Аз ин рӯ, биёед чизҳоеро, ки барои сулҳ ва чизҳоеро, ки бо онҳо якдигарро обод кардан мумкин аст, пайгирӣ кунем. Румиён 14:19
Вақте ки мо ба ҷаҳони имрӯза назар мекунем, мебинем, ки дар атрофи мо нооромиҳо вуҷуд доранд. Нооромиҳои сиёсӣ ва бетартибиҳои иҷтимоӣ вуҷуд доранд ва аз ҷиҳати иқтисодӣ нооромиҳо вуҷуд доранд. Мо бояд ин набудани сулҳро дар ҷаҳоне, ки Шоҳзодаи сулҳро рад кардааст, интизор шавем! Аммо аз ин ҳам ташвишовартар набудани сулҳ дар Калисо, бадани Масеҳ аст. Чунин ба назар мерасад, ки ба ҳар куҷое, ки мо рӯй оварем, мо дар бораи мушкилот дар байни мардуми Худованд мешунавем. Чизи ҷолибе, ки бояд дар хотир дошт, ин аст, ки калимаи «мушкилот» дар Библия нест. Библия ин душвориҳоро дар байни ҳамватанони масеҳӣ мушкилот намешуморад; онҳоро гуноҳ ё заъф меномад.
Ман фаҳмидам, ки аксари, агар на ҳама, номаҳои умумӣ ба калисо моро даъват мекунанд, ки дар сулҳ бошем. Мо медонем, ки сулҳ аз Худо оғоз мешавад ва ягона роҳе, ки мо метавонем бо Худо сулҳ дошта бошем, тавассути кори анҷомёфтаи Масеҳ аст: «Аз ин рӯ, бо имон сафед шуда, мо ба воситаи Худованди мо Исои Масеҳ бо Худо сулҳ дорем, ки ба воситаи Ӯ мо низ бо имон ба ин файзе, ки дар он истодаем, дастрасӣ дорем ва ба умеди ҷалоли Худо шодӣ мекунем» (Румиён 5:1-2). Аммо вақте ки мо бо Худо сулҳ дорем, ҳамчун фарзандони Ӯ ба мо дастур дода мешавад, ки «Ӯро тақлид кунем» (Эфсӯсиён 5:1) ва сулҳро пайгирӣ кунем. Зиндагии осоишта бо дигарон як асоси бунёдии масеҳият аст. Павлус онро ба ҳар як ҷамъомаде, ки ба он навишта буд, ба ин ё он шакл амр додааст. Ӯ аксари номаҳои худро бо «Файз ва сулҳ» оғоз мекунад.
Павлус ба онҳое, ки дар Рум буданд, дастур дод, ки дар Масеҳ беш аз ғолибон бошанд ва онҳоро дар Румиён 12:18 ташвиқ кард: «Агар имконпазир бошад, то ҳадди имкон, бо ҳама одамон осоишта зиндагӣ кунед». Ба онҳое, ки дар Қӯринтус буданд, ӯ онҳоро барои рӯҳияи рақобатпазирӣ сарзаниш кард ва ба онҳо таълим дод, ки калисоро тақсим накунанд ва бартарӣ наҷӯянд. Ба муқаддасони Ғалотия гуфта шуд, ки ҳамон чизро таълим диҳанд ва аз сабаби қавмияташон якдигарро нагазанд ва нахӯранд. Дар Эфсӯс Павлус гуфт: «Аз ин рӯ, ман, маҳбуси Худованд, аз шумо илтимос мекунам, ки ба даъвате, ки бо он даъват шудаед, бо тамоми фурӯтанӣ ва мулоимӣ, бо сабри тӯлонӣ, бо муҳаббат якдигарро таҳаммул карда, кӯшиш кунед, ки ягонагии Рӯҳро дар пайванди сулҳ нигоҳ доред». Ҳатто ба имондорони ҷавон дар Таслӯникӣ гуфта шуд, ки шубҳаҳои худро ба тақсимшавӣ нагузоранд.
