ИНҶИЛ НАЗАРИ КИТОБИ МУҚАДДАС, АММО ҒАЙРИАНЪАНАВӢ
Калимаи «инҷил» фавран ба зеҳни имондор хушхабарро меорад, ки Худованди мо Исо ба мо роҳи халосӣ аз ҷазои гуноҳҳоямон ва инчунин ҳаёти абадӣ бо Ӯ дар осмонро фароҳам овардааст. Воқеан ҳам хушхабар! Аммо калимаи инҷил дар Китоби Муқаддас маънои хеле бештар аз инро дорад. Ҳамин тавр, Марқӯс тамоми китоби худро «Оғози инҷил дар бораи Исои Масеҳ, Писари Худо» (Марқӯс 1:1 NIV) меномад ва маҷмӯаи китобҳои Матто, Марқӯс, Луқо ва Юҳанно қабл аз асри 5 мелодӣ ҳамчун «инҷил» маълум буд.
Равшан аст, ки мавзӯи «инҷил» он қадар бузург аст, ки муолиҷаи он рисоларо талаб мекунад! Аз ин рӯ, ин мақола танҳо ба ҷанбаҳои муайяни он чизе, ки ҳавворӣ Павлус «инҷили Худо» меномад, тамаркуз хоҳад кард.
Инҷили Худо
Павлус гуфт, ки ӯ «барои инҷили Худо ҷудо карда шудааст», ки ин «инҷилест, ки Ӯ қаблан тавассути пайғамбарон ваъда дода буд ... дар бораи Писари Ӯ, ки аз рӯи табиати инсонии худ насли Довуд буд ва ки тавассути Рӯҳи муқаддас бо қудрат Писари Худо эълон шуд, бо эҳёи Ӯ аз мурдагон, Исои Масеҳ Худованди мо» (Румиён 1:1-3). Дар ин як ҷумлаи дароз, Павлус Хушхабар, инҷилеро, ки дар чаҳор китоби аввали Аҳди Ҷадид мавҷуд аст, ҷамъбаст кард.
Ӯ бо Хушхабар оғоз кард, ки Исо Масеҳ буд, Масеҳ (ибрӣ барои Масеҳ), ки омадани Ӯро пайғамбарон кайҳо ваъда дода буданд (Луқо 24:27). Дар Ғалотиён 3:8, ӯ аз Ҳастӣ, китоби аввали Мусо, иқтибос овард ва гуфт: «Навиштаҷот пешбинӣ карда буд, ки Худо халқҳоро бо имон сафед хоҳад кард ва инҷилро қаблан ба Иброҳим эълон кард: ‘Ҳамаи халқҳо тавассути ту баракат хоҳанд ёфт’» (Ҳастӣ 12:3; 18:18; 22:18). Хушхабар ин аст, ки Исои Масеҳ на танҳо Масеҳи яҳудӣ, балки Масеҳи мо низ ҳаст ва ҳамеша нияти Худо буд, ки наҷотро ба мо халқҳо тавассути Ӯ биёрад!
Инҷили наҷот
Хушхабар ба ҳамаи онҳое, ки имон меоранд, ин аст, ки «шумо низ дар Масеҳ дохил карда шудед, вақте ки каломи ҳақиқат, инҷили наҷоти худро шунидед (ва) имон оварда, дар Ӯ бо мӯҳр, Рӯҳи Муқаддаси ваъдашуда, мӯҳр зада шудед» (Эфсӯсиён 1:13). Барои мӯҳр зада шудан, наҷот ёфтан, Масеҳ бояд азоб мекашид, мемурд ва эҳё мешуд (Луқо 24:26). «Ӯ маргро азоб кашид, то ки бо файзи Худо маргро барои ҳама бичашад» (Ибриён 2:9) ва наҷотро ба ҳамаи онҳое, ки онро қабул мекунанд, пешниҳод кунад.
Барои наҷот ёфтани мо, Писари Худо бояд худро фурӯтан мекард ва инсон мешуд. Ӯ аз ҷиҳати генетикӣ аз Довуд, Иброҳим (Матто 1:1) ва Одам (Луқо 3:38) насли буд; аз ин рӯ, Ӯ инчунин «насли» Ҳавво буд, ки морро «маҳв» мекард (Ҳастӣ 3:15). Бо «шарик шудан дар инсонияти мо» Ӯ метавонист «бо марги Худ ... он касеро, ки қудрати маргро дорад – яъне иблисро – нобуд кунад» (Ибриён 2:14).
