Китоби Ишаъё баъзан ҳамчун «инҷили панҷум» ё «инҷил дар Аҳди Қадим» номида мешавад. Боби 53 дили он инҷил аст.
Ин боби аҷибро хонда, наметавон надид, ки барои Худованд ва Наҷотдиҳандаи мо Исои Масеҳ пешгӯӣ шуда буд, ки ба бисёр роҳҳо азоб кашад. Биёед чортои онҳоро дида бароем.
1. Ӯ аз ҷиҳати рӯҳонӣ азоб кашид – дар рӯҳи худ
Кӣ ба хабари мо бовар кард? Ва бозуи Худованд ба кӣ ошкор шуд? Зеро Ӯ дар пеши Ӯ мисли ниҳоли нозук ва мисли реша аз замини хушк мерӯяд: Ӯ на шакл дорад ва на зебоӣ; ва вақте ки мо Ӯро мебинем, зебоие нест, ки мо Ӯро хоҳем. Ӯ аз ҷониби одамон нафрат ва рад карда шудааст; марди ғамҳо ва бо андӯҳ ошно: ва мо гӯё рӯйҳои худро аз Ӯ пинҳон кардем; Ӯ нафрат карда шуд, ва мо Ӯро қадр накардем. Албатта Ӯ ғамҳои моро бардошт ва андӯҳҳои моро бурд: аммо мо Ӯро зарбазада, аз ҷониби Худо задашуда ва азобдида ҳисоб кардем. — Ишаъё 53:1-4 KJV
Ҳеҷ чизи заминӣ набуд, ки Ӯро нигоҳ дорад ё дили Ӯро дар ин ҷо шод гардонад. Оё шумо бовар карда метавонед, ки Он ки Ҳақиқат аст, ҳамчун «он фиребгар» (Матто 27:63) тӯҳмат карда шуд? Он ки Некӣ аст, ҳамчун дорандаи дев (Юҳанно 8:48) номида шуд. Ҳамаи ҳуқуқҳои Ӯ гирифта шуданд.
2. Ӯ аз ҷиҳати ҷисмонӣ азоб кашид – дар бадани худ
Албатта Ӯ ғамҳои моро бардошт ва андӯҳҳои моро бурд: аммо мо Ӯро зарбазада, аз ҷониби Худо задашуда ва азобдида ҳисоб кардем. Аммо Ӯ барои гуноҳҳои мо захмдор шуд; Ӯ барои беадолатиҳои мо кӯфта шуд: ҷазои сулҳи мо бар Ӯ буд; ва бо зарбаҳои Ӯ мо шифо ёфтем. —Ишаъё 53:4-5
Ваҳшигарие, ки ба Масеҳ аз дасти махлуқоти Ӯ расонида шуд, бузург ва даҳшатнок буд. Дар натиҷаи ҳамаи сӯиистифода аз ҷониби одамон ба бадани Ӯ, дардҳои Ӯ сахт ва аз ҳадди таҳаммули ҳар як инсон берун буданд. Азобҳои Ӯ латукӯб шудан, туф кардан, зарба задан, қамчинкорӣ кардан, тоҷҳои хорро ба сари Ӯ пахш кардан ва мехҳоро ба дастҳо ва пойҳои Ӯ задан – бадани Ӯро ба салиб нигоҳ доштанро дар бар мегирифт. Гуфта мешавад, ки пас аз он ки Ӯро қамчинкорӣ карданд, пушти Ӯ мисли киштзори шудгоршуда буд (Забур 129:3).
3. Ӯ аз ҷиҳати эмотсионалӣ азоб кашид – дар ҷони худ
Аммо Худовандро хуш омад, ки Ӯро кӯфта кунад; Ӯро ба ғам андохт: вақте ки Ту ҷони Ӯро қурбонии гуноҳ гардонӣ, Ӯ насли худро хоҳад дид, рӯзҳои худро дароз хоҳад кард, ва хоҳиши Худованд дар дасти Ӯ муваффақ хоҳад шуд. Ӯ аз меҳнати ҷони худ хоҳад дид ва қаноатманд хоҳад шуд: бо дониши Ӯ бандаи одили Ман бисёриҳоро сафед хоҳад кард; зеро Ӯ беадолатиҳои онҳоро бардошт. —Ишаъё 53:10-11
Чӣ қадар Ӯ бояд ба муҳаббат ва фаҳмиши дӯстон ва хешовандони худ – фаҳмиши модар, дасти бародаронаш дар китф – орзу мекард. Ба ҷои ин, ба мо дар бораи Масеҳ гуфта мешавад, «Ман барои бародаронам бегона шудам, ва барои фарзандони модарам бегона» (Забур 69:8). Ӯ набуд, ки онҳоро бегона кард; онҳо Ӯро аз худ бегона карданд.
