Иброҳим гуфт: «Худо барои худ барраеро барои қурбонии сӯхтанӣ, писарам, таъмин хоҳад кард.» Ва ҳар ду якҷоя рафтанд.Ҳастӣ 22:8
Мавзӯи Барра яке аз зеботарин мавзӯъҳо дар Каломи Худост. Он дар тамоми Навиштаҳо, аз Ҳастӣ то Ваҳй, бофта шудааст. Дар Ҳастӣ 4, мо Барраро дар намуна мебинем, вақте ки Ҳобил аз рамаи худ нахустзодаеро ба Худо қурбонӣ кард. Ӯ фаҳмид, ки Худо хуни қурбонии бегуноҳро барои пӯшонидани волидонаш рехтааст ва қурбонии бегуноҳро ба Худо пешниҳод кард, ки Барраеро, ки бояд меомад, намуна мекард. Дар Ҳастӣ 22, мо Барраро пешгӯӣшуда мебинем. Худо Барраро барои Худ таъмин хоҳад кард, ва он Барра бояд барои инсоният инсон мебуд. Дар Хуруҷ 12, мо тасвири зебои Барраи кушташуда ва хуни онро мебинем. Дар Ишаъё 53, мо Барраро шахсиятёфта мебинем; дар Юҳанно 1:29, мо Барраро муайяншуда мебинем; дар Ваҳй 5, Барра бузург карда мешавад; дар 22:1, Барра ҷалол дода мешавад.
Вақте ки мо Барраро дар Навиштаҳо пайгирӣ мекунем, мефаҳмем, ки дар Ҳастӣ 4, Барра барои як фард аст, дар Хуруҷ 12 барои як хонавода, дар Ибодат 16, Барра барои як миллат аст, ва дар Юҳанно 1:29 барои тамоми ҷаҳон. Ҳамчун Барраи Худо, Худованд Исо мулоим, бегуноҳ ва қурбонии комил буд. Дар 1 Петрус 1:18-20 мехонем: «донистаед, ки шумо на бо чизҳои фаношаванда, мисли нуқра ё тилло, аз рафтори бемақсади худ, ки аз падарони худ ба мерос гирифтаед, наҷот ёфтаед, балки бо хуни гаронбаҳои Масеҳ, мисли баррае беайб ва бедоғ. Ӯ дар ҳақиқат пеш аз бунёди ҷаҳон пешбинӣ шуда буд, аммо дар ин замонҳои охир барои шумо зоҳир шуд.»
Вақте ки мо ба Ҳастӣ 22 тамаркуз мекунем, роҳҳои зиёде барои дидани ин боби таърихӣ вуҷуд дорад. Мо метавонем дарсҳои амалии зиёди имони озмудашуда ё намунаи аълои муносибати падар ва писарро баррасӣ кунем. Як ҷониби пешгӯӣ вуҷуд дорад, ки ман мехоҳам таваҷҷӯҳи шуморо ба он ҷалб кунам.
Замина
Ин достон чанд боб пештар оғоз мешавад, вақте ки Худо бори аввал Абрамро даъват карда, ваъда дод, ки насли ӯ ба мисли ситораҳои осмон бешумор хоҳад буд. Абрам ба Худо имон овард, ва ин ба ӯ барои адолат ҳисоб шуд. Вақте ки Абрам наваду нӯҳсола буд, Худованд ба ӯ нишони аҳдро дод ва номи ӯро аз Абрам (Падари бузург) ба Иброҳим (Падари бисёр) иваз кард. Мушкилӣ дар ин буд, ки Иброҳим то ин дам фарзанде надошт! Зани ӯ, Соро, корро ба дасти худ гирифта, канизаш Ҳоҷарро ба ӯ дод, то бо ӯ фарзанд дошта бошад, аммо ин роҳи имон набуд, ва на роҳи Худо! Дар боби 21, мо мефаҳмем, ки Ҳоҷар ва писараш Исмоил пас аз таваллуди Исҳоқ, писари ваъда, ронда мешаванд. Таваллуди Исҳоқ тасвири таваллуди Худованд Исо аст, дар ҳоле ки Ҳоҷар ва Исмоил тасвири шариат мебошанд.
Се тасвири пешгӯӣ дар ин боб моро ба Барраи Худо ишора мекунанд. Ҳамаи намунаҳо ва тасвирҳо маҳдудиятҳои худро доранд, аммо дар ин боб чизҳои зиёде барои қадр кардан вуҷуд дорад.
