Аммо Рут ҷавоб дод: «Ҳар куҷое ки ту равӣ, ман ҳам меравам, ва ҳар куҷое ки ту истӣ, ман ҳам меистам. Мардуми ту мардуми ман хоҳад буд ва Худои ту Худои ман хоҳад буд». Рут 1:16
Ҳикояи Синдерелла ҳамеша ҷолиб ва интриганок аст. Аммо агар бидонем, ки он ҳақиқӣ аст, боз ҳам ҷолибтар ва дилработар мешавад. Аз ҳама ҳаяҷоновар барои масеҳиён ин аст, ки ҳикоя мустақиман аз Навиштаҳо меояд. Дар ин ҷо ҳикоя на танҳо ҳақиқӣ аст, балки онро Худои Худаш ба мо нақл мекунад. Китоби Рут дар Аҳди Қадим як ҳикояи ҳаяҷоновари аз фақирӣ ба сарватмандӣ аст. Вақте ки мо ин ривояти аҷибро мехонем, биёед худро ҳамчун фарзандони Худо тасаввур кунем, ки дар назди Падари Осмонии худ нишаста, ба ҳикояи Ӯ гӯш медиҳем.
Ҳикояи Рут дар давраи доварон дар таърихи Исроил рух медиҳад. Шароити рӯҳонӣ ва ахлоқӣ дар ин вақт беҳтарин набуд. Миллати Исроил аз замони роҳбарии бузурги Мусо ва Еҳушаъ ба таври назаррас аз роҳ баргашта буд ва акнун танҳо ба таври даврӣ доваре аз ҷониби Худо бархезонида мешуд, то ин таназзули поинравӣро боздорад. Мо мехонем, ки дар рӯзҳои доварон, «ҳар кас он чиро, ки дар назари худаш дуруст буд, мекард» (Доварон 17:6; 21:25 NIV). Дар муқобили ин заминаи торик, китоби зебои Рут ба таври назаррас фарқ мекунад – махсусан хислатҳои Рут ва Боаз.
Қарори Рут
Тамаркузи боби якум ба қарори тағйирдиҳандаи ҳаёти Рут аст. Рут аз Мӯоб буд – як ғайрияҳудӣ ва бегона аз баракатҳои аҳди Худо бар Исроил. Рут ба як оилаи фақири ибрӣ издивоҷ карда буд, ки ба Мӯоб муҳоҷират карда буданд. Аммо шавҳараш мурда буд ва ӯ фарзанд надошт. Рут дар он замон ва фарҳанг бешубҳа «дар чоҳ» қарор дошт, зеро ӯ фақир, бева ва бефарзанд буд. Вақте ки модарарӯси яҳудии бевазанаш, Ноомӣ, тасмим гирифт, ки ба Яҳудо баргардад, Рут бо як қарори муҳими тағйирдиҳандаи ҳаёт рӯ ба рӯ шуд. Оё ӯ бояд бо мардуми худ дар кишвари худ бимонад, ё пушти сарашро сӯзонад ва бо Ноомӣ ба Исроил равад? Рут бо тамоми дил тасмим гирифт, ки бо Ноомӣ ба Исроил равад.
Изҳороти классикӣ ва илҳомбахши Рут дар бораи садоқат дар вақти қарорашро қайд кунед:
«Ҳар куҷое ки ту равӣ, ман ҳам меравам, ва ҳар куҷое ки ту истӣ, ман ҳам меистам. Мардуми ту мардуми ман хоҳад буд ва Худои ту Худои ман хоҳад буд» (Рут 1:16).
