САВОЛ: Маънои Аъмол 19:6 ва Аъмол 8:15-17 чист? Оё имрӯз мо бояд ба шахс даст гузорем, то ӯ Рӯҳулқудсро қабул кунад? Чӣ тавр як масеҳӣ имрӯз метавонад Рӯҳулқудсро қабул кунад? Доктринаҳои таъмид ва дастгузорӣ чистанд?
Ва вақте ки Павлус ба онҳо даст гузошт, Рӯҳулқудс бар онҳо омад, ва онҳо бо забонҳо сухан гуфтанд ва пешгӯӣ карданд. —Аъмол 19:6 NKJV[Петрус ва Юҳанно], вақте ки онҳо фуромаданд, барои онҳо дуо карданд, то онҳо Рӯҳулқудсро қабул кунанд. Зеро Ӯ ҳанӯз бар ҳеҷ яке аз онҳо нафуромада буд. Онҳо танҳо ба исми Худованд Исо таъмид гирифта буданд. Он гоҳ онҳо ба онҳо даст гузоштанд, ва онҳо Рӯҳулқудсро қабул карданд. —Аъмол 8:15-17
ҶАВОБ: Шояд хуб бошад, ки ба ин саволҳо бо тартиби каме дигар назар андозем. Барои ин, биёед ба ин мавзӯи қабули Рӯҳулқудс мухтасар, вале ҳамаҷонибатар назар андозем.
Чор маротиба дар Аъмол мо дар бораи қабули Рӯҳулқудс аз ҷониби одамон мехонем. Дар аввали Аъмол 2 Рӯҳулқудс бар 120 нафаре, ки дар як ҳуҷраи болоӣ дар Ерусалим ҷамъ омада буданд, фуруд омад, чунон ки Худованд Исо ба онҳо фармуда буд, ки интизори омадани Ӯ бошанд. Дар охири Аъмол 10 Рӯҳулқудс бар дӯстон ва хешовандони Корнилюс, ки ҷамъ омада буданд ва бо дилҳои имондор ба Петрус, ки ба онҳо Масеҳро мавъиза мекард, гӯш медоданд, фуруд омад. Ҳеҷ дастгузорӣ ё кӯмаки инсонӣ дар ин кор набуд. Рӯҳулқудс Худост. Ӯ як шахси илоҳӣ аст, ки аз ҳар ҷиҳат бо Худои Падар ва Худованди мо Исои Масеҳ баробар аст.
Дар ду ҳолате, ки саволдиҳандаи мо зикр кард, ҳаввориён ба имондорони алоҳида даст гузоштанд, ки Рӯҳулқудсро қабул карданд. Инҳо ҳолатҳои махсус буданд ва ба мо имрӯз ҳеҷ фармон ё дастуре барои ин кор дода нашудааст. Дар асл, мо имрӯз ҳаввориён надорем, ки дастгузориро мисли онҳо дар ин бобҳо иҷро кунанд. Муҳим аст, ки қайд кунем, ки тақлид кардани он чизе, ки аз Худост, бидуни ҳеҷ дастуре аз Ӯ барои ин кор, оқибатҳои хеле ҷиддӣ дорад, чунон ки мо дар ҳардуи ин бобҳо мебинем.
Дар тӯли садҳо сол яҳудиён бо сомариён (Юҳанно 4:9), ки аз пайдоиши худ дар 2 Подшоҳон 17 бутпарастии бутпарастиро бо ибодати Худои ҳақиқӣ омехта карда буданд, ҳеҷ муносибате надоштанд. Худо чунин ибодатро қабул накард. Ӯ инро дар бисёр порчаҳои Каломи худ равшан баён кард. Ҳоло Филиппус ба Самария рафта, ба онҳо Масеҳро мавъиза карда буд. Бисёриҳо имон оварданд ва таъмид гирифтанд, ва хатар, ба таври инсонӣ, аз ташаккули як калисои мустақили сомаритӣ вуҷуд дошт. Барои пешгирии ин, ҳаввориён Петрус ва Юҳанноро ба Самария фиристоданд, то бо ин имондорони нав тавассути дастгузорӣ ба онҳо ҳамкорӣ нишон диҳанд. Ин амал дар Навиштаҳо муайянкуниро бо касе ё чизе нишон медиҳад. Ҳаввориён инчунин дуо карданд, ки ин сомариёни имондор Рӯҳулқудсро қабул кунанд. Имондорони яҳудӣ ва имондорони сомаритӣ дар Масеҳ як буданд.
