Бинокорони доно ва аблаҳ: Итоат ба суханони Исо

Бинокорони доно ва аблаҳ

Худо бузургтарин Бинокор аст! Ин дар бораи чизҳои рӯи замин ва дар осмон, хоҳ бениҳоят хурд ё хеле калон – ҳатто унсурҳои коинот дуруст аст. Ин чизҳо берун аз фаҳмиши инсонии мо ҳастанд, сарфи назар аз пешрафти зиёд дар дониш ва тадқиқот.

Шояд шуморо ба ҳайрат орад, ки аввалин ишораи библиявӣ ба бинокорӣ дар робита бо Ҳавво аст. Худо аз Одам хоҳиш карда буд, ки ба ҳамаи ҳайвонот, нарина ва модина ном гузорад ва мард дарк кард, ки барои худаш ҳамсаре нест (Ҳастӣ 2:19-20). Он вақт Худо Одамро ба хоби амиқ андохт. Ӯ дар ӯ ҷарроҳӣ кард, яке аз қабурғаҳояшро гирифт ва сипас ҷои онро бо гӯшт пӯшонд (ояти 21). Аҷиб аст, ки Худо сохт ин қабурғаро ба зан табдил дод. Вақте ки кор тамом шуд, Ӯ ӯро ба назди Одам овард, ки фавран он чиро, ки Худо карда буд, шинохт ва гуфт: «Ин акнун устухон аз устухонҳои ман ва гӯшт аз гӯшти ман аст; вай зан номида шавад, зеро ки аз мард гирифта шудааст» (ояти 23 NKJV).

Ин тасвири Калисо аст, ки шоҳасар ё бинои Худо дар офариниши нав, «дасткории» махсуси Ӯ (Эфсӯсиён 2:10), «кор» ё «шеър» (поэма) – ҳамон тавре ки Ҳавво аз офариниши аввал буд. Мувофиқи ҳадафи абадии Ӯ аз пеш аз бунёди ҷаҳон, Худо тарроҳ ва бинокори шаҳри осмонӣ, Ерусалими нав аст ва вай зани Барра аст. Вай ҳамеша ҳамчун арӯсе, ки барои Шавҳараш омода шудааст, хоҳад буд. Ғайр аз ин ҷанбаи иттиҳоди дастаҷамъӣ бо Ӯ, Худо ҳамеша муносибати шахсӣ бо ҳар як мӯъминро нигоҳ медорад (ниг. Ибриён 11:10-16; Ваҳй 21:1-8). Ӯ чӣ қадар бузург аст!

Чӣ тафовуте бо калисои дурӯғин, арӯсе, ки шаҳри бузург, Бобил хоҳад буд, ки аз ҷониби бинокори қалбакӣ тарҳрезӣ ва истеҳсол шудааст!

Бинои Худо дар насабномаи Масеҳ дида мешавад

Насабномаи Исои Масеҳ дар Матто ба биное монанд аст, ки тарҳи аҷиби Худо1 ва назорати Ӯро, сарфи назар аз нокомиҳои инсонӣ, нишон медиҳад. Он исбот мекунад, ки Исо инҳост:

Писари Иброҳим (ниг. Юҳанно 8:33-58) – ва аз ин рӯ яҳудии ҳақиқӣ.

• Писари Довуд, подшоҳ (ниг. 7:42) – ва аз ин рӯ Подшоҳи ҳақиқӣ.
• Луқо тасвирро пурра кард ва нишон дод, ки Исо писари Одам аст ва аз ин рӯ Инсони ҳақиқӣ – бо рӯҳ, ҷон ва ҷисми комили инсонӣ – инчунин Писари Худо, зеро Ӯ Худо аст (Луқо 3:21-38).2 Ин шахси муборак ҳамеша як сирри бузург хоҳад монд (1 Тимотиюс 3:16) – комилан Инсон ва комилан Худо дар як шахс (Юҳанно 1:14), гарчанде ки аз Худои Падар ва Худои Рӯҳи Муқаддас фарқ мекунад.

Матто нишон дод, ки Исо бисёр пешгӯиҳоеро, ки дар бораи Ӯ дар Аҳди Қадим навишта шуда буданд, иҷро кард. Ин башоратдиҳанда бисёр мӯъҷизаҳо, аломатҳо ва аҷоиботеро, ки Исо анҷом дод, тасвир кард, ки тасдиқ мекарданд, ки Ӯ Масеҳи ваъдашуда буд. Пешвоёни яҳудӣ ин чизҳоро инкор карда наметавонистанд, аммо онҳо мувофиқи ақидаҳо ва тафаккури худ як навъи дигари Масеҳро афзалтар донистанд. Мутаассифона, онҳо бо бинокори қалбакӣ ҳамроҳ шуданд, ҳарчанд инро инкор мекарданд. Онҳо дар оянда бо пайравӣ аз Антихрист3 (Юҳанно 5:43) ин корро хоҳанд кард.

