Довуд яке аз барҷастатарин шахсиятҳо дар Каломи Худост. Дар тамоми Навиштаҳо ба ӯ ишораҳои зиёде мавҷуданд. Қисматҳои чаҳор китоб ба таърихи ӯ бахшида шудаанд. Ӯ мардест, ки ба дили Худо писанд аст ва меъёрест, ки подшоҳони баъдии Исроил бо он баҳогузорӣ мешаванд. Тақрибан нисфи Забур ба қалами пурсамари ӯ нисбат дода шудааст. Ӯ ба осонӣ машҳуртарин аҷдоди Худованди мо Исост, ки аксар вақт «Писари Довуд» номида мешавад. Азбаски Худо ба мо дар бораи Довуд ин қадар чизҳоро гуфтааст, биёед ба шаш дарс, чаҳор мусбат ва ду манфӣ, ки Ӯ аз ҳаёти Довуд ба мо меомӯзонад, назар андозем.
Аз овони ҷавонӣ бо Худо роҳ рафтан
Вақте ки Самуил ба Байт-Лаҳм омад, то яке аз писарони Есойро ба подшоҳӣ тадҳин кунад, оила фикр намекард, ки Довуд, писари хурдӣ, дохил карда шавад. Худованд ба Самуил гуфт, ки Ӯ «на чунон ки одам мебинад, мебинад; зеро одам ба зоҳир менигарад, аммо Худованд ба дил менигарад». Ҳамин тавр, Худованд ҳеҷ яке аз ҳафт бародари калонии Довудро интихоб накард, балки исрор кард, ки Довуд даъват карда шавад. Ӯ Самуилро водор кард, ки Довудро тадҳин кунад ва ба ӯ гуфт: «Бархез, ӯро тадҳин кун; зеро ин ҳамон аст!» Бо ин роҳ Худованд ба он шаҳодат дод, ки дили Довуд дуруст буд. Дар ин порча минбаъд ба мо гуфта мешавад, ки «Рӯҳи Худованд аз он рӯз ба Довуд фуруд омад». 1
Ин шаҳодати нек минбаъд дар таърифи яке аз хизматгорони Шоул ба Довуд нишон дода шуд. Ӯ як қатор хислатҳои зеборо муфассал баён мекунад ва бо «ва Худованд бо ӯст» ба охир мерасад. 2
Ташвиши Довуд, вақте ки ӯ шунид, ки Ҷолёт даъвати худро ба мардони Исроил фарёд мезанад, маломати Исроил буд. Сарбозони аз тарс афтодаи Исроил барои ӯ «лашкарҳои Худои зинда» буданд.3 Ӯ бо тамоми соддагӣ ба Шоул гуфт, ки чӣ тавр ӯ шер ва хирсеро куштааст, ки барраеро аз рамаи ӯ гирифта буданд, ва инро ба Худованд нисбат дод. Худованде, ки ӯро аз ин даррандаҳо наҷот дода буд, инчунин, ӯ боварӣ дошт, «маро аз дасти ин фалиштӣ наҷот хоҳад дод». 4
Шароитҳое, ки Довуд дар онҳо баъзе аз забурҳои худро навиштааст, дар сарлавҳаҳои онҳо ба мо дода шудаанд. Якчанд забур ҳангоми гурехтан, аз ҷониби Шоул, Абшолӯм ё дигарон таъқиб шудан навишта шудаанд. Дар онҳо мо пайваста тасвирҳоеро пайдо мекунем, ки ба азобҳои хеле бузургтари Масеҳ, Писари бузургтари Довуд татбиқ мешаванд. Шароитҳои паси забурҳои дигар нишон дода нашудаанд. Аммо забурҳое мисли Забур 23, Забур 8, Забур 19 ва дигарон ба таври қавӣ нишон медиҳанд, ки онҳо шояд дар солҳое навишта шуда бошанд, ки Довуд ҳанӯз чӯпон буд.
Машғулият бо шаҳодати Худованд
Забур 132 нишон медиҳад, ки дар он солҳои аввал Довуд аксар вақт дар бораи сандуқи Худо фикр мекард ва мехост ба он ҷои доимии истироҳат диҳад, пас аз он ки он нодуруст истифода шуда ва муддати дароз беэътиноӣ шуда буд. Яке аз аввалин амалҳои расмии Довуд ҳамчун подшоҳи Исроил оғоз кардани амалӣ кардани ин орзуи азиз барои ёфтани ҷой барои сандуқ буд.5 Ҳарчанд ӯ наметавонист маъбади боҳашаматеро, ки мехост бисозад, созад, ӯ созандаро барои вазифааш омода кард ва маводҳои лозимаро ҷамъ овард.6
Дар охири умраш, вақте ки қувват ва саломатии зоҳирии ӯ коҳиш меёфт, ӯ бо тартиботи ибодат дар маъбаде, ки сохта мешуд, машғул буд. Ба ӯ нақшаҳои муфассали ин «қасри» заминӣ 7 барои Худованд Худо супурда шуда буд. Ӯ буд, ки левиён, коҳинон, сарояндагон, дарбонон ва дигар мансабдоронро ба гурӯҳҳои худ тақсим кард ва вазифаҳои онҳоро таъин кард. Довуд бо Худованд муошират мекард ва дастурҳои худро барои ташкили хидмати маъбад аз Ӯ мегирифт. Ҳама чиз дар зебоии муқаддасот, ки Худованд ин қадар мехост, анҷом дода мешуд.
