Воиз, ҷодугар ва хасиён
Мо дар ояти ифтитоҳии Аъмол 8 мехонем, ки имондорон аз сабаби таъқибот пароканда шуданд. Аммо, мувофиқи ояти 4 (NKJV), онҳо барои пинҳон шудан пароканда нашуданд, балки «ба ҳар ҷо рафта, Каломро мавъиза мекарданд»!
Калимаи мавъиза дар ояти 4 маънои «эълон кардан» ё «башорат додан»-ро дорад, дар ҳоле ки калимаи дар ояти 5 омада маънои «ҳамчун хабаррасон эълон кардан»-ро дорад. Ибораҳои ба «ба ҳар ҷо рафтанд» (ояти 4) монанд дар тамоми китоби Аъмол барои кӯшишҳои миссионерӣ истифода мешаванд (масалан, 8:40, 9:32, 13:6, 14:24, 15:3,41, 16:6, 18:23, 19:1,21, 20:2). Ҳамин тавр, мо метавонем бигӯем, ки Филиппус, воизи асосии Инҷил дар Аъмол 8, як хабаррасони таъиншуда буд, ки Инҷилро эълон мекард. Ӯ ҳамчун шахсе оғоз кард, ки барои қонеъ кардани ниёзҳои бевазанон интихоб шуда буд (6:1,5), аммо мо мебинем, ки садоқат чӣ гуна мукофотонида мешавад. Вақте ки мо дар корҳои хурд содиқ ҳастем, Худованд дари хидматро васеътар мекушояд (Матто 25:23).
Филиппус ягона мардест дар Навиштаҳо, ки «воиз» номида мешавад (Аъмол 21:8). Хизмати ӯ нуқтаи гардишро дар мавриди шунавандагони Инҷил нишон медиҳад, зеро Филиппус хушхабарро ба мардуми Самария – омехтаи яҳудиён ва ғайрияҳудиён эълон кард. Натиҷаи мавъизаи ӯ ин буд, ки «мардуми зиёде якдилона ба суханони Филиппус гӯш доданд» (ояти 6). Қайд кардан муҳим аст, ки таваҷҷӯҳи хизмати Филиппус мавъизаи Калом буд (8:4,5,12,35,40). Натиҷа ин буд, ки ҷонҳо наҷот ёфтанд, арвоҳи нопок ронда шуданд ва фалаҷшудагон ва лангон шифо ёфтанд. Каломи Худо аввал мавъиза шуд ва Рӯҳи Худо далели кори анҷомшударо дод.
Натиҷаи дигари мавъизаи Филиппус ин аст, ки «дар он шаҳр шодии бузурге буд» (ояти 8). Ин шодӣ на танҳо аз сабаби шифои ҷисмонӣ ё наҷоти рӯҳонии онҳо аз девҳо буд. Шодии бузурги онҳо аз наҷоти комил аз гуноҳ тавассути Он ки Филиппус эълон кард, Худованд Исои Масеҳ, омад! Ин таъкид ба шодии наҷот хусусияти навиштаҳои Луқо мебошад (ниг. Луқо 2:10, 15:7,10, 24:52; Аъмол 13:52, 15:3). Ин натиҷаи ҳаёти воқеан тағйирёфта аз ҷониби Худованд Исои Масеҳ аст.
Шимъӯни ҷодугар
Вақте ки Каломи Худо мавъиза мешавад ва Инҷил паҳн мегардад, душман ором намеистад. Ҳар ҷое ки Худованд кор мекунад, Шайтон «мисли шери ғуррон, ки кӣ метавонад фурӯ барад» (1 Петрус 5:8) меояд. Вақте ки ин кор намекунад, ӯ «худро ба фариштаи нур табдил медиҳад» ё ҳамчун мор, ки мехоҳад фиреб диҳад (2 Қӯринтиён 11:14,3). Ӯ қаллоби бузург аст! Мо инро дар масали Худованд дар бораи гандум ва алафҳои бегона мебинем (Матто 13:24-30,36-43). Ин дар ҳама ҷое, ки Инҷили ҳақиқӣ мавъиза мешавад, ҳамин тавр буд, хоҳ дар замони Яҳёи Таъмиддиҳанда (Матто 3:1-17) ё Худованд Исо (Матто 23:15,33, Юҳанно 8:44). Павлус низ кори фиребандаи Шайтонро аз сар гузаронидааст (Аъмол 13:6, 2 Қӯринтиён 11:1-4,13-15), ҳамон тавре ки Филиппус дар ин ҷо кард.