Дар он чизе, ки аксар вақт «Мавъизаи болои кӯҳ» номида мешавад, Исо эътиқодот ва тафсирҳои онҳоро дар бораи қонун зери шубҳа гузошт (Матто 5:17-48). Исо худро ҳамчун Устоди Бинокори ҳақиқӣ муаррифӣ кард (16:16-18) ва тасдиқ кард, ки ҳеҷ кас наметавонад нақшаҳои Ӯро, ҳатто Шайтон ё марг, бекор кунад. Инро Ӯ дар бораи Калисо гуфт, ки Ӯ дар Аъмол 2 ба сохтан оғоз кард ва дар рабудашавӣ ба итмом мерасонад (1 Таслӯникиён 4:14-17; 1 Қӯринтиён 15:51-52). Пас аз довариҳои Худо дар бораи Исроил ва ин ҷаҳон, Исои Масеҳ Ерусалим ва маъбади онро дар ҷаҳони оянда (маъбади чорум, Ҳизқиёл 40–48; Ҳаггай 2) аз нав месозад. Ӯ инчунин Устоди Бинокори Ерусалими нави осмонӣ дар ҳолати абадӣ хоҳад буд (Ваҳй 21:1-3).

Баъзе маълумоти заминавӣ

Пас аз бозгашт аз асорати Бобил, пешвоёни боқимондаи яҳудӣ барои риояи қонун ғайрат доштанд, то боварӣ ҳосил кунанд, ки онҳо мисли аҷдодони худ гунаҳкор нахоҳанд буд. Наслҳои пайдарпай пас аз бозгашти Эзра аз Бобил ба Ерусалим тадриҷан як низоми ҳуқуқиро таҳия карданд, то ба назари онҳо, қонуни Мусоро ҳифз кунанд. Онҳо мехостанд, ки наслҳои онҳо ҳеҷ гоҳ ба бутпарастӣ гунаҳкор нашаванд ва бо доварии Худо рӯ ба рӯ нашаванд, чунон ки наслҳои қаблӣ рӯ ба рӯ шуда буданд.

Аммо, беҳтарин тафаккури инсонӣ кофӣ нест. Дар ғайрати худ, шояд бе он ки дарк кунанд, онҳо дастурҳои Худоро бо ақидаҳои худ иваз карданд ва ба онҳо чизҳоеро илова карданд, ки аз худи қонун муҳимтар шуданд. Онҳо қонуни Худоро аз нав тафсир карданд (ниг. шарҳҳои Исо дар Марқӯс 7:1-23). Бо вуҷуди ин, онҳо иддао мекарданд, ки қонунро комилан риоя мекунанд.

Яке аз роҳҳое, ки онҳо ин корро карданд, ин буд, ки иддао мекарданд, ки Худо ҳангоми додани қонуни хаттӣ ба Мусо дар кӯҳ (Хуруҷ 19–24) тафсири қонунро ба даҳони Мусо гузоштааст. Ин тафсир «қонуни шифоҳӣ» номида мешавад, ки аз насл ба насл аз ёд карда ва интиқол дода мешуд ва хеле дертар ба таври хаттӣ сабт карда шуд. Аммо, дар тафсирҳои ин қонуни шифоҳӣ онҳо дастурҳоро4 илова карданд ва баъзе дастурҳои асосӣ ё афзалиятҳои қонуни хаттиро тағйир доданд, масалан, ғамхории дуруст ба волидони пиронсол. Онҳо ин корро бо гузоштани қоидае карданд, ки шахси яҳудие, ки «‘Қурбон’ (яъне, тӯҳфа ба Худо)» (Марқӯс 7:11) гуфтааст, наметавонад чизеро, ки дорад, барои кӯмак ба падар ё модараш истифода барад, аммо ба ӯ иҷозат дода мешуд, ки он тӯҳфаро барои худ то даме ки зинда аст, истифода барад.

