ДАРСҲОИ АМАЛӢ
Аз ҳафт калисои Ваҳй
Ваҳй 2 ва 3 паёмҳои Масеҳи эҳёшударо ба ҳафт калисои Осиё дар бар мегиранд. Ин паёмҳои ваҳйи илоҳӣ ва насиҳат барои масеҳиёни имрӯза мувофиқанд. Онҳо яке аз пурқувваттарин насиҳатҳои Аҳди Ҷадидро дар бораи таълимоти калисо ва зиндагии масеҳӣ ташкил медиҳанд.
Қобили таваҷҷӯҳ аст, ки ба аҳамияти ин ду боб хеле кам таваҷҷӯҳ шудааст. Бисёре аз ибодаткунандагон дар калисоҳои имрӯза ҳатто аз ин ҳафт паёми Масеҳ огоҳ нестанд. Маҳкумияти сахти онҳо аз дур шудан аз ахлоқ ва теологияи библиявӣ ин паёмҳоро аз ҷараёни асосии мавъизаи муосир дур нигоҳ доштааст. Аммо бисёре аз камбудиҳои калисои имрӯза натиҷаи бевоситаи беэътиноӣ ба дастурҳои ин ҳафт калисо мебошанд.
Ин паёмҳо на танҳо ба ҳафт калисои замони Юҳанно, балки ба Калисо ва ҳар як масеҳии имрӯза низ навишта шудаанд, ҳамон тавре ки номаҳои Павлус ба калисо низ барои тамоми Калисои имрӯза пешбинӣ шудаанд.
Ин ҳафт нома қобили таваҷҷӯҳанд, зеро онҳо номаҳои мустақим аз худи Масеҳ мебошанд ва дар ҳар як нома чизе барои ҳамаи калисоҳо татбиқшаванда мавҷуд аст. Вақте ки мо онҳоро мехонем, мо паёмеро барои калисои маҳаллии худ ва инчунин барои ҳар яки мо шахсан пайдо хоҳем кард.
1. Эфсӯс: Калисои муҳаббати гумшуда (2:1-7)
Масеҳ ин калисоро барои корҳо, меҳнат, сабр, нафраташ аз бадӣ, ошкор кардани муаллимони дурӯғин, устуворӣ дар бардоштани бори гарон ва хаста нашуданаш ситоиш кард (Ваҳй 2:2,3). Ин хислатҳо нишон медоданд, ки ин калисо ба Худованд хуб хидмат кардааст. Онҳо дар калисои имрӯза заруранд, ки аксар вақт дар хидмат ба Худованд бо сабр ва созиш бо бадии ахлоқӣ ва теологӣ нокомӣ вуҷуд дорад.
Сарфи назар аз ин хислатҳои дилхоҳ, калисои Эфсӯс дар як масъалаи муҳим сахт сарзаниш карда шуд: «Ман инро бар зидди ту дорам, ки муҳаббати аввалини худро тарк кардаӣ» (Ваҳй 2:4 NKJV). Айбдоркунӣ бар зидди ин калисо «ту гум кардаӣ муҳаббати аввалини худро» набуд, балки «ту тарк кардаӣ муҳаббати аввалини худро». Ин калисо аз роҳ баргашта буд ва аз роҳ баромада буд, на дар таълимот, балки дар муносибати шахсии худ бо Масеҳ. Калимаи юнонӣ барои муҳаббат дар ин оят (агапе) ҳамон калимаест, ки барои ифодаи муҳаббати Худо дар Библия истифода мешавад – муҳаббати амиқтарин ва пурмазмунтарин.
Ин ҳамон айбдоркунӣ дар байни фарзандони Худои имрӯза маъмул аст. Ғамгин аст, вақте ки муқаддас муҳаббати аввалини худро ба Масеҳ гум мекунад, вақте ки ӯ хушбахтии худро дар чизҳои заминӣ меҷӯяд ва вақте ки Масеҳ дигар маркази таваҷҷӯҳи ӯ нест. Масеҳ мушкилотро муайян кард ва роҳи ҳалли онро нишон дод: «Пас, аз куҷо афтодаӣ, ба ёд овар; тавба кун ва корҳои аввалинро ба ҷо овар» (Ваҳй 2:5). Роҳи ҳалли ин ҳолати ғамангез ба се маркази инсони ботинии мо муроҷиат мекунад – ақл «ба ёд меорад», дил «тавба мекунад» ва ирода даъват карда мешавад, ки «корҳои аввалинро ба ҷо орад».