Фаъолият, аммо на воқеият
На ҳар касе, ки Филиппусро дар мавъизаи Инҷил шунид, наҷот ёфт. Баъзеҳо имондорони дурӯғин, ҳатто қаллобони моҳир буданд. Шимъӯн, марде, ки қаблан ҷодугарӣ мекард, мардуми Самарияро ба ҳайрат оварда буд. Калимаи юнонӣ дар қисми мо се маротиба истифода шудааст ва ба таври гуногун ҳамчун «ба ҳайрат овардашуда», «ҷодушуда», «ҳайроншуда» ё «тааҷҷубкарда» тарҷума шудааст (8:9,11,13). Шимъӯн дар бораи худ хеле баланд фикр мекард, ва шунавандагони ӯ низ! Ҳамаи мардум, аз хурд то бузург, бовар доштанд, ки ӯ шахси бузург аст. Ӯ ҳамаи онҳоеро, ки санъати фиребандаи ӯро медиданд, фиреб дода буд. Калимаи «ҷодугарӣ» метавонад «сеҳр» тарҷума шавад, ки аксар вақт омехтаи илм ва хурофот аст ва решаҳои он дар амалияҳои оккултӣ дорад. Дар паси ин сеҳр қувваи торикӣ аст. Дар бораи Шимъӯн гуфта шуд, ки «ин мард қудрати бузурги Худост» (ояти 10). Мо ҳеҷ гоҳ дар бораи рад кардани чунин даъвои илоҳӣ аз ҷониби Шимъӯн намехонем, ва чунин ба назар мерасад, ки ӯ онро қабул кардааст! Ин ба мо дар бораи ангезаҳои Шимъӯн бисёр чизҳоро мегӯяд.
Вақте ки Шимъӯн мавъизаи Филиппусро шунид ва дид, ки дигарон ба Масеҳ рӯ меоранд ва таъмид мегиранд, ба мо гуфта мешавад, ки ӯ низ имон овард ва таъмид гирифт. Шимъӯн ба чӣ бовар дошт? Оё ӯ воқеан ба кори анҷомёфтаи Худованд Исои Масеҳ бовар кард, гуноҳҳои худро эътироф кард ва аз онҳо тавба кард? Ба мо ҳеҷ гоҳ ин гуфта нашудааст, аммо мо мехонем: «Он гоҳ худи Шимъӯн низ имон овард; ва вақте ки ӯ таъмид гирифт, бо Филиппус монд ва аз дидани мӯъҷизаҳо ва аломатҳое, ки анҷом дода шуданд, ба ҳайрат омад» (ояти 13). Ӯ аз мӯъҷизаҳо ва аломатҳо ба ҳайрат омад, ва зоҳиран ҳамаи он чизе ки ӯ бовар дошт, ҳамин буд.
Мо аллакай дидем, ки Шимъӯн дар бораи худ назари нодуруст дошт, ва мо ҳеҷ гоҳ дар бораи тавбаи ӯ намехонем; аммо дар ин ҷо мо инчунин мебинем, ки ӯ дар бораи имон ва наҷот назари нодуруст дошт. Асоси имони ӯ на дар Каломи Худо, балки дар мӯъҷизаҳое буд, ки ӯ дид. Ӯ зоҳиран таъмид гирифт, аммо дар дохили Шимъӯн ҳеҷ кори Масеҳ анҷом нашуда буд. Таъмид, ки аломати зоҳирии кори ботинӣ аст, ҳарчанд муҳим аст, наметавонад шахсро наҷот диҳад – ва Шимъӯн далели ин аст.