Ба баъзе номаҳои дигар дар Аҳди Ҷадид дар ин мавзӯъ гӯш диҳед:
«Бо ҳама одамон сулҳ ва муқаддасиро пайгирӣ кунед, ки бе он ҳеҷ кас Худовандро нахоҳад дид» (Ибриён 12:14).
«Зеро дар куҷо ҳасад ва худхоҳӣ вуҷуд дорад, дар он ҷо ошуфтагӣ ва ҳар кори бад вуҷуд дорад. Аммо ҳикмати аз боло аввал пок, баъд осоишта, мулоим, омодаи таслим шудан, пур аз раҳмат ва меваҳои нек, бе ғараз ва риёкорӣ аст. Акнун меваи адолат дар сулҳ аз ҷониби онҳое, ки сулҳ месозанд, кошта мешавад» (Яъқуб 3:16-18).
«Аз ин рӯ, эй маҳбубон, ин чизҳоро интизор шуда, саъю кӯшиш кунед, ки аз ҷониби Ӯ дар сулҳ, бе айб ва бегуноҳ ёфт шавед» (2 Петрус 3:14).
Аммо шумо, эй маҳбубон, суханони расулони Худованди мо Исои Масеҳро дар хотир доред: чӣ тавр онҳо ба шумо гуфтанд, ки дар замони охир масхарабозон хоҳанд буд, ки мувофиқи нафсонияти бехудоии худ рафтор хоҳанд кард. Инҳо одамони ҳиссиётӣ ҳастанд, ки боиси тақсимот мешаванд, ки Рӯҳро надоранд (Яҳудо 17-19).
Дар Матто 5:9, Худованд Исо эълон кард: «Хушо сулҳҷӯён, зеро онҳо фарзандони Худо номида хоҳанд шуд». Чаро ин идеяи пайгирии сулҳ ин қадар муҳим аст? Ин барои Худованд муҳим аст, зеро он дар табиати Ӯст! Шаш маротиба дар Аҳди Ҷадид Худо «Худои сулҳ» номида мешавад (Румиён 15:33, 1 Қӯринтус 14:33, Филиппиён 4:9, Ибриён 13:20, 1 Таслӯникӣ 5:23). Ва ҳар дафъа контекст гуногун аст ва татбиқи ин унвон низ гуногун хоҳад буд.
Дар 2 Таслӯникӣ 3:16, Худованд Исо, Шоҳзодаи сулҳ (Ишаъё 9:6), «Худованди сулҳ» номида мешавад. Ӯ сулҳи мост ва Ӯст, ки сулҳро барқарор кардааст ва имрӯз тавассути калисои худ сулҳро мавъиза мекунад (Эфсӯсиён 2:14-17). Ҳузури Рӯҳи Худо дар мо мувофиқи Ғалотия 5:22-23 сулҳро ба вуҷуд меорад: «Аммо меваи Рӯҳ муҳаббат, шодӣ, сулҳ, сабри тӯлонӣ, меҳрубонӣ, некӣ, садоқат, мулоимӣ, худдорӣ аст. Бар зидди чунин чизҳо қонун нест». Аммо баъзе чизҳо Рӯҳро ғамгин мекунанд ва хомӯш мекунанд. «Акнун корҳои ҷисм аён аст, ки зино, фоҳишагӣ, нопокӣ, зинокорӣ, бутпарастӣ, ҷодугарӣ, нафрат, низоъ, ҳасад, хуруҷи хашм, ҳавасҳои худхоҳона, ихтилофот, бидъатҳо, ҳасад, куштор, мастӣ, айшу ишрат ва монанди инҳо мебошанд; ки дар бораи онҳо ман ба шумо пешакӣ мегӯям, чунон ки дар гузашта низ гуфта будам, ки онҳое, ки чунин корҳоро мекунанд, вориси Малакути Худо нахоҳанд шуд». Ҳама чизҳои дар рӯйхати Ғалотия овардашуда монеаҳои сулҳ мебошанд. Вақте ки ин чизҳо дар Қӯринтус мавҷуд буданд, Павлус ба онҳо гуфт, ки