Дар Аҳди Қадим
«Овози хуни бародарат аз замин ба Ман фарёд мекунад» (Ҳастӣ 4:10 NKJV).
Инро Худо ба Қобили гунаҳкор гуфт, ҳамон дам ки ӯ бародараш Ҳобилро кушта буд. Ин бори аввал аст, ки хун дар Китоби Муқаддас зикр мешавад. Аввалин зикри мавзӯъ дар Навиштаҳо аксар вақт нишондиҳандаи муҳими маъноест, ки он дар порчаҳои минбаъда хоҳад дошт.
«Гӯштро бо ҷони он, яъне хуни он, нахӯред» (Ҳастӣ 9:4).
Инро Худо ба Нӯҳ гуфт, вақте ки ӯ аз киштӣ баромад. Ин бори дуюм аст, ки хун дар Китоби Муқаддас зикр мешавад. Худо идома дод, ки Ӯ хуни одамро аз дасти ҳар касе, ки онро мерезад, талаб хоҳад кард. Ҳамин тавр, Худо ҷазои қатлро дар ибтидои таърихи инсоният таъсис дод ва Ӯ ҳеҷ гоҳ онро бекор накардааст! Худо фавран сабаби илоҳии худро барои таъин кардани ҷазои қатл шарҳ дод:
«Ҳар кӣ хуни одамро мерезад, хуни ӯ аз дасти одам рехта хоҳад шуд; зеро ки Худо одамро ба сурати Худ офаридааст» (Ҳастӣ 9:6).
Ибодат 17:11 ҳаётро дар хун муайян мекунад:
«Зеро ки ҷони ҷисм дар хун аст.»
Он ҳамчунин мегӯяд, ки инсоният набояд хуни ҳеҷ ҳайвонро бихӯрад,
«зеро ки он ҷони ҳар ҷисм аст. Хуни он ҷони онро нигоҳ медорад» (Ибодат 17:14).
Ва Худо ба хуни Худованд Исои Масеҳ ва арзиши он ишора кард, вақте ки Ӯ дар бораи хун гуфт:
«Ман онро ба шумо бар қурбонгоҳ додам, то ки барои ҷонҳои шумо кафорат кунад; зеро ки хун аст, ки барои ҷон кафорат мекунад» (Ибодат 17:11).
Дар Ҳастӣ 37 бародарони Юсуф куртаи ӯро ба хуни буз тар карда, ба падарашон пешниҳод карданд. Яъқуб барои писараш мотам гирифт, вақте ки ин далели зоҳиран пурқувватро дид. Писарони ӯ мехостанд, ки ӯ гумон кунад, ки ин хун далели марги писари маҳбубаш Юсуф аст.
Оятҳои боло шаш принсипи муҳимро аз Каломи Худо муқаррар кардаанд:
- Хуни рехташуда ба Худо фарёд мекунад.
- Вақте ки хуни одам рехта мешавад, он бояд қасос гирифта шавад.
- Ҷони ҷисм дар хун аст.
- Одам набояд хун бихӯрад.
- Хун барои ҷон кафорат мекунад.
- Хуни пешниҳодшуда паёми пурқуввати маргро медиҳад.
Дар китоби Хуруҷ мо дар чандин маврид дар бораи хун мехонем. Бешубҳа, маъруфтарин хуни барраи Фисҳ аст, ки дар Хуруҷ 12 зикр шудааст. Пас аз кушта шудани барра дар рӯзи 14-уми моҳи аввал, хуни он бояд ба болои дарвоза ва ду сутуни дари ҳар як хонаи оилаи исроилӣ молида мешуд. Ин хун нишонае буд, ки шаҳодат медод, ки барра кушта шудааст. Худо ба қавми Худ гуфт:
«Ва хун барои шумо дар хонаҳое, ки шумо ҳастед, нишона хоҳад буд. Ва вақте ки Ман хунро бинам, аз шумо мегузарам; ва вабо бар шумо нахоҳад буд, то шуморо нобуд кунад, вақте ки Ман замини Мисрро мезанам» (Хуруҷ 12:13).
Дар он шаб, вақте ки Худо ин хунро, ки бо итоати содиқона ба амри Ӯ молида шуда буд, дид, Ӯ ҷони писари калонӣ дар он хонаҳоро наҷот дод. Ӯ ҳамаи нахустзодагони Мисрро кушт ва Исроилро аз ғуломии онҳо раҳо кард. Ин наҷот бояд ҳар сол ҷашн гирифта мешуд, бо таъкиди махсус ба он ки кӯдакон бифаҳманд, ки чаро ин кор карда мешавад (Хуруҷ 12:26-28).