Паём ба калисои Эфсӯс ба мо хатари гум кардани муҳаббати аввалини моро (Ваҳй 2:4) – он садоқати тозаеро, ки мо ба Масеҳ доштем, вақте ки бори аввал табдил ёфтем, пешниҳод мекунад. Мо бояд дуои муҳаббати Павлусро (Эфсӯсиён 3:16-19) такрор кунем, насиҳати Яҳудоро «худро дар муҳаббати Худо нигоҳ доред» (Яҳудо 21) риоя кунем ва нагузорем, ки чизҳои беарзиши дунё дилҳои моро аз Худованд дур кунанд.
2. Смирна: Калисо дар азоб (2:8-11)
Ин нома бо ситоиш барои садоқат оғоз меёбад: «Ман корҳо, мусибатҳо ва камбизоатии туро медонам (аммо ту сарватмандӣ)». Чӣ тасаллӣ барои ин масеҳиён донистани он ки Масеҳ медонист, ки онҳо на танҳо аз ҷониби бутпарастон, балки аз ҷониби яҳудиёни душман ва Шайтон таъқиб карда мешаванд. Ғайр аз таъқибот, онҳо камбизоатиро низ таҳаммул карданд – аммо онҳо аз ваъдаҳои аҷиби Масеҳ сарватманд буданд.
Мушкилоти азоб ҳамеша моро ба ҳайрат овардааст. Азоб барои бехудоён интизор аст, аммо чаро худоён бояд азоб кашанд? Библия як қатор сабабҳоро медиҳад: интизомӣ (1 Қӯринтиён 11:30-32; Ибриён 12:3-13); пешгирикунанда, ба монанди хори Павлус дар ҷисм (2 Қӯринтиён 12:7); барои омӯхтани итоат, чунон ки Масеҳ кард (Ибриён 5:8); воситаи рушди рӯҳонӣ (Румиён 5:3-5); ва барои ҷалби таваҷҷӯҳи мо.
Ба ин калисои азобкаш Масеҳ ду насиҳатро дод, ки имрӯз ба ҳамаи муқаддасон сахт лозим аст. Аввалан, Ӯ гуфт: «Аз ҳеҷ яке аз ин чизҳо натарс» (Ваҳй 2:10). Мо аз чизе наметарсем, зеро азоби мо наметавонад баракатҳои абадии моро дар Масеҳ аз мо бигирад. Мо ҳамеша дар нигоҳубини Худо ҳастем ва ҳар чизе ки дар ҳаёти мо иҷозат дода мешавад, аз рӯи тарҳи хирадмандонаи Ӯст. Дуюм, Ӯ онҳоро насиҳат кард, ки «то марг содиқ бошед» (Ваҳй 2:10). Ба мо низ ин рӯҳбаландӣ лозим аст, ки ҳангоми омадани озмоиш содиқ бошем.
Мо аз паёми калисои Смирна чӣ меомӯзем? Дар замоне, ки таъқиби муқаддасон аз нав эҳё мешавад, Калисо метавонад ба насиҳати «натарс», ки дар Библия хеле зуд-зуд омадааст, гӯш диҳад. Вокуниши мо ба азоб набояд тарс, балки ҷасорат, қабули шодмонӣ ва шукргузорӣ бошад.
3. Пергамос: Калисо дар созиш (2:12-17)
Масеҳ ин калисоро барои устувор монданаш, сарфи назар аз он ки онҳо дар ҷое зиндагӣ мекарданд, ки «тахти Шайтон аст ... дар куҷое ки Шайтон зиндагӣ мекунад» (Ваҳй 2:13) ситоиш кард. Ин ба хислати баде ишора мекард, ки ин шаҳр дар таъқиби масеҳиён нишон дод. Аммо сарфи назар аз ин бадӣ, имондорон ба Номи Ӯ устувор монданд ва имонро инкор накарданд.
