Худии Нав ва Таъсири Амалии Он
Инсони навро пӯшед, ки мувофиқи Худо дар адолат ва муқаддасии ҳақиқӣ офарида шудааст. —Эфсӯсиён 4:24 JND
Шумораи шунавандагон
Сарлавҳаи мо аз ояти нав иқтибосшуда гирифта шудааст ва мавзӯъеро, ки мо мехоҳем дар ин мақола муҳокима кунем, муаррифӣ мекунад. Ин дар бораи он чизест, ки Худо барои ҳамаи имондороне, ки ба «Калисои Худои зинда» тааллуқ доранд, дар назар дорад (1 Тимотиюс 3:15 NKJV). Ин бо 120 имондор дар Ерусалим оғоз ёфт, ки 12 ҳаввориёнро дар бар мегирифт, дар баробари 3000 нафаре, ки дар рӯзи Пантикост ба онҳо ҳамроҳ шуданд (Аъмол 1–2). Дере нагузашта, Худованд бисёри дигарро ба Калисо илова кард (Аъмол 5:12-14, Аъмол 11:19-24), ва Ӯ дар тӯли солҳо ин корро кардааст ва то рабудан идома хоҳад дод (1 Таслӯникиён 4:16-18). Китоби Аъмол сабт мекунад, ки чӣ тавр ин имондорон аз заминаҳои комилан гуногун – яҳудӣ ва бутпарастӣ – омада буданд, аммо дар як заминаи комилан нав якҷоя ҷойгир карда шуданд. Онҳо «масеҳиён» номида шуданд (Аъмол 11:26, нигаред ба Аъмол 26:28; 1 Петрус 4:16). Ҳатто ҳоло, Худованд мехоҳад, ки мо ба намунаи онҳо пайравӣ кунем.
Худо фикрҳои Худро дар бораи ин таҳаввулоти нав ба ҳавворӣ Павлус маълум кард, ки ӯ онҳоро бо Петрус ва Юҳанно, ва баъдтар бо дигар ҳаввориён, инчунин бо имондорони нав дар ҷойҳои дигар мубодила кард (Ғалотиён 1–2). Имондорони Аҳди Қадим – Одам, Нӯҳ, Иброҳим, Довуд ва дигарон – ба оилаи дигар, ё гурӯҳи имондорон тааллуқ доштанд. Ин ҳолат инчунин барои онҳое хоҳад буд, ки пас аз рабудан наҷот хоҳанд ёфт. Мо ин чизҳоро барои мураккаб кардани масъалаҳо намегӯем, балки барои равшан кардани он чизе, ки бо истилоҳи Эфсӯсиён 4:24 «инсони нав» (JND) ё «худии нав» (ESV) фаҳмида мешавад. Ман шуморо ташвиқ мекунам, ки хонед ё дубора хонед Нома ба Эфсӯсиён, дар ҳоле ки аз Худованд хоҳиш кунед, ки ин чизҳоро ба шумо равшан кунад.
Имондороне, ки мо дар ин мақола дар бораи онҳо сухан меронем, ҳам мардон ва ҳам занон, «муқаддасон» ва «бадани Масеҳ» номида мешаванд (Эфсӯсиён 4:12). Аммо, ин маънои онро надорад, ки имондороне, ки ба давраҳои гуногун – ё пеш аз Пантикост ё пас аз рабудан – тааллуқ доранд, муқаддас нестанд, зеро онҳо низ ҳастанд. Бо вуҷуди ин, дар заминаи Эфсӯсиён 4, истилоҳи «муқаддасон» ба онҳое ишора мекунад, ки ба ҳамон оилаи имондорон тааллуқ доранд, ки дар Аъмол 2 оғоз ёфтааст ва то он даме, ки онҳо «Худовандро дар ҳаво пешвоз гиранд, ва ҳамин тавр … ҳамеша бо Худованд хоҳанд буд» (1 Таслӯникиён 4:17) идома хоҳад ёфт.
Шумо чӣ? Оё шумо ба онҳо тааллуқ доред? Ҳоло зиндагӣ карда, имконияти шумо барои наҷот ёфтан, барои муқаддаси Худо будан, имрӯз аст. Барои шумо, «ҳоло рӯзи наҷот аст» (2 Қӯринтиён 6:2).
