Юҳаннои Табдилшуда: Аз Писари Раъд то Ҳавворӣ

Таҷрибаи истироҳатӣ

Юҳаннои ҷавон, писари Забдой, аз тиҷорати моҳигирии оилааш дар таътил буд. Ӯ ва дӯсташ ва шарики тиҷоратии ӯ, Андриёс, аз Ҷалил ба дарёи Урдун дар шарқи Ерусалим омада буданд.

Онҳоро мавъизаи пурқуввати Юҳаннои дигар, як пайғамбар, ки бо маҳкумкунии шадиди бадкорӣ мардумро ҷалб мекард, ба худ кашида буд.

Мавзӯи ӯ «Роҳи Худовандро омода кунед» буд ва ӯ онҳоеро, ки бо тавбаи самимӣ ба назди ӯ меомаданд, таъмид медод. Вақте ки мақомоти динӣ аз ӯ пурсиданд, ӯ рад кард, ки Масеҳ ё пайғамбарест, ки бисёриҳо дар ҳоле ки зери юғи Рум азоб мекашиданд, интизор буданд. Ӯ, чунон ки изҳор дошт, танҳо овозе буд, ки дар биёбон фарёд мезад.

Кунҷковии ду дӯст як рӯз аз як ҳодисае, ки онҳо ҳангоми бо Юҳаннои Таъмиддиҳанда истода буданд, ба вуҷуд омад. Вақте ки Марде аз назди онҳо мегузашт, Юҳаннои Таъмиддиҳанда фарёд зад: «Инак, Барраи Худо!» Рӯзи қабл ӯ бо ишора ба ин Мард ҳамчун «Барраи Худо, ки гуноҳи ҷаҳонро мебардорад» таваҷҷӯҳро ба Ӯ ҷалб карда буд. Ҳамин қадар гуфта шуд. Ду ҷавон Юҳанноро тарк карда, аз паи ин Ғариб рафтанд. Вақте ки Ӯ пурсид, ки онҳо чӣ меҷӯянд, онҳо пурсиданд, ки Ӯ дар куҷо зиндагӣ мекунад ва ба онҳо иҷозат дода шуд, ки биёянд ва бубинанд. Онҳо рӯзро бо Ӯ гузарониданд. Аммо беш аз ин, ин вохӯрӣ таъсири доимӣ гузошт ва ҳаёти онҳоро абадӣ тағйир дод.

Маро пайравӣ кунед!

Таътил ба охир расид ва Юҳанно ба хона баргашт ва бо падараш Забдой, бародараш Яъқуб, шарикони онҳо Шимъӯн ва Андриёс ва мардони кироя дар тиҷорати моҳигирии оилавӣ машғул буд. Исо омада, қаиқи Шимъӯнро қарз гирифт, то ҳангоми суханронӣ ба мардум истифода барад. Ӯ ба Шимъӯн бо додани миқдори зиёди моҳӣ ҷуброн кард, ба тавре ки қаиқаш онҳоро нигоҳ дошта наметавонист. Яъқуб ва Юҳанно кӯмак карданд.

Вақте ки вақти таъмири тӯрҳо расид, Исо омада, ба ҳар ду бародар гуфт: «Маро пайравӣ кунед». Тиҷорат аз ин беҳтар шуда наметавонист, аммо Забдой ва мардони кироя бояд бе онҳо идора мекарданд. Юҳаннои ҷавон, бародараш Яъқуб, шарикони тиҷоратии онҳо Андриёс ва бародараш Шимъӯн, ки Исо ӯро Петрус (санг) номида буд, ҳама чизро тарк карда, аз паи ин Ғариби ҷолиб, Барраи Худо рафтанд!

Таҷрибаҳои аҷиб

Пайравӣ аз Исо таҷрибаҳои аҷибе овард. Аввал тӯй дар Қоно буд, ки дар он ҷо, бе ҳеҷ гуна дабдаба, Исо шаш зарфи калони обро ба шароби лазиз табдил дод. Зиёфати шодмонӣ метавонист бе хиҷолат барои мизбонаш идома ёбад. Шогирдони Ӯ ба Ӯ имон оварданд! Ва вақте ки ҳафтаҳо мегузаштанд, онҳо шоҳиди шифо додани беморон, пок кардани махавиён, ҳатто рондани девҳо буданд. Онҳо шуниданд, ки Ӯ бо қудрат таълим медиҳад, бар хилофи китобдонон ва фарисиёни онҳо, ки ба пешина ва ақидаҳои одамон такя мекарданд.

Вақте ки издиҳоми зиёде аз паи Исо мерафтанд, онҳо дар тақсимоти миқдори зиёди ғизое, ки Ӯ аз чанд нони хурд ва моҳӣ истеҳсол мекард, ширкат меварзиданд – ва баъд аз он метавонистанд боқимондаҳоро ҷамъ кунанд. Онҳо аз тӯфонҳои даҳшатнок гузаштанд ва диданд, ки Ӯ дар баҳри пурталотум роҳ меравад ва онро бо овози худ ором мекунад, гӯё ки он сагбачаи ҳаяҷонзада бошад: «Ором бош, хомӯш бош!»