Иброҳим Падар
Боби мо бо озмуда шудани Иброҳим аз ҷониби Худо оғоз мешавад (ояти 1-2), «Ва баъд аз ин воқеаҳо Худо Иброҳимро озмуд ва ба ӯ гуфт: «Иброҳим!» Ва ӯ гуфт: «Инак ман ҳастам.» Ва Ӯ гуфт: «Писари худро, писари ягонаи худро Исҳоқро, ки дӯст медорӣ, бигир ва ба замини Мориё бирав ва ӯро дар он ҷо дар яке аз кӯҳҳое, ки ба ту мегӯям, ҳамчун қурбонии сӯхтанӣ пешниҳод кун.» Аз нуқтаи назари инсонӣ, ин озмоиш шахсӣ, мақсаднок, дардовар ва печида буд. Дар тӯли озмоиш, мо дар бораи итоаткории устувори Иброҳим ва эътимоди комили Худо-марказӣ мефаҳмем. Вақте ки мо Ибриён 11:19-ро мехонем, мефаҳмем, ки Иброҳим бовар дошт, ки «Худо қодир аст ӯро (Исҳоқро) ҳатто аз мурдагон эҳё кунад, ки аз он ҷо ӯро ба маънои маҷозӣ низ қабул кард.» Озмоишҳо ва имтиҳонҳо дар тӯли ҳаёти мо ба мо меоянд. Дарсе, ки мо аз Иброҳим меомӯзем, ин аст, ки чӣ гуна посух додан, вақте ки чизҳо барои мо маъно надоранд. Иброҳим тасвири равшани Масалҳо 3:5-6 аст, ки зиндагӣ карда шудааст: «Ба Худованд бо тамоми дили худ таваккал кун, ва ба фаҳмиши худ такя накун; Дар ҳамаи роҳҳои худ Ӯро бишнос, ва Ӯ роҳҳои туро рост хоҳад кард.»
Иброҳим ҳамчунин тасвири Худои Падар аст, ки Писари маҳбуби Худро медиҳад. Дар куҷои дигар мо чунин намунаи зебое аз он чизе, ки додани Худованд Исо дар Ҷолҷота барои Падар маъно дошт, пайдо карда метавонем? Дар ояти 4, мехонем: «Дар рӯзи сеюм, Иброҳим чашмони худро бардошт ва он ҷойро аз дур дид.» Он ҷой чор маротиба зикр шудааст (22:3, 4, 9, 14). Мориё маънои «пешбинишудаи Худо» ё «интихобшудаи Худо»-ро дорад. Худои Падар ҳама чизеро, ки барои Писари маҳбуби Худо дар ҷое бо номи Ҷолҷота пеш буд, медонист. Рӯзи сеюм метавонад ба мо эҳёро хотиррасон кунад. Се маротиба дар ин боб, мо дар бораи падар ва писар, ки якҷоя мераванд, мехонем (22:6, 8, 19), ки ба мо муоширати доимии байни Худои Падар ва Писари маҳбуби Ӯро хотиррасон мекунад. Инчунин, Иброҳим оташ ва кордро дар дастони худ гирифт (22:6). Оташ аз озмоиш ва доварии муқаддас сухан меронад, дар ҳоле ки корд аз марг сухан меронад.
Шояд хуб бошад, ки зикр кунем, ки Худо аз Иброҳим хоҳиш карда буд, ки Исҳоқро ҳамчун қурбонии сӯхтанӣ пешниҳод кунад. Дар китоби Ҳастӣ, ҳамаи қурбониҳо қурбониҳои сӯхтанӣ мебошанд. Қурбонии сӯхтанӣ ҳама барои Худост. Он бояд бӯи хуш дошта бошад (Ибодат 1, 7). Муҳим он аст, ки мо фикри ивазкунандаро то он даме, ки бо қӯчқор шинос шавем, намефаҳмем. Исҳоқ тасвири он чизест, ки Писар барои дили Падар буд; Ӯ бӯи хуш аст! Мо дар бораи ҳезум панҷ маротиба мехонем, ки дар Исҳоқ гузошта шуда буд, ки шикаста шуда буд. Ҳезум, дар Навиштаҳо, аксар вақт аз мардӣ сухан меронад. Ин ҳезуми шикаста маънои онро дошт, ки шумо метавонистед ба дарун нигоҳ кунед. Падар комилиятҳои ахлоқии Писари маҳбуби Худро ҳамчун мард дар ин ҷаҳон дид ва қадр кард.
