«Дар ном чӣ ҳаст?» Ин саволро зиёда аз 400 сол пеш шоир Вилям Шекспир дода буд. Номҳо барои тавсиф ва муайян кардани якдигар истифода мешаванд. Мо номҳоро барои ҷалби таваҷҷӯҳи якдигар истифода мебарем.
Дар Библия номҳо барои сабт кардани баъзе ҷанбаҳои таваллуди шахс, барои ифодаи аксуламали волидайн ба таваллуди фарзандашон ё барои таъмини ҳамбастагии робитаҳои оилавӣ истифода мешуданд. Номҳо аксар вақт барои расонидани паёми Худо, барқарор кардани робита бо Худо, барқарор кардани ҳокимият бар дигарон ё нишон додани оғози нав ё самти нав дар ҳаёти шахс истифода мешуданд.
Барои бисёре аз наҷотнаёфтагон, номи Исо танҳо як калимаи лаънат аст, аммо барои онҳое, ки имон доранд, ин номи муборак хеле гаронбаҳост. Чунон ки нависандаи гимн гуфтааст:
Номи гаронбаҳо! Номи Исо, Писари Худои Таоло, Ки аз муҳаббат ба гунаҳкорони гунаҳкор омада мурд. Номи гаронбаҳо! Ҳикояи таваллуди хоксоронаи Ӯро нақл мекунад; Аз роҳи танҳоии Ӯ, ки дар ин ҷаҳон тай шудааст. Номи гаронбаҳои Ӯ Наҷотдиҳанда, омадааст, ки гумшудагонро наҷот диҳад; Бо файзи худ, барои гунаҳкорони харобшуда ҳама чизро дод. Номи гаронбаҳои Ӯ, ки дар дарахти нангин азоб кашид, Худро қурбонии ихтиёрӣ дод, Ӯ беайб аст. Номи гаронбаҳо! Дар осмон тахтнишин шудааст, Ҳанӯз ин номро Ӯ дорад; Дар пешонии Ӯ тоҷи ҷалолро ҳоло Ӯ мепӯшад. Номи гаронбаҳо, беҳамтои Исо, ҳеҷ кас арзиши онро гуфта наметавонад; Ширинтар аз ҳама ном дар осмон, Ё дар замин.
Гаронбаҳои номи Исо
Дар Инҷили Луқо 1:26-33 мехонем: «Дар моҳи шашум фаришта Ҷабраил аз ҷониби Худо ба шаҳре дар Ҷалил, ки Носира ном дошт, ба назди бокирае фиристода шуд, ки ба марде бо номи Юсуф аз хонадони Довуд фотиҳа шуда буд. Номи бокира Марям буд. Ва фаришта даромада, ба вай гуфт: «Шод бош, эй баргузида, Худованд бо туст; ту дар миёни занон муборак ҳастӣ!» Аммо вақте ки вай ӯро дид, аз сухани ӯ ба ташвиш афтод ва фикр кард, ки ин чӣ гуна салом аст. Он гоҳ фаришта ба вай гуфт: «Натарс, Марям, зеро ту дар назди Худо илтифот ёфтаӣ. Ва инак, ту дар батни худ ҳомила шуда, Писаре ба дунё меоварӣ, ва номи Ӯро Исохоҳӣ гузошт. Ӯ бузург хоҳад буд ва Писари Ҳаққи Таоло номида хоҳад шуд; ва Худованд Худо тахти падараш Довудро ба Ӯ хоҳад дод. Ва Ӯ бар хонадони Яъқуб то абад ҳукмронӣ хоҳад кард, ва салтанати Ӯ поёне нахоҳад дошт.»