Ҳайрат, аммо на қобилият
Шимъӯн бо Филиппус идома дод, на барои омӯхтани бештар дар бораи Масеҳ, балки барои шоҳиди мӯъҷизаҳои бештар ва омӯхтани он ки чӣ тавр ӯ метавонад ҳамон қобилиятро дошта бошад. Вақте ки расулон Петрус ва Юҳанно дар бораи коре, ки Худо дар байни самариён анҷом дода буд, шуниданд, онҳо барои тафтиш рафтанд (8:14). Дар байни яҳудиён ва самариён муддати тӯлонӣ тақсимот вуҷуд дошт, ва агар онҳо Рӯҳи Муқаддасро мустақилона аз калисои маҳаллӣ дар Ерусалим қабул мекарданд, ин тақсимот метавонист идома ёбад.
Худованд Исо сарвари Калисо аст, на ду калисо, як калисои яҳудӣ ва як самариягӣ. Бо ба таъхир андохтани омадани Рӯҳ бар имондорони самариягӣ ва баъдтар бар имондорони ғайрияҳудӣ (Аъмол 18), Худованд ягонагии Калисоро ҳифз мекард. Мо мехонем: «На яҳудӣ ҳаст, на юнонӣ, на ғулом ҳаст, на озод, на мард ҳаст, на зан; зеро ҳамаи шумо дар Масеҳ Исо як ҳастед» (Ғалотиён 3:28). Расулон тавонистанд шоҳиди он чизе бошанд, ки Худованд дар байни самариён мекард. Петрус ва Юҳанно, бо ваколати апостолӣ, дастҳои худро бар имондорони самариягӣ гузоштанд, ва онҳо Рӯҳи Муқаддасро қабул карданд.
Вақте ки Шимъӯн инро дид, ӯ ба ҳайрат омад! Ӯ мехост мӯъҷизаҳо нишон диҳад ва тавонад ба дигарон Рӯҳи Муқаддасро диҳад, аз ин рӯ ба расулон пул пешниҳод кард. Петрус дар ҳалли ин масъала бо Шимъӯн вақтро аз даст надод. Баъзеҳо шояд фикр кунанд, ки Петрус файз надошт. Аммо, вақте ки сухан дар бораи муқаддасии Худо ва роҳи наҷот меравад, ҳеҷ чизро бо ҳеҷ нархе ғайр аз он чизе, ки дар салиби Ҷолҷота бо хуни Худованд Исои Масеҳ пурра пардохт шудааст, харидан мумкин нест.
Ҷавоби ҳавворӣ Петрус
Вақте ки мо Аъмол 8:20-21-ро таҳлил мекунем, мо аз ҷавоби Петрус ба таври возеҳ мебинем, ки Шимъӯн имондори ҳақиқӣ набуд:
«Пули ту бо ту нобуд шавад» (Юҳанно 3:16,36)
- Ҳеҷ имондоре ҳеҷ гоҳ нобуд нахоҳад шуд
- «Ту дар ин кор на ҳисса дорӣ, на насиб» – Ӯ дар ҷамъияти имондорон набуд.
- «Дили ту дар назари Худо дуруст нест» – Ин тавсифи як беимон аст.
- «Ту аз талхӣ заҳролуд ва аз беинсофӣ бастаӣ» – Ин ҳолати наҷотнаёфтагон аст.
- Илова бар ин, вақте ки мо китоби Аъмолро мехонем, ҷолиб аст, ки муноқишаи доимӣ байни пул ва корҳои Худо қайд карда шавад. Пул худ аз худ бад нест, аммо «муҳаббати пул решаи ҳама гуна бадиҳост» (1 Тимотиюс 6:10). Инҳо баъзе аз ҳолатҳое мебошанд, ки дар Аъмол мо инро дуруст мебинем:
- Аъмол 5:1-11 – Ҳанониё ва Сапфира ҷони худро аз даст доданд, зеро онҳо дар бораи он чизе, ки доданд, ба Рӯҳи Муқаддас дурӯғ гуфтанд ва баъзе аз фоидаҳоро нигоҳ доштанд.
- Аъмол 16:16-24 – Павлус ва Силосро зиндонӣ карданд, зеро наҷоти духтари қаблан девзада фоидаи соҳибони ӯро кам кард.