Юҳанно, бародараш Яъқуб ва дӯсташон Шимъӯни Петрус аз ҷониби Худованд имтиёзҳои махсус дода шуданд. Онҳо Ӯро ба хонаи Ёирӯс, сардори куниште, ки духтараш мурда буд, ҳамроҳӣ карданд. Онҳо диданд, ки Исо ӯро ба ҳаёт баргардонд. Онҳо бо Ӯ ба кӯҳ баромаданд ва ҳангоми дуо гуфтанаш хоб рафтанд. Бедор шуда, онҳо Мусо ва Илёсро диданд ва ҳатто ба абри ҷалоли Худо дохил шуданд ва Худоро шуниданд, ки бо онҳо сухан мегӯяд – як таҷрибаи аҷиб, аммо каме даҳшатнок низ! Ва ҳаёт идома дошт – ҳеҷ гоҳ лаҳзаи дилгиркунанда набуд.

Амбисияи мағрур

Юҳаннои ҷавон шӯҳратпараст ва каме дағал буд. Пас аз таҷриба дар қуллаи кӯҳ ва таҷрибаи хоксорона дар водие, ки дар поён буд, ӯ ба зудӣ ба Исо хабар дод, ки чӣ тавр ӯ ва ҳамроҳонаш мардеро, ки ба исми Исо девҳоро меронд, аз ин кор манъ карда буданд: «Мо ӯро манъ кардем, зеро ӯ аз паи мо намеравад». Худованд ҷавоб дод: «Ӯро манъ накунед… Касе ки бар зидди мо нест, дар тарафи мост». Чӣ қадар ба осонӣ мо имтиёзро ба сари худ мегузорем! Чӣ қадар ба осонӣ мо ба хидмати онҳое, ки аз паи мо намераванд, ҳамла мекунем, паст мезанем ё кӯшиш мекунем, ки онро боздорем!

Аммо бадтар аз ин дар пеш буд, чунон ки вақте Худованд, ки дилҳои моро медонад, ду писари Забдойро «Писарони Раъд» номид, нишон дода мешавад. Ҳангоми гузаштан аз Самария – як кори ногувор барои ҳар як яҳудии хунгарм – Худованд ва шогирдони Ӯ аз ҷойгиршавӣ даст кашиданд, зеро онҳо ба Ерусалим мерафтанд. Яъқуб ва Юҳанно хашмгин шуданд: «Худовандо, оё мехоҳӣ, ки мо фармон диҳем, ки оташ аз осмон фуруд ояд ва онҳоро фурӯ барад, ҳамон тавре ки Илёс кард?» Онҳо метавонистанд бигӯянд: «Мо намунаи китобӣ дорем. Илёс чунин муносибатро бепарвоёна қабул накард! Ту ба мо қудрат додаӣ! Акнун бигзор мо онро истифода барем!» Аммо Худованд онҳоро сарзаниш кард: «Шумо намедонед, ки аз кадом рӯҳ ҳастед. Зеро Писари Одам на барои нобуд кардани ҳаёти одамон, балки барои наҷот додани онҳо омадааст». Ва мо мехонем, ки «онҳо ба деҳаи дигар рафтанд».

Шогирдон борҳо дар байни худ баҳс мекарданд, ки кадоме аз онҳо дар салтанати оянда бузургтарин хоҳад буд. Боре, Яъқуб ва Юҳанно аз модарашон кӯмак пурсиданд. Вай зону зада, аз Худованд хоҳиш кард, ки яке аз ду писараш дар дасти рости Ӯ ва дигаре дар дасти чапи Ӯ, дар салтанати оянда нишинад. Гуфтан лозим нест, ки ин дархост қабул нашуд. Аммо ин бешубҳа ин ду бародарро ба ҳамроҳонашон дӯст надошт.

Назди Худованд

Хушбахтона, ин тасвир ҷониби беҳтаре дорад. Юҳанно Худовандро самимона дӯст медошт. Ӯ ҳеҷ гоҳ инро намегӯяд, аммо инро ба осонӣ дидан мумкин аст. Дар Инҷили худ дар солҳои баъдӣ, ӯ борҳо дар бораи худ ҳамчун «шогирде, ки Исо дӯст медошт» навиштааст. Дар номаи аввалини худ ӯ ба мо мегӯяд: «Мо Ӯро дӯст медорем, зеро Ӯ аввал моро дӯст дошт». Баъзе дастнависҳо мехонанд: «Мо дӯст медорем, зеро Ӯ аввал моро дӯст дошт».

Муҳаббат аз мо сарчашма нагирифтааст. Муҳаббати мо посух ба муҳаббати Ӯст. Вақте ки мо муҳаббати Ӯро қадр карданро меомӯзем, муҳаббат дар мо бедор мешавад – нисбат ба Ӯ ва нисбат ба дигарон. Ӯ муҳим мешавад. Мо қаноатмандем, ки ба замина гузарем. Юҳанно инчунин худро «шогирди дигар» меномад. Вақте ки бо дигарон номбар мешавад, номи ӯ аввал нест, бар хилофи табиати инсонӣ, ки кӯшиш мекунад аввал бошад.

