Матн
Сарлавҳаи ин мақола аз 1 Қӯринтиён 14:3 гирифта шудааст: «Касе ки нубувват мекунад, ба одамон барои ободӣ, рӯҳбаландӣ ва тасаллӣ сухан мегӯяд» (JND). Боби 11-14-и ин нома ба калисои Қӯринт тасвир мекунад, ки чӣ тавр фаъолиятҳо бояд ҳангоми ҷамъ омадани имондорони маҳаллӣ ба исми Худованд (Матто 18:20) гузаронида шаванд, дар ҳоле ки Аъмол 2:42 дар бораи амалияи масеҳиёни аввалин нақл мекунад: «Онҳо дар таълимоти расулон ва муошират, дар шикастани нон ва дар дуоҳо устуворона давом медоданд» (NKJV).
Мо метавонем таълимоти ин чор бобро дар 1 Қӯринтиён ҳамчун «сухан гуфтан бо қудрати Рӯҳи Худо дар калисо» ҷамъбаст кунем. Матнҳои фаврии 1 Қӯринтиён 14:3 фоидаи бартарии нубувват бар сухан гуфтан бо забонҳоро нишон медиҳад (ниг. оятҳои 2-5). «Касе ки бо забон сухан мегӯяд, худро обод мекунад, аммо касе ки нубувват мекунад, калисоро обод мекунад» (ояти 4). Ободӣ, рӯҳбаландӣ ва тасаллӣ таъсироти бар калисо, имондорони маҳаллӣ, вақте ки пайғамбар сухан мегӯяд.
Пайғамбарон кистанд ва нубувват чист?
Пайғамбарони Аҳди Қадим каломи Худоро ба халқи Исроил мегуфтанд. Паём барои қонеъ кардани ҳолатҳои халқи Ӯ дар вақти дода шуданаш пешбинӣ шуда буд. Баъзе аз он чизе ки онҳо гуфтанд, ояндаро пешгӯӣ мекард, аммо ҳатто он изҳоротҳо барои одамони замони онҳо татбиқи воқеӣ доштанд. Ба ҳамин монанд, пайғамбарон дар замонҳое, ки Аҳди Ҷадид навишта шуда буд, шахсоне буданд, ки паёми Худоро барои масеҳиён мегуфтанд.
Имрӯз фарқияти муҳим вуҷуд дорад: Мо комилшудаи ваҳйи Худоро дар Навиштаҳо дорем. Аз ин рӯ, пайғамбарон ҳоло одатан «воизони» ё «муаллимони Китоби Муқаддас» номида мешаванд. Онҳо аз Навиштаҳо ҳақиқатҳои мутлақ ва тағйирнопазири «имонеро, ки як бор барои ҳама ба муқаддасон дода шуда буд» (Яҳудо 3) таълим медиҳанд ва ин ҳақиқатҳоро ба ҳолати муосири калисо ва вазъиятҳои кунунии ҷаҳон татбиқ мекунанд. Ба ибораи дигар, онҳо ба ҳақиқатҳо барои ҳаёти масеҳӣ дар ин ҷо ва ҳозир маънои воқеӣ медиҳанд.
Нубувват се натиҷаи мусбат дар ҳаёти масеҳиён дорад, ки шунавандагонро ба таври зарурӣ таъсир мерасонад:
Воизӣ ақлҳои навшудаи онҳоро обод мекунад – он имондоронро месозад. Фаҳмиши онҳо аз имон зиёд мешавад, зеро ақлҳои онҳо равшан мешаванд. Онҳо ҳамчун масеҳиён рушд мекунанд.
- Воизӣ ҷонҳои онҳоро рӯҳбаланд мекунад – он имондоронро ба ҳаракат меорад. Интихобҳо ва хоҳишҳои онҳо ба иродаи Худо бештар мувофиқат мекунанд. Онҳо барои пайравӣ ба Худованд бодиққаттар ҳавасманд карда мешаванд.
- Воизӣ дилҳои онҳоро тасаллӣ медиҳад – он имондоронро мепайвандад, шод мекунад ва баланд мебардорад. Эҳсосот ва меҳрубониҳои онҳо тасаллӣ меёбанд ва ба ҳаракат меоянд. Онҳо қавӣ мешаванд.
