Адолат, худотарсӣ, имон, муҳаббат ва сабрро пайравӣ кунед

«Аммо ту, эй марди Худо, аз ин чизҳо гурез ва • адолат • худотарсӣ • имон • муҳаббат • сабр • фурӯтаниро пайравӣ кун». —1 Тимотиюс 6:11 NKJV

Худованди мо Исои Масеҳ дар рӯи замин «Марди Худо»-и ҳақиқӣ буд ва ҳоло дар осмон низ ҳамин тавр аст. Ӯ ҳамеша Марди Худои ҳақиқӣ хоҳад монд, зеро Ӯ ҳеҷ гоҳ аз Мард будан боз намеистад, ҳарчанд Ӯ Худо низ ҳаст (Филиппиён 2:8). Дар ҳоле ки Ӯ аз ин ҷаҳон ғоиб аст, ҳамаи имондорони ҳақиқӣ бояд Ӯро дар ин ҷо намояндагӣ кунанд.

Дастуроти Павлус аз номи Худованд Исо дода шуда, ба масеҳиён – ки бисёре аз онҳо ғуломони аслӣ ё бандагон буданд – муроҷиат карда шуда буд. Онҳо муносибати устод-ғуломро медонистанд ва аз ин рӯ Павлус ин алоқаро ба имондорон дар маҷмӯъ татбиқ кард: Ҳамаи масеҳиён бандагонанд, ки ба Худованд Исои Масеҳ хидмат мекунанд. Илова бар шарти имондори ҳақиқӣ ва аз нав таваллудшуда будан, ба мо сифатҳои муайяне лозиманд, то он чиро, ки Худованд аз мо мехоҳад, дуруст иҷро кунем. Ин сифатҳо дар супорише, ки Павлус ба Тимотиюс дод, ҷамъбаст шудаанд (1 Тимотиюс 6:11).

Дар ҳоле ки расул дар Рум барои шаҳодати Худованди мо Исо дар зиндон буд (Аъмол 28; Эфсӯсиён 3:1), ӯ шогирди ҷавон ва шармгини худро – ки ба манфиатҳои Масеҳ содиқ буд – ҳамчун намояндаи худ ба Эфсӯс фиристод. Мо аниқ намедонем, ки Павлус кай номаи аввалини худро ба Тимотиюс навиштааст, аммо дастуроти он дар бораи чӣ гуна рафтор кардан дар Хонаи Худо (1 Тимотиюс 3:14-15) то ҳол эътибор доранд. Дуюми Тимотиюс ба мо нишон медиҳад, ки мутаассифона, аксарияти масеҳиён дар Эфсӯс ин дастурҳоро риоя накарданд. Аммо, ҳақиқатҳои Худо аз сабаби нокомӣ ё радкунӣ тағйир намеёбанд. Онҳо ҳамон тавр мемонанд, устувор, мисли санг дар баҳрҳои тӯфонӣ.

Ҳатто дар зиндони Рум, ки ба сарбоз занҷирбанд буд (Аъмол 21:33, 28:20; Эфсӯсиён 6:20), расул Павлус Масеҳро, ки дар осмон аст, намояндагӣ мекард. Павлус омӯхт, ки Худованд Исои Масеҳро ба ҳамаи тафсилоти ҳаёти худ дохил кунад. Тимотиюс, дар саҳнаи радкунӣ дар ин ҷаҳон, бояд ҳамин тавр мекард. Ҳамчун имондорон ва шогирдони Худованди мо Исои Масеҳ, мо дар ин ҷо мондаем, то Ӯро дар ҳамаи тафсилоти ҳаёти худ пайравӣ кунем ва Худованди худро дар ҳамон ҷаҳоне, ки Ӯро маслуб кард, намояндагӣ кунем – ҳатто дар байни онҳое, ки Масеҳро эътироф мекунанд, аммо даъвоҳои Ӯро рад мекунанд. Тимотиюс Павлусро дар минтақае намояндагӣ мекард, ки расул чанд сол пеш бо натиҷаҳои назаррас барои шарафи Худованд дар осмон боғайратона кор карда буд (Аъмол 19-20).