Табиист, ки барои Рут дар Мӯоб мондан хеле мантиқӣ буд. Имкониятҳо барои издивоҷи дубора ва амнияти оилавӣ дар он ҷо хеле бештар буданд. Барои як духтари ғайрияҳудӣ бо як бевазани пири фақир ба мисли Ноомӣ ба Яҳудо рафтан, ғайр аз дурнамои аз фақирӣ ба фақирӣ чизе надошт. Аммо Рут тасмим гирифт, ки бар зидди ин мушкилот равад (1:18). Чаро? Зеро Рут ба Худои Исроил эътимод карда буд! Рут Ноомиро дӯст медошт ва ӯ бояд мардуми худро низ дӯст медошт, аммо Худои Ноомӣ буд, ки фарқ мекард. Рут мутмаин буд, ки Худованд, ки ба Ӯ эътимод карда буд, ояндаи ӯро нигоҳубин хоҳад кард.
Худованд моро низ даъват мекунад, ки дар замонҳои бӯҳрони рӯҳонӣ қарорҳои муҳим қабул кунем. Масалан, интихоби пайравӣ аз Масеҳ хеле муҳим буд ва шояд барои баъзеи мо хеле гарон афтода бошад. Аз оила дур шудан ва аз ҷониби дӯстон барои Масеҳ маҳрум шудан, айнан беҳтарин эҳсос дар ҷаҳон нест. Чӣ қадар осонтар аст, ки мисли Орфа дар ҳикоя бошем. Орфа дар ҳамон ҳолат бо Рут буд (1:4-5). Орфа ба самти дуруст оғоз кард (1:6-7). Вай аз қарор ба таври эмотсионалӣ ба ҳаяҷон омада буд (1:9,14) ва гуфт, ки то охир хоҳад рафт (1:10). Аммо ӯ нарафт! Вай ба назди мардуми худ, кишвари худ ва худои худ баргашт (1:15). Ин чӣ қадар дар бораи бисёре аз пайравони эҳтимолии Масеҳ имрӯз дуруст аст!
Худованд инчунин масеҳиёни рушдёбандаро даъват мекунад, ки қарорҳои мисли Рут қабул кунанд. Интихоби ҳаёти хидмат барои Худованд метавонад боиси доштани сарвати заминӣ ё амнияти хеле кам гардад. Масалан, ба даъвати Худо ба майдони миссионерии хориҷӣ «ҳа» гуфтан метавонад боиси тарк кардани оила ва дӯстон гардад. Мисли Рут, танҳо Худованд метавонад ба мо эътимод, ҷасорат ва имонро, ки барои қабули чунин қарор лозим аст, диҳад.
Садоқати Рут
Дар боби дуюм мо садоқати Рутро ба қароре, ки ӯ барои пайравӣ аз Ноомӣ ва «паноҳ бурдан зери болҳои Худованд, Худои Исроил» (2:12) қабул карда буд, мебинем. Ҳамин ки Рут ба Байт-Лаҳм расид, вай ба саҳроҳо рафт ва барои худ ва Ноомӣ ғалла ҷамъ кард. Рут фаҳмида буд, ки Худои Исроил ба таври меҳрубонона «банди ғаллачинӣ»-ро ба Қонуни худ ҳамчун воситаи таъмини одамони фақир дохил кардааст. Ҳар як шахси ниёзманд метавонист ҳамеша ба ҳар як саҳро равад ва ҳосили пас аз дарав мондаро гирад (Ибодат 19:9-10; Такрори Шариат 24:19-21). Ғаллачинӣ кори дилгиркунанда буд, аммо Рут ҳеҷ гоҳ шикоят накард ва дар садоқати худ лағзиш накард. Оё мо ин қадар содиқ мебудем? Бисёре аз масеҳиён дар даъватҳои қурбонгоҳ барои хидмати масеҳӣ хеле содиқ ба назар мерасанд ва садо медиҳанд, аммо дере нагузашта «меҳнат дар саҳроҳо» онҳоеро, ки воқеан содиқанд, муайян мекунад.