Номи гаронбаҳо – Аз осмон дода шудааст:
Ин ном гаронбаҳост, зеро онро ба Ӯ на Марям ва на Юсуф додаанд. Ин номи оилавӣ набуд, ки аз насл ба насл мегузашт. Номи Исо ба Ӯ аз осмон дода шуда буд! Фаришта аввал номи «Исо»-ро ба Марям, сипас дар Матто 1:21 ба Юсуф дод. Борҳо, дар Инҷили Юҳанно, мо мехонем, ки Худованд Исо мегӯяд, ки Ӯ аз осмон фуруд омадааст (Юҳанно 3:13, 4:34, 6:41, 51, 58). Ӯ аз осмон аз Падар фуруд омад, ва номи гаронбаҳои Ӯ низ, ва Падар арзиши он номро медонад!
Номи гаронбаҳо – Бузург дар таърих:
Исо шакли юнонии калимаи ибронии Ешуа мебошад. Ин ҳамон номи Еҳушаъ дар Аҳди Қадим аст, ки маънояш «Яҳува наҷот аст» мебошад. Ҳадди аққал ду мард дар Аҳди Қадим бо номи Еҳушаъ фарқ мекунанд. Онҳо фарқ мекунанд, зеро онҳо ба мо файзеро, ки дар Худованди мо Исои Масеҳ ёфт мешавад, хотиррасон мекунанд. Аввалан, Еҳушаъ, писари Нун, қавми Худоро ба замини ваъдашуда бурд. Ӯ аз Мусо, қонунгузор, пайравӣ кард. Еҳушаъ аз бисёр ҷиҳат тасвири файзи Худо дар қудрат аст. Мусо наметавонист ба замини истироҳат дохил шавад. Ба ҳамин монанд, қонун наметавонад истироҳат диҳад. Худованд Исои Масеҳ ҳар яки моро даъват карда, мегӯяд: «Назди Ман оед, эй ҳамаи шумо, ки заҳмат мекашед ва бори гарон доред, ва Ман ба шумо истироҳат хоҳам дод. Юғи Маро бар худ гиред ва аз Ман омӯзед, зеро Ман фурӯтан ва дар дил хоксорам, ва шумо барои ҷонҳои худ истироҳат хоҳед ёфт» (Матто 11:28-29). Ӯ метавонист ин корро кунад, зеро Ӯ пур аз файз ва ростӣ буд (Юҳанно 1:14), «Зеро қонун ба воситаи Мусо дода шуд, аммо файз ва ростӣ ба воситаи Исои Масеҳ омад» (Юҳанно 1:17).
Еҳушаъи дуюм дар Закарё 3 ёфт мешавад. Ӯ коҳин буд. Ин Еҳушаъ аз он чизе, ки бояд мебуд, камӣ кард ва ба мо ҳолати моро хотиррасон мекунад. Ӯ инчунин ба мо Саркоҳини Бузурги моро (Ибриён 4:14) ва он ки мо дар дасти рости Ҳаққи Таоло мебинем, хотиррасон мекунад. «Мо Исоро мебинем, ки каме аз фариштагон пасттар карда шуд, барои азоби марг бо ҷалол ва шараф тоҷдор шуд, то ки Ӯ, ба файзи Худо, маргро барои ҳама бичашад» (Ибриён 2:9).
Номи гаронбаҳо – Ҷалол дар шараф:
Павлус инро бешубҳа эълон кард:
«Исои Масеҳ, ки дар сурати Худо буда, баробар будан бо Худоро ғоратгарӣ нашуморид, балки худро беобрӯ кард, сурати бандаро гирифт ва ба шабоҳати одамон омад. Ва дар зоҳир ҳамчун одам ёфт шуда, худро фурӯтан кард ва то дами марг, ҳатто марги салиб, итоаткор шуд. Аз ин рӯ, Худо низ Ӯро баланд бардошт ва ба Ӯ номе дод, ки аз ҳар ном болотар аст, то ки ба номи Исо ҳар зону хам шавад, аз онҳое, ки дар осмонанд, ва аз онҳое, ки дар заминанд, ва аз онҳое, ки зери заминанд, ва ҳар забон эътироф кунад, ки Исои Масеҳ Худованд аст, ба ҷалоли Худои Падар.» (Филиппиён 2:5-11)
Номи Исо шояд дар фарҳанги он замон маъмул буд, аммо ба хотири он ки Ӯ кист ва чӣ корҳоеро анҷом додааст, номи Исо ҳеҷ гоҳ яксон набудааст! Худои Падар муносиб донист, ки номи Исоро баланд бардорад, ситоиш кунад ва ҷалол диҳад!
