Заҳри талхӣ
Мультфильмҳое, ки бисёре аз мо дар кӯдакӣ – солҳои пеш – медидем, пайваста заҳр ё хатарро ҳамчун косахонаи сар ва устухонҳои салиб тасвир мекарданд, ки ин маънои наздик будани маргро дошт. Бисёре аз мо метавонистем косахонаи сар ва устухонҳои салибро бар дилҳои худ, ё ҳадди аққал дар гӯшаҳои муайяни дилҳои худ гузорем, зеро дар он ҷо гиёҳи заҳрнок мавҷуд аст. Он оҳиста-оҳиста ба мо зарар мерасонад ва метавонад ба марги рӯҳонӣ оварда расонад, ҳадди аққал аз нуқтаи назари самаранокии мо барои Масеҳ.
Тасвири хеле равшани он вуҷуд дорад, ки чӣ тавр заҳри талхӣ ба ҳаёти шоҳ Шоул сироят кард ва таъсир расонд. Ӯ марде буд, ки аз ҳамаи дигарон, ки аз ҷониби мардум интихоб шуда буданд ва тадҳини Худо бар ӯ буд, сар ва китф баландтар буд (1 Подшоҳон 10). Шоул ба назар мерасид, ки ҳама чизро дорад: қудрат, эътибор – ҳатто қарсакзании мардум. Аммо, Навиштаҳо нишон медиҳанд, ки Шоул марди талх мурд. Чунин ба назар мерасад, ки тухми ин талхӣ дар аввали ҳаёти ӯ кошта шуда буд ва ӯ ҳеҷ гоҳ гиёҳи марговарро аз реша накандааст.
Талхӣ барои ҳар яки мо як вокуниши хеле носолим аст. Он дил ва ақлро заҳролуд мекунад, ба мо аз ҷиҳати эмотсионалӣ ва рӯҳонӣ таъсир мерасонад. Дар 1 Подшоҳон 13:1-14 мо ба саҳнаи ҷанг ворид мешавем, ки дар он ду ҷанг сурат мегирифт:
Исроилиён бар зидди фалиштиён.
- Шоул бар зидди оғози талхие, ки ӯро то охири умраш азият медод.
Талхӣ кошта шуд
Шоул набояд ба ҷанг мерафт, то он даме ки пайғамбар Самуил омада, қурбониҳои сӯзонро ба Худо пешниҳод кунад. Аммо азбаски мардони Шоул аз душман метарсиданд ва Шоул метарсид, ки мардони худро аз даст медиҳад, ӯ корҳоро ба дасти худ гирифт. Подшоҳ аҳамияти итоат ба роҳи муқарраркардаи Худоро дар анҷом додани корҳо надид. Худо инро ҳамчун як амали беақлонаи исён дид, ки ба салтанати Шоул ва ҳамаи наслҳои ӯ таъсир мерасонд.
Талхӣ сабзид
Дар бораи тавбаи Шоул ҳеҷ сабте вуҷуд надорад. Ба ҷои ин, дар ҳисоб кардани мардони худ як амали мустақилият вуҷуд дорад. Тухми талхӣ кошта шуда буд ва аввалин навда бо такяи Шоул ба фаҳмиши худ ба ҷои эътирофи ниёзи кӯмаки Худо зоҳир шуд!
Баъдтар, дар 1 Подшоҳон 15, мо мехонем, ки чӣ тавр Шоул бори дигар бо ҷанг рӯ ба рӯ шуд, ин дафъа бо амалеқиён. Дар ин ҷо низ мо мебинем, ки Шоул ноком мешавад – бо интихоби наҷот додани Оҷоҷ, подшоҳи амалеқиён, ба Худо итоат намекунад. Чунин ба назар мерасад, ки вақте мо ин ҳикояро мехонем, ғурури Шоул бар ӯ ғолиб омад, ки ба мустақилият ва нофармонии минбаъда оварда расонд. Натиҷаи ин таҷриба ин буд, ки ӯ на танҳо салтанати худро аз даст дод, балки азбаски ӯ каломи Худовандро рад кард, ӯ ҳамчунин ҳамкорӣ ва маслиҳати марди худотарс, Самуилро аз даст дод (оятҳои 10-11, 26). Тухми талхӣ дар ҳаёти Шоул сабзидан гирифт.
Талхӣ афзуд
Вақте ки мо ҳаёти Шоулро пайгирӣ мекунем, мебинем, ки талхии ӯ меафзояд. Азбаски тухми талхӣ аллакай тавассути нофармонӣ, мустақилият ва набудани тавбаи ӯ кошта шуда буд, Шоул наметавонист бо дигарон шодӣ кунад, вақте ки онҳо шодӣ мекарданд. Масалан, вақте ки Довуд Ҷолӯтро шикаст дод ва мардум Довудро бештар аз Шоул ситоиш карданд, як навдаи дигари талхӣ дар дили Шоул сабзид.