- Аъмол 19:23-41 – Як заргар ба сар задани ошӯб кӯмак кард, зеро мавъизаи Павлус шукуфоии тиҷорати ӯро коҳиш медод.
- Ин мисолҳо нишон медиҳанд, ки Инҷил ҳеҷ гоҳ набояд саноати бузурги пулсозӣ бошад, ки имрӯз дар бисёр доираҳо шудааст. Ба ҷои ин, он бояд дар бораи наҷоти ҷонҳо бошад!
Тамаъкор, аммо занҷирбанд
Петрус ба Шимъӯн гуфт: «Пас, аз ин бадии худ тавба кун ва ба Худо дуо кун, шояд фикри дили ту бахшида шавад» (8:22). Истилоҳи «тавба» дар тамоми китоби Аъмол чанд маротиба омадааст ва он ҳамеша даъват ба шахсоне мебошад, ки наҷот наёфтаанд. Ба Шимъӯн гуфта шуд, ки аз гуноҳи худ ба Худо рӯ оварад. Ӯ фикр мекард – яъне ӯ «нақша мекашид» ё «дасиса мекард» – ки ӯ метавонад тӯҳфаи Худоро бихарад. Дар ояти 21 Петрус гуфта буд: «Ту дар ин кор на ҳисса дорӣ, на насиб, зеро дили ту дар назди Худо дуруст нест [айнан, рост].» Мушкилоти асосии Шимъӯн дар асл мушкилот бо дили ӯ буд! Ин ҳамон тавре ки бо ҳар яки мост. Дили ӯ дар назди Худо рост набуд; он каҷ буд ва бояд тағйир меёфт.
Петрус ба Шимъӯн хабар дод, ки ӯ «аз талхӣ заҳролуд шудааст [ё «дар талхии талхӣ», KJV] ва аз беинсофӣ баста шудааст» (ояти 23). Ибораи «талхии талхӣ» истилоҳи Аҳди Қадим аст (Такрори Шариат 29:18), ки як ҷузъи хеле қавӣ ва талх ё сафроро нишон медиҳад. Он ҳолати сахт, талх ва ногуворро тасвир мекунад. Петрус инчунин ба Шимъӯн гуфт, ки ӯ аз беинсофӣ баста ё занҷирбанд шудааст. Масалҳо 5:22 ба мо хабар медиҳад, ки гуноҳ як сардори бераҳм аст: «Гуноҳҳои худи ӯ марди шарирро ба дом меандозанд, ва ӯ дар ресмонҳои гуноҳи худ гирифтор мешавад.» Ин маҳз ҳамон тавре ки Петрус Шимъӯнро тасвир мекард.
Баъд аз ҳамаи ин огоҳиҳо, Шимъӯн тавба накард. Ба ҷои ин, ӯ гуфт: «Барои ман ба Худованд дуо кунед, то ҳеҷ яке аз чизҳое, ки шумо гуфтаед, бар ман наояд.» Ӯ бештар аз он ки бо Худо дуруст шавад, аз доварӣ канорагирӣ карданро мехост, аммо ӯ бояд ба Худо рӯ оварад ва аз гуноҳ дур шавад. Павлус инро чунин тасвир кардааст: «Ҳоло ман шодӣ мекунам, на аз он ки шумо ғамгин шудед, балки аз он ки ғамгинии шумо ба тавба овард. Зеро шумо ба таври худоӣ ғамгин шудед, то аз мо ҳеҷ зараре набинед. Зеро ғамгинии худоӣ тавбаеро ба вуҷуд меорад, ки ба наҷот мерасонад, ки пушаймонӣ надорад; аммо ғамгинии ҷаҳон маргро ба вуҷуд меорад» (2 Қӯринтиён 7:9-10).
Мо дар Аъмол 8 як муқоисаи зебо дорем. Шимъӯн даъво мекард, ки имондор аст, аммо ҳамчун шахсе, ки танҳо як эътирофи дурӯғини имон дошт, фош шуд. Ӯ ҳеҷ гоҳ воқеан соҳиб набуд; ӯ танҳо як профессор буд! Мисоли ӯ ба мо меомӯзонад, ки на ҳар касе, ки Филиппусро дар мавъизаи Инҷил шунид, наҷот ёфт. Баъзеҳо имондорони дурӯғин ё ҳатто қаллобони моҳир буданд. Шимъӯн эътирофи имон кард, аммо воқеияти имони ҳақиқӣ надошт.