- Гарчанде ки мо ободӣ, рӯҳбаландӣ ва тасаллӣро дар зери сарлавҳаҳои алоҳида баррасӣ хоҳем кард, онҳо дар асл натиҷаи муштараки ҳар як воизи бо Рӯҳ роҳнамоӣшуда мебошанд. Як қатор шунавандагон обод мешаванд, дар ҳоле ки дигарон рӯҳбаланд ё тасаллӣ меёбанд. Баъзеҳо ҳар серо эҳсос хоҳанд кард, вақте ки Худо мустақиман ба ҳар як аъзо тавассути воиз сухан мегӯяд.
Ободӣ
Таъсири асосии мавъизаи Каломи Худо дар калисо ин аст, ки имондорон обод мешаванд. Яъне, дониши онҳо дар бораи Худо ва Писари Ӯ зиёд мешавад ва имони онҳо мустаҳкам мегардад. Мо бояд аз ҳар як чунин мавъиза аз ҷиҳати рӯҳонӣ фоида барем.
Ободӣ танҳо маънои «сохтан»-ро дорад. Вақте ки шахс тавассути имон ба Инҷил табдил меёбад, ба ӯ ҳаёти нав дар Масеҳ аз Худо дода мешавад. Асоси имони он шахс бояд сохта шавад – фаъолияте, ки дар тӯли тамоми ҳаёти он масеҳӣ идома меёбад. Ҳар як воиз бояд таълимоти солим (таълим) ё ғизои рӯҳонӣ диҳад, то имони шахс рушд кунад.
Зарурати таълимоти солим ва имон дар номаҳои пасторалии Павлус таъкид шудааст, ки дар он ҷо калимаи «солим» маънои «солим ё муфид»-ро дорад. 1 Рушди рӯҳонӣ натиҷаи гирифтани ғизои рӯҳонӣ ба ҳамон тарзест, ки хӯрдани ғизои солим ба бадани шумо дар ҳаёти табиӣ фоида меорад.
Аҳамияти ободӣ аз истинодҳои такрорӣ ба он дар тамоми 1 Қӯринтиён 14 (оятҳои 3,5,12,26) дида мешавад. Дар асл, ояти 26 ба як бахши дароз хотима мебахшад, ки дар он расул таъкид мекунад, ки ҳар гуна суханронӣ дар калисо бояд ободкунанда бошад – фаҳмиши имон аз ҷониби шунаванда бояд кӯмак карда шавад. Паём бояд маънои равшан дошта бошад (ояти 7) ва бо истифода аз забони содда (ояти 9) расонида шавад. Саволҳои риторикии Павлус дар ояти 26 бо яке аз панҷ принсип («Бигзор...»)2 ба охир мерасанд, ки бояд дар ҳар як вохӯрии калисо амал кунанд. «Пас, чӣ тавр аст, бародарон? Ҳар гоҳ ки ҷамъ меоед, ҳар яке аз шумо забур, таълим, забон, ваҳй, тафсир дорад. Бигзор ҳама чиз барои ободӣ анҷом дода шавад» (ояти 26, таъкид илова шудааст).
Обод кардани масеҳиёни инфиродӣ ба обод кардани калисо, ҷамъомади маҳаллӣ, ба таври дастаҷамъӣ (ояти 4) оварда мерасонад, ки он ҳамчун «бинои Худо» (1 Қӯринтиён 3:9) тасвир шудааст. Ҳавворӣ Павлус асоси калисои Қӯринтро гузошта буд ва пайғамбарони онҳо бар он месохтанд (ояти 10).
Тасвири бузургтари тамоми Калисо3 дар Эфсӯсиён пешниҳод шудааст. Он «бар асоси ҳаввориён ва пайғамбарон сохта шудааст, ки худи Исои Масеҳ санги асосии гӯша аст, ки дар Ӯ тамоми бино, ки ба ҳам мувофиқат мекунад, ба маъбади муқаддас дар Худованд меафзояд, ки дар Ӯ шумо низ барои макони истиқомати Худо дар Рӯҳ якҷоя сохта мешавед» (Эфсӯсиён 2:20-24). Эфсӯсиён 4:11-16 тавзеҳ медиҳад, ки Калисо тавассути обод кардани худ дар муҳаббат «то даме ки ҳамаи мо ба ягонагии имон ва дониши Писари Худо, ба марди комил, ба андозаи қади пуррагии Масеҳ бирасем» (ояти 13) рушд мекунад.