онҳо рӯҳонӣ нестанд. Ба он чизе, ки ӯ дар 1 Қӯринтус 3:1-4 гуфт, гӯш диҳед: «Ва ман, эй бародарон, наметавонистам бо шумо ҳамчун бо одамони рӯҳонӣ сухан гӯям, балки ҳамчун бо одамони ҷисмонӣ, ҳамчун бо кӯдакон дар Масеҳ. Ман ба шумо шир додам, на ғизои сахт, зеро то ҳол шумо наметавонистед онро қабул кунед, ва ҳатто ҳоло ҳам наметавонед, зеро шумо ҳанӯз ҷисмонӣ ҳастед. Дар куҷо ҳасад, низоъ ва тақсимот дар байни шумо вуҷуд дорад, оё шумо ҷисмонӣ нестед ва мисли одамони оддӣ рафтор намекунед? Зеро вақте ки яке мегӯяд: «Ман аз Павлус ҳастам», ва дигаре: «Ман аз Аполлос ҳастам», оё шумо ҷисмонӣ нестед?» Барои мо таҷриба кардани сулҳ хеле душвор аст, агар мо бо худ, мушкилоти худ, нуқтаи назари худ ё ҳатто одамони дигар машғул бошем! Ҳар чизе, ки мо бо он машғул ҳастем, он чизест, ки мо пайгирӣ хоҳем кард.
Ҳамчун масеҳиён, ба мо амр дода шудааст, ки сулҳро фаъолона пайгирӣ кунем. Мо бояд дарк кунем, ки сулҳ беш аз танҳо набудани низоъ аст. Сулҳ бо худ фикри истироҳат, оромӣ ва ҳамоҳангиро дорад. Чизи ҷолиб ин аст, ки инҳо ҳама шароити дил мебошанд ва Матто 6:21 ба мо хотиррасон мекунад: «Зеро дар куҷо ганҷи шумост, дар он ҷо дили шумо низ хоҳад буд». Ҳар чизе, ки ганҷи мост, ҳар чизе, ки мо фаъолона пайгирӣ мекунем, нишон медиҳад, ки дили мо дар куҷост! Павлус ба мо хотиррасон мекунад, ки сулҳи ҳақиқӣ корро талаб мекунад! «Аз ин рӯ, биёед чизҳоеро, ки барои сулҳ ва чизҳоеро, ки бо онҳо якдигарро обод кардан мумкин аст, пайгирӣ кунем. Кори Худоро ба хотири хӯрок вайрон накунед. Ҳама чизҳо дар ҳақиқат пок ҳастанд, аммо барои марде, ки бо хашм мехӯрад, бад аст» (Румиён 14:19-20). Дар Эфсӯсиён 4:1-3 ӯ мегӯяд: «ба даъвате, ки бо он даъват шудаед, бо тамоми фурӯтанӣ ва мулоимӣ, бо сабри тӯлонӣ, бо муҳаббат якдигарро таҳаммул карда, кӯшиш кунед, ки ягонагии Рӯҳро дар пайванди сулҳ нигоҳ доред». Петрус илова мекунад: «Аз ин рӯ, эй маҳбубон, ин чизҳоро интизор шуда, саъю кӯшиш кунед, ки аз ҷониби Ӯ дар сулҳ, бе айб ва бегуноҳ ёфт шавед» (2 Петрус 3:14). Мо бояд саъю кӯшиш кунем, ки ин маънои онро дорад, ки то дами хастагӣ ва арақ кардан кор кунем, дар пайгирии сулҳ! Ҷолиб он аст, ки мо бояд дар пайгирии сулҳ ва нигоҳ доштани ифодаи зоҳирии ягонагии Рӯҳ ҳамон қадар саъю кӯшиш кунем, ки дар «саъю кӯшиш барои муаррифии худ ба Худо, коргаре, ки ба шарм ниёз надорад, каломи ҳақиқатро дуруст тақсим мекунад» (2 Тимотиюс 2:15).