Хасиёни ҳабашӣ
Сипас, дар хасиёни ҳабашӣ, мо як имондори ҳақиқиро мебинем. Ӯ ростқавлона ҷустуҷӯ мекард. Дили ӯро Рӯҳи Худо омода карда буд, ва ӯ дар бораи ҳолати ҷони худ нигаронии амиқ дошт. Вақте ки ин мард Каломи Худоро мехонд, Рӯҳи Худо онро гирифт ва дили ӯро омода кард, то ӯ фарзанди Худо шавад.
Дар китоби Аъмол як ҷанбаи гузариши Инҷил вуҷуд дорад. Инҷил дар Ерусалим оғоз ёфт, ки дар он ҷо Калисо оғоз ёфт, ва дар бобҳои 1-7 хушхабар ба яҳудиён расид. Дар сангсор кардани Истефанус, мо радди ниҳоии онҳоро аз Инҷил ҳамчун миллат мебинем. Сипас Инҷил дар қисми аввали Аъмол 8 ба самариён оварда шуд. Дар ин ҷо, аз ин қисми боби 8 ва тавассути боқимондаи китоби Аъмол, мо паҳншавии Инҷилро ба ғайрияҳудиён мебинем. Он бо хасиёни ҳабашӣ оғоз ёфт ва бо табдили ҳавворӣ ба ғайрияҳудиён, Шоул аз Тарсус, дар Аъмол 9 идома ёфт.
Қиссаи марди ҳабашӣ ба мо Румиён 10:17-ро хотиррасон мекунад, ки мегӯяд: «Имон аз шунидан меояд, ва шунидан аз каломи Худо.» Ду ҷониби ин вуҷуд дорад, ки шояд муфид бошад. Аввалан Филиппус буд, ки Худованд ӯро ҳамчун паёмбар истифода мебурд. Сипас он касе буд, ки Каломро қабул мекард, хасиёни ҳабашӣ. Ҳардуи ин мардон бояд аз ҷониби Рӯҳи Худо омода мешуданд. Биёед ба омодагии ҳар яки онҳо назар андозем.
Омодагӣ ва мавъизаи Филиппус
Аввалан мо мебинем, ки Филиппус ба ҳокимияти Худо ҳассос буд (Аъмол 8:26). Ӯ омода буд, ки аз ҷониби Рӯҳ роҳнамоӣ шавад. Мо метавонем бигӯем, ки ӯ дар дасти Рӯҳи Худо чандир буд, зеро ҳам фаришта ва ҳам Рӯҳ бо ӯ сухан гуфтанд (оятҳои 26,29). Ӯ ба даъват ҳассос буд! Дар ояти 26 фаришта дар бораи кори тақдирии Худо сухан гуфт, дар ҳоле ки дар ояти 29 Рӯҳ дар бораи кори шахсии Худо гуфт. Дар ҳарду ҳолат Филиппус дар ҳолате буд, ки паёмро бишнавад. Ҳассосият ба ҳокимияти Худо ва даъват ба амал намеояд, агар мо ба худ иҷозат надиҳем, ки дар ҳаёти шахсии худ аз ҷониби Рӯҳ роҳнамоӣ шавем (Ғалотиён 5:16,18,25). Филиппус шахсан омода буд, ки аз ҷониби Худованд истифода шавад, зеро ӯ аз ҷониби Рӯҳи Худо роҳнамоӣ мешуд. Ӯ барои худ зиндагӣ намекард, балки ӯ эътироф мекард, ки Худо кор мекунад ва ӯ омода буд, ки истифода шавад.
