Қурбонии осоиштагӣ – Ҷашни осоиштагӣ
«Ва бо хуни салиби Худ осоиштагӣ барқарор намуда...» — Қӯлассиён 1:20 KJV
Ҳафт боби аввали китоби Ибодат ба таври муфассал панҷ намуди қурбониҳоеро, ки фарзандони Исроил бояд меоварданд, тасвир мекунад. Вақте ки мо онҳоро бо Аҳди Ҷадид муқоиса мекунем, мебинем, ки ҳар яке аз онҳо шахсият ва кори Худованд Исои Масеҳро муаррифӣ мекунад. Ин ҳамон чизест, ки Худо дар Каломи Худ дар бораи он сухан гуфтанро дӯст медорад!
Шарҳи қурбониҳо
Ин панҷ қурбонӣ ба ду синф тақсим мешаванд: қурбониҳои хушбӯй (қурбонии сӯхтанӣ, қурбонии ордӣ ва қурбонии осоиштагӣ) ва қурбониҳои на он қадар хушбӯй (қурбонии гуноҳ ва қурбонии ҷиноят). Дар қурбониҳои аввал, Масеҳ ҳамчун овардани ҷалол ба Худо таъкид мешавад – бӯи хуш ё накҳати хуш ба Худо мебарояд. Дар қурбониҳои дуюм, Масеҳ ҳамчун мубориза бо гуноҳ фикри асосӣ аст, ва аз ин рӯ, ба Худо бӯи хуше набуд (ба истиснои равғани дар қурбонгоҳ сӯхташуда, 4:31).
Қурбониҳо ба мо ҷанбаҳои гуногуни кори Худованд Исоро дар ҳаёт ва мамоти Ӯ, инчунин натиҷаҳоро ҳам барои Худо ва ҳам барои мо пешниҳод мекунанд. Онҳо инчунин тасвири он чизеро медиҳанд, ки мо метавонем ба Худо ва Падари худ ва Худованд Исо дар бораи кори Ӯ ҳангоми ибодати худ биёварем. Вақте ки мо дар бораи Худованди муборак ва кори Ӯ тавассути ин қурбониҳо бештар меомӯзем, барои қурбонии ҳамду сано, меваи лабони мо, ки ба исми Ӯ шукр мегӯянд, маводи бештар хоҳем дошт (Ибриён 13:15).
Қурбонии сӯхтанӣ: Қурбонии сӯхтанӣ Худованд Исоро ҳамчун комилан ба Падар ва иродаи Падар бахшидашуда, ҳатто то марг, муаррифӣ мекунад. Тамоми ҳайвон дар қурбонгоҳ сӯзонида мешуд. «Он гоҳ гуфтам: «Инак, меоям: дар китоб дар бораи Ман навишта шудааст, ки иродаи Туро ба ҷо оварданро дӯст медорам, эй Худои ман: бале, шариати Ту дар дили ман аст» (Забур 40:7-8). Ҳеҷ гоҳ инсоне набуд, ки комилан ба Худо ва ба иҷрои иродаи Ӯ бахшида шуда бошад – то он даме ки Писари Худо Инсон шуд. Муборизаи Масеҳ бо гуноҳ фикри асосӣ дар ин қурбонӣ нест. Ба ҷои ин, он ба он чизе, ки Масеҳ шахсан барои Падар буд, тамаркуз мекунад. Ояте дар Аҳди Ҷадид, ки хислати қурбонии сӯхтаниро ба мо пешниҳод мекунад, ин аст: «Лекин то ки ҷаҳон бидонад, ки Ман Падарро дӯст медорам; ва чунон ки Падар ба Ман амр дод, ҳамон тавр Ман мекунам» (Юҳанно 14:31). Инчунин мулоҳиза кунед: «Ва дар муҳаббат рафтор кунед, чунон ки Масеҳ низ моро дӯст дошт ва Худро барои мо ҳамчун қурбонӣ ва ҳадия ба Худо барои бӯи хушбӯй дод» (Эфсӯсиён 5:2). Инҷили Юҳанно махсусан Худованд Исоро ҳамчун қурбонии сӯхтанӣ муаррифӣ мекунад.
Қурбонии ордӣ ё ғаллагӣ: Дар қурбонии ордӣ (ки онро «гӯшт» низ меномиданд) хун рехта намешуд. Он ҳаёти комили Худованд Исоро тасвир мекунад, ки ба Падар хеле писанд буд. Юҳанно 17:4 қурбонии ордиро ба мо пешниҳод мекунад: «Ман Туро дар рӯи замин ҷалол додам: Ман кореро, ки Ту ба Ман додӣ, ба анҷом расонидам.» Ҳаёти комили Худованд Исо ҳамчун қурбонии ҳақиқии ордӣ дар ҳар чор Инҷил дида мешавад.