4. Ӯ радкунии иҷтимоиро аз сар гузаронд
Ӯ аз ҷониби одамон нафрат ва рад карда шудааст; марди ғамҳо ва бо андӯҳ ошно: ва мо гӯё рӯйҳои худро аз Ӯ пинҳон кардем; Ӯ нафрат карда шуд, ва мо Ӯро қадр накардем. —Ишаъё 53:3
Халқи худи Ӯ аз Ӯ нафрат доштанд. Калимаи «нафрат» калимаҳои зеринро ба хотир меорад: нафрат кардан, таҳқир кардан, нафрат кардан, канорагирӣ кардан, тамасхур кардан, масхара кардан ва бад дидан, дар байни бисёр дигарон. Ин чизҳо на танҳо ба шахс аз ҷиҳати иҷтимоӣ таъсир мерасонанд, балки ба ҷон ва рӯҳ низ таъсир мерасонанд. Мо метавонем ҳамаи инҳоро дар робита бо Худованд Исо дар ин ҷо бубинем. Дар Инҷилҳо, одамон ин корҳоро ба Ӯ мекарданд. Ӯ аз ҷониби табақаи болоӣ ва одамони диндори замони худ канорагирӣ карда шуд. Аммо, мо мебинем, ки ҳар гоҳе касоне буданд, ки ба меъёрҳо муқобилат мекарданд, ба монанди фарисие, ки Худовандро ба хӯрок даъват кард (Луқо 11:37). Барои таҳаммули радкунии иҷтимоӣ шахси хеле қавӣ лозим аст. Инсон махлуқи иҷтимоӣ аст ва аз ин рӯ барои рушд, рӯҳбаландӣ, ҳамроҳӣ ва муошират ба дигар инсонҳо ниёз дорад.
Суруди зерини Ҷ. Н. Дарби азобҳои Худованди моро ба таври дақиқ тасвир мекунад:
Оҳ, рӯзи ғамгинтарин, Рӯзи андӯҳи бепоён, Вақте ки Ту даҳшати ғазабро бе тасаллӣ чашидӣ.
Ту ҳамдардӣ меҷустӣ, Дили худро барои донистани ғами худ, Барои тамошои соати азоби худ – барои тасаллидиҳандагон дар ғам.
Чашме барои раҳм кардан ёфт нашуд, Дили барои мубодилаи ғами Ту, Аммо шарм ва тамасхур ва туф кардан: Ҳеҷ кас намехост номи Туро донад.
Сипас, ҳама чиз тамом шуд, дар фурӯтанӣ Ту ба дасти Падари худ, Қуввати худро дар заифӣ комил кардӣ, рӯҳи худро супурдӣ.
Эй Худованд, достони аҷиби Ту ҷони моро ба ҳаракат меорад; Мо дар бораи ҷалоли Ту – роҳи танҳоии муҳаббати Ту мулоҳиза мекунем.
Ҳарчанд Худованд Исо азобҳои ҷисмониро, ки одамон ҷуръат карданд, ки Ӯро таҳқир кунанд, амиқ ҳис мекард, он азобҳо ҳатто ба андозаи агонияи Ӯ аз ҷониби Худо барои гуноҳҳои мо доварӣ шудан муқоиса намешуданд. Ин бадани Ӯ набуд, ки гуноҳҳои моро бардошт, балки Ӯ «гуноҳҳои моро дар бадани худаш бар дарахт бардошт» (1 Петрус 2:24 NKJV). Он азоб на танҳо ҷисмонӣ буд, балки дар умқи ҷони Ӯ ҳис карда шуд. Дар Ишаъё 53:10, дар калимаҳое, ки ба Худо ишора мекунанд, мо мехонем: «Вақте ки Ту ҷони Ӯро қурбонии гуноҳ гардонӣ.» Ҷон маркази мавҷудияти эмотсионалӣ аст, чунон ки аз калимаҳои Худованд дар боғи Ҷатсамонӣ тасвир шудааст: «Ҷони ман аз ҳад зиёд ғамгин аст, ҳатто то марг» (Матто 26:38). Дар он умқҳои ботинии ҷони худ Ӯ агонияи олии аз ҷониби Худо тарк карда шуданро ҳис кард, аммо ин ягона роҳе буд, ки мо метавонистем аз гуноҳи худ наҷот ёбем. Чӣ муҳаббати беандозае дили Ӯро пур кард!