Исҳоқ Писар
Исҳоқ тасвири писарӣ -и Худованд Исо аст. Тавсифи хоси Исҳоқро мушоҳида кунед: Писари ту, писари ягонаи ту, Исҳоқ (ки маънои ханда ё шодӣ дорад), ки ту дӯст медорӣ. Ин аввалин зикри муҳаббат дар Библия аст. Он ба таври назаррас ба писари муҳаббати падар алоқаманд аст! Мо мебинем, ки Исҳоқ писари беназири Иброҳим буд. Исмоил низ писари Иброҳим буд, аммо Исҳоқ гаронбаҳо буд, зеро ӯ писари ваъда, писари муҳаббати Иброҳим буд. Ин ба мо хотиррасон мекунад, ки дар Инҷили Юҳанно, мо дар бораи муҳаббати Падар ба Писар ҳафт маротиба мехонем (Юҳанно 3:35, 5:20, 10:17, 15:9, 17:23, 24, 26).
Исҳоқ ҳамчунин тасвири Наҷотдиҳанда дар қурбонииХуд аст. Иброҳим Исҳоқро дар қурбонгоҳ дар ҷое, ки Худо ба ӯ гуфта буд, гузошт. Ин ҷой ба мо он чизеро, ки дар Луқо 23:33 мехонем, хотиррасон мекунад: «вақте ки онҳо ба ҷое бо номи Ҷолҷота омаданд, дар он ҷо Ӯро маслуб карданд.» Кӯҳи Мориё дар ҳамон қаторкӯҳе буд, ки Ҷолҷота ҷойгир мешуд. Ҳамон тавре ки Исҳоқ ба он ҷой рафт, Худованд ба ҷое бо номи Ҷолҷота рафт, то ҷони Худро ҳамчун бӯи хуш ба Худо бигузорад!
Исҳоқ ба мо хизматгорӣ -и Худованд Исоро низ хотиррасон мекунад. Исҳоқ писарбачаи хурдсол набуд; ӯ эҳтимол як ҷавони бистсола буд. Ӯ метавонист ба осонӣ Иброҳимро мағлуб кунад. Аммо, мо мебинем, ки ӯ тобеъбуд, ҳатто ҳамчун хизматгор амал кард, ки ҳезумро мебурд, сипас ба худ иҷозат дод, ки баста шавад ва дар қурбонгоҳ гузошта шавад. Ин ба мо Худованди Исои моро хотиррасон мекунад, ки хизматгори комил буд, ки ба иродаи Падар итоат кард, то ба дараҷаи марг, ҳатто марги Салиб, итоаткор буд. «Ӯ рӯи Худро устуворона ба Ерусалим рафтан гузошт» ва мегуфт: «на иродаи Ман, балки иродаи Ту иҷро шавад!» Дар ояти 9, мехонем: «Сипас онҳо ба ҷое, ки Худо ба ӯ гуфта буд, омаданд. Ва Иброҳим дар он ҷо қурбонгоҳе сохт ва ҳезумро ба тартиб гузошт; ва писараш Исҳоқро баст ва ӯро дар қурбонгоҳ, бар ҳезум гузошт.» То ин дам дар Ҳастӣ, қурбониҳо пеш аз он ки ба қурбонгоҳ гузошта шаванд, кушта мешуданд, аммо Исҳоқ зинда ба қурбонгоҳ гузошта шуд. Ин ба мо хотиррасон мекунад, ки ҳеҷ кас ҷони Худованд Исоро нагирифт. Ӯ қудрат дошт, ки онро бигузорад ва қудрат дошт, ки онро дубора бигирад! Ӯ ҷони Худро барои мо дод!
Мо баъзан месароем: «Муҳаббат Туро ба қурбонгоҳ баст, Муҳаббати Падар ва Ту, Барои мо, эй Қурбонии беҳамто, То ки мо бо Ту дурахшем. Сарвати Худро таслим кардӣ, Худро озодона додӣ, Ҳаёти Худро дар файзи бепоён, То ки мо бо Ту зиндагӣ кунем.»
Дар Забур 118:27, мехонем: «қурбониро бо ресмонҳо ба шохҳои қурбонгоҳ банд.» Худованди мо бо ресмонҳои тиллоии муҳаббат ба Падар ва ресмонҳои нуқрагии муҳаббат ба инсон баста шуда буд!
Қӯчқор – Ивазкунанда
Дар ояти 7, Исҳоқ мепурсад: «Барра барои қурбонии сӯхтанӣ куҷост?» Ин аввалин бор дар Библия аст, ки мо калимаи барраро мехонем! Мо танҳо тасаввур карда метавонем, ки ин савол чӣ гуна ба дили Иброҳим ворид шуд, вақте ки ӯ посух дод: «Писарам, Худо барои қурбонии сӯхтанӣ Барраро барои Худ таъмин хоҳад кард.» Исҳоқ савол медод, ва Юҳаннои Таъмиддиҳанда солҳо баъд ба он посух медод, эълон карда: «Инак! Барраи Худо, ки гуноҳи ҷаҳонро мебардорад!»
