Достони воқеии Мавлуди Исо
Дар бораи Мавлуди Исо достонҳои зиёде мавҷуданд. Аксари онҳо афсонаҳои бегуноҳанд. Баъзеи онҳо дурӯғҳои ошкоро мебошанд, ба монанди онҳое, ки ба Сатурналия, як ҷашни бутпарастии Рум, ки дар мавсими Мавлуди Исо таҷлил мешуд, алоқаманданд. Достони «воқеии» Мавлуди Исо дар бораи занҷири рӯйдодҳо дар Китоби Муқаддас аст, ки он чизеро, ки одамон дар бораи ҳомиладорӣ, таваллуд ва кӯдакии Исои Масеҳи Носирӣ дар ёд доштанд, сабт мекунад. Ин афсона нест. Ин дурӯғ нест. Ин бузургтарин достони ҳақиқии ҳама давру замонҳост. Унсурҳои асосии ин достон дар ин оятҳо дида мешаванд:
Дар ибтидо Калом буд, ва Калом бо Худо буд, ва Калом Худо буд... Калом ҷисм шуд ва дар миёни мо сокин шуд... Ягона ва Ягона, ки аз Падар омада буд, пур аз файз ва ростӣ (Юҳанно 1:1,14 NIV). Таваллуди Исои Масеҳ чунин буд: Модараш Марям ба Юсуф номзад шуда буд, аммо пеш аз он ки онҳо якҷоя шаванд, вай аз Рӯҳи Муқаддас ҳомиладор ёфт шуд (Матто 1:18). Фариштаи Худованд пайдо шуд... ва гуфт: «Юсуф, писари Довуд, аз гирифтани Марям ба хонаат ҳамчун занат натарс, зеро он чизе ки дар вай ҳомиладор шудааст, аз Рӯҳи Муқаддас аст. Вай писаре ба дунё меорад, ва ту бояд ба Ӯ номи Исоро диҳӣ, зеро Ӯ қавми Худро аз гуноҳҳояшон наҷот хоҳад дод» (Матто 1:20-21). Исо... дар табиати худ Худо буда... Худро ҳеҷ чиз накард... Ва дар зоҳир ҳамчун инсон ёфт шуда, Худро фурӯтан кард ва то марг итоаткор шуд – ҳатто марг дар салиб! (Филиппиён 2:5-8).
Маҳз дар бораи ин маънои Достони Мавлуди Исо ман мехоҳам, ки ҳоло фикр кунем.
Худои Мутлақ дар ин достон зоҳир аст
Ҳама чиз аз ҷониби Худо тартиб дода шуда буд. Барӯйхатгирии империяи Рум мардуми Ховари Миёнаро ба шаҳрҳои зодгоҳашон меовард (Луқо 2:1-3). Як коҳини мушаххас, Закарё, дар як рӯзи мушаххас дар маъбад хидмат мекард ва бо фариштае сӯҳбат кард (Луқо 1:8-22). Юсуф, дуредгар дар Носира, ва Марям, арӯси ӯ, бо имконияти тағйирдиҳандаи ҳаёт барои хидмат ба Худо сарфароз гардиданд – ва ба таври азим дучори мушкилот шуданд (Луқо 1:26-38; Матто 1:18-25). Чӯпонон дар теппаи Байт-Лаҳм аз фариштагони дурахшони осмони шаб хабари хушро диданд ва шуниданд (Луқо 2:8-15). Коҳинони хирадманди Маҷусӣ, аз он чизе ки ҳоло мо Эрон медонем, ситораи роҳнаморо то хонаи мушаххаси Байт-Лаҳм пайравӣ карданд, то ин кӯдаки навзодро ибодат кунанд (Матто 2:1-11). Онҳо аз ҷониби дасти қудратманди Худо бодиққат нигоҳ дошта шуданд, то барои подшоҳи дунявии таҳдидкунанда осон набошад, ки он чизеро, ки Худо бодиққат ва дидаю дониста ба вуҷуд меовард, нест кунад (Матто 2:7-15).