Садоқати ин калисо барои масеҳиёни имрӯза як даъват аст, ки ҳангоми ғарқ шудан дар бадии ин ҷаҳони ҳозира, куфрҳои динӣ ва васвасаи созиш бо ҳақиқат устувор истанд. Ҳамчун рамзи садоқати онҳо, яке аз шаҳидони онҳо, «Антипас, шаҳиди содиқи Ман», зикр шудааст. Номи ӯ маънои «бар зидди ҳама»-ро дорад. Пергамос барои устувор истодан барои Масеҳ ситоиш карда шуд.
Сарфи назар аз садоқати онҳо дар таъқибот, Худованд онҳоро барои нигоҳ доштани таълимоти Бильом ва Ниқӯлоиён сарзаниш кард. Бильом гунаҳкор буд, ки ба шоҳ Болоқ маслиҳат дод, ки Исроилро тавассути издивоҷ бо занони бутпараст ва бутпарастӣ ба гуноҳ водор кунад (Ададҳо 22-25; 31:15-16). Онҳо насиҳат карда шуданд, ки тавба кунанд, вагарна Масеҳ бо шамшери даҳони Худ бар зидди онҳо меҷангид (Ваҳй 2:16).
Паёми ин калисо ба мо чӣ меомӯзонад? Он хатари доимии созиши таълимотиро нишон медиҳад (Ваҳй 2:14-15). Дуо кунед, ки калисои имрӯза, ки бисёре аз асосҳои ҳақиқати библиявиро тарк кардааст, ин огоҳиро гӯш диҳад.
4. Тиатира: Калисои таҳаммулкунандаи куфр (2:18-29)
Гарчанде ки дар ин калисо бисёр чизҳо нодуруст буданд, ситоиши Масеҳ қобили таваҷҷӯҳ буд: «Ман корҳо, муҳаббат, хидмат, имон ва сабри туро медонам; ва дар бораи корҳои ту, охирин аз аввалин бештаранд» (Ваҳй 2:19). Ӯ онро барои панҷ фазилат, аз ҷумла муҳаббаташ, ки ҳеҷ яке аз се калисои қаблӣ барои он ситоиш нашуда буданд, ситоиш мекунад. Илова бар ин, Ӯ зикр кард, ки корҳои охирини онҳо аз корҳои қаблии онҳо бузургтар буданд – ин муқоиса бо калисои Эфсӯс аст.
Сарфи назар аз ин ситоиши қавӣ, як маҳкумияти даҳшатнок вуҷуд дошт – айбдоркунии ҳамаҷонибаи таҳаммулпазирии калисо нисбат ба зане бо номи Изабел ва таълимоти ӯ, ки калисоро ба зино ва хӯрдани чизҳои ба бутҳо қурбонӣшуда водор мекард (Ваҳй 2:20-23). Гарчанде ки ӯ худро пайғамбар меномид, вай паёмбари ҳақиқии ҳақиқати илоҳӣ набуд, зеро ӯ ин масеҳиёнро ба идомаи бутпарастӣ ташвиқ мекард.
Пас аз маҳкумияти Худ, Масеҳ ба боқимондаи худотарс дар Тиатира насиҳат кард: «Он чиро, ки дорӣ, то омадани Ман устувор нигоҳ дор. Ва ҳар кӣ ғолиб ояд ва корҳои Маро то охир нигоҳ дорад, ба ӯ бар миллатҳо қудрат хоҳам дод ... Ва ба ӯ ситораи субҳро хоҳам дод» (Ваҳй 2:25-28). Ибораи «то омадани Ман» ба Раптура ишора мекунад. Ба ғолибон ваъдаи «ситораи субҳ» дода мешавад, ки ба Масеҳ ҳамчун Бозгаштанда ишора мекунад, ки Калисоро пеш аз соатҳои торикии пеш аз тулӯи подшоҳии ҳазорсола раптура хоҳад кард.