Қурбонии осоиштагӣ: Дар қурбонии осоиштагӣ ё «муошират» мо кори Масеҳро мебинем, ки ҳар монеаро барои лаззат бурдан аз муошират бо Худо ва муоширати Ӯ бо мо аз байн мебарад. Замоне буд, ки мо аз Худо дур будем, аммо ҳоло мо тавассути хуни гаронбаҳои Масеҳ наздик карда шудаем (Эфсӯсиён 2:13). Мо бо Худо дар душманӣ будем; ҳоло мо оштӣ карда шудаем (Қӯлассиён 1:21). Дар қурбонии осоиштагӣ як қисм барои Худо, коҳин, қурбоникунанда ва оилаи ӯ буд. Ҳар кас ҳиссае дошт.
Инҷили Луқо аксар вақт «Инҷили қурбонии осоиштагӣ» номида мешавад, ва махсусан дар бобҳои 14 ва 15 мо натиҷаҳои осоиштагиеро мебинем, ки Худованд дар салиб ба вуҷуд овард. Суханони падарро ба хизматгоронаш дар бораи писари гумроҳшуда ба ёд оред: «Беҳтарин либосро биёред ва ба ӯ пӯшонед; ва ангуштаринро ба дасташ ва пойафзолро ба пойҳояш гузоред: Ва гӯсолаи фарбеҳро биёред ва онро кушед; ва бихӯрем ва шодӣ кунем» (Луқо 15:22-23). Якҷоя хӯрок хӯрдан як намуди муошират аст. Гӯсолаи фарбеҳ, ки падар ва писари баргаштааш бояд мубодила мекарданд, тасвири қурбонии осоиштагӣ аст.
Қурбонии гуноҳ: Ҳам қурбонии гуноҳ ва ҳам қурбонии ҷиноят ба гуноҳ алоқаманд буданд, аммо онҳо фарқ мекунанд. Қурбонии гуноҳ кори Худованд Исоро ҳамчун мубориза бо наҷосат ва нопокӣ, ки гуноҳ ба вуҷуд меорад, тасвир мекунад. Қурбонии ҷиноят барои гуноҳи мушаххасе буд, ки бар зидди Худо ва инсон содир шуда буд. Гуноҳ моро барои ҳузури муқаддаси Худо номуносиб гардонидааст.
Худо дар адолат бояд ҳар чизеро, ки дар мо хилофи табиати муқаддаси Ӯст, доварӣ кунад. Чӣ тавр Ӯ метавонист моро ба ҳузури Худ биёрад? Ҳавворӣ Павлус ба мо ҷавоб медиҳад: «Зеро Ӯ онро, ки гуноҳро намедонист, барои мо гуноҳ гардонид, то ки мо дар Ӯ адолати Худо гардем» (2 Қӯринтиён 5:21). Худованд Исо он чизе гардонида шуд, ки мо будем – гуноҳ – то ки мо он чизе гардем, ки Ӯст – адолати Худо. Ин чӣ маъно дорад? Ин маънои онро дорад, ки дар Масеҳ, Худо дигар чизеро дар мо барои маҳкум кардан намеёбад, зеро Ӯ ҳамаи онро дар Писари мубораки Худ дар салиб маҳкум кардааст (Румиён 8:1,3). Худованд Исо ҳамчун қурбонии ҳақиқии гуноҳ дар Инҷили Марқӯс таъкид шудааст.
Қурбонии ҷиноят: Вақте ки мо наҷот меёбем, одатан Масеҳ ҳамчун қурбонии ҷиноят аст, ки мо аввал мефаҳмем. Мо бисёр корҳои бад кардаем, ва Масеҳ пурра пардохт кардааст қарзро ки мо ба Худо қарздор будем. «Қарз» дар қурбонии ҷиноят таъкид шудааст – мо мебинем, ки ба ғайр аз қурбонӣ кардани гӯсфанд, «панҷяки» он низ бояд илова мешуд. Ҳамин тавр, Худованд метавонист пешгӯӣ кунад: «Ман он чизеро, ки нагирифта будам, баргардонидам» (Забур 69:4). Ӯ барои гуноҳҳои мо пардохт кард ва Худоро дар бораи онҳо ҷалол дод. Ба ибораи дигар, Ӯ нишон дод, ки Худо дар муқаддасии Худ дар доварӣ кардани гуноҳ чӣ гуна аст, аммо инчунин дар муҳаббати Худ дар наҷот додани гуноҳкор. Инҷили Матто, ки аксар вақт фикри қарзро дорад (масалан: Матто 18:23-35), Инҷилест, ки Худованд Исоро ҳамчун қурбонии ҳақиқии ҷиноят муаррифӣ мекунад. Ҳам Матто ва ҳам Марқӯс фарёди Худовандро ҳамчун аз ҷониби Худо таркшуда сабт мекунанд, вақте ки Ӯ барои мо гуноҳ гардонида шуд (Матто 27:46; Марқӯс 15:34).