Пайгирии сулҳ метавонад тағироти рафторро талаб кунад. 2 Тимотиюс 2:22 маро даъват мекунад, ки «аз нафсонияти ҷавонӣ низ гурезед; аммо адолат, имон, муҳаббат, сулҳро бо онҳое, ки Худовандро аз дили пок даъват мекунанд, пайгирӣ кунед». Агар мо ин сулҳро баҳравар шуданӣ бошем, набояд ҳаёти худхоҳонаро пайгирӣ кунем! Зиндагӣ дар сулҳ инчунин интизомро талаб мекунад. Ба он чизе, ки Ибриён 12:9-15 мегӯяд, гӯш диҳед: «Ғайр аз ин, мо падарони инсонӣ доштем, ки моро ислоҳ мекарданд, ва мо ба онҳо эҳтиром мегузоштем. Оё мо ба Падари рӯҳҳо бештар итоат намекунем ва зиндагӣ намекунем? Зеро онҳо дар ҳақиқат барои чанд рӯз моро мувофиқи беҳтарин донистани худ ҷазо доданд, аммо Ӯ барои фоидаи мо, то ки мо шарики муқаддасии Ӯ бошем. Акнун, ҳеҷ ҷазое дар ҳоли ҳозир шодӣ намекунад, балки дардовар аст; аммо баъд аз он, он меваи осоиштаи адолатро ба онҳое, ки аз он омӯхта шудаанд, медиҳад. Аз ин рӯ, дастҳои овезон ва зонуҳои заифро қавӣ гардонед ва роҳҳои худро рост кунед, то ки он чизе, ки ланг аст, аз ҷояш набарояд, балки шифо ёбад. Бо ҳама одамон сулҳ ва муқаддасиро пайгирӣ кунед, ки бе он ҳеҷ кас Худовандро нахоҳад дид: бодиққат назар кунед, ки касе аз файзи Худо маҳрум нашавад; мабодо ягон решаи талхӣ ба вуҷуд омада, боиси мушкилот гардад, ва бо ин, бисёриҳо олуда шаванд».
Барои он ки сулҳ дар ҳар гурӯҳ баҳравар шавад, бояд тартибот барои пешгирии рақобат вуҷуд дошта бошад. Хоҳ дар хона, хоҳ дар кор, хоҳ дар калисо, бояд чаҳорчӯбае барои риоя кардан вуҷуд дошта бошад. Дар бораи ҷамъомади маҳаллӣ фикр карда, Павлус инро дар 1 Таслӯникӣ 5:12-13 таъкид мекунад, вақте ки ӯ менависад: «Ва мо аз шумо, эй бародарон, илтимос мекунем, ки онҳоеро, ки дар байни шумо меҳнат мекунанд ва дар Худованд бар шумо ҳастанд ва шуморо насиҳат медиҳанд, эътироф кунед ва онҳоро ба хотири кори онҳо дар муҳаббат хеле қадр кунед. Дар байни худ дар сулҳ бошед».