Баъд мо эътироф мекунем, ки Филиппус дастрас буд (Аъмол 8:27). Аксар вақт гуфта мешавад: «Худованд на онҳоеро меҷӯяд, ки қобилият доранд, балки онҳоеро меҷӯяд, ки дастрас ҳастанд.» Рӯҳ даъватшудагонро муҷаҳҳаз намекунад; Ӯ даъватшудагонро муҷаҳҳаз мекунад. Ба дастрас будан наздик пайваст аст итоаткор будан. Вақте ки ба Филиппус гуфта шуд, ки ба ҷануб равад, ӯ бархост ва рафт! Ӯ ба дастури Устод итоаткор буд. Ин дастурҳо шояд дар он вақт маъно надоштанд, аммо Филиппус итоат кард.
Имрӯз Худованд ҳанӯз ҳам онҳоеро меҷӯяд, ки худро омода кунанд, худро дастрас гардонанд ва омода бошанд, ки ба ирода ва Каломи Ӯ итоат кунанд. Ин ҳамон чизест, ки Павлус дар 2 Тимотиюс 2:20-21 зикр кардааст: «Аммо дар хонаи бузург на танҳо зарфҳои тилло ва нуқра, балки аз чӯб ва гил низ ҳастанд, баъзе барои шараф ва баъзе барои бешарафӣ. Аз ин рӯ, агар касе худро аз охирин пок кунад, ӯ зарфе барои шараф, муқаддас ва барои Устод муфид, барои ҳар кори нек омода хоҳад буд.»
Хусусияти дигаре, ки мо дар Филиппус мебинем, ин аст ташаббуси дилгармонаи ӯ (Аъмол 8:30). Ӯ ба аробаи ҳабашӣ бепарвоёна ё оҳиста-оҳиста наздик нашуд; ӯ ба сӯи ӯ давид! Филиппус шунид, ки ӯ аз пайғамбар Ишаъё мехонад ва ташаббус нишон дод, ки пурсад: «Оё он чиро, ки мехонӣ, мефаҳмӣ?» Вақте ки хасиён гуфт: «Чӣ тавр ман метавонам, агар касе маро роҳнамоӣ накунад?» Филиппус шитоб накард. Ба ҷои ин, ӯ интизор шуд, ки ба ароба даъват шавад. Дар ин ҷо мо мебинем такти сабркунандаи ӯ ё рафтори ӯ (оятҳои 30-31).
Баъд қайд кунед, ки Филиппус аз он ҷое, ки Рӯҳи Худо бо ин шахс кор мекард, идома дод. Бо дақиқии қатъӣ Филиппус аз он Навишта оғоз кард, даҳони худро кушод ва Исоро ба мард мавъиза кард. Вақте ки сухан дар бораи мубодилаи Каломи Худо меравад, дигарон гуфтаанд: «Бархезед, то дида шавед, баланд сухан гӯед, то шунида шавед, вақте ки тамом шудед, хомӯш шавед ва нишинед, то қадр карда шавад; ва сипас, онро бо ҳаёти худ дастгирӣ кунед.» Мо баъзе аз инро дар Филиппус мебинем. Ӯ Каломро медонист ва метавонист он чиро, ки мефаҳмид, мубодила кунад. Филиппус ин ҷони ҷустуҷӯкунандаро ба Худованд Исо нишон дод, ва ӯ инро бо истифода аз Калом кард. Баланд бардоштани шахсияти Масеҳ ва истифодаи Калом ду чизи муҳим ҳангоми пешниҳоди Инҷил мебошанд.
Хусусияти охирине, ки мо дар Филиппус мебинем, ин аст хоҳиши ӯ ба номаълумӣ (оятҳои 39-40). Фикр кардан хеле осон аст, ки коре, ки мо дар он иштирок дорем, аз они мост, ва танҳо мо метавонем онро ба тавре ки бояд анҷом диҳем. Аммо, мо ин муносибатро дар Филиппус намебинем. Вақте ки Рӯҳи Худованд ӯро ба майдони дигари хидмат бурд, ӯ содиқона мавъизаи Каломро аз шаҳр ба шаҳр идома дод, то он даме ки бо оилааш дар Қайсария маскан гирифт (21:9).