Хуб аст, ки имрӯз ҷавонон ва пиронсолонро низ пайдо кунем, ки дилҳои онҳо ба таври возеҳ аз Худованд аст ва онҳо аз сухан гуфтан ва мувофиқи он амал кардан дудила намешаванд. Худованд инро мебинад ва эҳтиром хоҳад кард. Дигарон низ аксар вақт ин сифатро эътироф хоҳанд кард. Пайдо кардани мӯъминон ҷавон, ки бо Худованд ва манфиатҳои Ӯ дар рӯи замин машғуланд ва таваҷҷӯҳи амиқро ба тафсилоти шаҳодати Ӯ имрӯз, чунон ки дар Аҳди Ҷадид таълим дода шудааст, нишон медиҳанд, воқеан махсус аст.
Худро оқилона рафтор кардан
Навиштаҳо таъкид мекунанд, ки Довуд ҳангоми куштани Ҷолёт ҷавон буд, ки ба таваҷҷӯҳи Шоул афтод. Аммо аз он лаҳза ба баъд ҳаёти Довуд дар назари омма гузашт. Ӯ ҳеҷ гоҳ натавонист ба номаълумии нигоҳубини гӯсфандони падараш баргардад. Писари Шоул Юнотон Довудро дӯст медошт ва эҳтиром мекард, ва ба ӯ далели равшани эҳтироми баланди худро дод.8 Дар аввал ин қаҳрамони ҷавон «бар мардони ҷанг таъин шуд», ҳарчанд Шоул аз ҳасад ва тарс ба зудӣ ӯро ба оддӣ «сардори ҳазорнафара» паст кард. 9
Ҳикмат одатан бо ҷавонӣ алоқаманд нест. На ҳар наврас қодир аст, ки лашкар ё ҳатто як ширкати сарбозонро фармондеҳӣ кунад. Ӯ бештар майл дорад, ки чунин мавқеъ ба сараш занад. Аммо Довуд эътимод ва дастгирии лашкари Исроилро дошт. Ӯ «худро оқилона рафтор кард», истилоҳе, ки метавонад «муваффақ шуд» низ тарҷума шавад. Чаҳор маротиба Худо ин ибораро дар 1 Самуил 18:1 таъкид ва зебо мекунад.10 Ва баъдтар мо далелҳои фаровони ин ҳамон рафтори оқилонаро пайдо мекунем, ки дар ҳаёти Довуд шукуфоӣ овард.
Дар Масалҳо 4:3-9, писари Довуд, Сулаймон ба аҳамияте, ки падараш ба ҳикмат медод, шаҳодат медиҳад. Довуд шахсан Сулаймонро таълим дода буд ва исрор мекард, ки «Ҳикмат чизи асосист: бинобар ин ҳикмат ба даст оред. Ва дар ҳама чизҳое, ки ба даст меоред, фаҳмиш ба даст оред». Ва охирин суханони сабтшудаи Довуд ба писараш ҳикмати Сулаймонро ҳамчун ҷавон ва рафтор ва фаъолиятҳоеро, ки бояд аз он бармеояд, эътироф мекунанд.11
Омодагӣ ба иқрори гуноҳи худ
Довуд ба назар мерасад, ки виҷдони ҳассос дошт, вақте ки сухан дар бораи гуноҳ ё ҳар чизе, ки метавонад ҳамчун чунин аз ҷониби ӯ тафсир шавад, мерафт. Мо инро мебинем, вақте ки ӯ ҷони Шоулро наҷот дод, аммо як кунҷи либоси Шоулро дар ғор бурид.12 Мо инро боз мебинем, вақте ки ӯ Абиҷайлро водор мекунад, ки ӯро аз куштани шавҳараш, Нобол, чунон ки ӯ ният дошт, боздорад.13 Ин минбаъд равшан аст, вақте ки дили ӯ ӯро маҳкум кард, пас аз он ки ӯ мардумро ҳисоб кард ва вақте ки ӯ на танҳо гуноҳро ба дӯш гирифт, балки мехост ҷазоро низ ба дӯш гирад.14
Аммо, намунаи барҷастатарин дар ҳикояи гуноҳи Довуд бо Батшобаъ ва шавҳараш Уриё пайдо мешавад. Мутаассифона, аммо ба мо хеле монанд, Довуд аввал сахт кӯшиш кард, ки гуноҳи худро пинҳон кунад. Аммо вақте ки Нотон ӯро бо гуноҳаш рӯ ба рӯ кард, Довуд иқрор шуд: «Ман бар зидди Худованд гуноҳ кардам». Машқҳои амиқи Забур 51 ва 32, ва шояд ҳатто ибораҳо дар забурҳои дигар, аз ин ҳодисаи фоҷиавӣ бармеоянд. Тавба ва иқрори Довуд дар муқоисаи шадид бо нофармонии Шоул ва баҳонаҳое, ки ӯ пайваста медод, қарор доранд ва бешубҳа, омили бузургест, ки чаро Худо Довудро «марде пас аз дили Худ» номид. 15 Чӣ қадар муҳим аст, ки мо гуноҳро ба тавре ки Худо мебинад, бубинем.