Инсонияти Ӯ низ як қисми Хушхабар аст! Ин маънои онро дорад, ки инсон буда, Ӯ «вақте ки васваса шуд, азоб кашид, (ва аз ин рӯ) метавонад ба онҳое, ки васваса мешаванд, кӯмак кунад» (Ибриён 2:18). Дар натиҷа, Ӯ метавонад бо мо «ҳамдардӣ» кунад, зеро Ӯ «ба ҳар роҳ васваса шудааст, ҳамон тавре ки мо ҳастем – аммо бе гуноҳ буд», чунон ки Инҷилҳо шаҳодат медиҳанд (Ибриён 4:15). Хушхабар ин аст, ки тавассути Ӯ мо метавонем «бо эътимод ба тахти файз наздик шавем, то ки раҳмат гирем ва файзро барои кӯмак ба мо дар вақти ниёзамон пайдо кунем» (Ибриён 4:16). Ин кӯмак наҷоти ҳаррӯзаеро, ки мо махлуқоти гунаҳкор ба он хеле ниёз дорем, таъмин мекунад.
Барои наҷот ёфтани мо, мо бояд сафед карда шавем, ва сафедшавии мо талаб мекунад, ки Исо эҳё шавад: «Ӯ барои гуноҳҳои мо ба марг супурда шуд ва барои сафедшавии мо ба ҳаёт эҳё шуд» (Румиён 4:25). Пайванд байни эҳёи Масеҳ, наҷоти мо ва сафедшавии мо дар Румиён 10:9-10 минбаъд дода шудааст, вақте ки Павлус менависад: «Дар дили худ имон овар, ки Худо Ӯро аз мурдагон эҳё кард, (ва) ту наҷот хоҳӣ ёфт ... Зеро бо дили худ имон меоварӣ ва сафед мешавӣ».
Мо набояд ба далелҳои номуайян имон оварем, ки Ӯ эҳё шуд, зеро Петрус шаҳодат медиҳад, ки «Худо ин Исоро ба ҳаёт эҳё кард, ва мо (шогирдон) ҳама шоҳидони ин воқеа ҳастем» (Аъмол 2:32). Ва Павлус сабт мекунад, ки пас аз зоҳир шудан ба онҳо «Ӯ ба беш аз панҷсад бародар дар як вақт зоҳир шуд» (1 Қӯринтиён 15:5-8), ки бисёре аз онҳо дар вақти навиштани ӯ ҳанӯз зинда буданд. Ҳамин тавр, эҳёи Масеҳ махсусан «инҷил» ё Хушхабар аст, зеро ин маънои онро дорад, ки онҳое, ки ба Ӯ тааллуқ доранд ва мемиранд, низ эҳё хоҳанд шуд (1 Қӯринтиён 15:20-23). Наҷот аз балои марг ба ҳамаи имондорон омадааст!
Инҷили файзи Худо
Ин ибораро Павлус барои тавсифи мавъизаи худ истифода мебарад. Ӯ мегӯяд: «Худованд Исо ба ман вазифаи шаҳодат додан ба инҷили файзи Худоро додааст» (Аъмол 20:24). Ӯ минбаъд шаҳодат медиҳад, ки «Худои Наҷотдиҳандаи мо ... мехоҳад, ки ҳамаи одамон наҷот ёбанд ва ба дониши ҳақиқат бирасанд» (1 Тимотиюс 2:4). Ин як ҳақиқати муҳими инҷил аст, ки мо наметавонем бо кӯшишҳои худ наҷот ёбем: «Зеро бо файз шумо наҷот ёфтаед, тавассути имон – ва ин аз худи шумо нест, ин тӯҳфаи Худост – на бо аъмол, то ки ҳеҷ кас фахр накунад» (Эфсӯсиён 2:8-9).