Қурбонии осоиштагӣ ба таври муфассалтар
Ибодат 3
Тавре ки гуфтем, қурбонии осоиштагӣ кори Худованд Исоро ҳамчун аз байн бурдани ҳар монеа барои муошират бо Худо муаррифӣ мекунад: Ӯ «бо хуни салиби Худ осоиштагӣ барқарор намудааст» (Қӯлассиён 1:20). Он инчунин ба мо ҷашни он осоиштагиро нишон медиҳад, ки ҳоло байни имондори бахшидашуда ва Худои муқаддас вуҷуд дорад.
Дар Ибодат 3 мо махсусан ҷониби Худои қурбониро мебинем, илова бар нархе, ки барои мо бояд пардохт мешуд, то бо Худо осоиштагӣ дошта бошем ва ба муошират бо Ӯ оварда шавем. Аз ин рӯ, ба равған ва хун таъкид карда мешавад, ки ҳардуи онҳо танҳо барои Худо буданд. Равған аз нерӯи ҳайвон сухан меронад, ки ба мо хотиррасон мекунад, ки дар Худованд Исо тамоми нерӯҳои Ӯ комилан ба иҷрои иродаи Падари Худ бахшида шуда буданд: «Ман ҳамеша он чизҳоеро мекунам, ки ба Ӯ писанд аст» (Юҳанно 8:29). Пайғамбар Ишаъё ба мо мегӯяд, ки Ӯ рӯи Худро мисли санг сахт кард (Ишаъё 50:7) ва Ӯро аз иҷрои он ирода боздоштан мумкин набуд. Таваҷҷӯҳ кунед, ки Худо мегӯяд, ки равғани қурбонӣ ғизои Ӯст (Ибодат 3:11,16). Чӣ қадар шодии бузурге Падар дар Писари Худ ва дар коре, ки Ӯ кардааст, ёфтааст!
Хун, албатта, ба мо кори анҷомёфтаи Худованд Исоро хотиррасон мекунад, ки Худоро қаноатманд кардааст ва моро аз гуноҳҳоямон пок кардааст. Дар Аҳди Ҷадид, хуни Ӯ «гаронбаҳо» номида мешавад (1 Петрус 1:19), ва мо метавонем фаҳмем, ки чаро Худо дар Аҳди Қадим барои ҳар гуна сӯиистифода аз хун – ҳатто дар ҳайвонҳое, ки кори Писари мубораки Ӯро тасвир мекарданд – хеле рашк мекард.
Се намуди гуногуни ҳайвонот метавонистанд ҳамчун қурбонии осоиштагӣ пешниҳод шаванд:
А гӯсола (ё гов) ҳайвони дорои қувваи бузург аст. Он ба мо суханони Худованд Исоро дар Юҳанно 10:18 хотиррасон мекунад: «Ман қудрат дорам, ки онро [ҳаёти Худро] бигузорам, ва қудрат дорам, ки онро боз гирам.»
- А барра хоксор ва мулоим аст. Он ба мо хоҳиши Худованд Исоро барои додани ҳаёти Худ барои мо хотиррасон мекунад. Ӯ «Барраи Худо» номида мешавад (Юҳанно 1:29,36) ва Ӯ ҳамчун барра ба қатл оварда шуд (Ишаъё 53:7).
- А буз аксар вақт ҳамчун қурбонии гуноҳ истифода мешуд (ниг. Ибодат 4:23, 23:19) ва метавонад ба мо Худованд Исоро ҳамчун Он ки қодир аст бо гуноҳ мубориза барад ва кореро, ки Падар ба Ӯ дода буд, ба анҷом расонад (Юҳанно 17:4) хотиррасон кунад.