Онҳо ба қонунҳое, ки Худо барои баракат дода буд, бисёр қоидаҳо илова карданд, ки тақрибан 1500 қоида барои як фармони шанбе – бори бузурге барои мардум. Ҳатто дар он ҷо, онҳо роҳҳоеро ёфтанд, ки қонунҳои худро давр зананд. Ҳамин тавр онҳо бинокорони қалбакӣ шуданд, чизҳоеро, ки Худо барои халқи худ дода буд, то ба Ӯ хидмат кунанд, аммо онҳоро барои фоидаи худ истифода мебурданд. Ин раванд дар маъбади сеюм, ки ҳанӯз сохта нашудааст, ба авҷи худ мерасад, ки дар он Антихрист нишаста, иддао мекунад, ки Худо аст (2 Таслӯникиён 2:3-4).

Ду бинокор

Пас аз он ки Ӯ ба мардум бисёр суханони дастур ва рӯҳбаландӣ гуфт (Матто 5–7), Худованд Исо гуфт: «Бинобар ин, ҳар кӣ ин суханони Маро мешунавад ва ба онҳо амал мекунад, ӯро ба марди доное монанд мекунам, ки хонаи худро бар санг бино кард: ва борон борид, обхезӣ омад, ва бодҳо вазида, ба он хона бархӯрданд; ва он наафтод, зеро ки бар санг асос ёфта буд. Аммо ҳар кӣ ин суханони Маро мешунавад ва ба онҳо амал намекунад, ба марди аблаҳе монанд хоҳад буд, ки хонаи худро бар рег бино кард: ва борон борид, обхезӣ омад, ва бодҳо вазида, ба он хона бархӯрданд; ва он афтод. Ва афтодани он бузург буд» (7:24-27).

Дар ин замина «марди доно» ҳар як мӯъминро – хоҳ мард, хоҳ зан, хоҳ писар ё духтар – ифода мекунад, ки суханони Исоро аз муҳаббат ва эҳтироми ба Ӯ воҷиб мешунавад ва итоат мекунад. Чунин шахс бинокор мешавад, зеро аз Бинокори Бузург, ки марди ҳақиқии доно аст, меомӯзад ва ҳамин тавр шогирд ё пайрави Ӯ мегардад. Ин робитаи байни шунидан, имон ва итоатро нишон медиҳад, ки ба амният – хонае, ки бар санг асос ёфтааст – мерасонад, зеро Худованд Исо ягона шахсест, ки сазовори эътимод ва итоат аст.

Дар ин масал Худованд Исо Муаллими Бузург аст, ки роҳи дурустро нишон медиҳад – ва Ӯ худаш Роҳи Дуруст аст. Ӯ нишон дод, ки чӣ тавр роҳи Ӯ ҳатто дар миёни боронҳо, обхезӣ ва бодҳои мусибат амниятро таъмин мекунад. Худованд аз хатарҳо ва зарарҳои бузург дар беитоатӣ, бо пайравӣ аз тафаккури инсонӣ ба ҷои Каломи Худо, ҳушдор дод. Исо ин нуқтаи охирро бо сохтани хонаи худ бар рег – бе амният ё устувории дуруст – муқоиса кард, чунон ки дар мавриди низомҳои гуногуни қонун, ки аз ҷониби пешвоёни яҳудӣ тарҳрезӣ шуда буданд, буд. Ба ҷои итоат ба Каломи Худо ва баргаштан ба он чизе, ки Худо гуфта буд, чунон ки Эзра карда буд (Эзра 7–8), онҳо бар реги тафаккури инсонӣ, анъанаҳо, ақидаҳои инсонӣ ё тафаккури маъмул ва суханони ширин бино мекарданд. Онҳо, сарфи назар аз ниятҳои неки худ, ҳатман нобуд хоҳанд шуд.

Зарурати итоат ва имонро дар тамоми Навиштаҳо, аз оғози Ҳастӣ то охири Ваҳй, пайгирӣ кардан мумкин аст. Мо бояд инро имрӯз ба худ татбиқ кунем, зеро ҳар қадар нур бештар бошад, масъулият ҳамон қадар бештар аст!

Хулосаи ибтидоӣ

«Ва чунин шуд, ки вақте Исо ин суханонро ба итмом расонд, мардум аз таълими Ӯ дар ҳайрат монданд, зеро Ӯ ба онҳо ҳамчун шахсе, ки қудрат дорад, таълим медод, на ҳамчун китобдонон» (Матто 7:28-29). Дар роҳҳои Худо, итоат ба баракат ва ҳифз мерасонад, ҳатто дар мусибатҳои бузург, ва дар ниҳоят ба баракати дохил шудан ба ҳаёти ҷовидонӣ.5 Ин маънои онро надорад, ки наҷотро тавассути корҳои нек ба даст овардан мумкин аст; ҳеҷ гоҳ! Баръакс, он аз сабаби ҳукумати одилонаи Худо натиҷаҳои хуб меорад, зеро «ҳар чизе ки инсон мекорад, ҳамонро дарав хоҳад кард» (Ғалотиён 6:7). Мардуме, ки ба Худованд Исо гӯш медоданд, дарк карданд, ки таълими Ӯ қудрати воқеӣ дорад, зеро онҳо диданд, ки Ӯ он чиро, ки мегуфт, мекард ва он чиро, ки мекард, мегуфт (Юҳанно 8:25-ро баррасӣ кунед).