Ин хизматгори ҷавони Худованд ба устоди худ содиқ буд – бисёр чизҳоро меомӯхт ва содиқона пайравӣ мекард, ҳамон тавре ки Павлус ба Масеҳ пайравӣ мекард (нигаред ба 1 Қӯринтиён 11:1). Бисёре аз масеҳиён намехоҳанд аз Павлус омӯзанд ё дар ин ҷаҳон ба ӯ пайравӣ кунанд, зеро онҳо дар ӯ айб меҷӯянд ё таълимоти ӯро танқид мекунанд.2 Онҳо шояд инро дарк накунанд, аммо бо рад кардани Павлус онҳо инчунин Онро, ки ӯро фиристодааст – Худованди моро дар ҷалол – рад мекунанд.

Мушкилот он вақт ва ҳоло

Тимотиюс бо мушкилоти зиёде рӯ ба рӯ шуд, то шогирди содиқ ва хизматгори вафодор, бе созиш, ба Худованд Исо боқӣ монад. Барои дур мондан аз хатарҳо ва бадӣ ва пайравӣ кардани он чи дуруст буд, ба ӯ сифатҳои муайяни мусбат лозим буд, чунон ки Павлус ба таври муфассал шарҳ дод. Тимотиюс инчунин бояд аз шаҳвати пул гурезад.

Расул соддагии қаноатмандиро, ки дар намунаи худи ӯ нишон дода шудааст, зикр кард, ки он барои ғуломон низ эътибор дошт (1 Тимотиюс 6:2). Ин гуна қаноатмандӣ, ки бо худотарсӣ ё парҳезгорӣ алоқаманд буд, аз ҷониби душман мавриди ҳамла қарор гирифт (нигаред ба оятҳои 3-5). Бо такя ба Худо ва дохил кардани Масеҳ ба ҳар як ҷузъиёти ҳаёт, марди ҳақиқии Худо ё имондори аслӣ ба қаноатмандӣ ва розигӣ роҳнамоӣ хоҳад шуд. Онҳое, ки соддагии ҳаёти имон ва худотарсиро рад мекунанд, нақшаи дигар доранд, ки боиси осеб дидани худ ва дигарон аз шаҳват ва найрангҳои душман мегарданд, бо оқибатҳои ғамангез (оятҳои 7-10).

Аммо ту... ба Худо такя кун

Бар хилофи нофармонон (4:1-3), Тимотиюс бояд бо мушкилоти пеши худ рӯ ба рӯ мешуд ва аз одамоне, ки ӯро иҳота карда буданд – аз ҷумла имондорони дунявӣ ё ҷисмонӣ ва танҳо эътирофкунандагон – фарқ мекард (1 Тимотиюс 6:11). Ба ҳамин монанд, Ибриён 11 намунаҳои рӯҳбаландкунандаи имондоронеро номбар мекунад, ки воқеан омӯхтанд, ки ба Худо такя кунанд. Ин онҳоро фарқ мекард, зеро бе имон мо наметавонем Худоро хушнуд кунем (ояти 6).

Ҳанӯх дар ҷомеаи бехудо зиндагӣ мекард, ки бо исён, гуноҳ ва фасод (Ҳастӣ 4-6) тавсиф мешуд. Вақте ки ӯ 65-сола шуд, писаре дошт, ки номи ӯро Матушала гузошт. То ҷое ки мо медонем, ин писар то пиртарин мард зиндагӣ кард ва дар синни 969-солагӣ дар соли тӯфони Нӯҳ вафот кард (Ҳастӣ 5:27). Навиштаҳо махсус мегӯянд, ки Ҳанӯх – ки номаш «омӯзонидашуда» аст – рӯз ба рӯз бо Худо роҳ мерафт, то даме ки Ӯ ӯро аз замин гирифт (оятҳои 22,24). Ба ҳамин монанд, Худованд мехоҳад моро дар мактаби Худо омӯзонад, то ба Ӯ такя кунем, то даме ки Ӯ биёяд ва моро барад (1 Таслӯникиён 4:16-18).