Барои пурра қадр кардани дарсҳои рӯҳонӣ, ки дар садоқати Рут пайдо мешаванд, мавқеи Боазро бояд фаҳмид. Боаз на танҳо соҳиби сарватманди замин ва шоҳзодаи ин ҳикояи Синдерелла буд – ӯ «наҷотдиҳандаи хешованд» буд. Ин мавқеи беназир чӣ маъно дорад, ба зудӣ шарҳ дода мешавад, аммо дар хулоса метавон гуфт, ки Боаз як тасвири зебои Худованд Исои Масеҳ, Наҷотдиҳандаи хешованди мост. Ҳамин тавр, саҳроҳои Боаз, ки Рут дар онҳо меҳнат мекард, метавонанд «саҳрои Худованд»-ро дар ин ҳикояе, ки Худо барои мо навиштааст, ифода кунанд. Ғаллачинӣ дар саҳрои Худованд маънои машғул шудан бо манфиатҳои Худо, ҷудо шудан аз «саҳроҳои ҷаҳон»-ро дорад.
Чӣ тавре ки Боаз ба Рут гуфт, ки дар саҳрои дигар ғаллачинӣ накунад (2:8), ҳамин тавр Худованди мо ба мо мегӯяд, ки аз арзишҳои муваққатӣ ва домҳои ин ҷаҳон дур нашавем (2 Қӯринтиён 6:17; 2 Тимотиюс 2:4; 1 Юҳанно 2:15). Чӣ тавре ки Боаз ба Рут дар саҳрои худ таъминот ва муҳофизат ваъда дод (2:9), ҳамин тавр Худованди мо ваъда медиҳад, ки агар мо дар саҳрои Ӯ бимонем, моро таъмин ва муҳофизат хоҳад кард (Ибриён 13:5-6). Чӣ тавре ки Боаз ба Рут меваи саҳрои худро дод, ки ӯро комилан қаноатманд кард (2:14), ҳамин тавр Худованди мо Каломи Худро ба мо медиҳад – ғизое, ки танҳо метавонад ҷонҳои моро пурра қаноатманд кунад (Ирмиё 15:16). Чӣ тавре ки Боаз мукофотҳои меҳнати Рутро дар саҳрои худ «ширин» кард (2:15-16), ҳамин тавр Худованди мо машғулияти фаъоли моро бо манфиатҳои худ сарватманд мукофот медиҳад (Матто 6:33; 11:28-29; Луқо 6:38). Биёед на танҳо ин дарсҳои саҳроро омӯзем ва қадр кунем, балки биёед ғаллачинони содиқе бошем, ки ҳамаи ин баракатҳоро аз Худованди ҳосил эҳсос мекунанд.
Ишқи Рут
Дар бобҳои сеюм ва чорум, таваҷҷӯҳи мо бештар ба садоқати Рут ба Боаз ҷалб карда мешавад. Барои дарк кардани он, ки дар боби сеюм Рут ва Боаз ба ҳамдигар ошиқ мешаванд ва садоқати ӯ воқеан посух ба муҳаббат ва меҳрубонии ӯст, хондани зиёд лозим нест. Амалҳои Рут ва Ноомӣ дар боби 3 шояд дар аввал аҷиб ва ҳатто шубҳанок ба назар расанд, аммо дониши заминавӣ дар бораи нақши наҷотдиҳандаи хешованд бояд ҳама гуна нофаҳмиро бартараф кунад.
Баъзе шартҳои Қонуни Худо барои нигоҳубини оилаи васеъ ва хешовандон пешбинӣ шуда буданд. Мувофиқи Ибодат 25:25, вақте ки шахс чунон фақир мешуд, ки маҷбур мешуд моликияти худро фурӯшад ё аз даст диҳад, як хеши сарватманд бояд моликиятро барои аъзои фақири оила наҷот медод ё боз мехарид. Калимаи ибрӣ барои ин хеши наздик «гоэл» аст ва дар Аҳди Қадим ҳамчун «хешованд» ё «наҷот додан» тарҷума мешавад. Ин шахс аз ин рӯ «наҷотдиҳандаи хешованд» номида мешавад.