Ибодат 7
Дар Ибодат 3 мо махсусан ҷониби Худои қурбонии осоиштагиро ба мо пешниҳод мекунем. Ҳоло дар боби 7 мо ҷониби худро дорем (оятҳои 11-34). Мо имтиёзҳо ва масъулиятҳоеро меёбем, ки ба мо ҳамчун онҳое, ки дар натиҷаи кори Ӯ ба муошират бо Падар ва Писар оварда шудаанд, тааллуқ доранд. Дар ҳоле ки дар боби 3 мо дидем, ки хун ва равған ҳама барои Худо буданд, дар боби 7 мо мефаҳмем, ки як қисм барои халқи Ӯ буд. Коҳин, он ки қурбониро овард ва тамоми оилаи ӯ як қисм аз қурбонии осоиштагиро мехӯрданд.
Мо мефаҳмем, ки ду сабаб вуҷуд дошт, ки қурбонии осоиштагӣ оварда мешуд. Аввалӣ барои шукргузорӣ буд (оятҳои 12-15). Ҳамин тавр, имрӯз мо масеҳиён бояд бо шукргузорӣ тавсиф шавем: «Шукргузор бошед ... ба Худо ва Падар ба воситаи Ӯ шукр гӯед» (Қӯлассиён 3:15,17). «Дар ҳар чиз шукр гӯед: зеро ин иродаи Худо дар Масеҳ Исо дар бораи шумост» (1 Таслӯникиён 5:18). Дуюм, он метавонист барои назр оварда шавад (оятҳои 16-18). Мо, албатта, имрӯз назр намекунем (Матто 5:33-37), аммо барои мо он аз замоне аз машқи рӯҳонӣ дар ҳаёти масеҳии мо сухан меронад, шояд ҳангоми гузаштан аз озмоиш ё интизории ҷиддӣ аз Падари худ барои ҷавоб ба дуои мо. Одатан тавассути чунин замонҳо мо ҳамчун имондорон бештар рушд мекунем. Пас аз гузаштан аз он замон мо чизе дорем, ки ба Падари худ аз он чизе, ки ба таври нав омӯхтаем, дар қадршиносии Писари маҳбуби Ӯ пешниҳод кунем.
Қоидаҳои хӯрдани қурбонӣ
Мо гуфтем, ки қонуни қурбонии осоиштагӣ ҷониби моро аз имтиёз ва масъулият ҳамчун онҳое, ки ба муошират бо Падар ва Писар оварда шудаанд, ба мо пешниҳод мекунад. Ин ба таври назаррас дар қоидаҳое нишон дода шудааст, ки ба хӯрдани қурбонии осоиштагӣ дахл доштанд.
Аввалан, қурбонӣ бояд дар ҳамон рӯз хӯрда мешуд, ё дар сурати назр, то рӯзи дуюм (оятҳои 15-17). Ин барои мо чӣ маъно дорад? Ҳадди аққал як пешниҳод ин аст, ки муоширати мо бо Падар ва Худованд Исо бояд тару тоза бошад. Мо метавонем аз фикрҳои аҷиби Худованд Исо дар рӯзи якшанбе лаззат барем, аммо танҳо ин моро дар муошират бо Худованд дар тӯли ҳафта нигоҳ намедорад. Ҳар рӯз мо бояд ганҷҳои нав дар Каломи Худо ва сабабҳои нав барои ҳамду сано ва ибодати Падар ва Худованд Исо пайдо кунем. Чӣ тавре ки қурбонӣ барои назр метавонист як рӯзи иловагӣ хӯрда шавад, ҳамин тавр мо метавонем аз фикрҳои Худованд, ки тавассути як вақти махсуси машқи рӯҳонӣ ба даст овардаем, муддати дарозтар нигоҳ дошта шавем.
Дидани он ки Ӯ моро аз замони озмоиш чӣ гуна гузаронидааст, метавонад дилҳои моро муддате аз ҳамду сано пур кунад. Аммо мо бояд ба Калом барои фикрҳои нав баргардем, вагарна ҳатто ин ҳамду сано дар ниҳоят кӯҳна мешавад. Мо намехоҳем, ки ҳамду сано ва ибодати мо як шакл бошад. Ҳатто як беимон метавонад шаклро пайравӣ кунад. Мо бояд дилҳои худро ҳар рӯз бо ҳисси тозаи арзиш ва ҷалоли Ӯ пур кунем.