Баъзеҳо «сулҳро бо ҳар нарх» амалӣ мекунанд ва чизҳоро зери қолин мегузаронанд. Онҳо фикр мекунанд, ки агар низоъро нодида гиранд, он аз байн меравад. Аммо амри зиндагӣ дар сулҳ бо дигарон ду истисно дорад. Ҳардуи онҳо дар Румиён 12:18 оварда шудаанд: «Агар имконпазир бошад, то ҳадди имкон, бо ҳама одамон осоишта зиндагӣ кунед». Агар имконпазир бошад, ин истиснои аввал аст. Ҳамеша имконпазир нест, ки дар сулҳ зиндагӣ кунем. Довуд бо шоҳ Шоул сулҳ мехост, аммо ҳеҷ гоҳ онро ба даст наовард. Истиснои дуюм, ки дар ин оят дида мешавад, ин аст, ки то ҳадди имкон аз шумо вобаста аст. Вақтҳое мешаванд, ки шахси дигар аз зиндагӣ дар сулҳ саркашӣ мекунад ва Навиштаҳо ба мо хотиррасон мекунанд: «бародари хафашударо аз шаҳри қавӣ душвортар ба даст овардан мумкин аст» (Масалҳо 18:19). Аммо мо наметавонем ин истисноҳоро монеи пайгирии сулҳи худ гардонем! Агар ҳарду тарафи низоъ аз таслим шудан саркашӣ кунанд, ҳарду гуноҳ кардаанд. Агар ман чунин муносибат дошта бошам, ки «бо он бародар муомила кардан хеле душвор аст», он чизе, ки ман дар асл дар назар дорам, ин аст, ки «ӯ аз эътироф кардани дурустии ман саркашӣ мекунад». Чӣ тавр мо чунин вазъиятро ҳал мекунем? Павлус ин масъаларо дар Филиппиён 2:1-4 ҳал мекунад: «Аз ин рӯ, агар дар Масеҳ тасаллӣ, агар тасаллои муҳаббат, агар шарикии Рӯҳ, агар меҳрубонӣ ва раҳмат бошад, шодии маро бо якфикрӣ, бо як муҳаббат, бо якдилӣ, бо як ақл будан пурра кунед. Ҳеҷ чизро аз рӯи ҳаваси худхоҳона ё мағрурӣ накунед, балки дар фурӯтании ақл, ҳар кас дигаронро аз худ беҳтар донад. Ҳар яки шумо на танҳо ба манфиатҳои худ, балки ба манфиатҳои дигарон низ назар кунед». Агар муҳаббати Худо дар ҳақиқат ба дили ман таъсир карда бошад, пас ман роҳи худро ҷустуҷӯ ва исрор нахоҳам кард, зеро муҳаббат «худхоҳ нест, хашмгин намешавад, бадӣ фикр намекунад» (1 Қӯринтус 13:5). Вақтҳое мешаванд, ки сулҳ масофаро талаб мекунад, масалан дар мавриди Павлус ва Барнабос дар Аъмол 15. Онҳо ихтилофи шадид доштанд ва роҳҳои худро ҷудо карданд. Аммо баъдтар, Навиштаҳо нишон медиҳанд, ки ҳеҷ гуна душмании боқимонда нисбат ба якдигар ба вуҷуд наомадааст. Чунин ба назар мерасад, ки сулҳ пайгирӣ шудааст, на ин ки талхӣ афзоиш ёбад.
Ҷаҳон имрӯз ба калисо нигоҳ мекунад. Онҳо чӣ мебинанд? Ҷаҳон ба шумо ва ҷамъомади маҳаллии шумо нигоҳ мекунад. Онҳо чӣ мебинанд? Оё онҳо мебинанд, ки шумо сулҳро пайгирӣ мекунед? Худованд Исо гуфт: «Амри наве ба шумо медиҳам, ки якдигарро дӯст доред; чунон ки Ман шуморо дӯст доштам, шумо низ якдигарро дӯст доред. Бо ин ҳама хоҳанд донист, ки шумо шогирдони Ман ҳастед, агар шумо нисбат ба якдигар муҳаббат дошта бошед» (Юҳанно 13:34-35). Ӯ инчунин моро даъват кард, вақте ки гуфт: «Намак хуб аст, аммо агар намак таъми худро гум кунад, чӣ тавр онро таъм хоҳед дод? Дар худ намак дошта бошед ва бо якдигар сулҳ дошта бошед» (Марқӯс 9:50).
Бигзор мо ба сухани охирини Павлус ба онҳое, ки дар Қӯринтус буданд, гӯш диҳем:
«Ниҳоят, эй бародарон, хайр. Комил шавед. Тасаллои хуб дошта бошед, якфикр бошед, дар сулҳ зиндагӣ кунед; ва Худои муҳаббат ва сулҳ бо шумо хоҳад буд». 2 Қӯринтус 13:1