Номи гаронбаҳо – Кӯмаки файзнок:
Бартимаи кӯр ин номро кӯмаки файзнок ёфт, ки фарёд зад: «Исо, Писари Довуд, ба ман раҳм кун» (Марқӯс 10:47)! Имрӯз, ман ва шумо метавонем ба Худованд Исои Масеҳ фарёд занем, ва мо дар вақти эҳтиёҷ кӯмак меёбем! Ҳамон раҳм (муҳаббати меҳрубонӣ), ки Бартимаи кӯр ёфт, мо дар тахти раҳмати Масеҳ меёбем.
«Зеро мо Саркоҳине надорем, ки ба заъфҳои мо ҳамдардӣ карда натавонад, балки дар ҳама чизҳо мисли мо озмуда шуд, вале бе гуноҳ. Биёед, пас, бо ҷасорат ба тахти файз наздик шавем, то ки раҳм ба даст орем ва файзро барои кӯмак дар вақти эҳтиёҷ пайдо кунем.» (Ибриён 4:15-16)
Бахшиш ба номи Исо
Ба Матто 1:21 баргашта, фаришта ба Юсуф дар бораи Марям хабар дод: «Ва ӯ Писаре ба дунё меоварад, ва ту номи Ӯро Исо хоҳӣ гузошт, зеро Ӯ қавми Худро аз гуноҳҳояшон наҷот хоҳад дод.» Худои Падар номи Исоро барои Писари ягонаи худ интихоб кард, зеро Ӯ моро аз қудрати гуноҳ ва салтанати торикӣ пирӯзона наҷот хоҳад дод.
«Зеро Писари Одам на барои нест кардани ҷони одамон, балки барои наҷот додани онҳо омад.» (Луқо 9:56)
«Ин сухани боварибахш ва сазовори қабули ҳама аст, ки Исои Масеҳ ба ҷаҳон омад, то гунаҳкоронро наҷот диҳад, ки ман сардори онҳоям.» (1 Тимотиюс 1:15)
«Ва мо дидаем ва шаҳодат медиҳем, ки Падар Писарро ҳамчун Наҷотдиҳандаи ҷаҳон фиристодааст.» (1 Юҳанно 4:14)
Дар салиб, онҳо дар болои сари Худованд Исо навиштаҷоте овехтанд. Касе гуфтааст, ки ин аввалин рисолаи Инҷил буд, ки навишта шудааст, ва агар мо ҳамаи ҳикояҳои Инҷилро якҷоя кунем, он чунин мехонад: «Ин Исои Носирӣ, Подшоҳи Яҳудиён аст.» Он ба забони ибрӣ барои яҳудиён (ҷаҳони динӣ), ба юнонӣ (ҷаҳони тиҷоратӣ ва фарҳангӣ) ва ба лотинӣ (ҷаҳони сиёсӣ) навишта шуда буд. Инсон бо тамасхур номи Исоро баланд бардошт, аммо дар ҳамон лаҳза, Худо онро ҳамчун Наҷотдиҳандаи ҷаҳон баланд бардошт!
Дар рӯзи Пантикост, Петрус эълон кард: «Ки ҳар кӣ номи Худовандро даъват кунад, наҷот хоҳад ёфт» (Аъмол 2:21). Ӯ минбаъд бо ҷасорат эълон кард: «Бинобар ин, бигзор тамоми хонадони Исроил боварӣ дошта бошанд, ки Худо ин Исоро, ки шумо салиб задаед, ҳам Худованд ва ҳам Масеҳ гардонидааст» (Аъмол 2:36). Павлус ҳамон паёми наҷотро, ки Петрус дод, эълон кард: «Зеро «ҳар кӣ номи Худовандро даъват кунад, наҷот хоҳад ёфт.» (Румиён 10:13).