Баъд мо хислати нозуки ин муоширатро мебинем. Он ба осонӣ аз нопокӣ қатъ мешавад. Ин чизест, ки ҳамаи мо бояд ба он диққат диҳем. Ин дастур се ҷанба дорад:
- Агар гӯшти қурбонии осоиштагӣ ба чизе нопок даст мерасонд, онро бояд сӯзониданд – аслан нахӯрданд (ояти 19). Биёед эҳтиёт бошем, ки фикрҳои муқаддаси Худованди мубораки мо ва кори Ӯро бо чизҳои нопоке, ки дар ин ҷаҳон ёфт мешаванд, омехта накунем (1 Юҳанно 2:15-17).
- Нопокии шахсӣ шахсро аз хӯрдани қурбонии осоиштагӣ манъ мекард: «нопокии худро дошта» (ояти 20). Биёед гуноҳро сабук нагирем. Ин ғамгин аст, аммо дуруст аст, ки ҳамчун имондорон мо ҳанӯз табиати гуноҳ (гӯшт) дорем. Аз ин рӯ, аз сабаби беэҳтиётӣ мо баъзан ба он иҷозат медиҳем, ки кор кунад, ва он гоҳ мо гуноҳ мекунем. Агар мо аз гуноҳ дар ҳаёти худ огоҳ бошем, биёед фавран онро эътироф кунем ва тарк кунем. «Агар гуноҳҳои худро эътироф кунем, Ӯ содиқ ва одилона аст, ки гуноҳҳои моро бахшад ва моро аз ҳар гуна беадолатӣ пок кунад» (1 Юҳанно 1:9). Чӣ тавре ки ман аксар вақт дар кӯдакӣ мешунидам, биёед бо Худованд ҳисобҳои кӯтоҳ дошта бошем.
- Шахс наметавонист қурбонии осоиштагиро бихӯрад, агар ӯ аз берун бо нопокӣ тамос мегирифт (ояти 21). Мо бояд дар бораи муносибатҳои худ эҳтиёт бошем, инчунин боварӣ ҳосил кунем, ки мо шахсан пок ҳастем. Он гоҳ мо озод хоҳем буд, ки аз қурбонии осоиштагӣ лаззат барем – ба ибораи дигар, муошират бо Падар ва Писар (2 Қӯринтиён 6:14 – 7:1).
Қисмҳои барои мо муайяншуда
Ҳар як қисми ҳайвоне, ки ҳамчун қурбонии осоиштагӣ пешниҳод мешуд, хӯрда мешуд, ба истиснои равған ва хун, ки танҳо барои Худо нигоҳ дошта мешуданд. Аммо ду қисми махсус барои мо ба таври муфассал муайян карда шудаанд. Аввалан, синаи ҳайвон буд (Ибодат 7:29-31). Мо боварӣ дорем, ки ин аз муҳаббати Худованд Исо сухан меронад, ки Ӯро водор кард, ки Худро ба Худо бе доғ пешниҳод кунад (Ибриён 9:14). Мо метавонем дар бораи муҳаббати Ӯ ба Падар фикр кунем: «То ки ҷаҳон бидонад, ки Ман Падарро дӯст медорам» (Юҳанно 14:31). Ӯ инчунин Калисоро дӯст дошт ва Худро барои он дод (Эфсӯсиён 5:25). Ва бародари имондор, Ӯ ҳам ту ва ҳам маро ба таври инфиродӣ дӯст дошт: «Писари Худо, ки дӯст дошт маро ва Худро барои мандод» (Ғалотиён 2:20)!
Қисми дигари қурбонӣ, ки махсус муайян карда шуда буд, китф буд (Ибодат 7:32-34). Ин аз қуввати Масеҳсухан меронад. Мо мехонем, ки Падар Писарро дӯст медорад ва ҳама чизро ба дасти Ӯ додааст (Юҳанно 3:35). Кори салиб ба дасти Ӯ гузошта шуд ва Ӯ он корро ба анҷом расонид. Бародари маҳбуби масеҳӣ, Падар ту ва маро ба дасти Ӯ гузоштааст, ва Ӯ ба қадри кофӣ қавӣ аст, ки моро аз ҳама озмоишҳо ва душвориҳои мо дар ин ҷо гузаронад ва моро ба хонаи Падар биёрад! «Ва ба Он ки қодир аст шуморо аз афтидан нигоҳ дорад ва шуморо беайб дар ҳузури ҷалоли Худ бо шодии бузург пешниҳод кунад» (Яҳудо 24).
Мо бо суханони ҳавворӣ Юҳанно ба поён мерасонем: «Ба ростӣ муоширати мо бо Падар ва бо Писари Ӯ Исои Масеҳ аст. Ва ин чизҳоро мо ба шумо менависем, то ки шодии шумо комил бошад» (1 Юҳанно 1:3-4).