Иброҳим, ҳарчанд аз насли Сетҳи худотарс буд (Ҳастӣ 11:10-32), дар бутпарастӣ ғарқ шуда буд, ки бо бурҷи Бобил оғоз ёфта буд (Ҳастӣ 10-11). Худо Иброҳимро аз ин бутпарастӣ даъват кард (Еҳушаъ 24:2-3; Аъмол 7:2-3), то ӯро падари ҳамаи имондорон гардонад (Румиён 4). Ин ба ояти калидии мо мувофиқат мекунад, «аз ин чизҳо гурез» (1 Тимотиюс 6:11), то марди Худо бошад.3 Сарфи назар аз баъзе нокомиҳо дар ҳаёти Иброҳим, ӯ бо муҳаббати ҳақиқӣ ба Худо тавсиф мешуд ва аз ин рӯ «дӯсти Худо» номида шуд (Яъқуб 2:23). Ин муҳаббат Иброҳимро водор кард, ки аз одамони атрофаш фарқ кунад, аз ҷумла ҷияни ӯ Лут, ки имондор буд, аммо дар нишон додани имони худ кӯтоҳӣ кард. Иброҳим омӯхт, ки ба Худои 4, ки ӯро даъват карда буд ва ваъда дода буд, ки ба ӯ писар ва ворис медиҳад, пайваста такя кунад (Ҳастӣ 17, 21). Чӣ тавре ки Иброҳим ва Тимотиюс бояд омӯхтанд, ки ба Худо такя кунанд, мо низ бояд омӯзем, ки ба Ӯ такя кунем, зеро Худованд Исо гуфт: «Бе Ман шумо ҳеҷ коре карда наметавонед» (Юҳанно 15:5).

«Адолатро пайравӣ кунед»

Марди Худо бояд аз баъзе чизҳо гурезад: шаҳват, гуноҳ ва бутпарастӣ – ин худ як омӯзиш аст. Ӯ ё вай бо адолати амалӣ тавассути иҷрои он чи дуруст аст ва бо Худо, ки одилона аст, мувофиқат мекунад. Чунин имондор фаъолона роҳи он чи дуруст ва одилона аст, пайравӣ мекунад. Албатта Худо мехоҳад, ки ҳар як имондор ба ин тариқ зиндагӣ кунад, аммо марди Худо пайравӣ мекунад роҳи адолатро дар миёни беадолатӣ, ҳатто дар ҳузури имондороне, ки ин корро намекунанд ва ҳуқуқҳои Худоро риоя намекунанд.

Худо ҳамеша бо он чи дуруст аст, тавсиф мешавад – Ӯ ҳеҷ гоҳ «нодуруст» буда наметавонад – ҳамон тавре ки Ӯ нур аст, бе имконияти торикӣ (Яъқуб 1:17). Мо фарзандони Худо ҳастем (ояти 18), ва он чи Ӯ аз мо интизор аст, хеле равшан аст. Худо наметавонад стандартҳо ва хусусиятҳои илоҳии худро созиш кунад. Худованд Исоро ба назар гиред: Барои нигоҳ доштани ҳуқуқҳои Худо – Ӯ «адолатро дӯст дошт ва шароратро нафрат кард» (Забур 45:7) – Ӯ худро ҳамчун қурбонӣ дод, то ҷойгузини онҳое бошад, ки гуноҳ карда буданд ва ҳеҷ гоҳ наметавонистанд қарзи худро пардохт кунанд ё гуноҳҳои худро бекор кунанд. Дар асоси он чи Масеҳ як бор ва барои ҳама иҷро кард, Худо аз мо, ҳамаи имондорон, мехоҳад, ки намунаи Масеҳро пайравӣ кунем. Мо бояд дар ҷаҳоне, ки ба ҳуқуқҳои Худо мухолиф аст, он чи дуруст аст, иҷро кунем.

Дар ҷаҳони оянда, зери ҳукмронии комили Худованд, ҳуқуқҳои Худо иҷро хоҳанд шуд (Забур 2). Аммо ҳоло мо дар даврае зиндагӣ мекунем, ки «файз тавассути адолат ҳукмронӣ мекунад» (Румиён 5:21). Дар иҳотаи ҳама гуна беадолатӣ, Худо мехоҳад, ки шогирдони Масеҳ адолатро бодиққат пайравӣ кунанд, он чиро, ки дар мувофиқати ахлоқӣ ва амалӣ бо Худаш, ки нур аст ва фарзандони Ӯ ҳастем, дуруст аст, пайравӣ кунанд.

