«Зеро ҳар кӣ тамоми шариатро риоя кунад, вале дар як нуқта гуноҳ кунад, дар ҳама гуноҳкор аст» (Яъқуб 2:10)
Мо аксар вақт мешунавем, ки одамон мегӯянд: «Ман аз дастам омадаро кардам. Худо бешубҳа инро қабул карда метавонад. Ҳеҷ кадоми мо комил нестем». Ин ба назари одамон дар маҷмӯъ хеле оқилона менамояд, аммо мо медонем, ки Одаму Ҳавво ягона амри Худоро, ки ба онҳо дода буд, вайрон карданд ва марг ба ҷаҳон омад.
Пас аз чанд аср фарзандони Исроил, бо хоҳиши худ, ки «мисли ҳамаи халқҳо» бошанд (гарчанде ки ин хилофи нияти Худо буд, зеро Ӯ онҳоро барои худ халқи махсус интихоб карда буд), назди Самуил омада, хоҳиш карданд, ки подшоҳе дошта бошанд, ки барои онҳо ҷанг кунад ва қазияи онҳоро доварӣ кунад. Сарфи назар аз огоҳиҳои Самуил, онҳо дар талаби худ исрор карданд: «Не; балки мо бар худ подшоҳе хоҳем дошт» (1 Самуил 8:19).
Нофармонии шоҳ Шоул
Мо медонем, ки подшоҳи навтаъиншуда чӣ гуна ба мардум писанд омад. Ӯ қадбаланд ва зебо буд, ва ҳатто дар аввал хоксор ва худписанд набуд, аммо ӯ бояд озмуда мешуд. Самуил назди подшоҳ омад ва ба ӯ хотиррасон кард, ки ин як супориши илоҳӣ буд, ки ӯро ба тахт нишонда буд. Ҳоло ӯ паёми дигаре мустақиман аз Худованд дорад. Худо дар ёд дошт, ки чӣ гуна амолеқиён дар роҳи худ аз Миср ба фарзандони Исроил камин гирифта буданд. Ҳоло ин миллати гунаҳкор бояд ҷазо дода мешуд. Паёми Самуил равшан буд:
Ба овози суханони Худованд гӯш деҳ.
Ба тасаввуроти Шоул чизе намонд. Амолеқ бояд нест карда мешуд ва чизе набояд боқӣ мемонд, то ба халқҳои атроф хотиррасон кунад, ки Амолеқ вуҷуд дошт. На танҳо мардони ҷангӣ, балки тамоми миллат, ва ҳатто рамаҳо ва галаҳои онҳо, бояд нобуд карда мешуданд.
Шоул баромада, амолеқиёнро торумор кард, пас аз он ки аввал қаниёнро огоҳ кард, ки худро аз миллати маҳкумшуда ҷудо кунанд, зеро онҳо, ҳадди аққал, ба фарзандони Исроил ҳангоми ҳамлаи амолеқиён раҳм карда буданд. Бо вуҷуди ин, Шоул танҳо қисман итоаткор буд. Ӯ Оҷоҷ, подшоҳи амолеқиёнро наҷот дод ва пайравонашро ташвиқ кард, ки беҳтарин гӯсфандон ва говҳоеро, ки дар он ҷо ёфтанд, нигоҳ доранд. Мо мехонем, ки «ҳар чизе, ки паст ва бефоида буд, онҳо нобуд карданд», аммо беҳтарин гӯсфандон ва говҳоро нобуд накарданд. Тааҷҷубовар нест, ки Худо ба Самуил гуфт: «Ман пушаймонам, ки Шоулро подшоҳ таъин кардам: зеро ӯ аз пайравӣ ба Ман рӯй гардонд ва амрҳои Маро иҷро накард».
