Азият пеш аз ҷалол меояд
Ин принсипи маъруфи Каломи Худо, ки азият пеш аз ҷалол меояд, аз ҷониби Худованд худаш дар Луқо 24:26 баён шудааст. Дигар, шояд ҳатто маъруфтар, ин аст, ки «ҳар чизе ки одам мекорад, ҳамонро дарав мекунад» (Ғалотиён 6:7). Мо бешубҳа ин принсипҳоро дар ҳаёти Павлус, он ходими барҷастае, ки азиятро барои Масеҳ тӯҳфаи Худо медонист, мебинем (Филиппиён 1:29).
Ҳамчун Шоул аз Тарсус, ӯ дар таъқиби пайравони Масеҳ сардор буд, ки инро ӯ баъдтар сахт пушаймон шуд (Филиппиён 3:6-9; 1 Тимотиюс 1:12-16). Ӯ дар сангсор кардани Стефанус ҳузур дошт ва сипас ба хароб кардани Калисо, аз Ерусалим сар карда, ҳатто ба шаҳрҳои хориҷӣ расид. Шогирдони Исоро ҷазо диҳед, онҳоро зиндонӣ кунед ва ҳатто ба қатл расонед; ҳеҷ чиз барои Ӯ дар ғайрати нодурусташ аз ҳад зиёд набуд!
Сипас Худованд ба ӯ дар роҳи Димишқ зоҳир шуд. Ҳаёти ӯ комилан тағйир ёфт – таъқибкунанда таъқибшуда шуд. Исботи ӯ, ки Исо Масеҳ аст ва мавъизаи ӯ, ки Ӯ Писари Худост, яҳудиёнро дар Димишқ ба ҳайрат овард. Онҳо қасди куштани ӯро доштанд ва ҳокими шаҳрро дар тарафи худ доштанд, аммо Павлус фирор кард, ки шогирдон ӯро дар сабад аз тиреза поён фароварданд, то аз сарбозони посбони дарвозаҳо фирор кунад (Аъмол 9:1-25; 2 Қӯринтиён 11:32-33).
Павлус инро дарк мекард ё не, Худованд ба ин фарисии собиқи мағрур нишон медод, ки ӯ барои номи Ӯ чӣ қадар чизҳоро азият мекашад. Ба Ерусалим баргашта, бо ҷасорат ба номи Худованд сухан гуфта, ӯ ба зудӣ ҳадафи кӯшишҳои қатл алайҳи ҳаёташ шуд. Барои бехатарии ӯ, бародарон, ки дар аввал ба ӯ бовар надоштанд, вақте ки ӯ омад (ин ҳам бояд дард мекард!), ӯро ба Қайсария оварданд ва ба Тарсус, шаҳри таваллудаш фиристоданд (Аъмол 9:16, 26-30). Дар он ҷо ӯ зоҳиран чанд сол монд, то даме ки ӯро барои кӯмак дар кори нав дар Антиохия даъват карданд. Оё ӯ дар вилояти Киликия – ки пойтахташ Тарсус буд – танҳоиро эҳсос карда бошад, мо намедонем, аммо ӯ дар хидмати Худованд суст набуд; дар Аъмол 15:23 мо дар бораи «пирон ва бародарон» дар Киликия мехонем. Пайдоиши ин ҷамъомадҳо ҳеҷ гоҳ барои мо муфассал нест.