Манбаи Паём
Вазифа ва рисолати Павлус ин буд, ки имондорон дар Эфсӯс ва дигар ҷойҳо ин чизҳоро фаҳманд. Аз ин рӯ, онҳо метавонистанд мувофиқи дастуроти Худо зиндагӣ кунанд. Ба ибораи дигар, Павлус ба имондорон чизҳоеро, ки Худо ба ӯ ошкор карда буд, ки Ӯ барои ҳамаи масеҳиён пешбинӣ карда буд, расонд. Ӯ ҳамаи имондоронро, он вақт ва имрӯз, ташвиқ кард, ки «сазовори» даъвати худ роҳ раванд (Эфсӯсиён 4:1), ва ӯ ба онҳо сифатҳои заруриро барои ин нишон дод: фурӯтании ҳақиқӣ ва мулоимӣ, сабр бо якдигар ва омодагӣ ба бахшидан дар муҳаббати ҳақиқӣ. Нигаронии ӯ ин буд, ки онҳо ин таълимотро фаҳманд, онҳоро амалӣ кунанд ва афзоиш ёбанд, дар ҳоле ки аз тӯҳфаҳое, ки Худо ба онҳо дода буд, истифода баранд. Павлус ба имондорони нав дар бораи фикрҳои Худо дастур дод, то ки онҳо мувофиқи он зиндагӣ кунанд ва сохта шаванд (Эфсӯсиён 4:12). Ҳавворӣ чизҳои шабеҳро ба пирони Эфсӯс гуфта буд, вақте ки ӯ бо онҳо дар Милет вохӯрд (Аъмол 20:17-38), дар роҳи бозгашт ба Ерусалим дар охири сафари сеюми миссионерии худ.
«Худии Нав» чист?
Чанд сол пас, аз хонаи иҷорааш дар Рум, ки дар он ҷо ду сол ҳамчун маҳбус нигоҳ дошта мешуд (Аъмол 28), Павлус номаи зебои худро ба Эфсӯсиён навишт. Ин номаи махсус дар бораи баракатҳои рӯҳониест, ки масеҳиён дар осмон доранд. Худованд онро бо нияти он фиристод, ки ҳамаи имондорон дар бораи ин масъалаҳо, дар он ҷо ва дигар ҷойҳо, он вақт ва ҳоло огоҳ карда шаванд. Барои лаззат бурдан аз ин чизҳои аҷиб, Худои Падар ҳамаи имондорони ҳақиқиро ҳамчун писарон барои Худаш қабул кардааст, бо онҳо баракатҳоеро, ки дили Ӯро шод мекунанд, мубодила мекунад. Ин баракатҳо ва имтиёзҳо ба рехтани ҳамду сано ва ибодати Падар ва Писар, дар қудрати Рӯҳи Муқаддас, ҳоло ва то абад оварда мерасонанд (Эфсӯсиён 1:3-14, Эфсӯсиён 3:14-21).
Пас аз баёни доктринавӣ, ё тавзеҳи худ, ва ду дуои худ дар ин номаи аҷиб, ҳавворӣ мавқеъ ва имтиёзҳои мубораки моро тасвир кард (Эфсӯсиён 4:1-16). Сипас ӯ дастурҳои бештарро илова кард (Эфсӯсиён 4–6). Бар хилофи тарзи зиндагии пешинаи мо дар ҳолати гуноҳкории мо, ҳангоми пӯшидани «худии нав» навсозӣ ба амал меояд. Ин худии нав метавонад ҳамчун «Масеҳ, ки Ӯ ҳоло аст, дар ҳамаи имондорон тавассути кори Худо дар офариниши нав такрор шудааст» тасвир карда шавад (Эфсӯсиён 4:24-ро баррасӣ кунед). Чӣ қадар аҷиб!
Аз ҷониби мо, ин тағироти амиқ ва инчунин ӯҳдадории махсусро дар назар дорад (Эфсӯсиён 4:25-32), дар раванди доимии навсозии ақли мо (Эфсӯсиён 4:23). Ин бо пӯшидани «худии нав» мувофиқи Худо, ки дар адолат ва муқаддасии ҳақиқат офарида шудааст, мувофиқат мекунад (Эфсӯсиён 4:24). Калимаи «нав» таъкид мекунад тартиби нав чизҳо, дар ҳоле ки навсозӣ дар ояти 23 раванди доимии наву тозаро нишон медиҳад. Калимаҳои юнонӣ барои «нав» (Эфсӯсиён 4:24) ва «навшуда» (Эфсӯсиён 4:23) гуногунанд.