Набудани ҳақиқати комил
Фарқи калон байни «оқилона мисли морҳо ва безарар мисли кабӯтарҳо» будан, чунон ки Худованд ба хизматгорони Худ дастур медиҳад,16 ва кор кардан бо нимҳақиқатҳо, чунон ки Довуд баъзан мекард, вуҷуд дорад. Муомила бо нимҳақиқатҳо ҳамеша ба дигарон зарар ва ҳатто фалокат меовард. Чунин ҳолат буд, вақте ки Довуд, аз Шоул гурехта, аз Аҳималек коҳин нон ва шамшер хост. Ҷавобҳои фиребандаи Довуд ба саволҳои коҳин ба ӯ кӯмакеро, ки меҷуст, овард,17 аммо инчунин боиси марги 85 нафар аз коҳинони Худованд, оилаҳо ва чорвои онҳо шуд, вақте ки Доег Эдомӣ, сардори чӯпонони Шоул, сӯҳбатро ба устоди шоҳии худ хабар дод.18
Пас аз солҳо гурехтан аз Шоул ва борҳо таҷриба кардани роҳнамоӣ, кӯмак ва наҷоти Худо, Довуд рӯҳафтода шуд ва корҳоро ба дасти худ гирифт. Ӯ ва 600 марди ӯ ва оилаҳои онҳо дар назди Ахиш, подшоҳи Ҷат, шаҳре, ки Ҷолёт аз он омада буд, паноҳ бурданд. Ахиш ба онҳо иҷозат дод, ки дар шаҳри Сиқлаг зиндагӣ кунанд, ва Довуд инро ҳамчун пойгоҳе барои ҳамла ба душманони Исроил дар ҷануб истифода бурд. Вақте ки аз ӯ пурсиданд, ӯ гуфт, ки дар куҷо ҳамлаҳои худро анҷом додааст (замин дар замони Еҳушаъ ба Яҳудо таъин шуда буд, ин дуруст аст), аммо ба тавре ки Ахишро водор кард, ки ӯ бар зидди мардуми худ ҷангидааст. Ӯ бераҳмона ҳамаи онҳоеро, ки метавонистанд вазъияти ҳақиқиро хабар диҳанд, кушт.19 Ҳамин тавр ӯ эътимоди Ахишро ба даст овард ва барои ҷанг бар зидди Исроил ҳамроҳ карда шуд.20 Ҳарчанд Худо ӯро аз ин мушкилот наҷот дод, ӯ ва мардони ӯ талхии сӯхтани Сиқлаг ва асир гирифтани занон ва оилаҳои онҳоро аз ҷониби амалеқиён таҷриба карданд. Мардони Довуд ҳатто дар бораи сангсор кардани Довуд сухан гуфтанд, ки ин воқеан таҷрибаи ташвишовар буд.21
Бетартибӣ дар оила ва кормандон
Ҳарчанд нақшаи аслии Худо барои қонеъ кардани ниёзи инсон ба кӯмаки меҳрубонона ва ҳамроҳӣ ин буд, ки «Ман барои ӯ ёвари мувофиқ месозам», 22 Довуд истиснои бисёре аз мардон дар замонҳои Аҳди Қадим набуд, ки занони сершумор ва канизаконро мегирифтанд. Иҷозати Довуд ба фарзандонаш бешубҳа аз худпарастии ӯ бармеомад. Китоби Муқаддас ҳашт зан ва даҳ канизаки Довудро зикр мекунад. Дидани харобаҳои ҳаёти оилавии Довуд ғамгин аст. Зани аввали ӯ, Микол, духтари Шоул, шавҳарашро дар дили худ нафрат дошт ва ошкоро ва тамасхуромез ӯро танқид кард, вақте ки ӯ сандуқи Худоро ба Ерусалим овард, ва ӯ ба таври шабеҳ ҷавоб дод.23