Омодагӣ ва роҳи ҳабашӣ
Боз ба ин қисмат баргашта, мо метавонем ба сафари рӯҳонии хасиён низ махсус назар андозем. Аввалан, ӯ як хориҷӣбуд, як мансабдори баландпояи дарбори Кандаке, маликаи Ҳабашистон. Аз қисмати мо низ маълум аст, ки ин мард як гуруснагии рӯҳонӣ дошт, ки ҳанӯз қонеъ нашуда буд, ҳарчанд ӯ аз Ерусалим бармегашт. Ӯ ба он ҷо барои ибодат рафта буд, ки шояд маънои онро дорад, ки ӯ як прозелити яҳудӣ, як ғайрияҳудӣ буд, ки ба яҳудӣ табдил ёфта буд.
Ба мо гуфта мешавад, ки ӯ як хасиёнбуд, марде, ки барои хидмати боэътимод дар хонаводаи шоҳӣ кастратсия шуда буд (муқоиса кунед Эстер 1:10, 4:4; Дониёл 1:9). Мувофиқи Такрори Шариат 23:1, ки мегӯяд: «Касе, ки бо фишурдан ё буридан кастратсия шудааст, ба ҷамъомади Худованд дохил намешавад,» ӯ наметавонист дар хидматҳои ибодати яҳудӣ пурра иштирок кунад. Бо вуҷуди ин, ӯ бешубҳа як марди худотарс буд, ки мехост дар бораи Худое, ки дар борааш шунида буд, бештар донад.
Дар сафари худ ба Ҳабашистон ӯ бо як воқеаи тағйирдиҳандаи ҳаёт рӯ ба рӯ шуд. Вақте ки аробаи ӯ дар роҳи биёбон меғелид, хасиён аз китоби Ишаъё баланд мехонд. Ӯ марде буд, ки Каломи Худоро мехонд.
Дар бораи хондан дар китоби Ишаъё чӣ муҳим аст? Ҷолиб аст, ки Ишаъё ҳам ба хасиён ва ҳам ба хориҷиён муроҷиат мекунад. Дар Ишаъё 56:1-8 мо порчаи зеринро мехонем:
Худованд чунин мегӯяд: «Адолатро риоя кунед ва адолатро ба ҷо оваред, зеро наҷоти Ман наздик аст, ва адолати Ман ошкор хоҳад шуд. Хушо марде, ки инро мекунад, ва писари одам, ки онро ба даст мегирад; ки аз олуда кардани шанбе худдорӣ мекунад, ва дасти худро аз ҳар гуна бадӣ нигоҳ медорад.»
Нагузоред, ки писари хориҷӣ, ки худро ба Худованд пайвастааст, гӯяд: «Худованд маро аз қавми Худ комилан ҷудо кардааст»; ва нагузоред, ки хасиён гӯяд: «Инак, ман дарахти хушк ҳастам.» Зеро Худованд чунин мегӯяд: «Ба хасиёне, ки шанбеҳои Маро риоя мекунанд, ва он чиро, ки Маро хушнуд мекунад, интихоб мекунанд, ва аҳди Маро сахт нигоҳ медоранд, ҳатто ба онҳо дар хонаи Ман ва дар дохили деворҳои Ман ҷой ва номе беҳтар аз писарон ва духтарон хоҳам дод; Ман ба онҳо номе абадӣ хоҳам дод, ки бурида нахоҳад шуд.
«Инчунин, писарони хориҷӣ, ки худро ба Худованд пайвастаанд, то ба Ӯ хидмат кунанд, ва номи Худовандро дӯст доранд, то бандагони Ӯ бошанд – ҳар касе, ки аз олуда кардани шанбе худдорӣ мекунад, ва аҳди Маро сахт нигоҳ медорад – ҳатто онҳоро Ман ба кӯҳи муқаддаси Худ хоҳам овард, ва онҳоро дар хонаи дуои Худ шод хоҳам кард. Қурбониҳои сӯхтании онҳо ва қурбониҳои онҳо дар қурбонгоҳи Ман қабул хоҳанд шуд; зеро хонаи Ман хонаи дуо барои ҳамаи миллатҳо номида хоҳад шуд.» Худованд Худо, ки парокандагони Исроилро ҷамъ мекунад, мегӯяд: «Боз Ман ба ӯ дигаронро ғайр аз онҳое, ки ба ӯ ҷамъ оварда шудаанд, ҷамъ хоҳам кард.»