Пештар ҳамаи обҳои Миср ба хун табдил ёфта буданд (Хуруҷ 7:14-21). Дарёи бузурги Нил, ки мисриён онро мепарастиданд ва ҳамчун манбаи ҳаёт медонистанд, ба хун табдил ёфт, бӯй мекард ва нӯшиданӣ набуд. Ҳамин тавр, Худо дар доварӣ бо Миср ва бо худоёни Миср муносибат кард.
Ба ғайр аз қурбонии ғалла, хун барои қурбониҳое, ки Худо ба қавми Худ амр дода буд, муҳим буд. Ҳар як қурбонӣ дар бораи ҷанбаи дигари он қурбонии бузург, Масеҳ, ки хуни Ӯ дар салиби Ҷолҷото рехта мешуд, сухан мегуфт. Қурбонии ғалла (инчунин қурбонии хӯрокворӣ ё ҳадия вобаста ба тарҷумаи истифодашуда номида мешавад) ҳаёти муқаддаси Масеҳро тасвир мекунад, ки Худоро ҷалол дод, аммо моро наҷот дода наметавонист (Ибодат 2:1-16; 6:14-23).
Хуни ҳайвонот, ки ҳамчун қурбониҳои бӯи хуш пешниҳод мешуданд, бар қурбонгоҳ пошида мешуд, ва дар мавриди паррандагон он дар канори қурбонгоҳ холӣ карда мешуд. Хуни қурбониҳои бӯи нохуш бояд ҳафт маротиба дар назди Худованд дар пеши пардаи маъбад пошида мешуд. Он ҳамчунин бояд ба шохҳои қурбонгоҳи бухур гузошта мешуд ва боқимонда бояд дар пояи қурбонгоҳи қурбонии сӯхтанӣ рехта мешуд. Боз дигар қоидаҳо дар робита ба қурбониҳои мушаххас, ба монанди қурбонии тақдис ё қурбонӣ дар Рӯзи бузурги Кафорат вуҷуд доштанд. Амрҳои Худо дар бораи он ки бо хун чӣ бояд кард, хеле возеҳ буданд, зеро хун ҷузъи муҳимтарини қурбониҳо буд. Дар ҳақиқат, Ибриён 9:22 ба мо мегӯяд:
«Мувофиқи Қонун қариб ҳама чиз бо хун пок карда мешавад, ва бе рехтани хун бахшиш нест.»
Дар Аҳди Ҷадид
Он чизе ки мо дар Аҳди Ҷадид меёбем, бо он чизе ки мо дар Аҳди Қадим дида истодаем, комилан мувофиқ аст. Аммо фарқияти хеле муҳим вуҷуд дорад. Дар тамоми Аҳди Қадим мо дар бораи қурбониҳои зиёд мехонем – садҳо ҳазор аз онҳо. Боз ва боз лозим буд, ки бештар биёранд.
«Қонун ... ҳеҷ гоҳ бо ҳамин қурбониҳо, ки онҳо сол ба сол пайваста пешниҳод мекунанд, онҳоеро, ки наздик мешаванд, комил карда наметавонад ... Аммо дар он қурбониҳо ҳар сол ёдоварии гуноҳҳо вуҷуд дорад. Зеро ки мумкин нест, ки хуни говҳо ва бузҳо гуноҳҳоро бартараф кунад,»
мо дар оятҳои ибтидоии Ибриён 10 мехонем. Боби мазкур нишон медиҳад, ки
«бо як қурбонӣ Ӯ онҳоеро, ки муқаддас карда мешаванд, то абад комил кардааст» (Ибриён 10:1-4,14).
Ва дар Ибриён 10:19 мо меёбем, ки мо ҳоло дорем
«ҷуръат барои дохил шудан ба Муқаддастарин бо хуни Исо.»
Чӣ қудрате дар хуни Худованди мо Исои Масеҳ аст!
Дигар қисматҳои Аҳди Ҷадид бо ин комилан мувофиқанд. Петрус ба мо мегӯяд, ки мо
«наҷот ёфтаем ... бо хуни гаронбаҳои Масеҳ, чун баррае беайб ва бедоғ» (1 Петрус 1:18-19).
Юҳанно ба мо мегӯяд, ки
«хуни Исои Масеҳ, Писари Ӯ (Худо), моро аз ҳар гуноҳ пок мекунад» (1 Юҳанно 1:7).
Павлус дар бораи
«Исои Масеҳ, ки Худо Ӯро ҳамчун кафорат бо хуни Ӯ, ба воситаи имон, барои нишон додани адолати Худ пешниҳод кард» (Румиён 3:24-25) сухан меронад.
Ва ӯ дар бораи мо сухан меронад
«ҳоло бо хуни Ӯ сафед карда шуда, мо аз хашм ба воситаи Ӯ наҷот хоҳем ёфт» (Румиён 5:9).
Дар Эфсӯсиён ӯ идома медиҳад, ки
«дар Ӯ мо ба воситаи хуни Ӯ наҷот, яъне бахшиши гуноҳҳоро дорем» (Эфсӯсиён 1:7).