Вақте ки Иброҳим Исҳоқро дар қурбонгоҳ гузошт, ӯ кордро бардошт, ки қариб буд онро ба писари муҳаббати худ фурӯ барад, вақте ки Фариштаи Худованд аз осмон ба ӯ фарёд зад: «Иброҳим, Иброҳим!» Пас, ӯ гуфт: «Инак ман ҳастам.» Ва Ӯ гуфт: «Дасти худро ба писарбача нагузор, ва ба ӯ ҳеҷ коре накун; зеро акнун ман медонам, ки ту аз Худо метарсӣ, зеро ки писари худро, писари ягонаи худро, аз Ман боз надоштӣ.» Иброҳим чашмони худро бардошт, «дар паси ӯ қӯчқоре буд, ки шохҳояш дар буттае печида буд. Пас, Иброҳим қӯчқорро гирифт ва онро ба ҷои писараш ҳамчун қурбонии сӯхтанӣ пешниҳод кард. Ва Иброҳим номи он ҷойро Худованд-Таъмин-Хоҳад-Кард номид; чунон ки то имрӯз гуфта мешавад: «Дар кӯҳи Худованд таъмин хоҳад шуд.» Барои Исҳоқ, ивазкунандае буд, ки бо қуввати худ дар хорҳо печида буд. Ин ба мо хотиррасон мекунад, ки дар қуввати муҳаббат ва итоаткории комили Худо, Худованд Исо гуноҳ, марг ва қабрро мағлуб кард! Ӯ ивазкунандаи мо буд! Қурбонии сӯхтанӣ барои ҷалоли Падар аст, ва қӯчқоре, ки ивазкунанда аст, аз наҷоти мо сухан меронад (1 Петрус 1:18-19, 3:18).
Ҷолиб аст, ки ояти 5 ин қурбонии сӯхтаниро ба ибодат пайваст кард, ки ин аввалин бор дар Навиштаҳо аст, ки мо калимаи ибодатро мехонем. Вақте ки Иброҳим қӯчқорро ҳамчун қурбонии сӯхтанӣ пешниҳод кард, ҳеҷ сухане гуфта нашуд! Ибодат дар бораи қурбонии сӯхтанӣ буд, на Иброҳим ё Исҳоқ. Ибодати мо дар бораи мо нест. Он бояд дар бораи Писар бошад. Вақте ки мо Писарро дар танҳоӣ ибодат мекунем, мо барои ситоиши Ӯ дар омма омода хоҳем шуд!
Баъдтар мехонем: «Ба Худам қасам ёд кардам, мегӯяд Худованд, зеро ки ту ин корро кардӣ, ва писари худро, писари ягонаи худро, боз надоштӣ, баракат хоҳам дод туро, ва насли туро ба мисли ситораҳои осмон ва ба мисли регҳои соҳили баҳр зиёд хоҳам кард; ва насли ту дарвозаи душманони худро соҳиб хоҳад шуд. Ва дар насли ту ҳамаи миллатҳои замин баракат хоҳанд ёфт, зеро ки ту ба овози Ман итоат кардӣ.» Дар ин ҷо мо бори аввал мебинем, ки калимаи «итоат кард» дар Навиштаҳо зикр шудааст. Дар ин боби зебо, ки ба мо дар бораи Барраи аз ҷониби Худо таъминшуда сухан меронад, мо муҳаббат, ибодат, барра ва итоатро ҳама бори аввал зикршуда мебинем. Ҳар чор бо Барраи Худо алоқаманд дида мешаванд.
Ниҳоят, мо мехоҳем пайвастагӣ ба Барраро, ки Арӯс аст, бубинем. Вақте ки Исҳоқ ба Иброҳим баргардонида мешавад (тасвири эҳё), Ревекка, зани Исҳоқ, бори аввал дар ояти 23 зикр мешавад. Сипас дар боби 24, мо мефаҳмем, ки чӣ гуна ӯ ба назди ӯ оварда мешавад. Ин ба мо хотиррасон мекунад, ки Калисо зани Барра аст. Таъсирбахш аст, ки ба мо муносибати наздике, ки мо ба он ворид шудаем, хотиррасон карда мешавад, зеро Худо барои Худ Барраро барои қурбонии сӯхтанӣ таъмин кардааст.