Аз ибтидо инсон кӯшиш кардааст, ки дар назди Худо (Ҳастӣ 4:3-5) ва инчунин дар назди ҳамсояи худ одилона бошад. Фарисиёни хеле диндор, бемуваффақият, «кӯшиш карданд, ки адолати худро ... барқарор кунанд» (Румиён 10:3). Кӯшишҳои онҳо барои амалӣ кардани ҳатто як дини аз ҷониби Худо додашуда наметавонист ба онҳо адолат биёрад, зеро бештар аз он чизе, ки одамон карда метавонанд, талаб карда мешавад. Пас, Хушхабар ин аст, ки «Худо Ӯро, ки гуноҳ надошт, барои мо қурбонии гуноҳ кард, то ки дар Ӯ мо адолати Худо шавем» (2 Қӯринтиён 5:21).
Ин адолати Худо на танҳо ҳолати «будан», балки ҳолати «кардан» низ мебошад. Бо файзи Худо, мо ҳоло «дасткори Худо ҳастем, ки дар Масеҳ Исо барои анҷом додани корҳои нек офарида шудаем, ки Худо қаблан барои мо омода карда буд» (Эфсӯсиён 2:10). Кӯшиш барои анҷом додани ин корҳо он чизест, ки бо идомаи «кор кардани наҷоти худ» (Филиппиён 2:12) маънидод мешавад, на кор барои наҷоти худ. Анҷом додани ин корҳо инчунин он чизест, ки Навиштаҷот бо итоат ба инҷил, на танҳо итоат ба қоидаҳо, маънидод мекунад.
Инҷил ин аст, ки ба онҳое, ки имон меоранд, қудрат дода мешавад, ки «ба инҷили Худованди мо Исои Масеҳ итоат кунанд». Аммо онҳое, ки имон намеоранд, ки «Худоро намешиносанд ва ба инҷили Худованди мо Исои Масеҳ итоат намекунанд ... бо ҳалокати абадӣ ҷазо дода мешаванд ва аз ҳузури Худованд дур карда мешаванд» (2 Тас. 1:8-9).
Инҷил ва доварӣ
Ҳақиқат ин аст, ки «Худо асрори одамонро тавассути Исои Масеҳ, чунон ки инҷил эълон мекунад, доварӣ хоҳад кард» (Румиён 2:16). Аммо Хушхабар барои мо ин аст, ки «акнун барои онҳое, ки дар Масеҳ Исо ҳастанд, ҳеҷ маҳкумият нест» (Румиён 8:1).
Бале, дуруст аст, ки «мо ҳама дар назди курсии доварии Худо хоҳем истод» (Румиён 14:10), аммо имондорон набояд тарсанд, зеро «Худо (моро) бо Масеҳ зинда кард (ва) Ӯ ҳамаи гуноҳҳои моро бахшид» (Қӯлассиён 2:13). Аз ин рӯ, «чунон ки шарқ аз ғарб дур аст, ҳамон қадар Ӯ гуноҳҳои моро аз мо дур кардааст» (Забур 103:12). Ҳамин тавр, азбаски гуноҳҳои мо аз мо дур карда шудаанд, онҳо вақте ки мо «дар назди курсии доварии Масеҳ зоҳир мешавем», пайдо нахоҳанд шуд. Мақсади Ӯ доварӣ кардани гуноҳ нахоҳад буд, балки доварӣ кардани корҳои мо «то ки ҳар кас он чиро, ки барои корҳои дар бадан анҷомдодашуда, хоҳ нек ё бад, сазовор аст, бигирад» (2 Қӯринтиён 5:10).
Воқеан ҳам Хушхабар аст, ки донистем, ки ягона доварӣ, ки имондорро интизор аст, арзёбии хидмати мо барои Ӯ аз ҷониби Устоди мост. Баъзе корҳои мо беарзиш доварӣ мешаванд ва баъзеи дигар сазовори мукофот доварӣ мешаванд. Аммо аҷиб аст, ки он чизе, ки сазовори мукофот доварӣ мешавад, аз ҷониби худи мо анҷом дода нашудааст, балки бо қудрати Рӯҳи Муқаддас, ки ба мо ҳангоми имон оварданамон дода шудааст.
Ҳамин тавр, инҷил на танҳо ин аст, ки мо метавонем аз лаънат халос шавем, балки инчунин ин аст, ки мо метавонем барои Худо меваи шоистаи ситоишро ба вуҷуд орем. Биёед ин корро кунем!