Худотарсӣ, имон, муҳаббат, сабр, фурӯтанӣ

Ҳарчанд аз Павлус, ки дар зиндон буд ва аз ҷониби бисёре аз масеҳиён рад карда шуда буд, ҷудо буд, Тимотиюс бояд ҳафт корро мекард. Мо низ бояд ин корҳоро иҷро кунем, дастуроти Павлусро пайравӣ кунем. Аввалин ин аст, ки аз баъзе чизҳо гурезем, чунон ки мо аллакай зикр кардем. Сипас шаш 5 чизро бо ғайрати бузург пайравӣ кунем: адолат, худотарсӣ, имон, муҳаббат, сабр ва фурӯтанӣ. Пас аз мулоҳиза дар бораи нуқтаҳои адолат, мо ба таври мухтасар сифатҳои боқимондаро, ки барои шогирди содиқ будан лозиманд, баррасӣ хоҳем кард.

Худотарсӣ

Худотарсӣ маънои тарси Худоро дорад – эҳтироми боэҳтиром аз сабаби муҳаббат. Ин «тарси Худованд» аст, ки аксар вақт дар Аҳди Қадим зикр шудааст. Он сифат ё қобилияти дохил кардани Худо ва Масеҳро ба бисёр ва гуногуни тафсилоти ҳаёти ҳаррӯзаи мо, ҳангоми хидмат ба Худо ва дигарон, дар назар дорад. Қаноатмандӣ бо худотарсӣ алоқаманд аст (6:6) ва маънои онро дорад, ки шахс дар ҳаёти ҳаррӯза омӯхтааст, ки Худо кофӣ аст. Имондор метавонад ба Ӯ такя кунад, бе тарси шикаст ё нокомӣ, зеро Ӯ содиқ аст (ояти 8). Ин аст, ки чӣ тавр Павлус омӯхта буд, ки ба Худованд Исои Масеҳ такя кунад, ки ӯро дар ҳама ҳолатҳои ӯ қавӣ гардонд ва ҳамаи ниёзҳои ӯро таъмин кард – чунон ки Ӯ барои мо мекунад (Филиппиён 4:13,19).

Имон

• Имон маънои онро дорад, ки шахс ба Худо такя мекунад (нигаред ба Ибриён 11), аммо он инчунин маънои онро дорад, ки содиқ дар даъват, мавқеъ, муносибат ё вазифае, ки Ӯ додааст, бошад. Тимотиюс ба ин имон ва садоқат дар замони Павлус ниёз дошт, ва мо имрӯз низ ба онҳо ниёз дорем. Мо бояд ба Худо имон дошта бошем ва содиқ бошем, то Худованд ба мо такя кунад, чунон ки мо ба Ӯ такя мекунем.

Муҳаббат

• Муҳаббат муқобили муҳаббати пул аст, ки пулро дӯсти беҳтарини худ месозад (ояти 10) ва воқеан бутпарастӣ аст. Муҳаббат табиати наверо, ки Худо ба мо дар лаҳзаи имон оварданамон дод, намояндагӣ мекунад, вақте ки муҳаббати Ӯ тавассути Рӯҳи Муқаддас, ки Ӯ ба мо додааст, ба дилҳои мо рехта шуд (Румиён 5:5). Табиати нав бояд парвариш карда шавад, ва муносибати мо бо Худо ва оилаи Худо бояд тавассути дуо, ва хондан ва итоат кардан ба Навиштаҳо парвариш карда шавад. Павлус ин нуктаро дар маслиҳати худ ба Тимотиюс таъкид кард, ки медонист, ки имон ва муҳаббат бо умед ҳамроҳ мешаванд (1 Қӯринтиён 13:13).