Хашми Шоул нисбат ба Довуд афзуд ва ба андешаҳои худи Шоул таъсир расонд. Дар ақли худ Шоул ба сохтани парванда бар зидди Довуд оғоз кард, фикр мекард, ки ин хизматгори содиқи ӯ мехоҳад салтанатро ба даст гирад. Чунон ки мебинем, талхӣ моро водор мекунад, ки номутаносиб ё номутавозин фикр кунем. Он ба андешаҳои мо то дараҷае таъсир мерасонад, ки мо ҳамеша дар бораи шахсе, ки нисбат ба ӯ талхӣ дорем, бадтаринро фикр мекунем. Вақте ки андешаи мо таъсир мерасонад, тарс пайдо мешавад, ки дар ҳолати Шоул ӯро водор кард, ки бар зидди Довуд нақша кашад ва ҳатто ба ӯ ҳамла кунад. Мо шояд то дараҷае наравем, ки ба шахсе, ки нисбат ба ӯ талхӣ дорем, найза партоем, чунон ки Шоул кард, аммо мо ба партофтани таҳқирҳо, ҳамла ба хислати ӯ дар назари дигарон оғоз мекунем.
Ин талхӣ ба печидан, ё печонидани худ дар атрофи дили Шоул идома дод ва ӯро водор кард, ки Довудро комилан рад кунад. Агар мо иҷозат диҳем, ки талхӣ афзояд, мо ба ҳамин ҷой дар ҳаёти худ хоҳем расид, ки дар он мо ҳатто наметавонем дар атрофи шахсе, ки объекти талхии мост, истодагарӣ кунем! Эҳсосоти Шоул бар зидди Довуд чунон қавӣ шуд, ки ӯ аз будан дар атрофи Довуд метарсид ва ҳатто роҳҳои аз байн бурдани ӯро аз ҳаёти худ комилан ҷустуҷӯ мекард.
Талхӣ решакан шуд
Гарчанде ки мо шояд ба мисли Шоул дур наравем, талхӣ метавонад ба мо ҳамон қадар сахт таъсир расонад, ки ба шоҳ Шоул таъсир расонд. Павлус дар Филиппиён 4:6-9 (NKJV) ба мо хотиррасон кард, ки чӣ тавр бар чунин талхӣ пирӯз шавем. Ӯ гуфт: «Барои ҳеҷ чиз ғамгин нашавед, балки дар ҳама чиз бо дуо ва илтиҷо, бо шукргузорӣ, хоҳишҳои худро ба Худо маълум кунед; ва сулҳи Худо, ки аз ҳар фаҳмиш болотар аст, дилҳо ва ақлҳои шуморо тавассути Исои Масеҳ муҳофизат хоҳад кард. Ниҳоят, бародарон, ҳар чизе ки ҳақиқӣ аст, ҳар чизе ки шариф аст, ҳар чизе ки одилона аст, ҳар чизе ки пок аст, ҳар чизе ки зебо аст, ҳар чизе ки хуб аст, агар ягон фазилат ва агар ягон чизи сазовори ситоиш бошад – дар бораи ин чизҳо мулоҳиза кунед. Чизҳоеро, ки шумо аз ман омӯхтед ва қабул кардед ва шунидед ва дидед, инҳоро иҷро кунед, ва Худои сулҳ бо шумо хоҳад буд.»
Ин калиди решакан кардани талхӣ аст. Мо набояд иҷозат диҳем, ки ин заҳр паҳн шавад, чунон ки дар ҳаёти Шоул паҳн шуд. Рӯҳи Худо моро ташвиқ мекунад, ки «ҳеҷ сухани бад аз даҳони шумо набарояд, балки он чизе ки барои сохтмони зарурӣ хуб аст, то ба шунавандагон файз бахшад. Ва Рӯҳи Муқаддаси Худоро ғамгин накунед, ки бо Ӯ барои рӯзи наҷот мӯҳр зада шудаед. Бигзор ҳама талхӣ, хашм, ғазаб, садо ва сухани бад аз шумо дур карда шавад, бо тамоми бадӣ. Ва нисбат ба якдигар меҳрубон бошед, дилсӯз бошед, якдигарро бахшед, чунон ки Худо дар Масеҳ шуморо бахшид» (Эфсӯсиён 4:29-32).
Нагузоред, ки заҳри дили набахшанда паҳн шавад, ки талхӣ реша давонад! Онро аз решааш канда партоед, бо тавба кардан ва ба Худо супурдан. Ҳар чизи дигар ин аст, ки мисли Шоул бошед ва дар мустақилият ва нофармонӣ амал кунед!