Мо аз калисои Тиатира чӣ дарс мегирем? Ин калисо ёдгории хатари созиши ахлоқӣ буд. Имрӯз мо бояд ба дур шудан аз меъёрҳои ахлоқӣ, ки ба Калисо ворид шудааст, диққат диҳем.
5. Сардис: Калисое, ки мурда буд (3:1-6)
Ба ин калисо Масеҳ гуфт: «Ман корҳои туро медонам, ки ту ном дорӣ, ки зиндаӣ, аммо ту мурдаӣ» (Ваҳй 3:1). Дар муроҷиати Ӯ ба ин калисо тағйироти назаррас вуҷуд дорад. Ба калисоҳои қаблӣ Ӯ бо ситоиш оғоз кард; дар ин ҷо Ӯ бо маҳкумият оғоз кард, зеро ситоише набуд. Масеҳ зуд обрӯи онҳоро дар бораи зинда будан бо эълон кардани мурда буданашон аз байн бурд. Мисли фарисиён, намуди зоҳирии онҳо набудани ҳаётро пинҳон мекард. Ӯ илова кард: «Ман корҳои туро дар назди Худо комил наёфтам» (Ваҳй 3:2).
Калисои Сардис зоҳиран ҳамчун рӯҳонӣ бо хидмати муассир обрӯ дошт. Аз нуқтаи назари илоҳӣ, он калисое буд, ки танҳо дар ном зинда буд; он дар асл дар ҳаёти рӯҳонӣ ва қудрат мурда буд. Доварии Масеҳ дар бораи ин калисо бояд аз ҷониби калисоҳои имрӯза, ки аксар вақт пур аз фаъолият ҳастанд, аммо бо каме, ки аз қудрати Ӯ сухан мегӯяд, баррасӣ карда шавад.
Паём ба калисои Сардис моро аз хатари мурдагии рӯҳонӣ, аз ортодоксияи бе ҳаёт, аз намуди зоҳирӣ ба монанди фарисиён, ки ба қабрҳои сафедшуда монанд буданд, огоҳ мекунад. Калисо дар хатари мурда номида шудан аст, вақте ки он бештар ба шакл назар ба ҳаёт таваҷҷӯҳ дорад, вақте ки он системаҳоро бештар аз Масеҳ дӯст медорад ва вақте ки он бештар ба чизҳои моддӣ назар ба рӯҳонӣ таваҷҷӯҳ дорад.
6. Филаделфия: Калисои содиқ (3:7-13)
Чунон ки ба дигар калисоҳо кард, Масеҳ ба Филаделфия гуфт: «Ман корҳои туро медонам». Ӯ онҳоро бо ин суханон ситоиш кард: «Ту қувваи каме дорӣ, каломи Маро нигоҳ доштаӣ ва Номи Маро инкор накардаӣ» (Ваҳй 3:8). Ин калисо садоқатро ба Номи Масеҳ нишон дода буд ва ошкоро эътимоди худро ба Ӯ эътироф карда буд. Дар натиҷа, Масеҳ ваъда дод, ки душманони онҳо, «куништи Шайтон», маҷбур мешаванд, ки бубинанд, ки ин калисо хизматгорони ҳақиқии Худоро дар бар мегирад.
Аз сабаби садоқати онҳо, ин калисо аз дигарон бо ишораи равшан ба Раптура фарқ карда мешавад: «Азбаски ту амри Маро барои устуворӣ нигоҳ доштаӣ, Ман низ туро аз соати озмоиш, ки бар тамоми ҷаҳон хоҳад омад, нигоҳ медорам, то онҳоеро, ки дар рӯи замин зиндагӣ мекунанд, озмоиш кунам» (Ваҳй 3:10). Ин ваъдаест, ки онҳо аз Мусибати Бузург, ки дар Ваҳй 6-18 ошкор мешавад, намегузаранд. Ин порча умедро дастгирӣ мекунад, ки Масеҳ барои Калисои Худ пеш аз он замони озмоиш, ки ҳамчун Мусибат номида мешавад, хоҳад омад.