Вақте ки мо дар ҳаёти Павлус пеш меравем, мебинем, ки азиятҳои ӯ афзоиш ёфтанд. Ҳамон тавре ки дар муносибатҳои Ӯ бо мо, Худованд дар аввал ба ӯ нагуфта буд, ки ӯ барои Ӯ чӣ қадар азият мекашад. Худованд охирро аз аввал медонад, аммо агар мо пешакӣ ҳама чизеро, ки моро интизор аст, медонистем, ин метавонад моро ғарқ кунад. Аз ин рӯ, Ӯ меҳрубонона чашмони моро мепӯшонад. «Чӣ тавре ки рӯзҳои ту, ҳамон тавр қуввати ту хоҳад буд» (Такрори Шариат 33:25), то ҳол усули Ӯ дар муносибат бо мост. Ӯ мехоҳад, ки мо ба Ӯ бовар кунем, ва Ӯ ба мо низ итминон медиҳад, ки файзи Ӯ барои мо кофӣ аст (2 Қӯринтиён 12:9). Ҳанониё дар бораи рафтан ба таъқибкунандаи даҳшатноке, ки обрӯяш пеш аз ӯ рафта буд, шубҳа дошт. Дар таскин додани ӯ, Худованд ба ӯ ҳам хабар дод, ки Шоул зарфест, ки Ӯ барои бурдани номи Ӯ интихоб кардааст, ва ҳам ин ки Шоул барои номи Ӯ бисёр чизҳоро азият мекашад (Аъмол 9:16).
Вақте ки мо Аъмолро мехонем, баъзе аз ин азиятҳои зиёдро мебинем, аммо дар 2 Қӯринтиён 11:22-33 Павлус азиятҳоеро, ки то он вақт кашида буд, муфассал баён кард. Пештар, дар 2 Қӯринтиён 6:3-10, ӯ чизҳои аксаран парадоксиро, ки қисми хидмати ӯ аз Худованд буданд, ҷамъбаст кард. Баъдтар, ӯ ба муқаддасон дар Қӯлассиён навишт: «Ҳоло ман дар азиятҳои худ барои шумо шодӣ мекунам ва дар ҷисми худ он чизеро, ки дар ранҷҳои Масеҳ намерасад, барои ҷисми Ӯ, ки Калисо аст, пур мекунам» (Қӯлассиён 1:24). На танҳо дар ин порчаҳо, балки такроран дар навиштаҳои худ Павлус азиятҳои худро бе шикоят ёдовар шуд. Ӯ дарк кард, ки онҳо танҳо як қисми ҳаёти масеҳӣ буданд, ва ӯ онҳоро барои тасвири принсипе, ки ба навмубаддалон таълим медод, истифода бурд. «Мо бояд аз бисёр мусибатҳо ба Малакути Худо дохил шавем» (Аъмол 14:22). «Бале, ва ҳамаи онҳое, ки мехоҳанд дар Масеҳ Исо худотарсона зиндагӣ кунанд, таъқиб хоҳанд шуд» (2 Тимотиюс 3:12).
Азиятҳои Павлус
Вақте ки мо ба рӯйхати азиятҳои Павлус (2 Қӯринтиён 11:22-33) менигарем, мо ҳайрон мешавем, ки чӣ тавр як мард метавонад ин қадар чизро таҳаммул кунад ва бо вуҷуди ин бетарс идома диҳад. Биёед ба баъзеи онҳо мухтасар назар андозем.
- «Дар меҳнатҳо фаровонтар» – Рӯҳулқудс Павлусро ба мо ҳамчун марде муаррифӣ кард, ки доимо дар ҳаракат аст, ҳамеша дар кори Худованд фаровон аст, хоҳ ошкоро ва хоҳ аз хона ба хона.
- «Дар латукӯбҳо аз ҳад зиёд, дар зиндонҳо бештар, дар маргҳо аксар вақт» – Дар ин ҷо мо як ишорае мегирем, ки дар бисёр шаҳрҳое, ки ӯ дар байни боздидҳо аз шаҳрҳои намоёни дар Аъмол зикршуда гузаштааст, чӣ рӯй додааст. Хатарҳо ва ранҷҳо як хусусияти доимии ҳаёти ӯ буданд.
- «Аз яҳудиён панҷ маротиба чил зарба камтар аз як гирифтам» – Чил зарба ҷазои ҳадди аксар буд, ки Худо ба яҳудиён иҷозат дода буд, ки ба марди бад диҳанд (Такрори Шариат 25:2-3). Барои он ки онҳо хато накунанд, яҳудиён дар сию нӯҳ истоданд. Панҷ маротиба Павлус ин ҷазои ҳадди аксарро ҳамчун марди бад гирифт.