Ояти 24 таъкид мекунад, ки ин мавҷудияти нав – «худии нав» ё шояд беҳтар, «инсони нав» – «мувофиқи Худо» (NKJV) аст ва «дар адолат ва муқаддасии ҳақиқат офарида шудааст» (NASB). Ин тавсиф амали эҷодии Худоро дар мувофиқати комил бо меъёрҳои муқаддасӣ ва адолати Ӯ дар назар дорад. Ҳавворӣ инчунин шарҳ дод, ки чӣ тавр ин худии нав зоҳир мешавад, ё дида мешавад, дар тағироти ахлоқӣ, ки маънои онро дорад, ки кори аҷиби Худо дар як вақт ба амал меояд. Насиҳатҳои Павлус ба мо кӯмак мекунанд, ки чизҳоро ба таври амалӣ барои шарафи Худо ва барои баракати халқи Ӯ ҳал кунем. Инҳо дастурҳои оддӣ мебошанд, ки мо бояд онҳоро лаҳза ба лаҳза амалӣ кунем. Биёед ду порчаро якҷоя хонем:
Аммо шумо Масеҳро ин тавр наомӯхтаед, агар Ӯро шунида бошед ва дар Ӯ таълим гирифта бошед, чунон ки ҳақиқат дар Исо аст; [яъне] шумо мувофиқи рафтори пешина инсони кӯҳнаро, ки мувофиқи шаҳватҳои фиребанда худро фосид мекунад, аз худ дур кардаед; ва дар рӯҳи ақли худ нав шудаед; ва инсони навро пӯшидаед, ки мувофиқи Худо дар адолат ва муқаддасии ҳақиқӣ офарида шудааст. —Эфсӯсиён 4:20-24 JND
Ин раванди омӯзишро барои ҳамаи имондорон ҳамчун шогирдон, ё омӯзандагон, дар мактаби Худо нишон медиҳад. Он дар бораи дин сухан намегӯяд, балки дар бораи муносибат бо Ӯ, ва аз сабаби Ӯ муносибат бо якдигар ҳамчун шогирдон ва пайравони Ӯ. Навиштаҳо Исои Масеҳро – шахсеро, ки мо аз Ӯ меомӯзем ва ки дар мо ташаккул меёбад (нигаред ба Ғалотиён 4:19), ҳоло ҷалол ёфтааст, ки Ӯ Муаллим тавассути Рӯҳи Муқаддас аст, муаррифӣ мекунанд. Ӯ инчунин Дарси мо барои ҳар рӯз ва вазъият, дар Китоб ва Барномаи зиндаи Худост, агар ман ин истилоҳро дар робита бо Худованд Исо истифода барам. Библия – Навиштаҳо – зинда ва пурқувватанд, ки бузургии Худованди мо Исоро дар ҳар саҳифа муаррифӣ мекунанд!
Аз ин рӯ, дур кардани дурӯғ, бигзор ҳар яки шумо бо ҳамсояи худ ростӣ гӯяд, зеро мо аъзои якдигарем. Хашмгин шавед ва гуноҳ накунед; нагузоред, ки офтоб бар хашми шумо ғуруб кунад, ва ба Иблис имконият надиҳед. Бигзор дузд дигар дуздӣ накунад, балки бигзор ӯ меҳнат кунад, бо дастони худ кори ҳалол кунад, то ки ӯ чизе дошта бошад, ки бо ҳар касе, ки ниёз дорад, мубодила кунад. Бигзор аз даҳони шумо ҳеҷ сухани фасодкор набарояд, балки танҳо он чизе, ки барои сохтан хуб аст, чунон ки ба муносибат мувофиқ аст, то ки ба шунавандагон файз диҳад. Ва Рӯҳи Муқаддаси Худоро ғамгин накунед, ки ба воситаи Ӯ шумо барои рӯзи наҷот мӯҳр зада шудаед. Бигзор ҳамаи талхӣ ва хашм ва ғазаб ва садо ва тӯҳмат аз шумо дур карда шавад, дар баробари ҳамаи бадӣ. Бо якдигар меҳрубон бошед, дилсӯз бошед, якдигарро бахшед, чунон ки Худо дар Масеҳ шуморо бахшид. —Эфсӯсиён 4:25-32 ESV
Ин раванди омӯзиш ва навсозӣ барои ташаккул ва сохтани худии нав хеле ҳамаҷониба ва муассир аст, зеро ин барномаи Худост. Биёед ин дастурҳоеро, ки Павлус ба мо дод, барои некӯаҳволии худ ва дигарон риоя кунем.
Ба Нақшаи Ӯ итоат кунед
Пӯшидани инсони нав – худии нав – ба натиҷаҳои аҷибе оварда мерасонад, ки қудрати усулҳо ва захираҳои Худоро нишон медиҳанд. Бигзор ҳамаи мо омода бошем, ки «барои тилло равем», чунон ки баъзан гуфта мешавад, ва ба кори Рӯҳи Муқаддас дар мо ва бо мо муқобилат накунем.