Мо аз паёми ин калисо чӣ меомӯзем? Имондорон аз ҷониби Худованд ситоиш карда мешаванд, аммо огоҳ карда мешаванд, ки «устувор нигоҳ доранд», «устувор бошанд» ва «қувваи каме»-ро, ки доранд, ҳангоми интизории омадани Худованд нигоҳ доранд.
7. Лаодикия: Калисои хунук (3:14-22)
Ба ин калисо ҳеҷ сухани ситоиш дода нашуд. Ин масеҳиён ба Масеҳ нафратовар тасвир шуда буданд, зеро онҳо «хунук, на сард ва на гарм» буданд (Ваҳй 3:16). Онҳо сахттарин сарзаниши ҳар як калисоро гирифтанд.
Масеҳ ба се ҳолати гуногуни рӯҳонӣ ишора кард: ҳолати сардии ки ҳамаи онҳоеро дар бар мегирад, ки ба чизҳои Худо сарданд, бе ягон далели наҷот; ҳолати гармӣ ки онҳоеро дар бар мегирад, ки ғайрати ҳақиқии рӯҳонӣ доранд ва дар бораи ҳаёти абадии худ, қудрати сокини Рӯҳ ва шаҳодати муассир барои Масеҳ ҳеҷ саволе намегузоранд; ва ҳолати хунукӣ ки ба онҳое ишора мекунад, ки ба чизҳои Худо таваҷҷӯҳ зоҳир кардаанд, бо иштирок дар калисо, аммо шояд бо Масеҳ муносибати ҳақиқӣ надошта бошанд. Ин калисо чунин буд.
Азбаски масеҳиён дар ин калисо хунук буданд, Масеҳ гуфт, ки онҳоро аз даҳони Худ мепартояд. Хунук будани онҳо аз ҷиҳати рӯҳонӣ бо қаноатмандӣ аз сарвати моддӣ ва бехабар будан аз камбизоатии рӯҳонии худ зоҳир мешуд. Масеҳ барои тасвири онҳо калимаҳои қавӣ истифода бурд: «бадбахт, ғамангез, камбағал, кӯр ва урён» (Ваҳй 3:17).
Паём ба калисои Лаодикия барои мо имрӯз огоҳӣ аз хунукӣ, худтаъминкунӣ ва бехабар будан аз ниёзи шадиди рӯҳонии мост. Ягона роҳи ҳал ин аст, ки Масеҳи хориҷшударо дубора даъват кунем, ки дарояд ва маркази ибодат, парастиш ва муҳаббати мо гардад.
Изҳороти хулосавӣ
Ҳар як паём ба ҳафт калисои Осиё бо изҳороти шабеҳ ба охир мерасад: «Ҳар кӣ гӯш дорад, бигзор бишнавад, ки Рӯҳ ба калисоҳо чӣ мегӯяд» (Ваҳй 2:7,11,17,29; 3:6,13,22). Қайд кунед, ки ин он чизе нест, ки Рӯҳ дар бораи калисоҳои гузашта «гуфт», балки он чизест, ки Рӯҳ ба ҳамаи калисоҳо «мегӯяд». Ин ба мо мегӯяд, ки Рӯҳ то ҳол бо мо сухан мегӯяд – огоҳӣ барои калисоҳои имрӯза, ки «бишнаванд, ки Рӯҳ чӣ мегӯяд».
Ин изҳорот дар Ваҳй 13:9 такрор шудааст, аммо бидуни ибораи маъмули «он чи Рӯҳ ба калисоҳо мегӯяд». Ин нишон медиҳад, ки Раптура байни охири боби 3 ва оғози 4 ба амал меояд ва калисо, ки дар бобҳои 2 ва 3 хеле намоён аст, аз замин ба осмон дар боби 4 мегузарад ва аз ин рӯ дар Ваҳй 13:9 зикр нашудааст.
Даъвати кайҳо ба ҳафт калисои Осиё барои «шунидан» он чи Рӯҳ мегӯяд, имрӯз ба мо дода шудааст. Бигзор Худованд ба мо кӯмак кунад, ки дарсҳоро аз ин ҳафт калисо омӯзем.
— Морис Бассалӣ