Худо ҳар касеро, ки мехоҳад, ба кори худ ҷалб мекунад. Ӯ он чизеро, ки мекунад, ба онҳое нишон медиҳад, ки онҳоро водор мекунад, ки Ӯро ҷӯянд. Ин метавонад сабаби он бошад, ки шумо ин мақоларо мехонед. Худо онро пешакӣ омода кардааст, зеро Ӯ шумо ва шароити кунунии шуморо медонад. Достони воқеии Мавлуди Исо нишон медиҳад, ки баъзе мардону занон аз тамоми аҳолӣ ба он чизе, ки Худо мекард, ҳамроҳ шуданд. Имрӯз ба мо вобаста аст, ки ҳамроҳ шавем.
Исои махсус дар ин достон зоҳир аст
Азбаски «мутахассис» шахсест, ки худро ба як соҳаи мушаххаси фаъолият мебахшад, тасдиқ кардан оқилона аст, ки ихтисоси Исо Наҷотдиҳанда будан аст. Худи Худо буда, Исо метавонист Худоро дар рӯи замин намояндагӣ кунад. Инсон буда, Исо метавонист аз номи тамоми инсоният дар назари Худо амал кунад. Исо Худоро дар инсонияти худ зоҳир мекард. Одамон аз аввал медонистанд, ки Ӯ фарқ дорад (Матто 12:23; 22:33; Марқӯс 12:37). Тарзи фаҳмиш ва татбиқи Қонун аз ҷониби Исо ба таври қавӣ ишора мекард, ки Ӯ ҳадди аққал як инсайдери Худо буд (Луқо 2:46-47). Баъзеҳо ҷуръат карданд, ки бовар кунанд, ки Ӯ ҳатто аз ин ҳам бештар буд – ки ин Исо худи Худо буд!
Марям суруд хонд: «Рӯҳи ман дар Худои Наҷотдиҳандаи ман шодӣ мекунад» (Луқо 1:47). Закарё гуфт: «Худо... омадааст ва қавми Худро наҷот додааст» (Луқо 1:68). Яҳёи Таъмиддиҳанда, писаре, ки ба Закарё ва Элисобаъ ваъда дода шуда буд (Луқо 1:13-17), баъдтар ба мардум «дониши наҷотро тавассути бахшиши гуноҳҳояшон, ба сабаби раҳмдилии Худои мо» пешгӯӣ хоҳад кард (Луқо 1:77-78). Бо омадан ба замин, Исо, Писари Худо, наҷоти аз ҷониби Худо навишташударо барои ҳамаи одамони имондор овард (Юҳанно 3:16).
Худо ҳамаи ҳуқуқро дошт, ки моро набахшад. Аммо ба ҷои ин, Ӯ моро бахшиданро интихоб кард. Фариштагон ба чӯпонон «хабари хуши шодии бузург... Наҷотдиҳандае барои шумо таваллуд шудааст» гуфтанд (Луқо 2:10-11). Он чӯпонон лозим набуд, ки худро наҷот диҳанд, зеро Худо наҷотро ба онҳо овард. Ман лозим нест, ки худро наҷот диҳам, зеро Худо инро барои ман кардааст. Ва шумо низ аз ҷониби Худо бахшида мешавед, вақте ки шумо нақшаи наҷоти Ӯро қабул ва ҳамкорӣ мекунед. Шумо метавонед бо ин Худои муқаддас роҳат бошед, зеро «Иммонуил» маънои «Худо бо мо»-ро дорад. Ин Наҷотдиҳандаи махсуси мутлақ тағйироти куллӣ кард ва инсон шуд. Достони воқеии Мавлуди Исо ин аст, ки Худо барои наҷотдиҳандаи ҳамаи одамони ҷаҳон ба замин омад. Юҳанно 3:16 инро чунин мегӯяд: «Худо ҷаҳонро чунон дӯст дошт, ки Писари ягонаи Худро дод, то ҳар кӣ ба Ӯ имон оварад, ҳалок нашавад, балки ҳаёти ҷовидонӣ дошта бошад». Гуноҳ он чизест, ки моро аз Худои муқаддас ҷудо мекунад ва ҳамаи мо ба наҷот ниёз дорем.