Масъулияти дигари хеши наздик дар Такрори Шариат 25:5-10 пайдо мешавад. Агар шавҳар пеш аз доштани вориси мард мемурд, бародари муҷарради марҳум бояд бо бевазан издивоҷ мекард ва писари нахустзодаро ба номи бародараш ба дунё меовард. Агар бародарони мувофиқ намебуданд, ин вазифа ба наздиктарин хеши марди мувофиқ мегузашт. Дар мавриди Рут бародароне набуданд, аз ин рӯ Боаз, ҳамчун хеши наздик, нисбат ба Рут ва амволи оилавӣ, ки Ноомӣ аз сабаби фақирӣ маҷбур шуд фурӯшад, масъулият дошт.
Аз ин рӯ, рафтори Рут дар боби сеюм як фирори беэҳтиётона набуд, балки ташаббуси қонунии ӯ барои гуфтани он ба Боаз буд, ки ӯ омода аст, ки ӯ масъулиятҳои худро ҳамчун наҷотдиҳандаи хешованд ба дӯш гирад (3:9). Ноомӣ медонист, ки пас аз зиёфати ҳосил, Боаз, ҳамроҳ бо хизматгоронаш, шабро дар хирмангоҳ барои нигоҳ доштани ғаллаи бодкардашуда мегузаронад (Доварон 6:11). Нақшаи Ноомӣ танҳо як роҳи оқилона, мантиқӣ (ва ҳамчунин ошиқона) буд, ки Рут хоҳишҳои худро ба Боаз расонад.
Рафтори Боаз
Рафтори шарафмандонаи Боаз дар посух ба садоқати Рут, инчунин амалҳои наҷибонаи ӯ нисбат ба Ноомӣ, хеши дигари наздик дар боби чорум, хислати ӯро нишон медиҳанд ва моро бори дигар ба Наҷотдиҳандаи хешованди худ, Худованд Исо, ёдовар месозанд. Чӣ тавре ки Боази сарватманд бо хоҳиши худ амволи гумшударо боз харид ва бо Рут, зани фақири ғайрияҳудӣ издивоҷ кард, ҳамин тавр Масеҳ дар муҳаббати худ тамоми «амволи гумшудаи» моро барқарор кард ва моро «бегонагони» фақирро ҳамчун арӯси худ қабул кард (Эфсӯсиён 2:12-13; 5:31-32). Барои наҷотдиҳандаи хешованд се шарт лозим буд: ӯ бояд хеши наздик, сарватманд ва хоҳишманд мебуд.
Ҳамчун Наҷотдиҳандаи хешованди мо, Худованд Исо ҳар се шартро комилан иҷро мекунад.
Оё Ӯ хеши наздик аст? Ибриён 2:5-16 равшан нишон медиҳад, ки Писари абадии Худо маҳз барои он инсониятро ба дӯш гирифт, ки Ӯ хешованди мо шавад, то моро наҷот диҳад.
Оё Ӯ хеши наздики сарватманд аст? 1 Петрус 1:18-19 таъкид мекунад, ки танҳо Исои Масеҳ воситаи пардохти нархи беохири наҷотро дошт – ҳаёти комил ва бегуноҳ.
Оё Ӯ хеши наздики хоҳишманд аст? Марқӯс 10:45 ба мо мегӯяд, ки Писари Одам ҷони худро ҳамчун қурбонӣ дод, то моро наҷот диҳад.
Посухи мо чист?
Файзи Худо
Мисли ҳама ҳикояҳои Синдерелла, китоби Рут анҷоми хушбахтона дорад. Ҷанбаи аз фақирӣ ба сарватмандӣ дар охири боби чорум таъкид шудааст, ки дар он мо мефаҳмем, ки Рут бибии бузурги шоҳ Довуд буд. Ва вақте ки мо дарк мекунем, ки ин зани фақир аз Мӯоб ба ин васила ба насли Масеҳӣ дохил карда шудааст (Матто 1:5), мо аз сарватҳои файзи Худо боз ҳам бештар дар ҳайрат мемонем – файзе, ки то ҳол барои гирифтани гуноҳкорон аз фақирӣ ба сарватмандӣ дастрас аст.