Намунаи хуби ободӣ Эфсӯсиён 1:1-4:16 мебошад. Дар он порча Павлус таълимоти нави ҳадафи абадии Худо барои Писари Ӯ, Исои Масеҳ, ва даъват ва сарнавишти Калисоро таълим медиҳад. Ҳавворӣ дар Эфсӯсиён 3:1-3 тавзеҳ медиҳад, ки чӣ тавр ӯ ин ваҳйро гирифта буд, «ки бо он, вақте ки шумо мехонед, шумо метавонед дониши маро дар сирри Масеҳ фаҳмед» (ояти 4). Аҳамият диҳед, ки Павлус ду маротиба дуо мекунад, ки таълимоти ӯ аз ҷониби хонандагонаш қабул ва фаҳмида шавад (ниг. 1:15-21, 3:14-21). Ҳамаи воизони низ бояд чунин дуоҳоро барои шунавандагони худ бихонанд.
Рӯҳбаландӣ
Таъсири дуюми мавъизаи Каломи Худо дар калисо ин аст, ки имондорон рӯҳбаландӣ мегиранд. Рӯҳ Каломи Худоро барои муроҷиат ба виҷдони мо ва ба ҳаракат даровардани мо истифода мебарад. Рӯҳбаландӣ инчунин маънои тасаллӣ дорад – имони мо бо он чизе ки Худо ба мо мегӯяд, мустаҳкам мешавад.
Аммо имон розӣ шудан ё қабул кардани таълимот нест. Он бештар як вокуниши фаъол аст. «Зеро муҳаббати Масеҳ моро маҷбур мекунад, зеро мо чунин ҳукм мекунем: ки агар Яке барои ҳама мурд, пас ҳама мурданд; ва Ӯ барои ҳама мурд, то онҳое ки зиндагӣ мекунанд, дигар барои худ зиндагӣ накунанд, балки барои Ӯ, ки барои онҳо мурд ва дубора эҳё шуд» (2 Қӯринтиён 5:14-15). Ба таври мусбат, рӯҳбаландӣ моро ба шогирдии ҳақиқӣ ва тарзи ҳаёти комилан масеҳӣ водор мекунад. Ба ин маъно он насиҳат аст ва мегӯяд: «Масеҳиён бояд чунин зиндагӣ кунанд». Ба таври манфӣ, мавъиза нокомиҳо ва камбудиҳои моро нишон медиҳад – аммо, дар айни замон, он ба мо нишон медиҳад, ки чӣ тавр чизҳоро дуруст кунем. «Тамоми Навиштаҳо аз илҳоми Худост ва барои таълим, барои сарзаниш, барои ислоҳ, барои тарбия дар адолат муфид аст, то ки марди Худо комил бошад, барои ҳар кори нек комилан муҷаҳҳаз бошад» (2 Тимотиюс 3:16-17).
Дар Эфсӯсиён 4:17 Павлус он чизеро, ки чанд оят пештар навишта буд, такрор карда, имондоронро даъват мекунад, ки «ба таври шоистаи даъвате, ки бо он даъват шудаед, рафтор кунед» (ояти 1). Ин муроҷиати фаврӣ рӯҳбаландӣ аст ва аз таълимоте, ки ӯ ба онҳо дода буд (1:1-4:16) бармеояд. Пас аз он насиҳатҳои минбаъда барои амалӣ кардани он чизе ки ба онҳо таълим дода шуда буд (4:17-6:24) меоянд.