Исои бегуноҳ барои ин достон муҳим аст
Ҳар як бобову бибӣ фикр мекунад, ки наберааш беҳтарин аст. Ва ман истисно нестам. Аммо далел ин аст, ки Исо ҳамеша ягона кӯдаки комил буд. Азбаски Ӯ дар тамоми ҳаёти худ дар рӯи замин аз ҳар гуноҳ пок монд, Ӯ аз ҳама дигарон фарқ мекунад. Ӯ беназир буд/аст, бидуни шарт.
Вақте ки Марям аз фаришта Ҷабраил пурсид: «Ин чӣ гуна хоҳад шуд... азбаски ман бокира ҳастам?» ҷавоби пурасрори ӯ ин буд: «Рӯҳи Муқаддас бар ту хоҳад омад ва қудрати Ҳаққи Таоло туро соя хоҳад кард» (Луқо 1:34-35). Ба таври мӯъҷизавӣ берун аз ҳам тибби умумӣ ва ҳам теологияи стандартӣ, Рӯҳи Муқаддас кафолат дод, ки ҷисми Марям ва пуррагии Худо Писари комили Худоро ба дунё меорад – Наҷотдиҳандаи ҳамеша беайб ва бегуноҳи инсоният.
Дар нақшаи наҷоти худ, Худои офаридгор Одами дуюмро ба вуҷуд овард. Ӯ қаблан Одами аввалро офарида буд, ки ба таври фоҷиавӣ ба гуноҳ афтод, зеро беақлона қарор дод, ки ӯ аз Худо беҳтар медонад (Ҳастӣ 3). Ҳамаи мо, ки табиатан аз Одами аввал пайравӣ мекунем, метавонем шахсан роҳи Худоро интихоб кунем, ба шарофати Исои Масеҳ, Одами дуюм, Писари Худои муҷассам, ягона Наҷотдиҳандаи ҷаҳон (1 Қӯринтиён 15:45-47; Румиён 5:12-21). Бо таҷассум, Худо дар шахси Исои Масеҳ инсон шуд, аммо бе гуноҳ. Суханони мо аз ифодаи он чизе, ки Каломи Худо ҳам гуфтааст ва ҳам кардааст, нотавонанд! Одамоне, ки суханро дар бораи «Худо-инсон» ҳамчун бемаънӣ рад мекунанд, бояд дар бораи суханони хотимавии Ҷабраил пеш аз рафтанаш дарозмуддат фикр кунанд: «Ҳеҷ чиз барои Худо ғайриимкон нест» (Луқо 1:37). Худои мутлақ ба ҷаҳоне, ки ба таври шадид ниёз дошт, Наҷотдиҳандаи бегуноҳро дод.
Исо истисноӣ буд ва боқӣ мемонад. Ӯ ягона аст. Исо ё Писари Худост ё не. Агар Ӯ бошад, Ӯ наҷотро барои ҳама овардааст. Агар Ӯ набошад, тамоми инсонияти таърих ба сӯи дӯзах меравад (Ибриён 9:27-28). Оё Исо чеҳраи наҷотбахши Худост, ё мо ҳанӯз бояд дар рӯзи доварӣ бо Худои номаълум рӯ ба рӯ шавем?
Ҷустуҷӯи Исои қаноатбахш
Барои пешгирӣ аз Мавлуди Исои холӣ – ва ҳаёти холӣ 365 рӯз дар як сол – ҳар як шахс бояд пуррагии Худоро тавассути таҷриба донад. Танҳо Исои Масеҳ ниёзи моро ба Наҷотдиҳанда қонеъ мекунад: «Ӯ сурати Худои ноаён аст» ва «Дар Масеҳ тамоми пуррагии Худоӣ дар шакли ҷисмонӣ зиндагӣ мекунад» (Қӯлассиён 1:15; 2:9). Чӯпонон дар достони аслии Мавлуди Исо ҳангоми пайдо шудани фаришта ва сухан гуфтан бо онҳо «тарсида» ва «ҳаросон» тасвир шудаанд (Луқо 2:9-10). Мо метавонем бо он чӯпонон ҳамдардӣ кунем. Чизе берун аз назорати онҳо рӯй медод – ин як қатъи тағйирдиҳандаи ҳаёт буд!