Сабр

• Сабр аслан маънои қобилияти тобоварӣ ё идома доданро дар ҳоле ки зери бори гарон аст, дорад. Барои тафсилоти бештар, Румиён 5:3-5-ро хонед.

Фурӯтанӣ

• Фурӯтанӣ сифати дигарест 6, ки мо аз Худованд Исо (Матто 11:29) ва намунаи Павлус меомӯзем. Он муносибати хоксорӣ, хушмуомилагӣ ва фурӯтаниро (на заифиро) дар назар дорад.
• Муроҷиати фаврӣ ва шахсии Павлус ба Тимотиюс 7 имрӯз низ ҳамон қадар фаврӣ аст, ки он вақт буд. Бигзор Худованд ба мо кӯмак кунад, ки ин дастурҳоро, ки Ӯ тавассути расул Павлус ба мо додааст, пайравӣ кунем, то номи Ӯро гиромӣ дорем.

ЭЗОҲҲО

1. Эҳтимол қариб панҷ сол пас Павлус дар Рум (2 Тимотиюс 1:16) боз занҷирбанд шуд, аммо дар шароите, ки аз асирии аввалини Руми ӯ хеле бадтар буд.
2. Аз ин рӯ, Павлус дастуроти худро бо калимаҳои «аммо ту» оғоз кард, ки байни Тимотиюс ва онҳое, ки ба намуна ва таълимоти Павлус муқобилат мекарданд, тафовут гузошт. Ҳамин калимаҳо бо ҳамин сабаб дар 2 Тимотиюс 3:10,14, 4:5; ва баъдтар нисбат ба Титус (Титус 2:1) низ пайдо мешаванд, аммо онҳо на ҳамеша аслан тарҷума мешаванд.
3. Барои пешгирӣ аз нофаҳмӣ, истилоҳи «марди Худо» метавонад «инсони Худо» тарҷума шавад ва он барои ҳамаи мардон ва занони имондор, бародарон ва хоҳарон дар Масеҳ, барои амал кардан ва фаъолият кардан мувофиқи дастуроти Павлус як даъват аст. Ин ҳеҷ гоҳ набояд ба таври фахрӣ анҷом дода шавад, балки ҳамеша ҳамчун асбобе, ки барои истифодаи Устод мувофиқ аст.
4. Румиён 4:16-22 ҳафт нуктаро шарҳ медиҳад: 1. Иброҳим имон овард ба Худо, зеро ӯ ба Он ки мурдагонро зинда мекунад, такя кард (ояти 17); 2. Ӯ ин корро бар хилофи умед анҷом дод, бо вазъияти ғайриимкон рӯ ба рӯ шуд (ояти 18); 3. Ӯ заиф набуд дар имон, сарфи назар аз ҳолати ҷисмонии худ ва Соро (ояти 19); 4. Ӯ дудила нашуд дар ваъдаи Худо (қисми аввали ояти 20); 5. Ӯ қавӣ гардид дар имони худ (миёнаи ояти 20); 6. Иброҳим Худоро ҷалол дод пеш аз он ки чизе иҷро шавад (охири ояти 20). 7. Зеро ӯ комилан мутмаин буд ки Худо қодир аст ваъдаҳои худро иҷро кунад (ояти 21). Имони Иброҳим чӣ қадар бузург буд, ва Худои мо чӣ қадар бузург аст!
5. Вақте ки мо дастуроти гуногунеро, ки Павлус ба Тимотиюс дар 1 Тимотиюс 6 дод, илова бар «супориши» ӯ, ки мо дар ин мақола меомӯзем, номбар мекунем, даҳ нуктаро ҳисоб кардан мумкин аст: рақами масъулият.
6. Решаи ин калима 16 маротиба дар Аҳди Ҷадиди юнонӣ, дар калимаҳои гуногун пайдо мешавад. Калимаи дар 1 Тимотиюс 6:11 истифодашуда бо феъли «азоб кашидан» алоқаманд аст ва он танҳо дар ин ҷо пайдо мешавад. Пайравӣ аз намунаи хоксории Масеҳ азобро дар назар дорад.
7. Номи ӯро метавон «Худоро гиромӣ доштан» ё «он ки Худо гиромӣ медорад» тафсир кард.