Шояд ин қисмат барои ин хасиён маънои махсус дошт, ҳарчанд мо аз он мутмаин нестем. Аммо вақте ки Филиппус ба ӯ наздик шуд, мо мутмаин ҳастем, ки ҳабашӣ дар Ишаъё 53 мехонд. Вақте ки Филиппус аз ӯ пурсид, ки оё ӯ он чиро, ки мехонд, мефаҳмад, хасиён ҷавоб дод: «Чӣ тавр ман метавонам, агар касе маро роҳнамоӣ накунад?» Сипас ӯ Филиппусро даъват кард, ки бо ӯ дар ароба нишинад (Аъмол 8:31). Ин мард ба таълим дода шудан кушода буд.
Фикр кунед, ки ӯ аллакай дар Ишаъё 53 чӣ хонда буд. Ӯ дар бораи Хизматгори азобкаш мехонд. Дар он боб, Ишаъё аввал таваллуди Худованд Исоро тасвир кард (оятҳои 1-2), сипас ҳаёт ва хизмати Ӯро зикр кард (53:4-9), ва эҳёи пирӯзмандонаи Ӯро (53:10-12). Марди ҳабашӣ Ишаъё 53:7-8-ро дар пеши худ дошт: «Ӯ зулм дид ва Ӯ азоб кашид, аммо даҳони худро накушод; Ӯро мисли барра ба қатл бурданд, ва мисли гӯсфанд дар назди бурандагонаш хомӯш аст, ҳамин тавр Ӯ даҳони худро накушод. Ӯро аз зиндон ва аз доварӣ гирифтанд, ва кист, ки насли Ӯро эълон кунад? Зеро Ӯ аз замини зиндагон бурида шуд; барои гуноҳҳои қавми Ман Ӯро заданд.»
Вақте ки мард мехонд, Рӯҳи Худо кор мекард. Ӯ пурсид: «Пайғамбар инро дар бораи кӣ мегӯяд, дар бораи худ ё дар бораи марди дигар?» (ояти 34). Вақте ки Филиппус ин порчаро шарҳ дод, хасиён Худованд Исоро ҳамчун қурбонии азобкаш барои гуноҳкорон эътироф кард. Вақте ки хасиёни ҳабашӣ роҳи наҷотро фаҳмид, ӯ ба паёми Инҷил ҷавоб дод. Аз ин порча равшан аст, ки ӯ аз гуноҳҳои худ тавба кард ва ба Исои Масеҳ ҳамчун Худованд ва Наҷотдиҳандаи худ имон овард. Ӯ ба таври возеҳ эълон кард: «Ман бовар дорам, ки Исои Масеҳ Писари Худост» (ояти 37), ва ӯ мехост худро бо марг, дафн ва эҳёи Масеҳ тавассути таъмид шиносонад. Аз ин рӯ, ӯ ба ароба фармон дод, ки истад, ва ӯ бо Филиппус ба об фуромада, таъмид гирифт. Ҳоло ин мард, ки барои ҷустуҷӯ ба Ерусалим рафта буд, метавонист роҳи худро бо шодӣ идома диҳад!
Шодӣ аломати як имондори ҳақиқӣ аст (Юҳанно 15:11, 17:13). Дар корвоне, ки бо хасиён сафар мекард, бояд бисёриҳо буданд, ва ӯ ҳамчун шоҳиди содиқ ба ҳамаи онҳое, ки менигаристанд, шаҳодат дод! Тавассути садоқати Филиппус воиз, шаҳрҳо ва шахсони алоҳида ба Наҷотдиҳанда нишон дода шуданд.
ЭЗОҲ
- Баъзеҳо шояд бо ояти 37 мушкилот дошта бошанд, зеро он дар ҳамаи дастнависҳои Аҳди Ҷадид мавҷуд нест, аммо қайд кардан муҳим аст, ки дар он ҳеҷ чизи ғайрибиблиявӣ нест (Румиён 10:9-10).