Исо Худованд аст, ва бахшиш ёфт мешавад, «агар бо даҳони худ Худованд Исоро эътироф кунед ва дар дили худ имон оваред, ки Худо Ӯро аз мурдагон эҳё кардааст, наҷот хоҳед ёфт. Зеро бо дил ба адолат имон оварда мешавад, ва бо даҳон ба наҷот эътироф карда мешавад» (Румиён 10:9-10). Аъмол 4:12 инро хеле равшан мекунад: «Ва дар ҳеҷ каси дигар наҷот нест, зеро дар зери осмон номи дигаре дар миёни одамон дода нашудааст, ки ба воситаи он мо бояд наҷот ёбем.» Номи Исо номи бахшанда аст!
Қудрат ба номи Исо
Мо аллакай қудрати наҷотро дар он ном дидем, аммо дар чанд боби аввали таърихи калисои ибтидоӣ дар Аъмол, мо манбаи ин қудратро мушоҳида мекунем.
Қудрати бебаҳси он ном:
Дар Аъмол 3:1-10 мо ҳодисаеро мебинем, ки бобҳои 3 ва 4-ро ишғол мекунад. Ин мард аз таваллуд ланг буд. Ӯ маҷбур буд, ки барои зинда мондан дар беруни маъбад гадоӣ кунад. Петрус ва Юҳанноро дида, ӯ каме пул хост. Петрус ба қудрати номи Худованд Исо имон дошт ва ба он манбаи аҷиб, номи пурқудрати Исои Масеҳ фарёд зад! Марде, ки аз таваллуд ланг буд, дар буғумҳояш қувват гирифт ва ҷаҳида бархост, роҳ рафт ва Худоро ҳамду сано гуфт!
Петрус медонист, ки вақте Ӯ гуфт: «ба номи Исои Носирӣ бархез ва роҳ рав,» ин ном хислат, қудрат ва ҳокимияти Худованд Исоро ифода мекунад. Ин ба ӯ ҷасорат бахшид. Ҷасорат дар китоби Аъмол ҳадди аққал 42 маротиба зикр шудааст. Ҷасорат маънои эътимоди ошкоро доштанро дорад. Имони онҳо ҷасур буд, имони онҳо боварӣ дошт, ва имони онҳо сирояткунанда буд, зеро дар номи Исо қудрат ҳаст!
Таъқиби ногузир ба хотири номи Исо:
Дар Аъмол 4, мо мебинем, ки ҳаввориён номи Исоро ҳимоя мекунанд (4:5-14), шӯро ба номи Исо муқобилат мекунад (4:15-22), ва ҷамъомад номи Исоро даъват мекунад (4:23-31). Ин мардон дар рисолати мавъизаи номи Исои Масеҳ буданд! Онҳо ба таъқиби онҳое, ки хомӯшии онҳоро талаб мекарданд, таслим намешуданд. Ба ҷои хомӯшӣ, мо эълони бебозгашт ва қудрати динамикии ноаёни онҳоро мебинем.
Ишораҳои зиёде ба қудрати номи Исо мавҷуданд: Аъмол 5:40, 9:27, 15:26, 16:18, ва 19:17.
Мӯъминон ба ин қудрат тавассути дуо ба номи Исо дастрасии беист доранд.
«Ва ҳар чизе ки ба номи Ман талаб кунед, Ман онро иҷро хоҳам кард, то ки Падар дар Писар ҷалол ёбад. Агар чизе талаб кунед ба номи Ман, Ман онро иҷро хоҳам кард» (Юҳанно 14:13-14).