Шумо метавонед ин сохторро4 дар баъзе номаҳои дигари Павлус бубинед, аммо шояд беҳтарин намунаи мавъизаи насиҳатӣ дар Навиштаҳо мавъизаи Барнабос аст, ки номаш дар асл «Писари рӯҳбаландӣ» (Аъмол 4:36) маъно дорад. Ӯро калисои Ерусалим ба Антиохия фиристод, вақте ки онҳо дар бораи шумораи зиёди табдилёфтагон дар он ҷо шуниданд. «Вақте ки ӯ [ба Антиохия] омад ва файзи Худоро дид, шод шуд ва ҳамаи онҳоро рӯҳбаланд кард, ки бо қасди дил бо Худованд идома диҳанд. Зеро ӯ марди нек, пур аз Рӯҳи Муқаддас ва имон буд. Ва шумораи зиёди одамон ба Худованд илова карда шуданд» (Аъмол 11:23-24).
Тасаллӣ
Таъсири ниҳоии мавъизаи Каломи Худо дар калисо ин аст, ки имондорон ба таври инфиродӣ, наздик ва меҳрубонона тасаллӣ ё таскин меёбанд. Ин аз он сабаб рух медиҳад, ки Рӯҳи Муқаддас суханони воизро барои қонеъ кардани ниёзҳои ҳар як шахс дар вохӯрии калисо татбиқ мекунад. Имондорон ногузир дар ҳама марҳилаҳои роҳи масеҳӣ ба монеаҳо, душвориҳо, ноумедиҳо, ҳолатҳои душвор, хатарҳо, бемориҳо, касалиҳо ва талафот дучор меоянд. Худо ҳамаи ин ниёзҳоро медонад ва паёмҳои тасаллӣ медиҳад, ки ба ҳар яки онҳо мувофиқат мекунанд!
Калимаи «рӯҳбаландӣ» дар 1 Қӯринтиён 14:3 инчунин метавонад маънои «тасаллӣ»-ро дошта бошад. Он дар 2 Қӯринтиён 1:3-7 ба ин тарз тарҷума шудааст (калимаҳои курсив):
Муборак бод Худо ва Падари Худованди мо Исои Масеҳ, Падари раҳматҳо ва Худои ҳама тасаллӣ, ки тасаллӣ медиҳад моро дар ҳамаи мусибатҳои мо, то ки мо тавонем тасаллӣ диҳем онҳоеро, ки дар ҳар гуна мушкилот ҳастанд, бо тасаллӣ ки бо он худамон тасаллӣ ёфтаем аз Худо. Зеро чунон ки азобҳои Масеҳ дар мо фаровонанд, ҳамин тавр тасаллои мо низ тавассути Масеҳ фаровон аст. Акнун агар мо азоб кашем, ин барои тасаллои ва наҷоти шумост, ки барои таҳаммули ҳамон азобҳое, ки мо низ мекашем, муассир аст. Ё агар мо тасаллӣ ёбем, ин барои тасаллои ва наҷоти шумост. Ва умеди мо ба шумо устувор аст, зеро мо медонем, ки чунон ки шумо шарикони азобҳо ҳастед, ҳамин тавр шумо низ шарики тасаллохоҳед шуд. (2 Қӯринтиён 1:3-7)
Худо тасалло ё таскини моро ба таври воқеӣ ва зинда таъмин мекунад. Ӯ ба воиз иҷозат медиҳад, ки аз мусибат гузарад, ки дар он худи ӯ аз Худо тасаллӣ мегирад. Сипас Худо ин таҷрибаҳоро барои мулоим кардани мавъизаи ӯ истифода мебарад, то ӯ метавонад барои шунавандагонаш тасаллӣ диҳад. Аммо бештар аз ин, худи Худо «барои кӯмак наздик мешавад» (маънои калимаи юнонии тарҷумашудаи тасаллӣ) тавассути суханони воиз!
Дар калисои ман чӣ?
Ҳар гоҳ ки ман мавъиза мекунам ё менависам, ҳамеша аз худ мепурсам: «Оё ман аз воқеияти амалии мавзӯи худ чизе медонам?» «Оё калисои маҳаллии ман мавъизаеро пешниҳод мекунад, ки дар натиҷаи он аъзоёни он обод, рӯҳбаланд ва тасаллӣ меёбанд?» Хушбахтона, ман метавонам ҷавоб диҳам: «Бале!» Ман дар хондани китобҳо хуб нестам. Аксари фаҳмиши ман дар бораи имон аз ободӣ дар вохӯриҳои калисо меояд.