Ду бинокор ва ду имконот

Ду имконоте, ки ҳавворӣ Павлус дар Ғалотиён 6 зикр кардааст, ба ду имконоте, ки Худованд ба таври гуногун ҷамъбаст ва тасвир кардааст, мувозӣ мебошанд. Ҳар кас бо масъалаҳои ҷиддӣ ва баъзан фаврӣ рӯ ба рӯ мешавад, ки интихоби итоат кардан ё накарданро талаб мекунанд. Беитоатӣ харобиро ба бор меорад: «Вой бар онҳо! Зеро ки онҳо ба роҳи Қобил рафтаанд, аз сабаби фоида ба хатои Бильом бо тамаъкорӣ давидаанд ва дар исёни Қӯраҳ нобуд шудаанд» (Яҳудо 1:11). Қобил марди диндор буд, аммо бародари худро аз сабаби ҳасад кушт (Ҳастӣ 4:3-8), чунон ки пешвоёни яҳудӣ баъдтар бо Худованд Исо, Масеҳи худашон, карданд.6 Бильом роҳи дурустро медонист, аммо аз сабаби муҳаббат ба пул хаторо таълим медод (Ададҳо 22–24, 31:16; Такрори Шариат 23:4). Аз ин ҳам бадтар, Қӯраҳ ошкоро исён кард ва қудрати аз ҷониби Худо додашударо рад кард (Ададҳо 16:1-33). Ин се нафар бо «машварати бадкорон», «роҳи гунаҳкорон» ва «курсии масхаракунандагон» (Забур 1:1) ҳамроҳ шуданд. «Худованд роҳи одилонро медонад, аммо роҳи бадкорон нобуд хоҳад шуд» (ояти 6).

Роҳи итоат ба ҳаёт мебарад, дар ҳоле ки беитоатӣ ба ҳалокати абадӣ, ё лаънат мебарад. Аз ин рӯ, Худованд Исо ба Ниқӯдимус, ки Каломи Худоро мисли Қӯраҳ медонист, суханони ҷиддӣ гуфт: «Ба ростӣ, ба ростӣ ба ту мегӯям, агар касе аз нав таваллуд нашавад, Малакути Худоро дида наметавонад» ва «Агар касе аз об ва Рӯҳ таваллуд нашавад, ба Малакути Худо дохил шуда наметавонад» (Юҳанно 3:3,5). Ниқӯдимус бар асоси теология ва тафаккури инсонӣ бино мекард, чунон ки пешвоёни яҳудӣ мекарданд. Акнун ӯ бо Худованд вохӯрд ва дарк кард, ки бояд интихоб кунад. «Ҳар кӣ ба Писар имон оварад, ҳаёти ҷовидонӣ дорад; ва ҳар кӣ ба Писар имон наоварад, ҳаётро нахоҳад дид, балки хашми Худо бар ӯ боқӣ мемонад» (ояти 36). Ниқӯдимус интихоби дуруст кард (7:50, 19:38-42-ро хонед) ва бинокори хуб шуд. Шумо чӣ?

Ду роҳ

Бисёриҳо аз тафаккур ва таълими инсонӣ пайравӣ мекунанд, ки дар роҳи васеъ сафар мекунанд. Онҳоро пайғамбарони дурӯғин ҷалб мекунанд, ки гумроҳ мекунанд ва либоси гӯсфанд мепӯшанд, аммо дар асл гургҳои дарранда ҳастанд (Матто 7:15). Ду дарвоза, танг ва васеъ, бо ду роҳи гуногун ва натиҷаҳои ниҳоии онҳо: хуб ё бад (оятҳои 13-14) пайвастанд. Аммо, бисёр одамон бовар доранд, ки ҳадди аққал се роҳ вуҷуд дорад: роҳи Худо, роҳи Шайтон ва роҳи худи онҳо. Ҳарчанд дуруст аст, ки ҳар як шахс дар назди Худо масъул ва ҷавобгар аст, ин маънои онро надорад, ки роҳи инсон аз роҳи Шайтон мустақил аст. Не, дар асл танҳо ду роҳ вуҷуд дорад, ҳамон тавре ки мо бо ду бинокор дидем.