Ва аммо ин «наҷоти бузург» (Ибриён 2:3) низ шахсӣ буд, чунон ки фаришта ба онҳо гуфт: «Ман ба шумо хабари хуш меорам... Наҷотдиҳандае барои шумо таваллуд шудааст... Ин барои шумо нишона хоҳад буд... Шумо кӯдакеро хоҳед ёфт, ки дар матоъ печонида шуда, дар охуре хобидааст» (Луқо 2:10-12). Исои Масеҳ Наҷотдиҳандаи ҳамагон аст. Аммо Наҷотдиҳандаи ҳамагон танҳо метавонад Наҷотдиҳандаи шумо гардад, вақте ки шумо шахсан Ӯро даъват мекунед, ки ҳаёти шуморо аз ҳолати гуноҳкоронаи кунунӣ ва самти он наҷот диҳад.
Худои Офаридгор, ки ҳамаи моро ба доварии бузург меорад, инчунин Худои Наҷотдиҳанда аст, ки ба ҳамаи онҳое, ки қаблан тавассути Исо бо Худо сулҳ мекунанд, шодии бузург меорад (2 Тимотиюс 4:1; 1 Тимотиюс 2:5-6; Луқо 2:10,14,20). Мулоқоти муҳимтарини ин мавсими Мавлуди Исо мулоқоти шахсии шумо бо Исои Масеҳ аст. Ҳеҷ чизи дигаре чунин аҳамияти абадӣ надорад.
Интихоби шумо дар ин Мавлуди Исо
Мулоҳиза дар бораи хабарҳои Мавлуди Исои гузашта дили маро ғамгин мекунад. Ба ноумедӣ, ки ногузир пас аз ошуфтагии мастии бисёре аз ҷашнҳои ба истилоҳ Мавлуди Исо меояд, ниёзе нест. Пешниҳодҳо зиёданд, ки агар шумо ҳанӯз ҳушёр бошед, ҷашн нагирифтаед. Чӣ бемаънӣ! Ман аз шумо хоҳиш мекунам, ки аз атрофиёнатон фарқ кунед. Онҳо шояд дили достони воқеии Мавлуди Исоро надонанд. Исо ҷисм шуд, на барои қонеъ кардани хоҳишҳои ҷисмонӣ, балки барои истифодаи бадани худ ҳамчун пардохт барои нархи гуноҳ, ки аз инсоният мегирад (Румиён 6:23).
Мавлуди Исо бе Масеҳ мисли кӯшиши шиноварӣ бе об аст! Инро кардан мумкин нест. Ҳар гуна лаззате, ки аз Сатурналия – он вақти зиёфати ваҳшӣ, ки бо Мавлуди Исо рост меояд ва бар ибодати худои бутпараст Сатурн асос ёфтааст – ҳангоми фаро расидани ҳисобҳои корти кредитӣ дар моҳи январ муваққатӣ буданаш исбот мешавад. Чаро аз фаъолиятҳое, ки ҳеҷ гоҳ он чизеро, ки ваъда медиҳанд, иҷро намекунанд, фирефта шавем? Китоби Муқаддас мегӯяд: «Наҷот дар ҳеҷ каси дигар нест, зеро дар зери осмон номи дигаре ба одамон дода нашудааст, ки бо он мо бояд наҷот ёбем» (Аъмол 4:12).
Ба ҷои Сатурналия, дар ин Мавлуди Исо таваҷҷӯҳи худро ба «Барраи Худо, ки гуноҳи ҷаҳонро мебардорад» (Юҳанно 1:29) равона кунед. Тамоми худро ба Исо сармоягузорӣ кунед, ки «қавми Худро аз гуноҳҳояшон наҷот хоҳад дод» (Матто 1:21). Зиндагӣ карданро дар ҳузури Исо ҳамчун «Иммонуил... Худо бо мо» бо оила ва дӯстони худ машқ кунед (Матто 1:23). Ӯро ҳамчун «Писари Худо» эътироф кунед (Марқӯс 1:1). Ӯро бо баланд бардоштани Ӯ дар ҳамаи фаъолиятҳои худ ҷалол диҳед. Доимо Худоро барои достони тағйирдиҳандаи ҳаёти Мавлуди Исо шукр гӯед: «Наҷотдиҳандае барои шумо таваллуд шудааст, Ӯ Масеҳ Худованд аст» (Луқо 2:11). Имсол достони воқеии Мавлуди Исоро ҷашн гиред.