Ман инчунин метавонам дар бораи баъзе таҷрибаҳои махсус шаҳодат диҳам, вақте ки мавъиза маҳз ба он чизе ки ба ман лозим буд, мувофиқат кард. Як бор ман дар кори худ ноором шудам, зеро созмони нави идоракунӣ ба ман писанд набуд. Ман қарор додам, ки кори нав ҷустуҷӯ кунам. Аммо, воиз дар он ҳафта дар бораи Ҳоҷар сухан гуфт ва суханони Худовандро ба ӯ таъкид кард, ки «баргард... ва итоат кун» (Ҳастӣ 16:9). Ман паёмро гирифтам! Дар як маврид дигар, бародари хурдиам дар кома буд ва ба мо маслиҳат доданд, ки ӯ эҳтимол мемирад. Воиз дар бораи эҳё аз 1 Қӯринтиён 15 сухан гуфт, ки унвонаш «Карнай садо хоҳад дод!» Ин дар ҳақиқат хидмати тасаллӣбахш буд!
Дар калисои шумо чӣ мешавад?
1 Қӯринтиён 14:3 тасвир мекунад, ки чӣ тавр дар як калисои маҳаллӣ, ки мувофиқи дастурҳои бобҳои 11-14 амал мекунад, ба таври воқеӣ ва зинда рӯй медиҳад. Оё ин дар калисое, ки шумо узви он ҳастед, рӯй медиҳад? Оё шумо аз мавъизае, ки мегиред, обод, рӯҳбаланд ва тасаллӣ меёбед? Агар сухангӯён аз ҷониби Рӯҳ роҳнамоӣ шаванд, то паёмҳои мустақимро бо маънои равшан расонанд, шумо хоҳед ёфт. Дуои ман ин аст, ки ҳар як хонандаи маҷаллаи «Файз ва Ҳақиқат» метавонад ҷавоб диҳад: «Бале, ман ҳастам».
- 1 Тимотиюс 1:10, 6:3; 2 Тимотиюс 1:13, 4:3; Титус 1:9, 2:1-2,8-9,13.
- 1 Қӯринтиён 14:26,34-35,37,40 (ки «бигзор»-ҳои оятҳои 13,27,29-30-ро дар бар мегирад), 16:14.
- Калисо аз ҳар як имондор аз Пантикост то Раптура иборат аст.
- «Ин роҳ аст [таълимот], дар он роҳ равед [амал кунед]» (Ишаъё 30:21 NKJV) роҳи хубест барои дар хотир нигоҳ доштани ин формат.
- «Тасаллӣ» дар KJV, NKJV ва ESV «comfort» тарҷума шудааст.
Барои ОБОДӢ на танҳо дониш додан, Каломро бо сухани илоҳӣ ба виҷдон татбиқ кардан ва ҳақиқатҳои муайянро таълим додан зарур аст, балки ин корро бо «суханони ба осонӣ фаҳмо» (1 Қӯринтиён 14:9 KJV) анҷом додан лозим аст. Норавшанӣ рӯҳонӣ нест. Агар «фарқият дар садоҳо» (ояти 7) намебуд, мусиқӣ маънои оҳангӣ намедод. Агар садо «номуайян» (ояти 8) бошад, карнай ба шунавандагон таъсире нахоҳад дошт. Ҳамин тавр, хидмат метавонад ба таври чунон ошуфта пешниҳод шавад, ки ҳеҷ маъное надорад, ё он метавонад бо чунин номуайянӣ ифода шавад, ки ба шунавандагон таъсире надорад. Агар хидмат ободкунанда бошад, он бояд бо суханони «ба осонӣ фаҳмо» ва бо итминони паём аз Худо пешниҳод шавад. Ҳар як садо дар табиат аҳамияти махсус дорад, ва ҳамин тавр калимаҳо маънои махсус доранд. Агар мо калимаҳоеро истифода барем, ки ба шунавандагон ҳеҷ маъное намедиҳанд, мо амалан ваҳшиёне мешавем, ки бо як лаҳҷаи аҷиб сухан мегӯем. — Ҳамилтон Смит (мутобиқшуда)