- «Се маротиба маро бо чӯб заданд» – Ин як ҷазои сахти Румӣ буд. Яҳудиён ягона антагонистҳои ӯ набуданд.
- «Як маротиба маро сангсор карданд» – Аъмол 14:19-20 ба мо мегӯяд, ки ин дар Листра чӣ тавр анҷом дода шуд ва таъқибкунандагони ӯ қаноатманд буданд, ки ӯро куштаанд.
- «Се маротиба киштии ман ғарқ шуд» – Дар Аъмол 27 мо дар бораи боз як киштии дигар пас аз тӯфони даҳшатнок мехонем.
- «Як шабу рӯз дар қаъри баҳр будам» – Ин бояд як таҷрибаи даҳшатнок буда бошад, хеле бадтар аз ғарқшавии киштӣ дар Аъмол 27, вақте ки ҳама метавонистанд ё ба соҳил шино кунанд ё дар пораҳои шикастаи киштии ғарқшуда шино кунанд.
- «Дар сафарҳо аксар вақт» – Чунин сафарҳо, баъзан барои чанд рӯз пиёда, хеле душвортар аз сафарҳои мо бо ҳавопаймо, қатора, автобус ё мошин имрӯз буданд.
- «Дар хатарҳои обҳо ... аз ғоратгарон ... аз ҳамватанони худ ... аз халқҳо ... дар шаҳр ... дар биёбон ... дар баҳр ... дар байни бародарони дурӯғин» – Мо базӯр тасаввур карда метавонем, ки Павлус ҳангоми дучор шудан бо хатарҳои ҳар гуна тавсиф дар сафарҳои худ дар хидмати Худованд чӣ эҳсос карда бошад.
- «Дар хастагӣ ва меҳнат, дар бехобӣ аксар вақт, дар гуруснагӣ ва ташнагӣ, дар рӯзадорӣ аксар вақт, дар сардӣ ва урёнӣ» – Сафарҳои ӯ бароҳат набуданд; ӯ дар меҳмонхонаҳои хуб намеистод ва дар тарабхонаҳои хуб хӯрок намехӯрд. Гуруснагӣ ва ташнагӣ ғайриихтиёрӣ мебошанд, дар ҳоле ки рӯзадорӣ қасдан аст ва аксар вақт бо дуо алоқаманд аст.
- «Ғайр аз чизҳои дигар, он чизе ки ҳар рӯз ба ман меояд: нигаронии амиқи ман барои ҳамаи калисоҳо» – Ин азият бешубҳа амиқтар аз ҳама азиятҳои дигаре буд, ки аз берун ба ӯ меомаданд. Павлус бо имондорон меҳрубонона муносибат мекард, мисли ҳамшира бо фарзандони худ, ва бо вуҷуди ин ӯ онҳоро мисли падар фарзандони худро ташвиқ, насиҳат ва тасаллӣ медод (1 Таслӯникиён 2:7, 11-12). Ӯ барои онҳо доимо дуо мекард (Қӯлассиён 1:3), ба онҳо номаҳо менавишт, бо ашк (2 Қӯринтиён 2:4), мехост бидонад, ки онҳо чӣ тавр ҳастанд (1 Таслӯникиён 3:5-8), ва дигаронро ба онҳо мефиристод, вақте ки худаш рафта наметавонист. Дар он рӯзҳо телефон, почтаи электронӣ ё хидмати боэътимоди почта набуд, аз ин рӯ ӯ дуо мекард ва бо изтироб хабарро аз онҳо интизор буд. Ва хабар, вақте ки меомад, на ҳамеша хуб буд.