«Аммо Ёвар, Рӯҳи Муқаддас, ки Падар Ӯро ба номи Манхоҳад фиристод, Ӯ ҳама чизро ба шумо таълим хоҳад дод, ва ҳама чизеро, ки Ман ба шумо гуфтам, ба ёди шумо хоҳад овард» (Юҳанно 14:26).
«Шумо Маро интихоб накардед, балки Ман шуморо интихоб кардам ва таъин кардам, то ки шумо рафта, мева оваред, ва меваи шумо боқӣ монад, то ки ҳар чизе ки аз Падар талаб кунед ба номи Ман Ӯ ба шумо диҳад» (Юҳанно 15:16).
«Ва дар он рӯз, шумо аз Ман чизе талаб нахоҳед кард. Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям, ҳар чизе ки аз Падар талаб кунед ба номи Ман Ӯ ба шумо хоҳад дод. То ҳол шумо чизе талаб накардаед ба номи Ман. Талаб кунед, ва хоҳед гирифт, то ки шодии шумо комил бошад» (Юҳанно 16:23-24).
Дуо кардан ба номи Исо танҳо чизе нест, ки мо ба охири дуоҳои худ илова мекунем. Ин ҳокимият ва қудратест, ки мо метавонем ба тахти файз дастрасӣ пайдо кунем! Ин хислатест, ки мо мувофиқи мақсадҳои илоҳии Ӯ наздик мешавем! Вақте ки мо ба номи Ӯ дуо мекунем, мо муфлисшавии худро эътироф мекунем ва бо ҳама чизе, ки Худованди мост, худро муаррифӣ мекунем. Дуо кардан ба номи Ӯ маънои онро дорад, ки мо омодаем ба иродаи Ӯ итоат кунем, Ӯро намояндагӣ кунем ва бо интизорӣ интизор шавем, ки Ӯ дар вақти худ ҷавоб диҳад.
- Мо ба номи Падар, Писар ва Рӯҳи Муқаддас таъмид мегирем – Матто 28:19
- Мо бо имон ба номи Ӯ сафед карда мешавем – 1 Қӯринтиён 6:11
- Ҳар коре, ки мекунем, бояд ба номи Худованд Исо анҷом дода шавад – Қӯлассиён 3:17
- Мо ба он номи муборак ҷамъ меоем – Матто 18:20; 1 Қӯринтиён 5:4
- Мо аз ифодаи ягонагӣ дар он номи аҷиби Исо лаззат мебарем – 1 Қӯринтиён 1:10
Бигзор дилҳои мо ба Он ки он номи гаронбаҳоро дорад, ҷалб шаванд, ва бигзор мо тавонем бо нависандаи гимн суруд хонем:
Худованд Исо, мо Туро дӯст медорем, ва бо шодӣ мерезем Ҳамду санои дилҳои ибодаткунандаро дар пойҳои Ту; Худованд Исо, мо Туро дӯст медорем; мо дӯст медорем ва ибодат мекунем Номе, ки барои Худо ва барои мо хеле ширин аст.
Номи Ту, Худованди муборак, мисли равғани рехташуда аст; Ва, ҳатто вақте ки мо онро талаффуз мекунем, бӯи хуш баланд мешавад Ба Падар, ки танҳо арзиши аълои онро, Комилии беҳамтои онро, пурра қадр карда метавонад.
Оҳ, номи бӯи ширин, бӯи истироҳат, Номи Қурбонӣ, Баррае, ки кушта шуд! Оҳ, номи Маҳбуби Худо, ки дар Ӯ мо муборакем! Оҳ, номи ҳамеша сазовори ҳама эҳтиром!
Худованди муборак, ба номи Ту мо тамоми рӯз фахр мекунем, Ва ҳамду сано мегӯем, то даме ки ба Ту дар соҳили дурахшони осмон бирасем; Ту то абад шодӣ ва суруди мо хоҳӣ буд; Худованд Исо, мо Туро дӯст медорем, мо дӯст медорем ва ибодат мекунем.