Шимъӯн, ки ҷодугар буд, имон оварданро эътироф кард ва ҳатто таъмид гирифт. Ӯ мехост қобилияти дастгузорӣ ба одамон ва водор кардани онҳоро ба қабули Рӯҳулқудс харад. Шимъӯн аҳамияти он чизеро, ки ҳаввориён карда буданд, комилан нодуруст фаҳмид. Мисли бисёр одамон имрӯз, ӯ ба дастгузорӣ аҳамияти комилан нодуруст дода, фикр мекард, ки ин қудратест барои бахшидани Рӯҳулқудс. Ӯ омода буд, ки барои доштани чунин қудрат пардохт кунад, ки ин нишон медиҳад, ки дили ӯ бо Худо ҳеҷ гоҳ дуруст набуд.
Муносибати Павлус чанд сол пас бо шогирдони муайян дар Эфсӯс барои мо дарсҳои шабеҳ дорад. Барои ҳавворӣ аҷиб буд, ки ин мардон ҳангоми имон овардан ва таъмид гирифтан Рӯҳулқудсро қабул накарда буданд. Эътирофи онҳо ба ӯ дар бораи он чизе, ки онҳо имон оварда буданд, нишон дод, ки онҳо аслан масеҳӣ набуданд. Онҳо ба он чизе, ки Юҳаннои Таъмиддиҳанда, пешгузаштаи Худованд Исо, мавъиза карда буд, имон оварда буданд, аммо нашунида буданд, ки Он ки Юҳанно мавъиза карда буд, ки меояд, дар ҳақиқат омадааст. Ин шогирдон дар бораи омадани Рӯҳулқудс ҳеҷ чиз намедонистанд ва ҳатто намедонистанд, ки Рӯҳулқудс кист.
Вақте ки Павлус ба онҳо дар бораи Худованд Исо нақл кард, онҳо инро қабул карданд ва ба исми Ӯ таъмид гирифтанд. Онҳо акнун дар ҳақиқат масеҳӣ буданд, ва Павлус метавонист худро бо онҳо муайян кунад, ба онҳо даст гузорад. Рӯҳулқудс бар онҳо омад, ҳамон тавре ки Ӯ бар сомариёне, ки Худовандро дар Аъмол 8 қабул карда буданд, омада буд.
Мо дар Аъмол 19 мебинем, ки Павлус ҳамон қадар ҳавворӣ буд, ки Петрус ва Юҳанно ва дигарон, ки пеш аз маслуб шудани Худованд бо Ӯ роҳ рафта буданд. Инчунин, Калом таълим медиҳад, ки мо наметавонем бо одамоне, ки шояд имондорони самимӣ ба касе ё чизе бошанд, аммо Худованд Исо ва кореро, ки Ӯ дар Ҷолҷота анҷом додааст, ҳамчун асоси имони худ қабул накардаанд, ҳамкорӣ кунем.
Чанд сол пас Павлус ба имондорони Эфсӯс нома навишт. Аён аст, ки он чизе, ки мо дар Аъмол 19 дидем, чизи истисноӣ буд, зеро роҳи муқаррарии қабули Рӯҳулқудс аз ҷониби имондорон имрӯз аслан бо дастгузорӣ нест. Дар Эфсӯсиён 1:13-14 мо мехонем: «Дар Ӯ [Масеҳ] шумо низ имон овардед, пас аз шунидани каломи ростӣ, Инҷили наҷоти худ; дар Ӯ низ, пас аз имон овардан, шумо бо Рӯҳулқудси ваъда мӯҳр карда шудед, ки Ӯ гарави мероси мост, то даме ки моликияти харидашуда наҷот ёбад, ба ситоиши ҷалоли Ӯ.» Диққат диҳед, «пас аз имон овардан, шумо бо Рӯҳулқудс мӯҳр карда шудед.» Ин аст, ки чӣ тавр як масеҳӣ Рӯҳулқудсро қабул мекунад. Вақте ки ӯ Инҷилро мешунавад ва ба он имон меорад, ба Масеҳ ҳамчун Наҷотдиҳандаи худ эътимод мекунад, ӯ Рӯҳулқудсро қабул мекунад. Дастгузорӣ талаб карда намешавад, на ҳам дуо.