Дар шаби пеш аз салиб, мо Юҳанноро мебинем, ки «ба синаи Исо такя карда» саволеро мепурсад, ки барои дигарон хеле нозук аст. Рӯзи дигар ӯ ягона шогирдест, ки дар салиб ҳузур дорад, касест, ки Исо метавонад нигоҳубини модарашро ба ӯ супорад. (Ӯ ин боварро то охири умри модараш иҷро мекунад.)

Ӯ аз Петрус ба қабр пеш мегузарад. Ӯ аввалин шуда Исоро субҳи барвақт дар соҳили баҳр мешиносад. Ва дар охири Инҷили худ мехонем, ки «Петрус рӯй гардонда, шогирдеро дид, ки Исо дӯст медошт, ки ӯ низ дар зиёфат ба синаи Ӯ такя карда буд ва гуфт: «Худовандо, кӣ Туро хиёнат мекунад?» Ӯ ҳанӯз ҳам пайравӣ мекунад ва суханони Ӯро мешунавад. Ӯ дар бораи «мулоҳиза кардан» дар бораи Худованд менависад, истилоҳе, ки на танҳо наздикиро, балки наздикии шахсӣ, мулоҳиза ва қадрдонии ҳақиқии он ки Ӯ кист, нишон медиҳад.

Ҳаввории Муҳаббат

Дар ҳақиқат, вақте ки Худованд ба осмон сууд кард ва Рӯҳулқудсро барои тавонманд кардани пайравонаш фиристод, мо Юҳанноро мебинем, ки ба мубодилаи Худованд майл дорад. Ӯ ва Петрус гадои лангро ба исми Исои Масеҳи Носирӣ шифо медиҳанд. Онҳо Инҷилро ба издиҳоме, ки аз ин мӯъҷиза ҷамъ омада буданд, мавъиза мекунанд ва рӯзи дигар онҳо далерона Масеҳро ба коҳинон ва ҳокимоне, ки салиби Ӯро ба вуҷуд оварда буданд, мавъиза мекунанд. Онҳо таҳдидҳо ва латукӯбҳоро таҳаммул мекунанд.

Юҳанно яке аз ҳаввориёнест, ки мо ҳоло мебинем, ки «шодӣ мекунанд, ки онҳо сазовори азоб кашидан барои номи Ӯ дониста шуданд». Ӯ дигар намехоҳад, ки бар душманон оташ фурӯ резад. Акнун ӯ ва Петрус барои самариёне, ки имон овардаанд, дуо мекунанд ва дастҳои худро бар онҳо мегузоранд, то инҳо низ Рӯҳулқудсро қабул кунанд. Ин ду «Инҷилро дар бисёр деҳаҳои самариён» мавъиза мекунанд. Ва Юҳанно, ҳарчанд ҷавон аст, яке аз сутунҳои ҷамъомад дар Ерусалим аст.

Солҳо пас, вақте ки ӯ пир ва охирин ҳавворӣ зинда аст, ӯ ҳанӯз ҳам «барои каломи Худо ва барои шаҳодати Исои Масеҳ» азоб мекашад. Худованд ба ӯ супориш медиҳад, ки ба «ҳафт калисое, ки дар Осиё ҳастанд» номаҳо нависад ва дар ниҳоят панҷ китоби Аҳди Ҷадидро нависад.

Муҳаббати ӯ, махсусан дар номаҳояш, медурахшад. Ӯ ба бародарон ҳамчун «кӯдакони хурдсол» менависад. Мақсади ӯ аз навиштан ин аст, ки «шодии онҳо пурра бошад». Ӯ дар бораи муҳаббати Худо, муҳаббати Падар, муҳаббат дар амал ва дар ҳақиқат, дӯст доштани бародари худ ва дӯст доштани якдигар менависад. Ӯ аз онҳое, ки дар таълимоти Масеҳ намемонанд, ҳушдор медиҳад. Ӯ аз шунидани он ки кӯдакон дар ҳақиқат роҳ мераванд, шод мешавад, аз Диотрефеси ҳукмрон ғамгин аст, Деметриуси содиқро ситоиш мекунад ва Гаюси худотарсро, ки ба хизматгорони Худованд, ки ба аёдат меоянд, муҳаббати амалӣ нишон медиҳад, ташвиқ мекунад. Барои имондорон Ӯ таълимоти дурӯғини замони худро бо таълимоти дуруст муқобилат мекунад, ҳамеша Масеҳро пешниҳод мекунад. Барои ғайриимондорон ӯ як рисолаи Инҷили аҷиб, Инҷили Юҳанноро менависад. Амиқии амиқи он дилҳои имондоронро низ ба ҳаяҷон меорад.

Чӣ табдил! Наздикӣ ба Худованд Исо ва машғул шудан бо Ӯ Писари Раъди саркашро ба Ҳаввории Муҳаббат табдил дод. Биёед аз ӯ ибрат гирем ва рафта, ҳамин тавр кунем.