Амнон, писари калонии Довуд, хоҳарзодаи худ Тамарро таҷовуз ва таҳқир кард, ва Довуд, ҳарчанд «хеле хашмгин» буд, дар ин бора коре накард. Абшолӯм, бародари пурраи ӯ, Амнонро кушт ва ба дарбори бобояш, подшоҳи Ҷешӯр гурехт. Боз Довуд коре накард, балки мотам гирифт ва орзуи писарашро дошт ва ба ӯ иҷозат дод, ки беҷазо ба хона баргардад. Абшолӯм дар ниҳоят «дилҳои мардони Исроилро дуздид», бар зидди падараш исён кард ва кӯшиш кард, ки ӯро бикушад, ва дар муборизаи баъдӣ ҷони худро аз даст дод.24
Сирри нокомии Довуд дар оилаи ӯ дар ёддоште дар бораи Адониё, писари чоруми Довуд, ошкор мешавад, ки новобаста аз иродаи Худо, ки Сулаймон бояд тахти Довудро мерос гирад, кӯшиш кард, ки салтанатро барои худ ба даст орад. «Падараш ӯро ҳеҷ гоҳ сарзаниш накарда буд, ки «Чаро ин корро кардӣ?» Ӯ инчунин хеле зебо буд». 25 Иҷозати Довуд қариб марговар буд.
Борҳо Юоб – ҷияни ӯ ва фармондеҳи генерал, як фурсатталаб ва сиёсатмадори моҳир – аз набудани қатъияти Довуд истифода мебурд. Дар як лаҳза Довуд аз заъфи худ шикоят мекунад ва илова мекунад, ки «ин мардон, писарони Зеруё, барои ман хеле сахтанд». 26
Бо вуҷуди ин, хушбахтона, чунон ки мо дидем, дар солҳои охири умраш Довуд ба тарбияи Сулаймон ва омода кардани ӯ барои вазифаи бузурге, ки Худо ба ӯ супурда буд, таваҷҷӯҳи зиёд дод.
Дар маҷмӯъ, Худо барои мо аз ҳаёти Довуд дарсҳои мусбат бештар аз дарсҳои манфӣ дорад. Бигзор мо аз онҳо баҳра барем!
ЭЗОҲҲОИ ХОТИМАВӢ
- 1 Самуил 16:1-13 NKJV
- 1 Самуил 16:18
- 1 Самуил 17:26,36
- 1 Самуил 17:34-37
- 1 Вақоеънома 13:1-6
- 1 Вақоеънома 22:6-19, 28-29
- 1 Вақоеънома 28:11-19; 29:1 ҳошия
- 1 Самуил 18:1-4
- 1 Самуил 18:5,12-13
- 1 Самуил 18:5,14-15,30
- 1 Подшоҳон 2:6,9
- 1 Самуил 24:5-7
- 1 Самуил 25:32-35
- 2 Самуил 24:10,17
- 1 Самуил 13:14
- Матто 10:16
- 1 Самуил 21:1-9
- 1 Самуил 22:6-19
- 1 Самуил 27
- 1 Самуил 28:1-2; 29:1-11
- 1 Самуил 30:1-6
- Ҳастӣ 2:18
- 2 Самуил 6:12-23
- 2 Самуил 13-18
- 1 Подшоҳон 1:6
- 2 Самуил 3:39
«Дар Ман бимонед»
Юҳанно 15:4
Масеҳӣ, оё мехоҳӣ серҳосил бошӣ?
Исо мегӯяд: «Дар Ман бимонед».
Аз Ӯ ҳама меваҳои ту пайдо мешаванд,
Бигзор он ба ситоиши Худо фаровон бошад.
Масеҳӣ, оё мехоҳӣ хушбахт бошӣ?
Исо мегӯяд: «Дар Ман бимонед».
Ӯ шодии беандозаи туст,
Хушбахтии илоҳӣ бе омехтагӣ.
Масеҳӣ, оё мехоҳӣ муқаддас бошӣ?
Исо мегӯяд: «Дар Ман бимонед».
Дар Ӯ ту муқаддас шудаӣ,
Ӯро дар дили худ муқаддас кун.
Ба зудӣ ту Устоди худро хоҳӣ дид,
Аз Ӯ хоҳӣ шунид: «Бо Ман бимонед,
Дар хонаи Падари Ман дар боло,
Дар оғӯши муҳаббати Ӯ».
— Ҷ. Ҷ. Дек