Қабули Рӯҳулқудс натиҷаи муқаррарии гузоштани имони худ ба Масеҳ аст. Худо Рӯҳро медиҳад. Ин коре нест, ки инсон карда метавонад. На Шимъӯни ҷодугар ва на ҳеҷ мард ё зани дигар наметавонад Рӯҳулқудсро бахшад. Рӯҳулқудс Худост. Мо Ӯро ба касе дода наметавонем. Ӯ соҳибихтиёр аст. Худованд Исо гуфт, ки Рӯҳ бо мо ва дар мо хоҳад буд (Юҳанно 14:17). Ӯ меояд, то дар мо сокин шавад, вақте ки мо наҷот меёбем ва Ӯ бо мо абадӣ хоҳад монд. Ӯ моро мӯҳр мекунад, яъне ҳузури Ӯ дар мост, ки моро ҳамчун моли Худо нишон медиҳад. На танҳо ин, балки мӯҳри Рӯҳулқудс кафолати Худост аз ҳама чизе, ки Ӯ ваъда додааст, ки дар оянда ба мо медиҳад – мероси мо. Рӯзе ба зудӣ, мо бовар дорем, ки мо ба ҷалол бурда мешавем ва ҳама чизеро, ки Худо ба мо ваъда додааст, қабул хоҳем кард.
Як ёддошти мухтасар дар бораи ибораи «доктринаи таъмидҳо, дастгузорӣ,» ки дар Ибриён 6:2 ёфт шудааст. Баъзе тарҷумаҳо қисми аввали инро «доктринаи шустанҳо» тарҷума мекунанд. Нависандаи Ибриён дар оятҳои 1 ва 2-и ин боб кӯшиш кард, ки хонандагони худро аз машғул шудан бо чизҳое, ки яҳудиятро тавсиф мекарданд, дур кунад. Ин чизҳо ҳанӯз фикри баъзеҳоро ишғол мекарданд, вақте ки онҳо бояд аз ин «шир» ба гӯшт, ё «ғизои сахт,» аз чизҳои баландтари тавсифкунандаи масеҳият меафзуданд (ниг. 1 Қӯринтиён 3:2, Ибриён 5:12-14).
Дар расму оинҳои яҳудӣ шустанҳои зиёде буданд. Коҳинон бояд ҳангоми ба коҳинӣ таъин шудан ба таври расмӣ шуста мешуданд, онҳо бояд дастҳо ва пойҳоро ҳангоми гузаштан байни ҳавз ва қурбонгоҳи қурбонии сӯхтанӣ мешустанд, ва бисёр чизҳои дигар. Ин шустанҳо ё таъмидҳо ба як расму оини холӣ табдил ёфта буданд. Ҳамин тавр дастгузорӣ низ, ки як қисми бисёр маросимҳо буд ва ҳангоми овардани қурбонии ҳайвон талаб карда мешуд. Бисёре аз масеҳиён ба расму оинҳо, маросимҳо, мусиқинавозон ва ҳама гуна чизҳои дигар, ки барои инсони табиӣ таъсирбахшанд, аҳамияти зиёд медиҳанд. Худованд Исо, аз тарафи дигар, қайд кард, ки Падар ибодаткунандагонеро меҷӯяд, ки Ӯро бо рӯҳ ва ростӣ ибодат мекунанд (Юҳанно 4:23-24). Бигзор мо ба Ӯ он чизеро, ки Ӯ мехоҳад, диҳем!