Табиати итоат
Шоул ягона касе набуд, ки «қисман итоаткор» бошад, гарчанде ки дар асл чунин чизе вуҷуд надорад. Қисман итоаткор будан маънои нофармон буданро дорад. Чӣ қадар вақт мо фикр мекунем, ки ба Каломи Худо итоат мекунем, дар ҳоле ки мо танҳо як қисми амри равшани Худоро иҷро кардаем. Қисмҳои дигари Навиштаҳо ба мо хотиррасон мекунанд, ки «Худо сухан гуфтааст»; «Ӯ худро бе шоҳид нагузошт». Мушаххастар мо мехонем, ки Ӯ ба ҳама одамон амр медиҳад, ки тавба кунанд. Ба имондор амр дода шудааст, ки «якдигарро дӯст доранд», «ба ҳеҷ кас хафагӣ нарасонанд», «чизҳои болоиро ҷӯянд». Дар ҳар як номаи Павлус, пас аз нақшаи доктринӣ, мо дастурҳои амалӣ дар бораи татбиқи доктрина дорем, бо чунин огоҳиҳо, ба монанди «ба якдигар дурӯғ нагӯед», «падарон, фарзандони худро ба хашм наоваред». Аксар вақт мо метавонем амреро, ки ба мо хеле наздик аст, бо гуфтани: «Ин танҳо Павлус сухан мегӯяд» рад кунем, фаромӯш карда, ки худи Павлус менависад: «Агар касе худро пайғамбар ё рӯҳонӣ донад, бигзор эътироф кунад, ки чизҳое, ки ман ба шумо менависам, амрҳои Худованд мебошанд» (1 Қӯринтиён 14:37).
Асосноккунии Шоул ва сарзаниши Самуил
Шоул гӯё намедонист, ки дар вазифаи худ ноком шудааст. Вақте ки ӯ ба назди Самуил баргашт, гуфт: «Ман амри Худовандро иҷро кардам». Ӯ интизор буд, ки Самуил ӯро барои итоаташ табрик мекунад, аммо Самуил ба ӯ гуфт: «Пас ин садои гӯсфандон дар гӯшҳои ман ва садои говҳое, ки мешунавам, чӣ маъно дорад?»
Шоул бо ҷавоби худ омода аст: «Мардум беҳтарин гӯсфандон ва говҳоро барои қурбонӣ ба Худованд Худои ту наҷот доданд; ва боқимондаро мо комилан нобуд кардем». Ҷавоби Самуил аксар вақт иқтибос оварда мешавад:
Оё Худованд аз қурбониҳои сӯхтанӣ ва қурбониҳо ба андозаи итоат ба овози Худованд хурсандӣ мекунад? Инак, итоат беҳтар аз қурбонӣ аст, ва гӯш додан беҳтар аз чарбуи қӯчқорҳо (1 Самуил 15:22).
Ӯ идома дод, ки исён мисли гуноҳи ҷодугарӣ аст ва саркашӣ («худхоҳӣ», J.N.D.) мисли беинсофӣ ва бутпарастӣ аст. Аз ин сабаб, Шоул дигар подшоҳи ҳақиқии Исроил ҳисобида намешуд. Худо мардеро дар назар дошт, Довуд, ки бар халқи Худо бо тарси Худованд ҳукмронӣ мекард.
Шоул, чунон ки мехонем, омода буд, ки гуноҳи худро эътироф кунад ва бахшиш пурсид, аммо мо мехонем, ки ӯ «аз мардум тарсид ва ба овози онҳо итоат кард», ба ин васила «шароити сабуккунанда»-ро, чунон ки мо ҳоло меномем, баҳона кард ва аз ин рӯ аз Самуил илтимос кард, ки бо ӯ биравад, гӯё ҳеҷ чиз нашудааст. Тарс аз он аст, ки Шоул танҳо як «шахси беэҳтиром» буд, чунон ки Эсов, ки бахшишро бе тавбаи ҳақиқӣ меҷуст.