- Мо метавонистем дар бораи азиятҳои Павлус бисёр чизҳои дигар гӯем. Душманон, ҳатто дар байни имондорон, ном ва хислати ӯро паст заданд. Ӯ хисороти муаллимони яҳудиро, ки қадамҳои ӯро пайгирӣ мекарданд ва мекӯшиданд, ки ҳақиқати Инҷилеро, ки ӯ таълим медод, вайрон кунанд, сахт эҳсос мекард. Дар ниҳоят, аксарияти ҳамон бародароне, ки вақте ӯ ба онҳо гуфт, ки дигар ӯро нахоҳанд дид, гиря карда буданд (Аъмол 20:38), аз ӯ рӯй гардонданд (2 Тимотиюс 1:15), ва на танҳо аз ӯ шахсан, балки аз таълимоти махсус дар бораи Калисо, ки ба ӯ супурда шуда буд.
Павлус, ки метавонист фахр кунад, ки ӯ ибрӣ аз ибриён ва беайб дар бораи адолатест, ки дар Шариат аст (Филиппиён 3:4-6), дар аксари солҳои охири ҳаёташ маҷбур буд, ки занҷир пӯшад. Ӯ зиндонӣ буд, аз Ерусалим ба Қайсария, аз Қайсария ба Рум кӯчонида шуд ва дар ниҳоят барои зиндони дуюми сахттар ба Рум баргардонида шуд. Дар ҳоле ки ӯ аз шаъну шарафи худ ҳамчун сафири Масеҳ огоҳ буд, ӯ сафире дар занҷир буд – муносибати даҳшатнок ба ҳар як сафир. Ӯ занҷирҳои худро ҳангоми суханронӣ ба шоҳ Агриппа (Аъмол 26:29) зикр кард ва ба онҳо дар номаҳои худ ба Эфсӯсиён, Филиппиён, Қӯлассиён ва ба Филемӯн ишора кард (Эфсӯсиён 6:20; Филиппиён 1:7, 13, 14, 16; Қӯлассиён 4:3, 18; Филемӯн 10). Дар ҳоле ки онҳо бори гарон буданд, ӯ шикоят накард. Дар асл, ӯ худро «зиндонии Исои Масеҳ» номид (Эфсӯсиён 3:1; 4:1; Филемӯн 1, 9). Ҳамаи онҳое, ки ӯро мешинохтанд, дарк карданд, ки занҷирҳои ӯ занҷирҳои бадкор набуданд, балки нишонаҳои шарафи касе буданд, ки сазовори Инҷили Масеҳ аст.
Барои ҷалоли Худо
Дар ниҳоят, ҳатто ин занҷирҳо низ канор гузошта шуданд, вақте ки Павлус ҷони худро барои Худованди муборакаш дод. Ӯ ба марги наздикшавандаи худ ҳамчун «рехта шудан ҳамчун қурбонии нӯшокӣ» ишора кард (2 Тимотиюс 4:6). Ба маъное, шароб маҳсули азият аст, зеро он аз шарбате сохта мешавад, ки аз ангур поймол карда шуда, ба ферментатсия гузошта шудааст. Дар Исроил, қурбонии нӯшокӣ миқдори муайяни шароб буд, ки бо ҳар як қурбонии сӯхтанӣ рехта мешуд. Рехта шудан, он чизи намоён набуд. Дар асл, агар касе бодиққат наменигарист, шояд онро тамоман пай намебурд, дар ҳоле ки қурбонии сӯхтанӣ метавонист соатҳо намоён бошад, зеро он дар қурбонгоҳ ҳамчун бӯи хуш ба Худо месӯхт.
Бигзор мо, мисли Павлус, ҳар азиятеро, ки Худо мувофиқ медонад, ба мо диҳад, бо сабр таҳаммул кунем. Бигзор мо низ қаноатманд бошем, ки ҳамчун қурбонии нӯшокӣ рехта шавем, на ба азиятҳои худ таваҷҷӯҳ зоҳир кунем, балки ба қурбонии Ӯ, ки комилан ба Худо бахшида шуда буд ва ҳаёт ва марги Ӯ бӯи хуши доимӣ ба Худои Падар аст.