Ва илова бар ин, ки
«ҳоло дар Исои Масеҳ шумо, ки як вақтҳо дур будед, бо хуни Масеҳ наздик карда шудаед» (Эфсӯсиён 2:13).
Ба Қӯлассиён ӯ ҳамчунин дар бораи ин
«наҷот ба воситаи хуни Ӯ»
менависад ва нишон медиҳад, ки Худованд Исо
«бо хуни салиби Худ сулҳ барқарор кардааст» (Қӯлассиён 1:14,20).
Ваҳй Худованд Исоро ҷашн мегирад
«ки моро дӯст дошт ва моро аз гуноҳҳоямон бо хуни Худ шуст» (Ваҳй 1:5),
ва ба ин суруди ҳозира суруди наверо илова мекунад, ки мо якҷоя ба ситоиши Ӯ хоҳем суруд, вақте ки мо тахтро иҳота мекунем, ки дар миёнаи он мо Барраро мебинем, ки истодааст
«гӯё кушта шуда бошад» (Ваҳй 5:6).
Чӣ суруде хоҳад буд:
«Ту сазовори гирифтани китоб ва кушодани мӯҳрҳои он ҳастӣ; зеро ки Ту кушта шудӣ ва моро бо хуни Худ аз ҳар қабила ва забон ва қавм ва миллат ба Худо наҷот додӣ, ва моро барои Худои мо подшоҳон ва коҳинон гардондӣ; ва мо бар замин ҳукмронӣ хоҳем кард» (Ваҳй 5:9-10).
Ваҳй ҳамчунин дар порчаҳои гуногун ба мо нишон медиҳад, ки хуни шаҳидони бешумор, ки дар тӯли асрҳо рехта шудааст, қасос гирифта хоҳад шуд. Дар ҳоле ки ҳоло ҳам сабр мекунад, Худо одилона аст. Ӯ ҳамчунин бо онҳое, ки хуни Писари ягонаи Ӯро рехтанд, муносибат хоҳад кард.
Ҷанбаи дигари қудрати хун дар Ваҳй 12:11 дида мешавад, ки дар он мо дар бораи муқаддасон мехонем, ки Шайтонро мағлуб мекунанд
«бо хуни Барра ва бо каломи шаҳодати худ, ва онҳо ҷони худро то марг дӯст надоштанд.»
Дар ин ҷо мо асоси онро мебинем, ки имондорон хуни Исоро бар зидди қувваҳои девӣ даъват мекунанд. Аммо ибораҳои дигари ин оят ба мо нишон медиҳанд, ки барои мо то чӣ андоза муҳим аст, ки ҳаёти худро дар тартиботи илоҳӣ дошта бошем, агар мо ягон вақт мустақиман бо лашкарҳои шайтонӣ рӯ ба рӯ шавем! «Хуни Исо» ибораи ҷодугарӣ нест, ки мо метавонем онро барои фармон додани девҳо ба хоҳиши худ истифода барем.
Вақте ки мо дар бораи қудрати хуни Худованди мо Исои Масеҳ ва то чӣ андоза он барои Худо гаронбаҳо аст, фикр мекунем, мо бешубҳа намехоҳем, ки аз косае, ки хуни Ӯро ифода мекунад, ба таври ношоиста бинӯшем (1 Қӯринтиён 11:27). Наҷоти мо ва ҳамаи нақшаҳои Худо барои оянда бо он хуни гаронбаҳо, ки як бор барои ҳама дар салиби Ҷолҷото рехта шудааст, таъмин карда шудааст. Он
«чизҳои беҳтареро аз хуни Ҳобил мегӯяд» (Ибриён 12:24)!
Мо бо хуни Ӯ наҷот ёфтаем
«Дар Ӯ мо ба воситаи хуни Ӯ наҷот, яъне бахшиши гуноҳҳоро дорем, мувофиқи сарвати файзи Ӯ.» — Эфсӯсиён 1:7
Калимаи «наҷот» маънои «бозхаридан» ё «фидия»-ро дорад. Дар замонҳои қадим, касе метавонист шахсеро, ки ба ғуломӣ фурӯхта шуда буд, бозхарад. Ба ҳамин монанд, Масеҳ ба воситаи марги Худ моро аз ғуломии гуноҳ харид. Хуни Масеҳ воситаест, ки ба воситаи он наҷоти мо меояд. Ҳам Аҳди Қадим ва ҳам Аҳди Ҷадид ба таври возеҳ таълим медиҳанд, ки бе рехтани хун бахшиш нест. Хуни дар ин ҷо баробари рамзии равшани марг аст. Он системаи қурбонии аҳди қадимро ба ёд меорад, ки ба қурбонии худфидоии Исои Масеҳ, ки гуноҳи ҷаҳонро бартараф кард, интизор буд. — Китоби Муқаддаси омӯзишии Нелсон