Дигар намунаҳои нофармонӣ
Ҳорун ва Мусо дар Қодеш
Барои баргаштан ба таърих, мо Ҳорун ва Мусоро ба ёд меорем, ки дар Ададҳо 20 дар бораи онҳо мехонем, вақте ки онҳо қариб ба замини ваъдашуда расида буданд. Дар оғози сафари биёбон, вақте ки Мусо дар кӯҳ тафсилоти хайма ва ибодати Худоро мегирифт, Ҳорун, мисли Шоул, ба мардум гӯш дод ва гӯсолаи тиллоӣ сохт ва фарзандони Исроилро ба ибодати бут ташвиқ кард. Мусо баъдтар ба мо мегӯяд, ки чӣ гуна «Худованд аз Ҳорун хеле хашмгин буд, ки ӯро нобуд кунад: ва ман барои Ҳорун дуо кардам» (Такрори Шариат 9:20), ва гуноҳи Ҳорун бахшида шуд. Аммо, вақте ки Мусо асои худро гирифт ва сангро дар Қодеш зад, Ҳорун бародарашро боздошт накард ва ба ин васила дар нофармонии ӯ иштирок кард. Аз ин сабаб, ба Ҳорун ва Мусо иҷозат дода нашуд, ки ба замини ваъдашуда дохил шаванд. Мо мефаҳмем, ки санг намунаи Масеҳ буд, ки як бор барои ҳама зада мешуд. Мусо сангро дар оғози сафари биёбон зада буд. Дар Қодеш ба ӯ гуфта шуд, ки бо санг сухан гӯяд, аммо ӯ нофармонӣ кард. Мо бояд фикр кунем, ки бутпарастии Ҳорун аз амали шитобкоронаи бародараш хеле гуноҳкортар буд, аммо боз ба мо хотиррасон мешавад, ки «худхоҳӣ» мисли гуноҳи бутпарастӣ аст, зеро мо худро на Худоро хушнуд мекунем.
Гуноҳи сангини Довуд
Ба мо суханони Самуил ба Шоул хотиррасон карда шуд: «Худованд имрӯз подшоҳии Исроилро аз ту кандааст ва онро ба ҳамсояи ту додааст, ки аз ту беҳтар аст» (1 Самуил 15:28), аммо мо набояд фикр кунем, ки Довуд ҳамеша ба Худои худ итоаткор буд. Мо медонем, ки ӯ дар вайрон кардани амрҳои даҳум ва шашум чӣ қадар сахт гуноҳ кард. Мо медонем, ки Натан, пайғамбар, бо масали марди камбағал ва баррааш ба ӯ фиристода шуд. Вақте ки Довуд аз беадолатии марди сарватманд ба хашм омада, ба Натан гуфт: «Марде, ки ин корро кардааст, бешубҳа хоҳад мурд», ӯ суханони ҷиддиро шунид:
Ту ҳамон мардӣ.
Шубҳае нест, ки Довуд дар ҳақиқат тавба кард ва Худо гуноҳи сангини ӯро бахшид, аммо таърихи ҳукмронии ӯ аз он вақт нишон медиҳад, ки ин як гуноҳ таъсири ӯро барои некӣ коҳиш дод ва ба душман имкони пирӯзӣ дод. Дар хулосаи ҳаёти Довуд дар 1 Подшоҳон 15 мехонем: «Довуд он чиро, ки дар назари Худованд дуруст буд, кард ва дар тамоми рӯзҳои ҳаёташ аз ҳеҷ чизе, ки Ӯ ба ӯ амр карда буд, рӯй нагардонд, ба ҷуз дар масъалаи Уриёи ҳиттӣ» (ояти 5).
Чӣ қадар эпиграфи ғамгин! Ин ба мо суханони ҳавворӣ ба Ғалотиёнро хотиррасон мекунад: «Шумо хуб медавидед; кӣ шуморо боздошт, ки ба ҳақиқат итоат накунед?» (Ғалотиён 5:7).
Хулоса: Комилан пайравӣ ба Худованд
Бигзор бо мо чунин набошад, ки шаҳодати мо аз сабаби танҳо «қисман итоаткор» будан вайрон шавад! Мо исбот кардем, ки Худованд меҳрубон аст, аммо мо набояд ба файзи Ӯ такя кунем. Мо медонем, ки танҳо як нафар буд, ки «гуноҳ накард, ва дар даҳони Ӯ фиреб ёфт нашуд». Бо вуҷуди ин, мо даъват шудаем, ки ба Ӯ пайравӣ кунем, ва дар Навиштаҳо ба мо хотиррасон карда мешавад, ки мо ба итоат даъват шудаем. Бигзор пас дар бораи мо дуруст бошад, чунон ки дар бораи Еҳушаъ ва Колеб гуфта шуда буд, ки мо комилан ба Худованд пайравӣ мекунем.