Ғайр аз ин, Худованд ҳамаи инро бо мева додан пайваст. Ӯ танҳо изҳор дошт, ки дар байни навъҳо ва намудҳои зиёди дарахтон, танҳо ду намуди дарахт ва мева вуҷуд дорад: хуб ё бад (оятҳои 17-18). Марди доно ё эҳтиёткор шахсеро, хоҳ мард ё зан, ифода мекунад, ки мешунавад ва итоат мекунад. Яъне, доно ё эҳтиёткор касест, ки ба суханоне, ки Худованд мегӯяд, гӯш медиҳад ва аз ин рӯ бинокори хуб аст (ояти 24). Марди аблаҳ, баръакс, касеро ифода мекунад, ки ин суханонро мешунавад, аммо аз иҷрои онҳо, аз итоат кардан сарпечӣ мекунад. Ба ҷои итоат ба Каломи Худо, ӯ бар реги тафаккури инсонӣ ва ақидаҳо ё афзалиятҳои худ бино мекунад. Натиҷаҳо фалокатовар аст: нобудии комил (ояти 27).

Таълимоте, ки Исо медод, бо қудрати Ӯ (оятҳои 28-29), бо иҷро кардан ва итоат кардан ба ҷои тафаккури инсонӣ, анъанаҳои динӣ ё баҳонаҳо алоқаманд аст. Дар порчаи мувозӣ дар Луқо 6:47-49 мо мехонем, ки касе, ки ба суханони Худованд гӯш медиҳад ва онҳоро ба амал меорад, гуфта мешавад, ки «чуқур кофтааст» (ояти 47). Ин нуқта, ки дар Матто 7 мустақиман зикр нашудааст, зарурати чуқур рафтан, худро дар ҳузури Худо доварӣ кардан ва бар бунёди дуруст устуворона бино карданро таъкид мекунад. Чунин шахсе, ки мешунавад ва итоат мекунад, «муборак» номида мешавад (Луқо 11:28). Бигзор ҳамаи мо рӯҳбаланд шавем, ки Каломи Худоро омӯзем ва бифаҳмем, ки чӣ тавр он аксар вақт ба ду имконот ишора мекунад, ки танҳо яке аз онҳо дуруст аст. Ман ин мисолҳоро ба шумо мегузорам: Соро ё Ҳоҷар, Исҳоқ ё Исмоил, қонун ё файз, ғуломӣ ё озодӣ, ҳаёт ё марг, ҷисм ё Рӯҳ, заминӣ ё осмонӣ (Ғалотиён 4:21-31).

Худовандро барои файз ва ҳақиқати Ӯ ҳамду сано гӯед (Юҳанно 1:14-18).

ЭЗОҲҲО

1. Матто 42 (6х7) наслро аз Иброҳим то Масеҳ номбар мекунад. Марказ Довуд подшоҳ аст, ки номаш «маҳбуб» аст ва дар ибрӣ арзиши ададии 14 дорад, ки бо се маротиба чордаҳ насл таъкид шудааст (Матто 1:17).
2. Луқо 77 наслро аз Худо, тавассути Одам ва Марям, то Исо, ки 77-ум аст, сабт мекунад (Луқо 3:23-38).
3. Антихрист маънои «зидди» Масеҳи ҳақиқӣ дорад, аммо он инчунин маънои «ба ҷои» Масеҳро дорад.
4. Пеш аз он ки Худованд ӯро даъват кунад, Шоул аз Тарсус аз ҷониби як раввини машҳур, Гамалиил, таълим гирифт ва баъдтар ба ин раванди муҳокима, тафсир ва илова кардани қонунҳо машғул шуд (ниг. Ғалотиён 1:14), чизе ки дар яҳудии ортодоксии замони мо идома дорад.
5. Дохил шудан ба олами ҳаёти ҷовидонӣ, саҳнаи баракат дар оянда, аз гирифтани ҳаёти ҷовидонӣ дар лаҳзаи имон овардан фарқ мекунад. Аммо робитаи наздик байни онҳо вуҷуд дорад, зеро яке бе дигаре вуҷуд надорад.
6. Ишаъё 53 тасвир мекунад, ки чӣ тавр Исроил ҳамчун миллат тавба хоҳад кард (Матто 23:39), пас аз мусибати бузурге, ки хоҳад омад, пас аз он ки Калисо рабуда шавад. Он гоҳ онҳо Ӯро, ки сӯрох кардаанд, хоҳанд дид (Закарё 12:10).