯс 12:10; Луқо 20:17; Аъмол 4:11; 1 Петрус 2:7). Он инчунин дар Эфсӯсиён 2:20 такрор шудааст, ки дар он Павлус Исоро ҳамчун «санги асосии кунҷ» номидааст. Дар ҳоле ки ин оят пирӯзии Масеҳро бар душманони Ӯ тасвир мекунад, он бояд дар муқобили раддия, азоб ва марги Ӯ дида шавад. Зеро забур инчунин ҳамчун шарти пешакӣ мегӯяд: «қурбониро бо ресмонҳо, то шохҳои қурбонгоҳ бандед» (118:27). Худованд ояти 22-ро пеш аз Фисҳ иқтибос овард. Ҷолҷота барои Ӯ тааҷҷубовар набуд: «Шумо медонед, ки пас аз ду рӯз иди Фисҳ аст, ва Писари Одам барои маслуб шудан таслим карда мешавад» (Матто 26:2). Барои сари кунҷ шудан, Исо бояд аз мурдагон эҳё мешуд ва дар осмон баланд мешуд. Аммо Ӯ бо қудрат бармегардад, то Малакути Худро дар замине барқарор кунад, ки Ӯро Масеҳ, Писари Худои Зинда рад карда буд.
Барои равшанӣ, мо бояд фарқи байни Масеҳ, Санг ва Масеҳ, Санги асосиро баррасӣ кунем. Якум ба таҳкурсие ишора мекунад, ки дар он ҳар як сохтор истодааст. Марди хирадманд, ки хонаи худро бар санг сохта буд, таҳкурсиро ҳамчун мавҷудбуда қабул кард (Луқо 6:48). Ин дар бораи Масеҳ дар илоҳияти Ӯ аз абадият то абадият сухан меронад. Баръакс, санги кунҷӣ мувофиқи мушаххасот шакл дода шуда буд. Ва пас аз ҷойгир шудан, ҳар як санги дигар аз он санг мувофиқати худро мегирифт.
Вақте ки ба Масеҳ татбиқ мешавад, он инсонияти Ӯро тасвир мекунад, ки дар он ҷисм барои Ӯ дар батни бокираи Марям омода шуда буд. Баъд аз он таълимот ва тарзи ҳаёти Ӯ стандарте гардид, ки шогирдонаш бояд тақлид мекарданд. Аммо, барои рад кардани Санг бояд марг бошад. Худои ҷовид наметавонад бимирад, аз ин рӯ Исои Масеҳ барои мо маслуб шуд (Матто 26:2). Ин маънои онро дорад, ки наҷоти мо бар санги беҳаракати илоҳияти Масеҳ сохта шудааст (Матто 16:18), дар ҳоле ки хидмати мо ба таълимоти Масеҳ ва расулони Ӯ (Эфсӯсиён 2:20) мувофиқат мекунад, ки мувофиқати худро аз санги асосӣ гирифтаанд. «Таълимоти расулон» (Аъмол 2:42) ба Шариати Масеҳ баробар аст. Аммо наҷоти мо комилан ба имон ба Наҷотдиҳандаи мо такя мекунад. Ё чунон ки Петрус ба онҳое, ки Худовандро маслуб карданд, гуфт: «Ин ҳамон сангест, ки шумо бинокорон онро беарзиш донистед, ки сари кунҷ гардидааст. Ва дар ҳеҷ каси дигар наҷот нест; зеро дар зери осмон номи дигаре дар байни одамон дода нашудааст, ки ба воситаи он мо бояд наҷот ёбем» (Аъмол 4:11-12).
Барои мо Забурҳои Фисҳ баракатанд, зеро онҳо ба мо хотиррасон мекунанд, ки мо пеш аз он ки Барраи Худо хуни Худро барои гуноҳҳои мо рехт, дар куҷо будем ва ҳоло ба сабаби қурбонии Ӯ дар куҷо ҳастем.
